بلوچ گھگیریں جُنز نوکیں گمانانی نیمگ ءَ
دی بلوچستان پوسٹ گچینی
باھوٹ بلوچ
سال 2022 ءَ بلوچ آجوئی ءِ جُنز ءِ جتائیں پھنات دیم ءَ آورتگ اَنت۔ کہ اِشی ءِ تہ ءَ بلوچ آجوئی لوٹوکانی نیمگ ءَ پُرارشتیں سوبمندیں اُرش گندگ ءَ اتکگ اَنت، ھمود ءَ آیاں جانی تاوانانی ھم دیمپانی کنگ کپتگ اَنت۔ البت اے گواچن ڈالچار بیت نہ کنت کہ بلوچ گھگیری نوکیں گمانانی نیمگ ءَ جُنزگ ءَ اِنت۔
جنزوکیں سال ءِ تہ ءَ بلوچ آجوئی دوستانی نیمگ ءَ پنچ مزنیں اُرش کنگ بیتگ اَنت، کہ چریشانی تہ ءَ سئے اُرشاں نوکیں درانی بندات گُشگ بیت کُت کنت وھدیکہ اے اُرشانی سوب ءَ پاکستانی پوج ءُ ادارگاں نوکیں سرپ بندیانی زلورت مار اِتگ، کہ اِشانی نکش آیوکیں وھدانی تہ ءَ گیشتر پدر بیان بنت۔ اد ءَ بلوچ گھگیریں گلانی ھاتر ءَ بازیں جُست ءُ چکاس وداریگ اَنت کہ آ اے ترندی ءَ برجاہ داشت کن اَنت؟ آ اے دمگ ءِ مٹ بیوکیں جاور ءُ جھانی مپادانی نیام ءَ وت ءَ منارینت کن اَنت؟
ترندیں اُرشانی سر ءَ یک چمشانکے:
پاکستان ءِ زرکاری سرین ءِ ھڈ ءِ رد ءَ پجارگ بیوکیں شھر کراچی ءَ 27 اپریل 2022 ءَ تراکناکیں شورواں چہ پُریں بیگ ءِ پجیگ ءَ یک پدائی اُرشکاری ءَ چائنیز شھری نشانگ کُت اَنت، تراک ءِ آسر ءَ کنفیوشس انسٹی ٹیوٹ ءِ سئے چینی استاداں ھوار 4 مردم کُشگ بیت اَنت ءُ لشکری کارندھاں ھوار چار مردم ٹپی ھم بیتگ اَت۔ اُرش ءِ زمہ واری بلوچ لبریشن آرمی ءَ زُرتگ اَت۔
اے اُرش شاری بلوچ پنام برمش ءَ کُتگ اَت، کہ اِشی ءِ پکائی بی ایل اے ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ کُتگ اَت۔ جیئند بلوچ ءَ گُشتگ اَت کہ “شاری بلوچ ءَ وتی دیمھونی ءَ گوں، بلوچ گھگیری ءِ یک نوکیں دپترے نبشتہ کنان ءَ بلوچ زالبولیں پدائی بئیگ ءِ مزنیں جاہ گپتگ ءُ ھستیں راجدپتر ءِ تہ ءَ ابدمان بیتگ۔”
کراچی ءِ اُرش ءَ پیسر 25 جنوری ءَ کیچ ءِ دمگ ءِ دشت ھنکین ءَ سبدان ءِ ھند ءَ بلوچستان لبریشن فرنٹ ءِ سرمچاراں [بلوچ جنگولاں] پاکستانی پوج ءِ یک بنجاھی بنجلے ءِ سر ءَ اُرش کُتگ اَت۔ اُرش کساس سئے اداراں برجاہ بیتگ،کہ اِشی ءِ تہ ءَ بلوچ آجوئی لوٹوکاں سوبمندی ءَ گوں بنجل ءِ سر ءَ دستیگی کُتگ اَت وھدیکہ اُرش ءِ تہ ءَ 9 پوجی کارندہ کُشگ بیتگ اَت اَنت، کُشگ بیتگینانی تہ ءَ گیشترینانی سیادی پاکستان ءِ پرگینگ پنجاب ءَ چہ بیتگ۔ وھدیکہ اُرش ءِ تہ ءَ بی ایل ایف ءَ وتی یک سرمچار بالاچ ءِ دروشم ءَ جانی تاوان ءِ دیمپانی کنگ کپتگ اَت۔
سبدان دروشمیں اُرش چد ءُ پیسر بلوچ لبریشن آرمی ءِ نیمگ ءَ چہ بولان ءُ بلوچ سلاہ بندیں گلانی مستریں ھمسنتی “براس” ءِ نیمگ ءَ چہ کیچ ءُ مکران ءَ بیتگ اَنت، اے گپ ءَ ھچ شک نیست کہ بلوچ سلاہ بندیں گلانی ھمسنتی ھمسنت براس ءِ جنگولانی کاروائیانی ھاتر ءَ نوکتریں راہ پچ کُتگ اَنت، کہ اِشی ءَ آیاں ترندیں اُرشانی وڑ ءُ پئیم ءُ ارزشت ءَ گوں شناسی کُتگ۔
گوست ءَ بی ایل اے ءِ نیمگ ءَ 2018 ءَ ہرنائی ءِ ھند نشپا ءَ چہ بندات بیتگیں لشکریانی بنجلاں دستیگء کنگ ءَ بگر داں بولان ءَ جھالاوان تنک، کاھان ءُ مارواڑ اُرشاں بلوچ جنگول چُشیں ترندیں اُرش کنگ ءَ پہ ساڑی کنگ ءُ چُشیں گام زیرگ ءِ کرد پیلو کُتگ اَنت۔ چد ءُ پیسر لشکریانی بنجلانی دستیگ کنگ ءِ دپتر ءَ درور باز کم بیتگ اِشی ءِ یک درورے بی ایل اے ءِ پیسرگیں سروک جنرل اسلم بلوچ ءِ مستری ءَ 2011 ءَ بولان ءِ ھند مارگٹ ءَ گندگ ءَ اتکگ اَت، کہ اود ءَ پاکستانی پوج ءِ بنجاھی بُنجل ءِ جتائیں پوسٹانی سر ءَ یکیں وھد ءَ اُرش کنگ ءُ دستیگ کنگ بیتگ اَت ءُ اِشی ءَ ھوار شال ءَ چہ آیوکیں کمکی ٹولیانی سر ءَ ھم اُرش کنگ بیتگ اَت۔
ھمے سال ءَ درستاں ترندیں ءُ پیچیدگیں اُرش یکیں وھد ءَ نوشکی ءُ پنجگور ءَ کنگ بیتگ اِت اَنت، کہ اِشانی تہ ءَ بلوچ لبریشن آرمی ءِ مجید بریگیڈ ءِ 16 پدائیناں بھر زرتگ اَت، اے وڑ ءَ اے بی ایل اے مجید بریگیڈ ءِ ھم جنگولانی کساس ءَ درستاں مستریں اُرش اَت۔ بی ایل اے ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ اے درگت ءَ گُشتگ اَت کہ “آپریشن گنجل [نوشکی ءُ پنجگور اُرشانی] بُنکی مکسد نہ تھنا زورگیریں پاکستان بلکیں سرجمیں جھان ءِ دیم ء اے پدر کنگ اَت کہ بلوچ جُنز کجام ترندی ءَ گوں اُرش کنگ ءِ تاکت ءَ دار ایت۔ آپریشن گنجل اے گواچن ءِ درشان اِنت کہ بلوچ ورناہ آجوئی ءِ گرگ ءِ ھاتر ءَ کجام ھداں داں رسگ ءِ لائکی دار انت۔”
ھمے ترندی ءَ برجاہ داران ءَ تھنا دو ماھانی تہ ءَ بی ایل اے ءِ مجید بریگیڈ ءِ پدائی شاری بلوچ ءَ کراچی ءَ کنفیوشس انسٹی ٹیوٹ ءِ باسک نشانگ کُت اَنت۔ اے اُرش نہ تھنا وتی مکسد ءَ سوبمند بیتگ بلکیں یک نوکتریں گپ ءُ ترانے ھم بندات کُتگ۔ اے اُرش ءِ سوب ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ پاکستان ءِ چیردستی ءَ جنزوکیں چینی مپاداں یک مزنیں تاوانے رس اتگ اَت کہ اِشی ءِ پدگرد ءَ چینی واکداراں پاکستان ءِ سر ءَ نادلجمی ءِ درشان کنان ءَ وتی شھریانی پھازگ ءِ ھاتر ءَ وتی پوجی کارندھانی سرپ بند کنگ ءِ درگت ءَ ھم جیڑگ ءَ بیتگ اَنت ۔
بلوچ آجوئی لوٹوکاں وتی وڑ ءُ پئیمانی تہ ءَ بدلی آورتگ اَنت، کہ اِشی ءِ تہ ءَ نشانگانی گچین کنگ ءُ جتائیں بنزھانی نیمگ ءَ چہ کاروائی کنگ ھوار اَنت۔ اے بدلیانی درشانی چہ زیارت ءَ پاکستانی پوج ءِ ساڑی ایں لیفٹیننٹ کرنل لئیق بیگ ءِ دزگیری ءِ دروشم ءَ بیتگ اَت۔ بلوچستان ءِ شھر زیارت ءِ نزیک ءَ ھمے سال ءَ 13 ءُ 14 جولائی ءِ میانی شپ ءَ ڈی ایچ اے شال ءِ سینیئر اپسر لیفٹیننٹ کرنل لئیق بیگ مرزا ءُ ناکو زھگ عمر جاوید سلاہ بندیں مردماں دزگیر کنگ ءَ پد گوں وت بُرتگ ات اَنت ۔
وئیلءَ پد پاکستانی پوج ءَ دمگ ءَ مزنیں کساسے ءَ بیڑے بندات کُتگ اَت البت دویں بیگواھیں یل کنائنگ ءَ بے سوب بیتگ اَنت، وھدیکہ رندتر ءَ جتائیں وھد ءَ دویں مردمانی جون دزکپتگ اَنت۔
بلوچ لبریشن آرمی ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ اے درگت ءَ وتی درشان شنگ کنان ءَ گُشتگ اَت کہ بی ایل اے ءِ اسپیشل ٹیکٹیکل آپریشنز اسکواڈ ( ایس ٹی او ایس) ءَ یک چیریں اھوالی ءِ سر ءَ زیارت ءِ نزیک ءَ بیڑ بران ءَ پاکستانی پوج ءِ یک مزنیں اپسرے، کرنل لئیق بیگ مرزا دزگیر کُتگ۔
آئی ءَ دیمتر ءَ گُشتگ اَت کہ لیفٹیننٹ کرنل لئیق بیگ مرزا، بلوچ لبریشن آرمی ءِ یک گچینی نشانگے بیتگ ءُ گوستگیں بازیں روچاں چہ بی ایل اے ءِ انٹیلی جنس یونٹ آئی ءِ رندگیری کنگ ءَ بیتگ۔ 12 جولائی ءَ سرجمیں روچ ءَ آئی ءِ رندگیری کنگ بیتگ ءُ داں آسر ءَ یک انچائیں دمگے ءَ چہ دزگیر کنگ بیتگ، کہ اود ءَ لس مھلوک ءِ ھاتر ءَ ھتر ءَ کم ءَ چہ کم بیتگ۔ جیئند بلوچ ءَ گُشتگ کہ “کرنل لئیق بیگ ءَ وتی درستیں جرمکاری من اِتگ اَنت، کہ اِشانی پد ءَ آ بلوچ راجی آمید گِس ءَ چہ مرگ ءِ سز ءَ دیگ بیتگ۔ کہ اِشی ءِ سر ءَ زیت گامگیج زیرگ بیتگ۔”
چہ آئی ءَ دیم ءِ ماہ اگست ءَ بلوچ سلاہ بندیں گلانی درستاں مستریں ھم سنتی بلوچ راجی آجوئی سنگر [براس] ءَ لسبیلہ دمگ ءَ پاکستانی پوج ءِ ھیلی کاپٹرے ءِ جنگ ءُ دور دیگ ءِ زمہ واری من اِتگ اَت۔ ھیلی کاپٹر ءَ سواریں پاکستانی پوج ءِ درستیں ششیں کارندہ ھما دمان ءَ کُشگ بیتگ اَنت۔ کُشگ بیتگینانی تہ ءَ کور کمانڈ 12 کور لیفٹیننٹ جنرل سرفراز علی، ڈائریکٹر جنرل کوسٹ گارڈ میجر جنرل امجد، بریگیڈیئر خالد، پائلٹ میجر سعید، کمک کاریں پائلٹ میجر طلحہ ءُ چیف نائیک مدثر ھوار بیتگ اَنت۔
دگہ یک کاروائی یے بلوچ لبریشن آرمی ءَ 25 ستمبر ءَ ھرنائی ءَ کُتگ اَت کہ اود ءَ پاکستانی پوج ءِ دو کارندہ پجار کنگ ءَ پد دزگیر کُتگ اِت اَنت وھدیکہ دزگیریں اپسرانی یل کنائنگ ءِ ھاتر ءَ بیڑ ءَ ھواریں ھیلی کاپٹر ھم بلوچ جنگولاں دور داتگ اَت کہ اِشی ءِ آسر ءَ پاکستانی پوج ءِ دو پائلٹاں ھوار شش کارندہ مرتگ اَت اَنت۔
وھدیکہ سال ءِ گُڈی روچاں دو روچانی نیام ءَ کم چہ کم 17جتائیں اُرش کنگ بیتگ اِت اَنت کہ اِشانی زمہ واری بلوچ لبریشن آرمی ءَ من اِتگ اَت اَنت۔ اے اُرش بلوچ لبریشن آرمی ءِ پیسرگیں سروک جنرل اسلم بلوچ ءِ سالروچ ءِ وھد ءَ گندگ ءَ اتک اَنت۔ اے اُرشانی تہ ءَ بی ایل اے اسپیشل ٹیکٹیکل آپریشنز اسکواڈ [ایس ٹی او ایس] ءِ نیمگ ءَ تربت ءُ کاھان ءَ اُرش ترند تریں بیتگ اَنت کہ اِشانی تہ ءَ پاکستانی پوج ءِ یک کیپٹن ءُ کمیشنڈ اپسر ءَ ھوار 9 کارندھانی جنگ بئیگ ءِ ھال واکداراں وت راست کُتگ اَت۔
بدلیاں چہ دزگرگ:
بلوچ گھگیرں گلانی پالیسیانی تہ ءَ یک پدریں بدلی ءِ ھمے گندگ ءَ پیداک اِنت کہ اِشی ءِ تہ ءَ ترندیں ارشاں ھوار دگہ ٹِکے ھم دلگوش کرز اَنت۔ بلوچ سلاہ بندیں گلاں ھمود ءَ کہ اُرشانی سوب ءَ میان اُستمانی رسانکدرانی دلگوش وتی نیمگ ءَ گور کنائنتگ ھمود ءَ چاگردی رسانکدر ءُ دگہ بنشوناں چہ وتی کلوہ تچکیں پئیم ءَ جھان ءِ دیم ءَ درانگازی کُتگ۔
بی بی سی ءَ یک رپورٹے نوشکی ءُ پنجگور اُرشانی وھد ءَ داتگ اَت “وھدیکہ ھندی مردم ءُ اپسراں چہ ھچ پئیمیں اھوال رسگ ءَ نہ اَت ءُ اھوال کنگ ءَ جنجال بئیگ ءَ اَت، ھمود ءَ دومی نیمگ ءَ بی ایل اے وتی ٹیلی گرام چینل ءَ چہ تامر بند، توار بند ءُ درشانانی دروشم ءَ یکشل ءَ اھوال شنگ کنگ ءَ اَت۔ ءُ ما دیستگ اَت کہ کسانیں وھدے ءِ تہ ءَ اھوال چاگردی رسانکدراں شنگ بئیگ ءَ لگ اِت اَنت ۔ سرکاری ءُ دلجمیں رسانکدرانی نیمگ ءَ اھوال نہ بئیگ ءِ سوب ءَ بی ایل اے ءِ بنشون رسانکدراں گیشتر شنگ بئیگ ءِ لگ ات اَنت۔”
بی بی سی گیشتر نبشتگ اَت کہ ” بی ایل اے ءِ نیمگ ءَ اھوال سئے جتائیں زبان انگریزی، بلوچی ءُ اردو ءِ تہ ءَ شنگ کنگ بیتگ اَت اَنت۔ اِشی ءَ ابید ارشکارانی کساس ، نام ءُ اکساں ھوار ھوار ’آپریشن گنجل‘ نامینتگیں اُرش ءِ سرجمیں اھوال ھم رسانکدراں ءُ چاگردی رسانکدر ءَ شنگ کنگ بیتگ اَنت۔”
ھمے دروشم ءِ وڑ ءُ پئیم بی ایل اے ءَ کراچی ءَ بیتگیں پدائی اُرش ءِ وھد ءَ ھم کارمرز کُتگ اَت کہ اود ءَ شاری بلوچ ءِ اکساں ھوار آئی ءِ تامر بند ءُ توار بندیں کلوھاں ھوار آئی ءِ درگت ءَ سوت ھم شنگ کنگ بیتگ اِت اَت۔
بلوچ سلاہ بندیں گلانی نیمگ ءَ پاکستانی پوج ءِ سر ءَ کنگ بیتگیں بازیں اُرشانی تامر بند اے سالی شنگ کنگ بیتگ اَنت۔ اے تامر بندانی تہ ءَ بازیں اُرشانی راستی ءُ رد کنگ ءِ درگت ءَ پاکستانی پوج ءِ بنشون آئی ایس پی آر ءِ نیمگ ءَ نہ بیتگ اَت، البت بلوچ سلاہ بندیں گلانی شنگ کُتگیں تامراں آئی ایس پی آر ءِ لیکہ گیشتر شکی کُتگ اَنت۔
اِشی ءَ ابید ھمے گلانی نیمگ ءَ لٹریچرانی سر ءَ ھم دلگوش دئیگ ءَ اَنت۔ بلوچ لبریشن آرمی کی سوجی وانگی “چیدہ” زکر ءِ لائک اِنت وھدیکہ بی ایل اے ءِ نیمگ ءَ چہ گوستگیں سال ءِ پئیم ءَ اے سال ءَ ھم دو دگہ ھیلکاری وانگی شنگ کنگ بیتگ اَنت۔
اِشی ءَ ابید بلوچ سلاہ بندیں گلانی کاروائیانی تہ ءَ آیانی تھی بنزھانی نکش گندگ ءَ اَتکگ اَنت، کہ اِشانی تہ ءَ رسانکدر ءَ ابید چیریں اھوالانی پد ءَ کاروائی آیانی “انٹیلی جنس” بنزہ ءُ”ایلیٹ فورسزانی” سر ءَ دلگوش گور کن اَنت۔ اے کاروائیاں چہ زانگ بیت کہ آیوکیں باندات ءَ اے “ایلیٹ فورسز” گیشتر دیم ءَ اتک کن اَنت۔
دومی نیمگ ءَ تاوانباری:
سال 2022 ءَ تاوانباری ءِ رد ءَ بلوچ سلاہ بندیں گلانی ھاتر ءَ “بلوچ نیشنلسٹ آرمی” ءِ سروک گلزار امام پنام شمبے ءِ دزگیری ءُ پاکستان ءَ برگ ءِ ھال مستریں ھالے بیتگ۔ چوناھا جھانی زیدر ءَ کجام ھم جُنز ءِ گشادکاریں باسکی ءِ دزگیر بئیگ ءِ بازیں وئیل گندگ بنت بلے جنزوکیں بلوچ جُنز ءِ تہ ءَ وتی دروشم ءِ اولی وئیل اِنت۔
البت پھازگی زانتکار ءُ بلوچ آجوئی لوٹوکیں گلاں گوں سیادی داروکیں تکانی گُشگ اِنت کہ گلزار امام ءِ دزگیری ءَ چہ بلوچ سلاہ بندیں جھد ءِ سر ءَ چُشیں مزنیں سانمندی ءِ نہ کپ ایت۔
سنگاپور ءِ ایس راجارتنم اسکول آف انٹرنیشنل اسٹڈیز نامی ئیں پھازگی تھنک ٹینک ءَ گوں بندوکیں پولکار عبدالباسط گُش ایت کہ سلاہ بندیں گلانی ھاتر ءَ ھاسیں کماندارانی جنگ بیگ اگاں دزگیری مزنیں ارزشتے نہ دار اَنت۔
وائس آف امریکہ ءَ گوں گپ کنان ءَ آئی ءِ گُشگ اَت کہ گلزار امام ءِ دزگیری ءَ چہ بلوچستان ءِ تہ ءَ بی این اے ءِ نیٹ ورک ءَ وَ ڈک لگ اِتگ۔ بلے کُلّی دروشم ءَ چہ اِشی ءَ بلوچ آجوئی لوٹوکیں جُنز ءَ کجام ھم مزنیں تاوانے نہ رس اِیت۔ آئی ءَ 2018 ءِ تہ ءَ کراچی ءِ چینی قونصلیٹ ءِ سر ءَ اُرش ءِ ماسٹر مائنڈ اسلم بلوچ ءِ کوش ءِ درور دیان ءَ گُشتگ اَت کہ بی ایل اے اسلم بلوچ ءِ جانشین بشیر زیب ءِ سروکی ءَ گیشتر مھکم بیتگ۔
گلزار امام ءِ دزگیری ءُ دزگیری ءِ اھوال ءِ دیم ءَ آیگ ءَ پیسر، آئی ءِ گل ءِ کم چہ کم 35 بلوچ جنگول جتائیں دمگانی تہ ءَ بیڑانی نیام ءَ جنگ بیتگ اَنت کہ اِشانی تہ ءَ پاکستانی پوج ءِ نیمگ ءَ ڈرون اُرشانی کارمرزی دیم ءَ اِنت۔ ھمے گل ءَ ھوار دگہ بلوچ جنگولانی سر ءَ ھم ڈرون اُرش کارمرز کنگ بیتگ اَنت کہ اِشانی تہ ءَ آیاں جانی تاوانانی دیمپانی کنگ کپتگ۔
آسری
بلوچ سلاہ بندیں گلانی نیمگ ءَ لشکری بنجل ءُ بُن دوار، ھیلی کاپٹرانی دوردیگ، نوکری ءَ ساڑیگیں مزنیں اپسرانی دزگیر کنگ ءُ زالبولیں ارشکارانی ھواری اے جنگ ءِ ترندی ءَ ودینگ ءِ گمان دیگ ءَ اَنت، کہ چریشی ءَ بلوچستان ءَ برجاھیں جنگ ءِ جاورھالانی گیشتر مٹ بئیگ ءِ گمان گندگ ءَ پیداک اَنت وھدیکہ پاکستانی پوج ءِ نیمگ ءَ ڈرون ارشاں بہ گر داں مزنیں کساسے ءَ بیڑانی بندات ءُ چینی واکدارنی ھواری ءَ ٹیکنالوجی ءِ کارمرز کنان ءَ ھاسیں پئیم ءَ بلوچ جنگولانی سر ءُ چیر کنگ ءِ کاروائی پیش دارگ ءَ اَنت کہ نوں بلوچستان ءَ ‘کسانیں کچے گھگیری’ ءِ نہ اِنت بلکیں یک ‘سرجمیں جنگ’ جُنزگ ءَ اِنت کہ اِشی ءِ درشانی بلوچ رھشونانی نیمگ ءَ ھم کنگ بیتگ۔
چُش کہ انیگیں ماھانی تہ ءَ بلوچ سلاہ بندیں جنگولاں پاکستان پوج ءِ دزگیریں کارندھانی بدلی ءَ بندیگانی مٹ کنگ ءِ درشان کُتگ اَت۔ اے اولی بر اَت کہ کجام ھم بلوچ سلاہ بندیں گل ءَ “پوج ءِ سرجم ءَ در کپگ ءِ ” ءِ لیکہ ءَ ابید دگہ ٹِک ئِے سر ءَ گپ کنگ ءِ سر ءَ جریدگی ءِ درشان کُتگ بہ بیت، البت پاکستانی پوج ءِ نیمگ ءَ تاکت ءِ کارمرز کنگ ءَ ارزشت دیگ بیت۔
دویں نیمگ ءِ لیکہ ھمیش اِنت جھلانکی ءَ گوں آسری رس ات کنت بلے چہ اِشی ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ گیشتر ھونریچی ءِ تہ ءَ گیشی کئیت ءُ بیت کنت اِشی ءِ ترمپ داں اسلام آباد ءِ در ءُ دیولانی سر ءَ ھم بہ ریچ اَنت۔
