TBP Balochi

بلوچ زالبول ماھل بلوچ ءِ زورانسری آوار جنی ءُ درگیں بھتام ءُ بارکھان وئیل ءِ بگیری ءَ بلوچستان ءَ ھوار دگہ جاھاں زھرشانی ءُ نندانکانی درچ برجاہ انت – درنگاز کنوک وئیل ءَ ھواریں سوبائی وزیر ءِ دزگیری ءِ لوٹ ءَ کنگ ءَ انت –

بلوچ زالبول ءِ زورانسری آوار جنی ءُ کوش ءِ بگیری ءَ مروچی بلوچ یکجھتی کمیٹی ڈیرہ غازی خان ءِ نیمگ ءَ کالج چار راہ ءَ زھرشانی کنگ بوتگ –

ھمے وڈ بلوچ یکجھتی کمیٹی اسلام آباد ءِ نیمگ ءَ ھم مروچی نیشنل پریس کلب اسلام آباد دیم ءَ روانک ءِ کشگ بوتگ –

ڈیرہ غازی خان ءَ درنگاز کنوکانی گوشگ ات کہ سرکار ءِ چیردستی ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ سردار راج ءِ سر ءَ زوراکی کنگ ءَ انت سردار کھیتران ءَ ھوار بلوچستان ءِ دگہ دمگاں سرکار ءِ آشرواد ءَ زندان جوڈ کنگ بوتگ انت کہ اودا لس مردمانی سر ءَ زوراکی کنگ بیت ءُ سرکاری ادارہ اے سردارانی پُشت انت ءُ تنی وھدی بازیں گریب ءُ بزگریں مردمے اے سردارانی زنداناں بندیگ انت –

آھانی گوشگ ات کہ دومی نیمگ ءَ پاکستانی پوج ءِ کارمنداں چہ شال ءَ دست ءُ گوشیں ماھل بلوچ گوں وتی زھگاں زورانسری آوار جتگ ءُ لٹ شاپ کتگ پدا آئی ءِ سر ءَ دروگیں الزام جنگ بوتگ – اے دابیں درکانودی کاراں دیر انت کہ بلوچ زالبولانی سر ءَ کنگ بوگ ءَانت –

پاکستان ءِ بنجاھی شھر اسلام آباد ءَ درنگاز کنوکاں بلوچ زالبول ماھل بلوچ ءِ سر ءَ جنگ بوتگیں دروگیں ارزی ءُ آئی ءِ دزگیری ءَ ترندی ءَ گوں ایر جتگ ءُ آئی ءِ یل کنگ ءِ لوٹ کتگ –

آھانی گوشگ ات کہ بلوچ زالبول ریاستی زوراکیانی آماچ انت ءُ پھریز نہ انت بیگواھیں بلوچانی کھولانی ترسینگ ءَ اے وڈیں کار کنگ بوگ ءَ انت –

دومی نیمگ ءَ بلوچستان ءِ دمگ تربت، ھب، ھزدار ءُ سھبت پور ءَ عبدالرحمب کھیتران زوراکیانی بگیری ءَ زھرشانی کنگ بوتگ –

مری اتحاد ءُ آل پارٹیز کیچ ءِ چیر دستی شھید فدا چار راہ ءِ سر ءَ زھرشانی کنگ بوتگ، درنگاز کنوکاں سردار کھیتران ءِ دزگیری ءُ خان محمد ءِ کھول ءِ ایندگہ مردمانی وش ءُ سلامتی یل کنگ ءِ لوٹ کتگ –

بارکھان وئیل ءَ دو روچ گوزگ ءَ پد ھم ھچ وڈیں گامگیج زورگ نہ بوتگ ءُ ناکہ کشندہ دزگیر کنگ بوتگ انت – دومی نیمگ ءَ کُشگ بوتگیں مردمانی کھول جونانی ھمراھی ءَ شال ءَ سر وزیر سیکٹریٹ دیم ءَ زھرشانی نندانک ءَ نشتگ انت –

بارکھان وئیل ءِ بگیری ءَ گوستگیں روچ ءَ کھول ءَ جون زرتگ ءُ شال ءَ سر بوتگ انت کہ مروچی نندانک ءِ دومی روچ بوتگ – نندانک ءَ نشتگیں کھول ءِ مردمانی گوشگ انت کہ تاں ھما وھد ءَ سردار کھیتران سرکار ءِ تہ ءَ در کنگ ءُ دزگیر کنگ نہ بیت نندانک برجاہ داریں وھدیکہ بارکھان ءَ ھم دمگی مردماں دو روچ انت نندانک ءَ نشتگ انت وئیل ءَ ھواریں سردار ءِ گرگ ءِ لوٹ کنگ ءَ انت –

بلوچستان ءِ باپاری شھر ھب ءَ ھم زھرشانی روانک ءِ کشگ بوتگ کہ اودا ھر تک ءُ پھناتاں سیادی داروکیں مردماں بھر زرتگ ءُ تونسہ شریف ءَ ھم زھرشانی کنگ بوتگ –

زانگ بہ بیت گوستگیں روچ ءَ بارکھان ءِ دمگ حاجی کوٹ سَے مردمانی جون دست کپتگ انت کہ پدا رند ءَ آھانی پجار کنگ بوتگ کہ آ کوھلو ءِ جھمنند خان محمد مری ءِ لوگبانک گراناز، دو زھگ محمد نواز ءُ عبدالقادر ءِ جون انت – اے مردم سوبائی وزیر سردار عبدالرحمان کھیتران ءِ زندانے ءَ دگہ پنچ وارسانی ھمراھی ءَ بندیگ بوتگ انت –

جونانی دست کپگ ءَ پد بلوچستان ءَ زھرشانیانی درچ ءِ بندات کنگ بوتگ ءُ درنگاز کنوک لوٹ کنگ ءَ انت کہ عبدالرحمان کھتران دزگیر کنگ بہ بیت سرکار ءَ در کنگ بہ بیت – وھدیکہ کھیتران ءِ زنداناں بندیگیں خان محمد مری ایندگہ وارسانی یل کنگ ءِ لوٹ ءَ کنگ ءَ انت –

سید ھاشمی ریفرنس کتابجاہ ءِ چیردستی ءَ ماتی زبانانی میان استمانی روچ دارگ بوتگ۔ اِے روچ ءِ درگت ءَ مراگاھے برجم دارگ بیتگ – مراگاہ سَے بھر ءَ بوتگ ، اولی بھر ءَ کواساں گشتانک داتگ، دومی بھر شعری دیوان بوتگ ءُ سیمی بھر ءَ بلوچی زبان ءِ نامداریں گُشنداھاں گوں وتی وشیں تواراں شعر الھان کتگ انت۔

گشتانکی بھر ءِ گچینی مھمان بلوچی زبان ءِ نامداریں شاعر ءُ کواس اللہ بشک بزدار بیتگ ۔آئی ءَ وتی گشتانک ءَ گشتگ کہ ھستیں کرن ءَ بازیں زباناں اے ترس ھست اِنت کہ آ ھلاس بہ بنت چہ آیاں مئے زبان یکے۔ مئے زبان ءِ کواس پہ زبان ءِ پھریزگ ءُ دیمرئی ھاتر ءَ وتی مہ وتی کسان کسانیں جیڑھاں ھلاس بکن انت ۔ آئی ءَ گشتگ کہ مئے راج ءِ تہ ءَ 60 درسد مردم ایوک ءَ وتی دزنشان جنگ زان انت۔ مارا بزاں بلوچ کواساں گالوار منّگ لوٹ اَنت ءُ آبانی سر ءَ یک گپے ءِ سر ءَ اوشتگ ءُ تپاک بئیگ لوٹ ایت بید ءایشی ءَ مئے گورا دگہ راہ نیست اِنت۔

بلوچستان یونیورسٹیءِ بلوچی ڈپارٹمنٹ ءَ چئیرمین ڈاکٹر رحیم مھر ءَ وتی گشتانک ءَ گشتگ کہ بلوچی زبان ءِ زبان زانت اکیڈمک کورسانی سرا کار کنگ ءَ ھوار درستیں مضمونانی اصطلاحانی سر ءَ کار بکن انت دانکہ بلوچی زبان ءَ درستیں مضموناں واننیگ ءِ کار آسان بیت بکنت۔

اے درگتءَ کراچی یونیورسٹی ءِ فارسی ڈیپارٹمنٹ ءِ چئرمین ڈاکٹر رمضان بارمری ءَ گشتگ کہ جھدانی مز الم ءَ رس ایت ہمے جھدانی برورد اِنت کہ مرچی کراچی یونیورسٹی ءَ بلوچی مائنر سبجیکٹ ءِ بستار ءَ منّگ بیتگ۔آئی ءَ گشتگ کہ سید ہاشمی ءَ تھنا انچو کار کتگ مرچی مئے گورا مردم ہم گیش انت ءُ زرّ ءُ مال ہم گیش اِنت بلے ما کار نہ کنگا ایں ۔آئیءَ گشتگ بلوچی یک پراہ ءُ شاہگانیں زبانے ءُ چہ فارسیءَ ہم کوہن تر انت بلے ما وتا نابود کتگ ءُ زبانءِ دیم روئیءِ حاطر ءَ گوں ترندیءَ کار نہ کنگا ایں ۔

دیوان ءَ گوں تران کنان ءَ اصغر علی آزگءَ گشتگ کہ بلوچی زبانءِ زانگوراں دگہ مضمونانی سرا ہم کار کنگ لوٹ ایت ہمے یکیں دار ءِ بُنا مدار اِت آئیءَ گشتگ مرچی فارسی زبان کہ دیما شتگ ایشیءِ سبب ایش انت کہ آئیءَ دگہ زبانی لوز وتی تہا جاہ داتگ انت۔ عظیم دہکانءَ گشتگ کہ ما باید اِنت سوشل میڈیاءَ پہ بلوچی زبانءَ کارمرز بکن ایں بلے مئے زانتکار دگہ زبان کارمرز کن انت ۔
روف بلوچءُ وتی گشتانکءَ لوٹ کتگ کہ سندھءِ سرکار بلوچی زبانءَ واننگ جاہاں واننگءِ بندوبستءَ بکنت۔ آئیءَ گشتگ کہ زبانانی دیم برگءَ ریاست ءُ سرکار وتی کردءَ ادا کن انت بلے مئے گورا چوش نہ اِنت۔

گڈ سرا کتابجاہءِ کماش اکبر ولیءَ گشتگ کہ درستیں اڑانداں پد ہم بلوچی دیمءَ گام جنان انت ءُ ماوتی گاماں گوں تپاکیءَ گیش گشاد کت کن ایں ۔

گشتانکی بہرءِ گڈ سرا لیاری یونیورسٹیءَ بلوچی ڈیپارٹمنٹ جوڑ کنگ، بلوچ سوشل میڈیا ءَ بلوچی بہ نویس انت، سندھ ءِ سرکار وانگ جاہاں بلوچیءِ وانینگءِ منظوری دئیگ، ملافاضل لائبریری پیشی جاہ ءَ جوڑ کنگ ءِ منّگ نامہ منظور کنگ بوت انت.

شعری دیوانءِ پاگ واجہی بلوچی زبانءِ مزن نامی ئیں شاعر ظفر کریم ءَ کتگ، ورنائیں ءُ نوک باہندیں شاعراں ہوار بلوچی زبانءِ مزن نامیں شاعر اصغر علی آزگ، ڈاکٹر رحیم مہر، حسن علی حسنءَ وتی شعر ونتگ انت ۔

گڈی ءُ سیمی بہر ءَ بلوچی گُشندہ حفیظ بلوچ، سلیم بلوچ ءُ سراج داد گوں وتی وشیں توارءَ سازءُ زیملی دیوان سپاہ دار کتگ ۔

پاک ءُ افغان ءِ سیمسر بند، طورخم ءِ سر ءِ ھزارانی کساس ءَ مڈی بروکیں ٹرک گٹّتگ آں۔

پاکستان ءُ افغان سیمسرے سرءَ طورخم سیمسر گوزراہ ءِ بند بوھگ ءِ سوب ءَ دوئیں نیمگ ءَ شش ھزار ءَ چہ گیش مال بروکیں ٹرک گٹّتگاں۔ باپاری بلائیں تاوان ءِ دیمپان اَنت۔ واکدارانی گوشگ اِنت کہ آ اے جیڑہ ءِ گیوار کنگ ءِ ھاتر ءَ جُھد کنگ ءَ آں۔

یک شمبے روچ بگر داں مروچی آسراتیاں چکاریں شش ھزار ٹرک ءَ چہ گیش سیمسرے دوئیں نیمگ ءَ گٹّیتگ اَنت۔ سیمسر ءِ بند بوھگ ءِ سوب انگت پاشک نہ بیتگ البت دوئیں نیمگ ءِ واکدارانی گوشگ اِنت کہ آ اے جیڑہ ءِ گیشینگ ءِ ھاتر ءَ گپ ءُ تران کنگ ءَ آں۔

طالبانی یک پَرگِنگی اُگدادار ءَ دوشمبے ءَ روئٹرز ءَ گوں گپ کنان ءَ گوشتگ کہ پاکستان ءَ مساپر ءُ نادْراھاں پہ دارو ءُ درمان ءِ ھاتر ءَ سیمسرءَ گْوازگ ءِ اجازت دیگ ءِ وتی کولانی سر ءَ اَمل نہ کُتگ۔

پاکستان ءِ سرکار ءَ اے جیڑہ ءِ سرءَ گوں اُولسی سَپر ءَ ھچ وڑیں چار ءُ بچار نہ کتگ۔ یک پاکستانی سرکاری بنشونے ءَ گوشتگ کہ آیان طالبانی نیمگ چہ سیمسرے بند کنگ ءَ چہ پیسر سوب گوشگ نہ بیتگ۔

ضیا سرحدی ءِ گوشگ اِنت کہ افغانستان وتی گیشیں زلورتانی ھاترءَ پاکستان ءِ شئے آنی چمدار اِنت ءُ چُو کہ افغانستان یک راھدار یے جاہ ءَ کارمز کنگ ءِ ھاتر ءَ بازین ٹرک ءِ بنجائی ایشیا داں سپر کن اَنت۔

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ بیرجند ءِ زندان ءَ یک بندیگیں بلوچ ءِ پاھو دیگ بیتگ-

پاھو دیگ بیتگیں مردم ءِ پجار داؤد پنام ءِ خارکوھی کہ آئی ءِ اُمر چل ءُ چار سال ءُ آ زاھدان ءِ ھند جام جم ءِ نندوک گوشگ بیگ ءَ اِنت-

داؤد بازین سالاں پیش نشہ باپاری ءِ بھتام ءَ گرگ بیتگ ءُ پد ءَ آئی ءِ سر ءَ انی بزانکہ گوستگیں روچ ءَ پاھو ءِ ھکم اتکگ بیتگ-

روکپتی بلوچستان ءَ مردمانی پاھو دیگ وھد وھد ءِ سر ءَ برجاہ اَنت کہ ایشانی توک ءَ گیشتریں کساس مردم نشہ باپاری ءِ بھتام ءَ پاھو دیگ بوگ ءَ اَنت-

بلوچستان ءِ تیاب دپی دمگ گوادر ءَ بیست ءُ یک فروری ءَ میان استمانی زبانانی روچ ءُ اھدی زیمر ءِ ابدنامیں نام پھلوان مُلا کمالان ءِ سینزدھمی سالروچ ءِ درگت ءَ ماں آر سی ڈی کونسل ءَ بلوچ میوزک پروموٹرز سوسائٹی ءِ چیردستی ءَ مراگش ءِ برجم دارگ بوتگ –

مراگش ءَ مزنیں کچے ءَ دمگی سیاسی ءُ چاگردی مردماں ھوار زبان دوستاں بھر زرتگ ءُ مراگش ءَ مُلا ءِ زند ءُ ازم ءِ سر ءَ گْوَشتانک دیگ بوتگ ءُ مُلا ءِ شائری دپتر زرگوات ءِ دیمدرائی بوتگ، گُڈسر ءَ کلاسیکل دیوان ءِ کنگ بوتگ –

مراگش ءِ گچینی مھمان ڈاکٹر بدل خان بلوچ، ڈاکٹر اے آر داد، ڈاکٹر عبدالصبور بلوچ، صادق صبا، کریم باشندہ ءُ محمد امیری ھوار داؤد کلمتی ، بجار بلوچ ءُ دگہ مردماں ملائے زند ءُ ازم سر ءَ گوشتانک داتگ تلو ءِ زمہ داری اسحاق خاموش ءَ گون بوتگ –

مراگش ءَ ترانکارانی گوشگ ات کہ بائد انت کہ اے دابیں مراگش ھر وھد ءَ کہ بنت مردم تچان ءَ بیا انت پرچا کہ ساز ءُ زیمر زندگی انت پدا بلوچی زیمر ءُ بلوچی تہ ءَ کلاسیکل پھلوانی رنگیں زیمر ما گشاں زیمرے کُلیں تھراں چہ زیبا ءُ شیرکنتر انت –

آھانی گوشگ ات کہ مروچی ماتی زبانانی میان استمانی روچ انت اے روچ ءَ جھان ءِ راج وتی ماتی زبان ءَ نازین انت مراگش کن انت ءُ زبان ءِ شری ءُ ارزشت ءَ پدر کن انت ھمے وڈ بیست ءُ یک فروری بلوچی زبان ءِ کلانیں اھدی زیمر ءِ پھلوانی رنگ ءَ شئر گشوکیں مستریں نام ملا کمالان ءِ سالروچ انت –

مراگش ءِ گڈسر ءَ ساز ءُ زیملی دیوان ءَ برجاہ دارگ بوتگ کہ پھلوان ملا صالح، پھلوان عظیم بلوچ، باقی بلوچ، احمد وطن خواد، پھلوان اسماعیل بلوچ، پھلوان پنڈوک شئر گُشتگ –

سر بیتگیں اھوالانی رد ءَ روکپتی بلوچستان ءِ دمگ نیکشھر ءَ دگ ءِ وئیلے ءَ سَے زھگ بیران بیتگ اَنت-

گیشیں ھالانی رد ءَ اے نودربر ھما وھد ءَ دگ ءِ وئیل ءِ آماچ بیتگ اَنت کہ آ وانگجاہ ءَ واتر وتی گس ءَ ایگ ءَ بیتگ اَنت ءُ راہ ءِ دگ ءِ وئیل ءِ آماچ بیتگ اَنت-

بیران بیتگیں زھگانی پجار فرشید رشیدی پور ء گل مھمد، بھنام رشیدی پور ء نور مھمد ءُ بھروند رشیدی پور جھمنند کوراندپ نیکشھر ءِ ناماں زانگ بیتگ اَنت-

زانگ بہ بیت روکپتی بلوچستان ءَ بازیں جاھاں وانگی آسراتی ءِ نہ بوگ ءِ سبب ءَ زھگ دور ءُ دراجیں جاھاں رو اَنت ءُ اود ءَ آیاں پہ وانگی ءَ بازیں آسراتیانی نیستی ءِ دیمپانی کنگ کپگ اِنت-

ماتی زبان ءِ میان اُستمانی روچ ءُ بلوچی زبان

ٹی بی پی گچینی اھوال 

ماتی زبانانی میان اُستمانی لڑ کہ بیست ءُ یک فروری ءَ دارگ بیت اِنت ھمے ھساب ءَ بلوچی زبان ءَ ھم بلوچ اے روچ ءَ پہ وتی زبان ءَ کساسی ءَ ماتی زبان ءِ روچ ءِ دارگ ءَ اَنت اے درگت ءَ مئے اھوال پہ بلوچانی زبانانی درگت ءَ۔

بیست ءُ یک فروری نوزدہ سد ءُ پنجاہ ءُ دو ءَ پاکستانی پولیس ءَ رودراتکی پاکستان کہ انی بنگلہ دیش اِنت، اود ءَ یونیورسٹی آف ڈھاکہ ءِ نودربر ءُ لس مھلوکانی سر ءَ ھما وھد ءَ تیرگواری بنا کت کہ آ بنگالی زبان ءَ اردو زبان ءِ ھواری ءَ پاکستان ءِ راجی زبان کنگ ءِ لوٹ کن اَنت۔ پولیس ءِ تیرگواری ءِ تہ ءَ بازیں نودربر بیران بنت ءُ سدانی کساس ءَ مردم ٹپی بنت۔ پہ زبان ءَ وتی ساہ ءِ ندر کنگ ءِ کسہ راجدپتر ءِ تہ ءَ سک کم گندگ ءَ کئیت ءُ ڈھاکہ شھدربرجاہ ءِ جھد بے سوب نہ بیت۔ آیانی دیمھونی ءِ سوب ءَ بیست ءُ یک فروری مروچی سرجمیں جھان ماتی زبان ءِ میان اُستمانی روچ ءِ ھساب ءَ دارگ بیت اِنت-

اے روچ ءَ ماتی زبان ءِ دیمروی، ماتی زبان ءِ رکینگ ءُ ھما زبان کہ آیانی ھلاس بئیگ ءِ تُرس اِنت آیانی نزارگ ءِ گپ کنگ بیت۔ بلوچستان ءِ بلوچ کہ آیانی ماتی زبان بلوچی، براھوئی، جدگالی، لاسی ءُ کھیترانی اَنت۔ اے درست ھما زبان اَنت کہ بلوچ راج اشاں ھمک روچی رد ءَ کارمرز کنت اے زبان بلوچ ءِ ھمک روچی گپ ءُ تران، ھال ءُ اھوالی زبان اَنت۔ بلوچانی مستریں بھر ءِ بلوچی ءَ ھبر کنت ءُ بلوچی نبشتہ کنت۔ دومی مستریں بھر براھوئی ھبر کنت ءُ نبشتہ کنت۔ ھمے پئیم سہمی مستریں بھر جدگالی ھبر کنت بلے جدگالی نبشتہ کنگ نہ بیت۔ لاسی ءُ کھیترانی زبان ءَ ھم نبشتہ کنگ نہ بیت اے زبان تھنا ھبر کنگ ءِ ھداں داں پشت کپتگ اَنت۔

البت بلوچستان ءِ مستریں زبان کہ بلوچی گُشگ بیت آئی ءِ جِند ھم ھما زبانانی تہ ءَ شمار کنگ بیت کہ اگاں آئی ءِ سر ءَ جوانیں رنگی ءَ کار کنگ مہ بیت ءُ دلگوش گور کنگ مہ بیت گُڑا بلوچی زبان ءِ گار بوّگ ءِ گمان ودی بیت کنت۔ بلوچی زبان ءِ نبشتھی راجدپتر سک کوھن نہ اِنت چریشی ءِ سوب ءَ بلوچاں داں انگت گشینتگیں رھبندے ھم نیست کہ درست بلوچ کواس ءُ زبان زانت ھمے رھبند ءَ بلوچی ءِ تچکیں رھبند بہ لیک اَنت ءُ بلوچی زبان ءِ دیمروی ءِ ھاتر ءَ کار بہ کن اَنت۔ ھمے پئیم ءَ براھوئی زبان ھم پد منتگیں زبانانی لڑ ءَ ھوار اِنت ءُ براھوئی زبان ءِ ھم نبشتہ کنوک ءُ وانوکانی کساس چہ زبان ءَ ھبر کنوکاں باز کم اِنت۔ اِشی ءِ لھتیں بُنکی سوباں چہ یکے بلوچاں وتی ماتی زبانانی تہ ءَ وانگ ءُ زانگ ءِ ھک نہ بوگ اِنت ایران بہ بیت اگاں پاکستان ھر دویں ملکانی تہ ءَ بلوچستان ءِ اسکولاں بلوچی زبان وانینگ نہ بیت۔ 

بلوچی ءِ جاہ ءَ دگہ زبان بلوچ گونڈوھاں وانینگ بنت ءُ چریشی ءِ سوب ءَ بلوچ چہ وتی جِند ءِ زبان ءَ دیر بیان اَنت۔ سرکاری کمک نہ بئیگ ءَ ابید ھم بلوچاں بلوچی ءُ براھوئی ءِ سر ءَ باز دلگوش گور کُتگ ءُ وتی کمک ءَ گوں یک مزنیں کچے ءَ لٹریچر دیم ءَ آورتگ۔ اِشی تہ ءَ بلوچانی وتی اڈ داتگیں کسان کسانیں ادارگ ءُ کارستانی مزنیں جھد بیتگ اَنت ءُ انگت ھم برجاہ اَنت۔

زانتکار چی ءَ گُش اَنت ؟

بلوچی زبان ءِ دیمروئی ءِ سر ءَ کارکنوکیں ناماں چہ یک نامے ڈاکٹر ناگمان بلوچ اِنت ما ڈاکٹر ناگمان ءَ جست کُتگ کہ ماتی زبان ءِ دیمروی ءَ پہ ھما کجام گام اَنت کہ بلوچ زبان زانت، سیاسی گل، ادبی گل، بلوچ رسانکدر ءُ بلوچانی ھمک تک ءَ زیرگی اَنت کہ چریشی ءَ بلوچی ءُ براھوئی ءُ بلوچانی ایندگہ زباناں نپ بہ بیت ءُ آیانی ھلاسی ءِ تُرس ھلاس بہ بیت ءُ زبان دیمروی بہ کن اَنت ؟

  ڈاکٹر ناگمان گش ایت: “مرچیگێں دَورءَ ھما زبان زندگ بیت کنت کہ آئی ءَ سیاسی پُشتے ھست۔ سیاسی کُمک کہ بیت گڑا زبان ءِ وانگ ءُ نِبیسگ ءِ جێڑہ ءُ جنجالانی گِیشّێنگ ءِ ھاترا ادارہ ءُ اکیڈمی جۆڑ کنگ بنت۔ آ زبان وانگجاھاں وانێنگ بیت، رسانک ءَ وتی ھکّێں جاہ ءَ گیپت، کار ءُ بار ءُ نیادی ءِ زبان بیت ءُ سرکاری کارگسان کارمرز بیت۔

گپ ءِ مانا اِش اِنت کہ مسترێن چیز کہ زبان ءَ چہ گاری ءَ رکّێنت کنت، اِش اِنت که لبزانکی گلانی همراهی ءَ سیاسی گل هم وتی زبان ءَ کارمرز بکن اَنت ءُ همے جُهد ءَ بکن انت که زبان وانگجاهان وانێنگ به بیت۔”

ما چہ ڈاکٹر ناگمان ءَ جُست کُتگ کہ سیاھگ اگں رھبندءِ جتا بیگ جیڑہ ءِ بھر وَ بیت کنت بلے اے سرجمیں جیڑہ ءِ جند وَ نہ اِنت بلوچ اے ساھت ءَ ھم نبشتہ کنگ ءَ اَنت وانگ ءَ اَنت ءُ وانینگ ءَ اَنت بلوچی ءُ براھوئی ءِ تہءَ لٹریچر ھم پیداک اِنت بلے ھما کجام سوب اَنت کہ بلوچانی نبشتہ رھبند ءِ جیڑہ نہ گیش اِیت؟

ڈاکٹر ناگمان گُش ایت کہ “بلۆچی ءِ سیاھگ ءِ جێڑہ ءِ نہ گیشّگ ءِ مسترێن سوَب ایش اِنت کہ ما بلۆچی زبان ءِ زلورتانی چارگ ءِ بدل ءَ دینی ءُ سیاسی ءُ زاتی مجبوریاں چارێں۔

راستێں گپ ایش اِنت کہ بلۆچی زبان ءِ سرا کار کنۆکێں درستێں زبانزانتاں توری آ بلۆچ بہ بنت یا درکوم بہ بنت، درستاں ھمے گپ جتگ کہ پہ بلۆچی زبانءَ اربی سیاھگءِ بدلءَ رۆمن سیاھگ شرتر اِنت۔ یکےءَ ھم نہ گشتگ کہ اربی شَرّ اِنت۔

درستاں ھمے گپ جتگ کہ اربی سیاھگ گۆں بلۆچیءِ توارێنکی رھبندءَ ھمدپ نہ اِنت۔ اِشیءِ تہا لہتے اَنچێں کمّی گێشی مان کہ بلۆچی نبشتہ ءِ جنجالاں کمتر کنگءِ بدلءَ گێشتر کننت۔

بلۆچی ءِ ندکارانی تها درستاں گێش سید ھاشمیءَ اربی سیاھگ ءِ پلگارگ ءِ جھدے کتگ بلے انگت وتی کتاب ”بلوچی سیاھگ ءِ راست نِبیسگ“ءِ تہا آ تچکا گوَش ایت که ”بلۆچی زبان ماں اَربی سیاھگ ءَ ھجبرراست ءُ تچک نِبیسگ ءُ وانگ نہ بیت۔“

اے اَجَکّہی گپے کہ ما سواسءِ زیرگءِ وھدءَ وتی پادانی ماپ ءَ چارێں بلے سیاھگءِ گچێن کنگءِ وھدءَ زبانءِ ماپءَ نہ چارێں۔ مئے دلگۆش برے گۆں دِینّءَ اِنت، برے گۆں سیاست ءَ۔ اگاں ما ھَکّءُ دل وتی زبانءَ دوست دارێں گُڑا باید اِنت سیاھگءِ گچێن کنگءِ وھدءَ وتی زبانءِ نپءُ نُکسءَ بچارێں۔”

ماتی زبانانی دیمروی ءِ ھاترءَ بلوچ نودربر گل ءُ سیاسی گلانی نیمگ ءَ بلوچستان ءَ بازیں مراگش ھم اڈ دیگ بئیگ ءَ اَنت کہ اِشی مکسد بلوچی ءُ براھوئی ءَ ھوار بلوچانی ایندگہ زبانانی دیمروی اِنت ءُ بلوچ مھلوکاں اَے درس دیگ اِنت کہ اگں وتی راج، سرڈگار ءُ پجار ءَ رکینگ لوٹ اِیت گُڑءَ زبان ءِ رکینگ المی اِنت۔

آسر

اے گپ تچک اِنت کہ بلوچانی زبان کدی ھم سرکاری تکءَ ھاسیں دلگوش دیگ نہ بیتگ اَنت، پاکستان بہ بیت اگں ایران، یا ھما مزن ھئوری مُلک کہ بلوچ آودہ لکھانی کچءَ جھمنند اَنت بلوچی زبان اسکولاں وانینگ نہ بیت۔ بلوچی زبان ءِ تہءَ سرکاری ٹی وی ءُ ریڈیو چینل ھم نیست ءُ نانکہ چُشیں ادارگ ءِ گندگ ءَ کئیت کہ آ بلوچی ءُ دگہ بلوچانی زبانانی سرءَ کار ءَ بہ بیت۔ 

ابید ءِ سرکاری کمک ءُ سیاسی ھمراہ داری ءَ پہ بلوچاں وتی زبانءِ رکینگ یک مزنیں چکاس ءِ بیت۔ بلوچ سیاسی سروک ءُ راجدوستیں گلءُ بلوچ لبز انکار ءُ کواساں یکجاہ نندگ ءُ انچیں شوربندی کنگ لوٹیت کہ بلوچانی زبان رکینگ بہ بنت ءُ تھنا گوستانک ءِ بھرانی تہءَ پشت مہ کپ اَنت۔