TBP Balochi

نبشتانک:  سارتیں سمین ھاموش بوت

نبشتہ کار: برزکوہی

رجانکار: مھروان کمبر

دی بلوچستان پوسٹ

آشوبی نازینک، مٹّ بُوَگ ءِ توار ءُ آجوئی ءِ رسگ ءِ مْیان ءَ یک انچیں ماتے، یک انچیں بے تواریں آرکیسٹریٹرے ساڑی اِنت کہ آئی ءِ کُربانی اَھدی شَیرانی نبشتہ نہ بوتگیں آیات ءِ رنگ ءَ بْرمش کنگ ءَ اِنت۔ آ مھروانیں لُمہ یک انچیں بُنھِشتے کہ آئی ءِ سر ءَ مٹّ ءُ بدلی ءِ لوگ اُوشتاتگ، آئی ءِ داتگیں کُربانی گْوستانک ءِ دمکانی تہ ءَ بْرمش اِتگیں زیمرانی داب ءَ اَنت۔ اے آشوبی مات ءِ کُربانی بے ھساب اَنت، شپ ءُ رُوچ آئی ءِ بے گرزی ءِ دَرور اَنت۔ ھر بام ءِ وش اَتکی ءَ پہ سبر ءُ موہ ءُ پہ آرام ءَ نہ، بلکیں پہ مکسد ءَ بے کساس تچ ءُ تاک کنوکیں ھما مات وت ءَ آشوبی کارانی ھاتِر ءَ ندْر کنت۔ زندگی ءِ ھُشک ءُ کَلّریں ڈگار ءَ پد ءَ سبزینگ ءِ ھاتِر ءَ آئی ءِ زلورتاں سرجم کنت۔ آئی ءِ کُربانی تھنا جسمانی نہ، بلکیں ارواہ ءِ جُھلانکیاں شِنگ اَنت۔

آ پہ شاتکامی ھما لولیاں گْوش اِیت کہ یک وھدے آئی ءَ وتی چُکّانی باندات ءَ پہ آشوبی توار ءَ گوں نازینتگ اَنت۔ آئی ءِ کُربانیانی گْوانزگ ءَ تھنا آئی ءِ چُکّانی نہ، بلکیں آیوکیں پدریچ ءِ واب ھم مان اَنت۔ آ وتی دوستیں مردُماں سچوکیں آس ءِ بْرانزاں چہ رکّین اِیت، آیانی گم، درد ءُ رنجانی گْرانیں بار ءَ وتی کوپگاں لڈّ اِیت۔ آ بے نامیں باجن، بے دَروریں ھستی ءَ مُشکلیں ساھتاں ھم اُمیتانی کندیل بالینتگ۔

آ وتی کُربانیانی سَوَب ءَ یک انچیں میراسے( پُسگے) ودی کنت کہ آ نتُرس، دلیر، نہ لرز اِتگیں پاد ءُ کدماں ستک ءُ تاکت ءِ بے دَروریں دَرورے جوڑ بیت۔ آ آشوب ءِ پُر شوریں اوپیرا ءَ گُمنامیں بالیڈیئرے جوڑ بیت، آئی ءِ کُربانیاں ھما نِدارگ ساتکگ اَنت کہ آئی ءِ بگیری ءَ گْوستانک ءَ وتی تاک پچ کُرتگ اَنت۔ گْوستانک ءِ تہ ءَ اے آشوبی مات ءِ داتگیں کُربانی یک انچیں رُژنےبشنگ ءُ تالان کن اَنت کہ آ گْوستانک ءِ دنزاں گپتگیں تاکاں ساپ کنت ءُ آیوکیں پدریچ ءِ راھاں نوکیں رُژنے بکش اِیت۔

بلوچانی راجی آجوئی ءِ سر ءَ سِتک دارگ ءِ پنجاہ سال گوں وتی زانوگری (زہانت)، دلیری، ساپ ءُ سلھی، مھروانی ءُ آجوئی ءِ گْرانیں سپر ءَ دم نہ برگ ءَ گوں ھلاس نہ بوتگ، بلکیں راجدپترے جوڑ بیتگ۔ لُمہ: کنا چناء نم تاریخ کٹارے، نہ نہ نہ لمہ داسکان ہرادے دا دشمن پین ترندو ورندی خواھک تاریخ نن کٹتاھوں تاریخ، بادل و اونا سنگت آک کٹار) مات: زھگ تو راجدپتر باج بُرتگ، اِنّا مات انگت کُجا؟ دُژمن ءِ سر ءَ انگت گوں تْرندی ءَ اُرش کنگ ئے زلورت اِنت۔ راجدپتر ما نہ، بادل ءَ گوں وتی سنگتاں باج بُرتگ۔۔۔۔ نوشکی ءَ پاکستانی لشکریانی بُنجل ءِ سر ءَ گنجل پدائی اُرش ءَ پد، مھروانیں مات ءِ مھر ءُ توکل، یات ءُ تْرانگ، ھما گپّ ءُ تْران پہ ما اُمیت ءُ توکلےجوڑ بوتگ اَنت ءُ مئے ھمراہ اَنت، بلے مروچی ھما توار بلوچستان ءِ درد ءُ مھراں گوں سرچکار نوشکی ءِ دلبند ”خلق مینگل “ ءَ پہ مُدامی بے توار بوت ءُ واب کپت۔

ھردیں من ءَ مھروانیں لُمہ ءِ اَچ ما بلکیں راجی جنگ ءَ گوں جسمانی دُوری ءِ ھال سر بوت گُڑا جنگی یاتانی مُونجائیں جاوراں منی دل ءُ دماگ ءَ اسرائیلی پیرزالیں رھشُون گولڈا مائیر ءِ ھما گپّ اتک اَنت کہ ‘ آیا جنگانی بارو ءَ جنین مردیناں چہ جُتاھیں لیکّھے دار اَنت؟ من وت ءَ گوں گْوشت اِنّا، اے لھتیں سالانی تہ ءَ ھما کْوھنیں جنگانی رُوچاں من ءَ باز رند ءَ انچیں پیسلہ ءِ زیرگ کپتگ۔ پہ دَرور وتی لشکری کارمنداں انچیں ھند ءُ جاہ ءَ جنگ ءَ دیم دَیگ کہ اُود ءَ پد ءَ آ واتر اَتک نہ کن اَنت، یا کہ انچیں جنگانی ھیلکاری دَیَگ کہ ھمے مْیان ءَ دو نیمگ ءَ باریں چُنت مردُم  وتی زندگی ءَ چہ زبھر بیت کن اَنت۔

من پمیشکا انچو دردیگ بوتگاں کہ ھما ھُکم ءَ مردیں آدم دے اَنت من داتگ اَنت، وھدے من اے بارو ءَ جیڑاں کہ من ستک ءِ سر ءَ گْوشت نہ کناں کہ من انچو اِزّت برداشت کناں چوشکہ اے وڑیں جاورانی تہ ءَ یک مردے برداشت کنت” وتی شکم ءَ مُرید ءِ ودی کنوکیں مات وت مُرید ءِ مُرید جوڑ بوتگ اَت۔ مات ءِ پاد ءُ کدمانی چیر ءَ جنت نہ دیستگ اَت، بلے بلوچستان الم دیستگ اَت۔

سگّ، اُوپار، توکل ءُ پُراُمیتیں مات باریں چُنت نااُمیت ءُ بے توکلیں بچّ ءُ جنکانی اُمیت ءُ توکل اَت۔ تھنا بلوچ چاگرد ءَ نہ، بلکیں ھر راج ءُ ھر چاگرد ءَ ھمے در سائینسی، بے زانشتی ءُ نزّیک گِندیں پِگر (تنگ نزریں سوچ) ھست اِنت کہ مردین ءِ مُکابلہ ءَ جنین نِزور اِنت، بلے پٹ ءُ لوٹ، اَمل ءُ کِرد ءَ چہ ھمے زانگ بیت کہ اے بس گُمان کنگ ءُ کم گِندیں سمایے ءَ ابید دِگہ ھِچّے نہ اِنت۔

مھروانیں لُمہ ءَ نوزدہ سدہ ءُ سی ءُ ھپت ءَ بِہ گِر داں دو ھزار بیست ءُ سَے ءَ نہ تھنا بلوچ راجی آجوئی ءِ جنگ ءِ پلّہ مّرزی کُرتگ، بلکیں وتی زھگاں ھوار بلوچ راج ءِ مجگی (زھنی) ءُ پِگری رُدوم (تربیت) ھم کُرتگ، داں گُڈّی ساہ ءَ آجوئی ءِ جنگ ءَ ٹوھیں کِردے پیلو کُرتگ ئے۔ پنجاہ سال ءِ دْراجکشیں آجوئی ءِ جنگ، آجوئی ءِ اُمیت ءُ آجوئی ءِ گْرانیں سپر ءَ مھروانیں لُمہ پُروش دات نہ کُرت، نا کہ تُرس آماچ کُرت۔ تبد ءُ چاھڑیں موسم بِہ بَہ اَنت یا ساھیل ءُ ساچانیں آ انگت اُوشتاتگ اَت۔ آ راجی آجوئی ءِ کُنٹگ چکار، پیچ ءُ تابیں راھاں انگت سپر ءَ اَت ءُ ھر کدم ءُ ھر وڑیں جاوراں وتی کوہ زادگیں بچاں سِکین ءُ توکل دَیگ ءَ اَت ءُ گْوشگ ءَ اَت “منی بچّاں! ھما کِشک ءِ شُما مُساپر اِت ھر وڑیں جاور کاینت پُشت ءَ چَک مہ جن اِت، ھِمّت دور دَیَگی نہ اِنت، بلکیں پہ تمردی ءَ دیم ءَ جُنزگی اِنت۔”

نپولین بونا پارٹ جاھے گْوش اِیت “شُما من ءَ منگھیں مات بہ دئے اِت من شُمارا منگھیں راجے دیاں” مئے مھروانیں آشوبی لُمہ وتی توکل، ھِمّت، سگ ءُ اُوپار ءَ گوں اُوشتگ ءَ ویتنامی لیڈر ھوچی منہ ءِ اے گپّ ءَ رَد کنت کہ” رھشُون ھما اِنت کہ جنگ ءَ کسانیں مُدتے ءَ منزل ءَ سر کنت۔ وھدے جنگ دْراجکش بیت گُڑا مردم دمبر اَنت” پنجاہ سال ءِ جتا جتائیں دَور ءِ جتا جتائیں مُشکل، گم، پریشانی، تکلیپ ءُ پادتْراپاں (چیلنجزاں) مھروانیں لُمہ پروش دات نہ کُرت، نا کہ دمبرائینت ئے۔

مرگ ابرمی چیزّے ءُ ھما راستی اِنت کہ ھرکس ءَ مرگ ءِ کُچلّیں زھر تِنگگی اِنت۔ ھما مرگ تئی پْروش ورگ نہ اِنت، بلکیں تئی سوبمندی اِنت کہ آ مرگ واب ءِ ئے، پگرے ءُ مکسدے ءَ نسیب ءَ بہ بیت۔ مکسدیں مرگ بے مکسدیں زندگی ءَ ھزار درجگ شرتر ءُ گھ اِنت۔

مردمے کہ پہ یک سیتے ءَ مُرت مہ کنت، بائِدیں آ زندگ مہ بیت۔ مئے زندگی ھما روچ ءَ ھلاس بوھان بیت وھدے زُلم ءُ زُوراکی ءِ ھِلاپ ءَ ما ھِچّ مہ گْوش اِیں بس بے ترک ءُ توار بِہ بَہ اِیں۔ ھما وھد ءَ انسان زندگی ءُ مرگ ءِ کش ءُ چیلّاں، جنگ ءَ سما ءُ زانشتی ھساب ءَ زانگ ءُ پھمگ ءِ کُوشست نہ کنت، گُڑا پہ آئی ءَ مرگ سک تُرسناک بیت ءُ آ یک پیم مرگ ءَ چہ دُور تچگ ءِ جُھد ءَ کنت مھروانیں لُمہ، دُرستیں بلوچ ماتاں پہ دم نہ برگ، یکشل ءَ اُوشتگ، نتُرس، ھِمّت، توکل ءُ گھگیری ءِ چیدگ جوڑ بیتگ۔ چو مھروانیں لُمہ ءِ رنگ ءَ ھر بلوچیں مات پہ وتی زھگاں ءُ بلوچ راج ءِ ھِمّت ءُ توکل جوڑ بیتگ ءُ گْوستانک ءِ تاکانی سر ءَ نکش بیتگ اَنت۔

من ترا اے رُکستی نبشتانک ءَ نبشتہ کنان آں، اے ساھت ءَ اِیر روانیں بیگاہ ءِ دامُن ءَ رُوچ  رُکست (الوداع) کنگ ءَ دلمانگ اِنت ءُ رولہ ءَ وتی زردیں رنگ بیگاہ ءِ شینکانی سر ءَ شِنگ ءُ تالان کُرتگ اَنت۔ اُو مھروانیں آشوبی مات، کُنٹگ چکاریں راھانی نہ لرز اِتگیں پاد ءُ کدمانی مُساپر ءُ مٹ ءُ بدلی ءِ کِشک ءَ رُوکیں کندیلانی پاسبان، تئی ساڑی بُوَگ مئے زندگی ءِ تھاریں شپاں آزمانی رُژن ءِ بکش اِیت۔ تئی جُنزگ تاکریچیں گْواتانی داب ءَ اِنت کہ تاکاں چہ درچکاں جُتا کنت ءُ آیاں مٹّ ءُ سٹ بُوَگ ءِ کِسّھاں گوشدارینیت۔

وھدے تو آزمان ءِ نیمگ ءَ سپر کنگ ءَ بِندات کن ئے گُڑا اِستال تئی ارواہ ءِ وش اَتکی ءَ تئی کِشکانی سر ءَ اُوشت اَنت ءُ ترا امبازاں گِر اَنت۔ تئی جوھر، کُربانی ءُ دلیری ءِ بندیکّاں چہ دوتکگیں نکش ءُ نِگاریں دُوچ یک نرمیں پشکے جوڑ بیتگ کہ تئی ھِمّت ءِ ھلوتاں دُوریں زِر ءَ بارت ءُ گْوازینیت۔

رُکست (الوداع)، دوستگیں آشوبی مات، تئی رُکستی نیم شپی پاساں آزمان ءِ دیم ءَ شِنگیں کلکشان ءِ تْرانگ ءَ گیجیت ءُ اے جھان ءَ یک انچیں شیر دْروشمیں رُژنے شِنگ ءُ تالان کنت تا ابد مان اِیت۔ تئی داتگیں پنت ءُ سوج، تئی شیرکنیں گپّ ءُ گال انچیں زیمر اِت اَنت کہ پیسر ءَ مٹّ ءُ بدلی ءِ دمکاں توار ءَ اِت اَنت، بلے نی مئے دل ءِ دمکاں مُدامی توار کن اَنت۔

انچو کہ تو اے چار روچی زندگی ءَ رُکست (الوداع) کن ئے، اے بِہ زان کہ تئی میراس گْوستانک ءِ باگاں ابدمانیں یاتگارے ءِ داب ءَ زندگ مان اِیت۔ ھما پُلّانی داب ءَ کہ گْوزوکیں وھد ءِ دیم ءَ دستاں چِست کنت بلے گْوات ءِ کوپگاں وتی وشبوھاں شِنگ ءُ تالان کنت، ھمے داب ءَ تئی وشبو ھم شِنگ ءُ تالان بیت، تئی بُزرگی ءِ دامُن ءَ پاکیں ارواہ آشوب کار اَنت۔

اُو آشوبی مات، ما ترا رُکست کن اِیں، دل چُو سِنگ ءَ گْران اِنت، بلے مئے دل تئی کُربانی، زُلم ءُ زُوراکیانی دیم ءَ گِھگیری، ھما واب کہ تو مئے جبین ءَ چُو کندیل ءَ بلینتگ اَنت اے دُرستانی مِنّت ءَ سرچکار اِنت۔ تئی رُکستی ءَ، تئی نہ لرز اِتگیں پاد ءُ کدم، تئی جزبگ ءُ ھِمّت ءَ ما سِتک شانی ساہ درشان کن اِیں۔ تو مئے ویرانیں دُگنیا ءَ گیش ویران، ابیتک، ھورک ءُ ھالیگ کنگ ءُ روگ ءَ ئے، بلے پد ءَ ھم تئی ارواہ مئے مُدامی پاسبان اِنت۔

اُو منی مھروانیں آشوبی مات، اے زانگ ءَ ابید ما ترا رُکست کن اِیں کہ تئی جوھر زمانگ ءَ چہ ابد روانیں شَھکورانی رَنگ ءَ، گْوستانک ءِ تاکانی سر ءَ وتی راہ ءَ وت شوھاز اِیت کہ اے پہ تئی منگھیں ارواہ ءَ وت ستاہ شانی یے۔ رُکست (الوداع) مھروانیں آشوبی مات، تئی رُکستی ھلاسی ءِ نشانی نہ اِنت، بلکیں نوکیں زِندے ءِ بِندات اِنت کہ تا جھان ھست اِنت تو ھست بَہ ئے۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

سرپانکیں سرکار ءِ چہ راستی ءَ بجگ

ٹی بی پی شونگال

پاکستان ءِ سرپانکیں سرکار ءَ واکداریں تکانی پلامرزیں مردم زانگ بیت ءُ آیانی سر ءَ بھتام اِنت کہ ھما تاکتانی پالیسانی سر ءَ کاربند اَنت ءُ دیم ءَ برگ ءَ اَنت۔ پاکستان ءِ سرپانکیں سر وزیر انوار الحق کاکڑ ءُ تھی کارانی وزیر سرفراز بگٹی یکشل ءَ زور پِر دیگ ءُ گشگ ءَ اَنت کہ شِدت ءِ کارمزی ءِ واک تھنا ڈیھ ءِ گور ءَ بیت ءُ اے درشان ڈیھی شِدت ءُ زوراکیاں کانودی اجازت دیگ ءِ کوشست اِنت۔ 

پاکستان ءِ تھی کارانی سرپانکیں وزیر سرفراز بگٹی ءِ پاکستان ءِ پارلیمنٹ، راجکاری ءُ رسانکدر ءِ تہ ءَ تاکتوریں واکدارانی اگاں پوج ءِ پالیسیاں گوں بگیری داروکیں توارانی ھلاس کنگ ءِ گپ تُرسناک اِنت۔ پاکستان ءَ پیسر ءَ چہ راجی ءُ مردمی اگبالانی ھاتر ءَ جد ءُ جھد ءَ گوں مردم ڈیھی زوراکیانی آماچ اَنت۔

پشتون رھشون علی وزیر پاکستان ءِ بنجاھی پَتر ءِ باسک بیگ ءَ اَبید ھم پُریں دو سالاں داں جتاجتائیں کیسانی تہ ءَ بندیگ کنگ بیتگ اَت، سلامتی ءِ آسراتیاں چہ زبھر دارگ بیتگ اَت ءُ آئی ءِ سیاسی سنگتانی نام دروگیں کیسانی تہ ءَ نامینگ بیگ ءَ اَنت۔ پشتون راج ءِ بنکی مردمی اگبالانی لوٹانی دیگ ءَ ابید پشتون تحفظ مومنٹ ءَ درملکی چیریں ادارگاں گوں ھوار گیجگ ءِ کوشست بیگ ءَ اِنت۔ 

بلوچستان ءِ سرپانکیں اھوالکاری ءِ وزیر ءِ راجی اگبالانی جُنزانی گوں اوگانستان ءُ ناشرکاری ءَ گوں ھمگرنچ کنگ ءَ چہ راستی مَٹ نہ بنت اِنت۔  ڈیورنڈ کِشک ءِ دویں نیمگاں پشتون ءُ بلوچ راج چہ کرناں جھمنند اَنت، آیانی اگبالانی ھاتر ءَ زھرشانی نندانک ءَ بھر زیرگ ءِ پد ءَ منظور پشتین دزگیر کنگ بوتگ ءُ آئی ءِ سر ءَ کیس جُنزینگ ءُ تربت ءَ بگر داں شال لانگ مارچ ءِ رھبندی لوٹانی پیلو کنگ ءَ ابید آیانی بگیری ءَ ناشرکاری ءِ کانود ءِ رد ءَ کیس کنگ ءِ سر ءَ مھلوک ءِ تہ ءَ زھری ءُ گم ءِ مارشتانی تہ ءَ گیشی کئیت۔ 

پاکستان ءِ سرپانکیں سرکار ءِ راستی ءَ چہ اندیم بیگ ءَ گوں برجاھیں جاور مَٹ بیت نہ کن اَنت۔ شدت ءَ گوں راجاں چہ آیانی راجی اگبالانی جھد ءَ چہ دزکش کنگ بیت نہ کنت۔ راجی ءُ مردمی اگبالانی جھداں گوں بندوکیں مردمانی راستیں جیڑھانی گیوار کنگ ءَ ابید آیاں ڈیھی زوراکی ءُ تاکت ءَ گوں زور پِر دیگ ءَ گوں جیڑہ گنتر ناگیگ بنت۔ پاکستان ءِ تہ ءَ راجانی پُرایمنیں راجکاریں گھگیری ءِ راہ بند کنگ کہ بنت گُڑا راجکاریں ادارگ ءُ پاٹیانی گورا ابید چہ شدت ءِ راہ ءِ گچین کنگ ءَ دگہ راہ پشت نہ کپ ایت۔

نبشتانک: درداں آواز نیست

نبشتہ کار: شاھد اھمد

دی بلوچستان پوسٹ

میزان میزان ءَ یک دو بوت اَنت، دو سَے ءُ سے چار۔ اے دردانی سکین دیگ ءَ چار بوت ءُ اوشتات اَنت، ھمے ساھت ءَ مُلا ءَ بانگ دات! کمو ھاموشی ءَ مردم وتی گستائی ءَ پَھمگ ءَ اَت اَنت بلے، درد چہ اندر ءَ دَجگ ءَ اَت اَنت۔ گوں من ءَ پَنچ سرجم بوت، مُلا ءَ بانگ ھلاس کُت  پد ءَ مردمانی چم گوں من ءَ سک اِت اَنت پد ءَ من گوں تُرندی ءَ، وھدیکہ بانگ مُلا دیگ ءَ اَت من رَس اِت آں بلے منی سمائی گوں چاریں درداں ھمگرنچ اِت اَنت ءُ بلے بانگ ءِ ھلاسی ءَ درداں آواز نیست اَت۔

جتا جتائیں مردم ءُ جتا جتائیں درد گْوش ئے یکین اِت اَنت منی درد گوں آیاں یکین اَت بس پِگرے اَت، یکشل ءَ جتائیں گنوگے ءَ بے سر ءُ بے سار اَت۔درد یک بلے بے وسی ءَ گُنگ اِت اَنت من ھم گُنگ اِت آں!-

مَرگ ءَ وَ دیر اَت پہ تو پیسکگ ءَ اَت چہ درداں گیش مَرگ مُرتگ اَت۔سَمّیءَ، چہ اے درداں گْوش ئے زندگانی کنگ ءَ اَت، درداں گوں جَنگ ءَ اَت، توار ئِے مِر مِرانک ءَ اَت ءُ ھر دردانی دوا اَت۔ نزوریں درداں ھمگرنچ اَت گوں-

ھمے ساھت ءَ ماتی ءَ من ءَ گْوانک جَت، شَپ ءِ ھشت اَت من آتکاں! اے ناھکی ءُ ناانساپی مردمے ءَ را چنکیاس زوراور کنت ، اے چیز من سَمی ءِ چماں دیستگ اَت ، بیرگیری اَت! درد ءِ سگگ ءَ زور ماں چون ئے ، جوڑ ءُ ڈڈ ، سلامتی واجہ ھدا ترا سلامت بکنات، اللہ ءِ باھوٹ ئے! دل ءَ گمان کُت زندگی اے شیرزال ءَ دربُرتگ اَت۔

دروری کوکو پِریات کنت بلے کَسی گوشاں مورے ھم نہ وارت، پرچاکہ کَسے آئی ءِ درداں اِش کُت نہ کنت، پریات ءُ زاری ءَ نہ پَھم اِیت چیاکہ زبان ئِے گُنگ اِنت کہ جَنگل ءَ دیر اِنت پِٹّے آپ نہ گْواہ اِیت۔ 

بازیں لوگ آس ءَ مانداشتگ اَت، بے تِْرک ءُ توارے ءَ مردم تُرس ءَ ھچ  گُشگ ءَ نہ اِت اَنت ھر کسے ءِ چمانی تہ ءَ رِتکگیں ارس گْواھی دیگ ءَ اِت اَنت میتگ ءِ مردماں وتی مَرگ گوں چماں دیستگ اَت۔

اے انچیں درد اَنت کہ من ھم ھوار اِت آں منی سوچ کنگ ءِ سِنچ ءَ چہ منی مجگ ءَ یکشل ءَ(یکوئی) یل دیگ ءَ اَت۔

گْوش ئے چماں آزمان تَراکینتگ اَنت جبین ءِ بُن گپتگیں آس ءَ دْراھیں سمائی کُشتگ اِت اَنت، مانش اِش کُتگ اِت اَنت۔

ھمے ساھت ءَ کسانیں تِپلے منی کَش ءَ نیشتگ اَت ءُ من ءَ سکّ ءَ چارگ ءَ اَت گْوش ئے بے تواریں پَرشتے اَت، تِپل ءِ چماں زِد ءُ کینگ ءَ چہ ابید دگہ ھِچّی پَش نہ کپتگ اَت۔

ساھت پنچ ءُ نیم اَت، منی مجگ ءَ گمانے آتک کہ من ءَ اے کار کنگ لوٹ اَنت ءُ آ کار ءَ باندا کناں بلے منی دل نہ مَرّینگ ءَ اَت کہ چِدا پاد بیا آں۔ بے زانگی ءَ منی نپس برباد کُتگ اَت کہ مردمے بوگ ءَ چنکیاس وھد لَگّ اِیت ءُ ھر ھساب ءَ من پَشکپتگ اِت آں دل ءَ پیسر ءَ سک باز کَشّ اِتگ دست نہ رَس اِتگ چیاکہ بے زانتی ءَ من بزگی ءَ چہ ابید دگہ زندگی نہ پَھم اِتگ اَت کہ زندگی چے یے؟

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

 سرگْوست: گڈانی ءِ تیاب ءَ جنکے گریوگ ءَ اَت

نبشتہ کار: کادر ھسرت

(سیمی بھر)

دی بلوچستان پوسٹ

من ھم وتی سنگتانی کِر ءَ رھادگ بوت آں وھدے کہ سنگتانی کر ءَ سر بوت آں ، ھُدا بہ زانت سنگت کجام جیڑھانی تہ ءَ گار اِت اَنت کسے ءَ ھم جُست نہ کُت کہ تو آ جنکو ءِ کِر ءَ چے کُتگ ، من ھم کسہ نیاؤرت گڑا ما دیم پہ وتی پرپٹانی نیمگ ءَ جُنز اِتیں ما وتی پرپٹ چالو کُت اَنت دیم پہ وتی گساں رھادگ بوت ایں۔ بھوانی ءَ آتک ءُ سر بوت ایں دْراھیں سنگتاں گُشت یار ما سک دمبرتگ سھودی ھوٹل ءَ چاھے چاھے ور ایں داں مئے ژندی دربئیت اِنت۔ ما چاہ لوٹائینت چاہ وارت اَنت کمو دم کش اِت باز سنگت ءَ سگریٹ کش اِت باز سنگت گوں گوانکو ءَ دلگوش بوت بَلے منی دل ءُ ھیال تھنا گوں ھما گْوھار ءَ اِت اَنت من تھنا ھمائی ءَ دلگوش ات آن ءُ ھمائی ءَ جیڑگ ءَ اِت آں! ما چہ ھوٹل ءَ پاد آتک ایں ھُزدار ھوٹل ءِ کر ءَ سر بوت ایں پرپٹ اوشتارینت اَنت من دراھیں سنگت رُکست کُت اَنت دراھیں سنگگ یک پہ یک بوت اَنت ھرکس وتی لوگ ءَ شت من ھم وتی لوگ ءَ شُت آں۔

لوگ ءَ کہ سر بوت آں وھد بے وھد اَت لوگ ءِ مردم واب اِت اَنت بَلے پیریں مات ءَ آپ ءُ نان ایر کُتگ اَت من نان وارت وت ءَ برابر کُت من ھمے جیڑگ بندات کُت یار ھسرت گْوھار ءَ میسجے بہ کن ءُ ھال ءِ بہ گر من گْوانکو زُرت بلوچی ءَ کلوھے روان دات کہ تو چون ئے؟ یک ادارکے ءَ پد آئی ءَ پسو آتک پھل کن من ترا پجا نیار آں

من گُشت من ھما بچک آں کہ تو من ءَ گڈانی ءَ وتی لمبر داتگ اَت کہ شپ ءَ کلوھے دیم بدئے ھال ءُ اھوال کن ایں۔

ھو بَلے لالا بزاں تو ئے! من گُشت باریں کے اِنت ، ھیر تو دگہ ھالاں بدئے باریں” من درائینت دگہ وش ءُ سلامتی اِنت۔ من ءُ آ دنیگہ شریں وڑے ءَ یکے دومی ءَ گوں وتی پجار نہ کُت یکے دومی ءِ نام ھم جُست نہ کُت منی دپ ءَ آرام نیاتک گڑا من گُشت” تو نوں وتی کسہ ءَ کار ئے اگاں انا باریں” آئی ءَ کندگ ءِ ایم او جی یے دیم دات ءُ گُشت ئِے اشتاپ مہ کن تسلی ءِ سر ءَ من ءُ تو یکے دومی ءَ وان ایں یکے دومی ءَ زان ایں۔ من درائینت نوں برداش نہ بیت تو من ءَ سک باز رنجینتگ نوں گیش مہ رنجین ، گپ گپ ءَ داں دیر ءَ آئی ءِ دل ءِ رھم شُت ءُ گُشت ئِے بس شر اِنت بَلے  اے کسہ من گوں ھمک کس ءَ نہ کُتگ نہ زان آں چی ءَ منی دل ءَ ھمے شُبین بوگ ءَ اِنت کہ وتی باتن ءِ تہ ءَ چیر داتگیں اے کسہ ءَ ترا بہ گش آں ، من گُشت تو بہ گُش من گوشدار آں گڑا آئی ءَ گُشت کہ میسج ءِ توک ءَ وَ گیشیں ھال نہ بیت من ترا پون کن آں گھتر اِنت آئی ءَ پون کُت من آئی ءِ پون گپت آئی ءَ وتی کسہ بندات کُت۔

روان اِنت

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: ففتھ جنریشن وارفیئر

نبشتہ کار: سلمان ھمل

رجانککار: دیدگ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

مزنیں مُدتے ءَ چہ پاکستان ءِ رسانکدری تاکاراں ھوار پاکستانی مھلوک ءُ آئی ءِ پوجی ادارہ وتی گَپ ءُ تْرانانی تَہ ءَ ففتھ جنریشن وار فیئر ءَ کار مرز کنگ ءَ اَنت۔ اِد ءَ اے جُست دیم ءَ کئیت کہ ففتھ جنزیشن وار فئیر چے یے؟ اِیشی ءِ مُول ءُ مراد چے اَنت؟ اے چون ءُ کجام توجیلاں گوں کارمز کنگ بیت ؟ایشی ءِ کار ڈول چے اَنت؟ ءُ ایشی ءَ چہ مھلوک چوں وت ءَ رکینت کُت کنت؟پَد ءَ دُرستاں چہ گِھتریں جُست ایش اِنت کہ آیا ففتھ جنریشن وار  فئیر مئے وڑیں گلامیں راج ءِ بگیری ءَ کارمز کنگ بیت یا اناں؟ اگاں ففتھ جنریشن وار فیئر ءَ استان کارمرز کنگ ءَ اِنت۔ گُڑاں ما یک ایردستیں راجے ءِ بستار ءَ وتہ چون بہ رکین ایں؟۔

درستاں چہ پیسر مارا ففتھ جنریشن وار فیئر ءِ جند زانگ  لوٹ ایت کہ چے یے؟ ففتھ جنریشن وار فیئر ھما جنگ ءَ گُش اَنت کہ آ تچک ءَ مھلوک ءِ دیم ءَ پَدر نہ اِنت بلکیں یک چیروکانی جنگے۔دُژمن ھمے جنگ ءِ توجیل ءَ یک راجے ءِ تہ ءَ ھر رنگیں جیڑہ وْدی کنت۔چوشکہ مھلوک ءَ شِنگ ءُ شانگ کنگ، مالی جیڑہ مھلوک ءَ مزنیں گَڑ ءُ منجاں گوں دوچار کنت ءُ چاگردے ءِ تہ ءَ پِگری مارشتاں ھلاس کنت۔ مھلوک ءِ یکمُشتی ءَ سرجم ءَ پروش دَئیگ ءِ کوشست ففتھ جنریشن وار فئیر  گْوشگ بیت۔ چوشکہ مرچی سائیبر وار، ٹیکنالوجیکل وار ءُ سوشل میڈیا وار ۔اے سرجم ففتھ جنریشن وار فئیر ءِ بَھرگ اَنت کہ یک استانے دِگہ راج ءُ مھلوکانی بگیری ءَ کار بَند ایت اِش ۔ءُ آیانی تہ ءَ پِگر ءُ سسّائی گَڑ ءُ مَنج وْدی کنت ۔ھما چاگرد ءِ مھلوک ءَ پَھکہ شِنگ ءُ شانگ کنت ۔ھچ رنگ ءَ یکمُشت بوھَگ ءَ نئیل ایت ئے۔

 ففتھ جنریشن وار فئیر ءَ بلاھیں کَچے ءَ مرچاں استان کارمرز کنگ ءَ اِنت۔بلوچ ءِ راجی جُنز ءِ بگیری ءَ لس مھلوک ءِ تہ ءَ رَدیں آشوبی باوستاں ٹیل پِریچگ ءَ اِنت۔راجکاری ءُ پِگری جیڑہ ودی کنگ ءَ اِنت ۔چاگردی رسانکدر ءَ فیک آئی ڈیز ءُ اکاؤنٹس جوڑ کنگ ءُ وتگڑ ءُ بے بُنیں گَپ ءُ ھَبر،گُپتمان، وت گڑیں اَکس دِگہ نِکان شِنگ کنگ دانکہ مھلوک وتی تَھا مان بِہ گیِش ایت۔ شِنگ ءُ شانگی یے ءِ آماچ بہ بیت۔رَسانکدری چیردستی ءَ دَمگی، زُبانی ءُ نیکراھی گُپتماناں گیشتر تْراشگ ءُ تْوانگر کنگ۔ھمے گُپتمانانی زوراکی بیت کہ لس مھلوک ءَ چَہ اَسلیں راستی ءَ دُور دارگ ءِ کار ءَ کنت۔ففتھ جنریشن وار فئیر ءَ سرپد بوھَگ ءِ ھاتر ءَ مارا آئی لَھتیں تَھرانی سرا باوستے چِست کَنگ کَپ ایت۔ انچوشکہ ہر تَھر وتی وھد ءُ دور ءَ کارمرز کنگ بوتگ۔ آیانی تہ ءَ فرسٹ جنریشن وار فئیر ءَ بگر تاں ففتھ جنریشن وار فئیر ءَ بیا کہ  آ  اَنوگیں  وھد ءِ لوٹانی ھساب ءَ جُنزینگ بوھَگ ءَ اِنت۔ نوں  کا ایں اولی تَھر فرسٹ جنریشن وار فئیر ءِ سرا کہ چوں ءُ کجام دُور ءُ باریگاں جُنزینگ بوتگ۔ فرسٹ جنریشن وار فئیر ءِ بابت ءَ ھنگری (Hungary) ءِ نیشنل ڈیفنس یونیورسٹی یک پَٹ ءُ پولے ءِ ھساب ءَ ھمے پیشدار ایت کہ اے جَنگانی ھما تَھر اِنت کہ یک بادشاھے دومی باشاہ ءِ بگیری ءَ کُتگ ئے- اے جنگاناں فری اِنڈسٹریل (Preindustrial) جنگ ھم گُش اَنت۔ اے جنریشن ءِ تہ ءَ یک پوجے گوں دومی پوج ءَ دیم پہ دیمی جنگ کنت۔ اے جنگ سرجم ءَ گوں مردمی زور ءَ بندوک اِنت۔ اگاں ما اَرزانیں لبزانی تہ ءَ بہ گُش ایں گڑاں ھمائی پوج  مردمی تاگت ءِ رِد ءَ گیشتر اِنت بزاں باج  ھمائی اِنت۔ اے جنریشن ھَبدھُمی  17 کرن ءَ تاں نوزدھُمی 19 کرن ءِ گُڑ سر ءَ جنز ایت ۔ھمے جنریشن ءَ رھبندانی بُنیات ءَ دگنیا ءِ تہ ءَ ھزارانی کچ ءَ جنگ کنگ بوتگ۔

 دیمتر ءَ دومی تَھر، سیکنڈ جنریشن وار فئیر ءِ سرا آمریکہ ءِ پروفیسر  رابرٹ جے بنکر(Robert J. Binker) ءَ یک پَٹ ءُ پولے ءِ رِد ءَ سیکنڈ جنریشن وار فئیر ءِ تھا بلاھیں کچے ءَ نوکیں دور ءِ تیِر ءُ تُپنگ کار مزر بوھَگ ءَ اِنت۔ پیسرا باز پوچ ءَ اگاں جنگ کتگ نوں ھما مردمی کچ کم اِنت ءُ نوک نوکیں سلاہ بلاھیں کَچے ءَ کارمرز بوھَگ ءَ اِنت۔ سکینڈ جنریشن وار فئیر ءِ تھا مزن مزنیں جنگی تپنگاں مردمی جاہ گِپتگ ۔انچوشکہ ماٹر، توپ، مشین گن ءُ دگہ سلاہ ھَست اَنت۔ اے جنگ نوزدھُمی 19 کرن ءَ پَد دیم ءَ کئیت دگنیا ءِ بازیں جنگ اَنگت ھمے اوزارانی سرا بوھگ ءَ اَنت۔ ھمے ڈول ءَ رڈ جنریشن وار رابرٹ بنکر ھما ءَ پَٹ ءُ پول ءَ نبیس ایت کہ اے جنگ لیکھیءُ ھیالی بنیات ءَ بندات بنت۔اے جنگ گوں دُژمن ءَ ھنچیں رِپک ءُ چیروکانی بنت تئی دژمن سما نہ کنت ۔من کجا چہ جنگ بوھَگ ءَ آں ۔گوریلہ جنگ ءِ دروشم بنت یا گوں نوکیں جنگی رپک ءُ پندلاں دیم ءَ کاینت ءُ دژمن ءِ تاگت ءَ نزور کن اَنت۔بی بی سی ءَ گوستگیں یک پَٹ ءُ پولے ءِ رِد ءَ ترڈ جنریشن وار فئیر تھا جنگی گُرابانی کارمرز کنگ بوھگ ءَ اِنت۔ رابرٹ بنکر ءِ نبشتانک ءِ رِد ءَ فورتھ جنریشن وار فئیر  ھمے نوکیں وھدے جنگ کہ بوھگ ءَ اَنت۔ فورتھ جنریشن وار فئیر ءِ بارو ءَ بازیں پَٹ ءُ پولی نبشتانکانی رِد ءَ اے جنگ 1989 ءِ زمانگ ءَ بندات بیت ءُ دگنیا ءَ باز سانمند کنت ۔اے جنگ ءِ توجیل ءَ ناشرکارانی (دھشت گرد ) سرا مزنیں اُرش بندات بنت۔  رابرٹ بنکر وتی نبشتانک ءِ تہ ءَ گوش ایت کہ وھدے مزنیں کچ ءَ یک پوجے آبادی ءَ سرا اُرش کنت۔ اود ءَ مھلوک ءِ سرا زوراکی کنت۔اے فورتھ جنریشن وار فئیر گُشگ بیت۔دِگہ لھتیں پولکاراں جنگ ءِ اے تھر ءِ سرا نگد کُتگ۔ ءُ بازیں جاھاں جنگ ءَ اے تَھر ءِ سرا بیسہ نَہ دار اَنت۔ بزاں فورتھ جنریشن وار فئیر ءِ سر ءَ ۔

اگاں ما رابرٹ بنکر ءِ رِد ءَ بہ چار ایں گُڑاں پاکستانی پوج ءِ چیردستی ءَ بلوچ آبادی ءُ لَس مھلوک فورتھ جنریشن وار ءِ آماچ اِنت۔ گُڑ سرا ما وتی اسلیں بنگپ بففتھ جنریشن وار فئیر ءِ سرا کا ایں ایشی بارو ءَ بازیں مزن شھدربرجاہ ءُ بازیں پَٹ ءُ پولی نبشتانکاں چہ ھمے گپ دیم ءَ اَتکگ کہ ففتھ جنریشن وار فئیر وتی رُدومی جوڑشت ءِ تَہ ءَ اِنت۔ انگت شریں دروشمے ءَ کْواس ءُ پول کارانی دیم ءَ پَدر نہ اِنت۔ دگنیا ءِ بازیں ادراہ ھاس ءُ ناس پوجی ادارہ اے رنگیں گالبند کارمرز کن اَنت۔ وتی جند ءِ پاھِدگ ءِ ھاتر ءَ۔ بلے بازیں پولکار ءُ زنتکارانی ھمے گوشگ اِنت کہ چاگردی رسانکدر دگنیا ءِ تَھا پوجی زُلم ءُ زوراکیانی بگیری ءَ کارمرز بوھگ ءَ اِنت۔ ھمے ھاتر ءَ درستیں جھان ءِ تھ ءَ چارگردی رسانکدر ءَ گوں ففتھ جنریشن وار فئیر ءَ بندوک کن اَنت۔ تاں ھما گیر جَمھوری تاگتاں ھمے منانک بہ رسیت کہ آ چاگردی رسانکدر ءِ سرا چم سک بہ دینت۔ آیانی بگیری ءَ کانود جوڑ بہ کن اَنت۔ ھمے گالبند(ففتھ جنریشن وار فئیر)ءَ کارمرز بہ کن اَنت۔ ءُ پوج وتی دزمانجانی بہ کنت۔ اے ھبر ءِ سرپد بوھگ ءَ مزنیں جیڑہ ءَ نہ بیت کہ بلوچستان ءِ تَھ ءَ پاکستان بلوچ آزادتی دوستیں جُھدکارانی بگیری ءَ چاگردی رسانکدر ءِ چیردستی ءَ ففتھ جنریشن وار ءَ جنزینگ ءَ اِنت۔جتا جُتائیں فیک آئیڈیز ءُ چندے استان ءِ داشتگیں چَریک کہ مرچی آزادتی دوستیں مردمانی بگیری ءَ چاگردی رسانکدر ءَ وت گڑیں گپ ءُ ھبر دیم ءَ آرگ ءَ گوں دزگٹ اَنت۔ انچوکہ باز اَسلیں جُھدکار ھست اَنت کہ آ وت ھمے ففتھ جنریشن وار ءَ چہ وتی نہ سرپدی ءَ ھوار اَنت۔ آ وتی واستا وت جیڑہ پیدا کنگ ءَ اَنت۔ پہ درور آ بے سر ءُ بے بُنیں بنگپاں ھوار بنت یانکہ رسانکدری گُپ ءُ تْرانانی سر ءَ کمنٹ بازی کن اَنت۔یانکہ آ وت گڑیں اَکس ءُ تامورانی شنگ کنگ بہ بیت۔ اَچ ففتھ جنریشن وار ءِ چَھڑاھَگ ءِ ھاتر ءَ المی اِنت کہ چاگردی رسانکدر ءَ نا کسے ءَ جُست بہ کن ءُ نا جستانی پسّواں بہ دئے۔ بلکیں وتی اسلیں جیڑھاں پوجی لشکر کشی، زوریں گارءُ بیگواھی آزادتی دوستیں َگلّانی کار ءُ بیانیہ ءُ آیانی تامُر ءُ شنگ کتگیں گپ ءُ تراناں، شھیدانی اَکساں ءُ درکاریں نِکاناں گیش ءَ چہ گیش شنگ بہ کن ۔داں دُژمن نیمگ ءَ چہ بلوچ جھد ءِ بگیری ءَ کتگیں پروپگینڈہ زورتِر بہ بیت۔ چاگردی رسانکدر ءَ گوں پھریزی ءَ ءُ شریں وڈے ءَ کارمرز کنگ ءَ گوں ما ففتھ جنریشن وار فئیر ءِ دیم ءَ داشت کن ایں۔ ءُ اے رسانکدری جَنگ گوں بلوچ سرمچاراں نہ اِنت۔ بلکیں رسانکدری کارمرز کنوکاں اِنت کہ آ ھر وھد کارمرز ئے کنگ ءَ اَنت۔ اگاں گوں کس ءَ تُپنگ چست کنگ نہ بیت۔ کوہ ءَ شُت نہ کنت ۔رسانکدر ءَ ففتھ جنریشن وار ءِ دیم ءَ میلانک بوت نہ کنت گڑاں آئی ءَ چہ دست بندی اِنت کہ وتی جند ءِ بگیری ءَ ھمے ففتھ جنریشن وار فئیر ءِ بَھر مہ بیت۔ بزاں چہ بے سَریں رسانکدری کمنٹس ءُ گَپ ءُ ھَبراں وتہ دُور بہ دار ایت پرچا کہ اے چیِزاں چَہ آئی ءَ ھچ نہ رَس ایت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: بلوچانی زور آوارجنی ءُ بلوچ یکجھتی کمیٹی اسلام آباد ءِ نندانک

نبشتہ کار: ظہیر بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

‏‎ ما وھدے زُورانسریں گار ءُ بیگواھیں مردماں چاریں یا آھانی پُژدر ءَ پٹ ءُ پول کنیں گُڑا اے درچ ھما وھد ءَ دیم ءَ کاینت وھدے یک زُورگیریں اِستانے نِزوریں اِستانے ءِ ایردست کنت ۔گُڑا آھانی گھگیری ءُ سیاسی چست ءُ ایرانی دارگ ءَ وڑ وڑیں زوراکی کنت ایشاں چہ یکے زُورانسری گار ءُ بیگواہ کنگ انت، ایشی ءِ مستریں سوب ایش اِنت کہ زورگیر مُدام اے جُھد ءَ کنت کہ آ ایردستیں مردماں بِہ دار ایت آھانی سر ءَ ھمے وڑ ءَ زُلم ءُ زُوراکی کنت کہ اُود ءِ جھمنندیں مردم آئی ءِ ھلاپ ءَ ھچ وڑیں گھگیری مہ کن اَنت، استان ھرچی کنت یا ھرچی گُش ایت گُڑا اود ءِ جھمنندیں مردم بس ھما وڑ ءَ آھانی گپاں بُہ زور انت۔ بلوچستان ءَ زور آوارجنی ءِ درچ چہ اسد بلوچ(مینگل) ءُ آئی ءِ دو سنگتاں گوں بِندات بیت ءُ ھما یکشلیں درچ انت کہ انگت برجاہ اِنت۔ ایش ھمے زمانگ بیت پاکستان ءَ ضیاء ءِ ھکومتی بیت ءُ بلوچ گہگیریں تواراں یا سیاسی چست ءُ ایراں زلم ءُ زوراکیءِ وسیلہ ءَ پروش دیگ لوٹ ایت۔ اسد بلوچ(مینگل)گوں وتی دو ھمبراھاں 6 فروری 1976 ءَ کراچی ءَ زور آوار جنگ بیت۔ ھما روچ ءَ بگر داں روچ ء مروچی آئی ءِ بارہ ءَ ھچ وڑیں ھال ءُ اھوال نیست۔البت اے چیز پدر انت کہ بلوچستان ءَ تھنا دو کلاسانی وجود است انت یکے زورگیر ءُ دومی ایردست۔ مروچی ہمے تزاد ءِ سبب انت کہ بلوچانی یکدیمے زورانسری آوارجنی بوگ ءَ انت گڑا دومی دیم ءَ بلوچ چکچینی برجاہ انت۔

‏‎ھمے رد ءَ بی بی سی اُردو ءِ رپورٹر ریاض سہیل گوں اختر مینگلءَ6 فروری 2021 انٹرویو ءَ بیت گُڑا ھمے انٹرویو ءَ اختر مینگل (اسد مینگلءِ کستریں بِرات )گُش ایت”اے وھد ءَ منی اُمبر چاردہ سال بیت من کراچی ءَ لوگ ءَ باں اے وھد ءَ موبائل فونے یا دگہ چوشیں ھال ءُ اھوال ءِ آسراتی نہ بوتگ۔ مئے لوگ ءِ ٹیلی فون ھم کار ءَ نہ بیت گُڑا منی بَرات فون کنگ ءَ بلک شیر مزاری ءِ گِس ءَ روت۔آئی ءِ روگ ءَ کمے رند مارا ٹیلے فون ءِ وسیلہ ءَ ھال دیگ بیت کہ اسد گوں وتی سنگت ءِ ھمبراھی ءَ اد ءَ اتکگ پد ءَ آئی ءِ موٹل ءَ را تیر گواری کنگ بُوتگ، پد ءَ اسد ءِ جند موٹل ءَ نہ اِت، لہتیں ساھت رند پولیس اتکگ مئے لوگ ءَ مارا اسد ءِ بارہ ءَ جُست ءَ ات گڑا انچوش سما بوت آ مارا ھمے پیشدارگ لوٹگ ءَ ات کہ اسد مئے کِر ءَ نہ اِنت۔”چوناھا ما بِچاریں اِستان ءَ مُدام زور آوار جتگیں مَردمانی بارہءَ انچیں گپ مدام دیمءَ کاریت کہ آ مئے کرءَ نہ اِنت، کسے ڈنی ملک ءَ انت، کسے ایران ءَ انت، کسے اوگانستان ءَ تتکگ ءُ شتگ۔ بلے اے درستیں بیانیہ ءُ ڈسکورساں پمیشکا دیم ءَ کار ایت پرچا کہ ڈنی انسانی ھکانی ادارہ پاکستان ءَ زور دار مہ کنت۔ دومی نیمگ ءَ وھدے ما گندیں ھمے آوار جتگیں مردمانی لاش ماں ویرانگ ءُ گیابان ءَ دور داتگ انت ءُ بلوچ ءِ گوں ریاست ءِ میان ءَ ہما تزاد کہ ھست انت گڑا اے زور آوارجنی ءِ درچ ءَ مدام مانیت۔

‏‎مروچی ھم ما گِندیں بلوچستان ءَ بازیں مَردمے گار ءُ بیگواہ انت، ایشاں چہ رھدربر، داکتر، نودربر، دھکان، بزگر ھرچ پِڑ ءِ مردم ھوار اَنت کہ گار ءُ بیگواہ کنگ بوتگ انت ءُ انگت بوگ ءَ انت۔ وی بی ایم پی ءِ رد ءَ تنی وھدی بلوچستان ءَ 6000 مردم زور آوار جنگ بوتگ ءُ روچ پہ روچ ایشانی کساس ودّان انت۔ ‏‎َبلے ایشی ءِ ‏‎ابید وھدے اِستان ءَ چارئے گُڑا آئی ءَ وھد ءِ ھمبراھی ءَ وتی پالیسی نوک کنان کُتگ انت ‏‎انچوشکہ “کُشگ ءُ دور دیگ”ءِ پالیسی ھم استان ءَ کارمرز کتگ بلے چریشی ءَ چہ آئی ءَ ھچ نہ کٹ اتگ بلکیں ریاست ءِ ھمک وڑیں ترندیں پالیسیاں بلوچ راجی جنز گیش دیم ءَ برتگ۔ 

‏‎بلوچستان ءَ بازیں مردمے زور گار ءُ بیگواہ کنگ پد کُشگ ءُ دور دیگ بوتگ انت۔ بلوچستان ءَ زور گار ءُ بیگواھی ءَ پد آھانی جون چگل دیگ ءِ درچ گُلام مھمد ،شیر مھمد ءُ لالا منیر ءَ چہ بِندات بنت۔ آ 3 اپریل 2009 ایڈوکیٹ کچکول ءِ چِمبر ءَ چہ زُور گار ءُ بیگواہ کنگ بنت۔ اے بارہءَ ایڈوکیٹ کچکول گُش ایت “آمیدگِس ءَ پیش بوگ ءَ رند ما وھدے اتکیں گُڑا گلام مھمد ءُ لالا مُنیر دگہ وکیل ءِ کِر ءَ شُتگ انت وتی چمبر ءَ اتکیں کہ آئی ءِ نام ظھور ات ھمائی ءَ گوں دچار کپگ ءَ پَد چیریں ادارھانی کارندگ کاینت گڑا گُلام مھمد وتی بُوٹاں پالش کنگ ءَ دنت ھمے میان ءَ دگہ یک مَردمے ھم منی چِمبر ءَ کیت اِنت آ ھم ھمے گُش ایت کہ من وتی بُوٹ پالش کنگ ءَ داتگ انت، بازیں وکیلانی گُشگ ھمیش انت کہ اے مرد کہ اے وھد ءَ چِمبر ءَ نندوک بُوتگ اسل ءَ اے پاکستانی ایجنسی ءِ مردمے بوتگ ۔ پد ءَ کمےساھت ءَ پد ایجنسی 5,6 مردم کیت اِنت گلام مھمد,شیر مھمد ءُ لالا مُنیر وتی ھمبراھی ءَ بر انت گوں۔” آئی ءَ رند 9 اپریل 2009 ءَ آھانی ژانگولیں لاش ماں مُرگاپ ءَ دور دیگ بنت۔ اے ھمے زمانگ بیت کہ بلوچستان ءَ اولی رند ءَ زور آوار جتگیں مردمانی لاش ماں گیاباناں دُور دیّگ بنت۔

‏‎پاکستان ءَ مُدام بلوچانی آواز ءِ دارگ ءَ چوشیں کوشست کنان ءَ پیداک انت کہ آ بلوچانی آواز ءِ دارگ ءِ واستا چوشیں پالیسی دیم ءَ بیار ایت, انچوشکا سیاسی جھدکارانی گار ءُ بیگواھی ءَ پد آھانی ژانگولیں لاشانی دور دیگ۔ ھمے واستا اے زمانگ ءَ ما گِندیں بازیں بلوچ سیاسی رھشون یا دگہ پِڑءِ (رھدربر، داکتر، وکیل، دھکان، بزگر)گارءُ بیگواہ کنگ بنت۔

‏‎ھمے وڑ ءَ ما پروفیسر صباء دشتیاری ءَ درور ءَ بہ زوریں گُڑا آئی ءِ گوما ھم پاکستان انچوش کنت۔ پروفیسر صبا دشتیاری بلوچستان شھدربرجاہ ءَ اُستاد بیت۔ آ 1 جون 2011 ءِ بیگاہ ءَ وھدے سریاب روڈ تُر ءُ تاب ءَ بیت گُڑا آئی ءِ سر ءَ تیر گواری کنگ بیت چہ پاکستانی ایجنسی ءِ نیمگ ءَ نمیران کنگ بیت۔ بلوچستان ءَ استان ءِ چوشیں ویل سک باز اِنت کہ آئی ءَ بلوچستان ءِ بودناکیں مُردم گار ءُ بیگواہ کُتگ انت یا آھانی ژانگولیں لاش ماں گیاباناں دُور داتگ انت، چُشیں گِس بلوچستان ءِ نیست کہ اود ءَ استان ءِ نیمگ ءَ کَسے گار ءُ بیگواہ کنگ نہ بوتگ یا آھانی ژانگولیں لاش دور دیّگ نہ بوتگ انت۔ ‏‎ایشی ءَ ابید پروفیسر رزاق زھری یک پروفیسرے بیت آئی ءِ جُھد ھمیش بیت کہ بلوچستان ءَ وانگی نزام ءَ شر بہ کنت ھمے جُھد ءَ آ خضدار ءِ تہ ءَ یک پرائیوٹ وانگجاہے پَچ کنت ءُ آھانی واستا زانوگریں اُستاد دیم ءَ کاریت کہ آئی ءِ لُوٹ ھمیش اِنت کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ وانگی نظام شر بہ بیت ۔ بلے ایشی ءَ ابید آ 11 جولائی2013ءَ وھدے وتی ھمبراھیں پروفیسر عبدُلحکیم ءِ ھمبراھی ءَ  چاکر خان دگّ ءَ چہ وتی گِس ءَ روگ ءَ بنت بلے ھمے میان ءَ آھانی سرا تیرگواری کنگ بیت۔ھمے ویل ءِ سبب ءَ پروفیسر حکیم ٹپی بیت ءُ پروفیسر رزاق نمیران بیت۔بلے اے ویل ءَ پد کس اے ویل ءِ زمہ واری ءَ نہ زور ایت، بلے یک گپے یات کنگ بہ بیت پاکستانی آرمی ءُ ایجنسی مُدام بلوچستان ءِ تہ ءَ چوشیں ویل کُتگ انت، آئی ءَ مُدام بلوچستان ءِ تہ ءَ ھما مردم کُشتگ ءُ دور داتگ قن کہ آھاں پہ بلوچ ءُ بلوچستان ءِ واستا توار چِست کُتگ۔

‏‎ایشاں ابید واجہ زاھد آسکانی ءِ کوش ءِ درور مئے دیم ءَ اِنت،زاھدبلوچ(آسکانی) یک وانگجاھے ءِ اُستادے بیت۔آ گوادر ءَ یک پرائیوٹ وانگجاھے ءَ وانینگ ءَ بیت، آ وانگجاہءِ نام دی اوسز ءThe Oasis school Gwadar ۔بلے

‏‎  4دسمبر2014ءَ وھدے وتی موٹل ءَ سوار بیت لھتیں مردم آئی ءِ سرا تیر گواری کنت، ھما جاگہ ءَ آ نمیران بیت ۔اے وڑیں باز ویل بلوچستانءَ بُوتگ کہ آئی ءِ پجّار نہ بوتگیں مردم کاینت بلوچستانءِ شریں ءُ زانتکاریں مردماں جن انتءُ آھانی جونءَ ماں دگّانی سر ءَ دور دینت۔ بلے یات بہ بیت اے وڑیں ویلانی کنوک کئے اِنت ما شُما دُرست زانیں، اے پاکستانءِ پالیسی انت چہ یکے کہ آ بلوچستان ءَ  زانتکاریں ءُ اھساسیں مردماں جنت ءُ دور دنت،بلے بلوچستان ءَ چوشیں ویل سک باز اِنت آئی ءِ تہ ءَ مردمانی گارءُ بیگواہ کنگ بہ بیت یا آھانی گار ءُ بیگواھی ءَ آھانی ژانگولیں لاشانی چگل دیگ بہ بیت ، ایشیءَ ابید آھانی سرءَ دگّانی سر ءِ‏‎ تیرگواری کنگ بہ بیت اے دُرست اِستان ءِ داتگیں داد اَنت کہ آھاں بلوچستان ءِ جاھمنندیں مھلوک ءَ پہ سوگات دیگ ءَ اِنت۔ ‏‎ایشی ءَ ابید مئے دیم ءَ کمبر چاکر ءُ الیاس نزر کاینت کہ آھانی ژانگولیں لاش ماں پاکستانی ایجنسی ءِ نیمگ ءَ چہ دور دیگ بنت۔کمبر چاکر پاکستانی ایجنسی ءِ نیمگ ءَ چہ دو رند ءَ زور بیگواہ کنگ بیت، اولی رند ءَ شال ءَ چمن پاٹک ءَ چہ”10 جولائی 2010 ءَ زور بیگواہ کنگ بیت بلے پَد ءَ آ 22 اپریل2010 ءَ یلہ کنگ بیت  بلے پاکستانی ایجنسیاں انگت تاھیر نہ رس ایت پَد ءَ کمبر ءَ وتی گِس ءَ چہ بارت وتی ٹارچر سیلانی تہ ءَ بند کنت۔26 نومبر2010ءَ شپ ءِ ادار2:30 ءَ پاکستانی ایجنسی گوں وتی بازیاں موٹلاں گوں کمبر ءِ گِس ءَ دور کن انت، کمبر ءَ ھوار آئی ءِ ناکوزتک اِرشاد ناصر ءَ گوں وت بَر انت، الیاس نزر ھم چہ پاکستانی ایجنسی ءِ نیمگ ءَ چہ 22دسمبر 2010ءَ پسنی زیرو پوائنٹ ءَ  زور بیگواہ کنگ بیت۔ پَد ءَ آھانی(الیاس نزر ءُ کمبر چاکر) ژانگولیں لاش 5 جنوری 2011 ءَ مُرگاپ ءَ چگّل دیگ بیت۔ بلے اے اولی رند نہ اِنت کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ چوشیں ویل بوگ ءَ اِنت کہ مردمے گار ءُ بیگواھی ءَ پد آیانی ژانگولیں لاش چگّل دیگ بُوتگ انت، ایشی ءَ پیسر ءَ بلوچ راھشون گُلام مھمد، شیر مھمد، لالا مُنیر ءِ ژانگولیں لاش مُرگاپ ءَ چگّل دیّگ بُوتگ انت۔ ‏‎ڈاکٹر دین مھمد بلوچ 28 جون2009 چہ ھورناچ ءَ وتی کلینک ءَ چہ پاکستانی پوج ءِ دست ءَ زور گارءُبیگواہ کنگ بیت، ھما روچ ءَ بگر داں روچ ء مروچیءَ آئی ءِ بارہ ءَ ھچ وڑیں ھال ءُ اھوال نیست اِنت۔آئی ءِ چُکاں دُرستیں در ٹُک اتگ انت پہ وتی پِت ءِ آجوئی ءِ واستا بلے اے کُور ءُ کَریں اِستان ایشانی گپانی اِشکنگ ءَ ساڑی نہ اِنت بلے انگت ءَ آھانی جُھد بَرجاہ اِنت۔ مرچی ڈاکٹر دین مھمد ءِ گارءُ بیگواھی ءَ 14سال ءَ بُرز اِنت بلے انگت ھچ ھالءُ اھوال نیست۔

‏‎بلوچ زورانسریں گار ءُ بیگواھیں  مات ءُ گوھارانی اسلام آباد ءِ نِندانک: ‏‎27 نومبر ءَ چہ بلوچ گار ءُ بیگواھیں کھولانی گوں بلوچ یکجھتی کمیٹی اسلام آباد ءِ ھمکاری ءَ نشنل پریس کلب اسلام آباد ءِ دیم ءَ یک نِندانکے دارگ بوتگ۔ اے گار ءُ بیگواھیں کھولانی تہ ءَ راشد حسین بلوچ ءِ کھول، جھانزیب بلوچ ءِ کھول، سعید احمد ءِ کھول ھوار دگہ بازیں کھول گون انت۔ اے نوجواناں سالانی سال بیت کہ پاکستانی ایجینسانی دست ءَ گار ءُ بیگواہ کنگ بُوتگ انت بلے انگت ءَ ایشانی ھچ ھال ءُ نیست۔ اے نِندانک ءِ مول ءُ مُراد راشد حسین، جھانزیب، سعید احمد ءَ ھوار کُل گار ءُ بیگواھیں بلوچانی آجو کنگ اِنت۔ مروچی 16روچ اِنت کہ اے نِندانک بَرجاہ اِنت ، اے نِندانک ءِ نِشتگیں کھولانی درد گوں لبزاں بیان کنگ سک گران انت۔ھما مات کہ آ وتی چُک ءِ واپینگ ءَ پیسر وت واب نہ کپتگ ، ھما مات مروچی چاراہ ءِ اوشتاتگ پہ وتی چُک ءِ وداریگ انت۔ ھما گُوھار کہ مُدام پہ وتی بَرات ءِ آھگ ءِ واستا ھدوناک بُوتگ مروچی آ گُوھار ءِ دل ءَ چے گوز ایت آئی ءَ سماہ بہ کپ ایت کہ آئی ءِ برات انچیں جاھے ءَ برگ بُوتگ کہ اُود ءَ ٹارچر کنگ بوگ ءَ اِنت۔  آئی ءَ اَزیت دیگ بوگ ءَ اِنت ۔ پَد ءَ ایشی ءَ چہ گَرانتر ایش انت کہ آئی ءِ بارہ ءَ ھچ وڑیں ھال ءُ اھوال مہ بیت کہ آکُجام ھالے ءِ تہ ءَ اِنت۔اے 16, روچانی تہ ءَ ترا درد، گم، بَزّگی لاچاری ، ودار، زھّرگ، کوکار، چھیانٹ ،تورشت ، یک اُمیتے پہ وتی مردمانی آجو بوگ ءِ واستا، اے دُرستیں شے ترا اے  نِندانک ءِ تہ ءَ گِندگ ءَ کاینت، بلے یک چیزے اگاں ھمے مردم باندا روچ وتی اے زھّرگانی کَشگ ءِ واستا یا گڑا وت ءَ چہ کمزور تِریں مردمے ءِ سر ءَ اے زھراں کش انت یا اے گھگیری ءِ نیمگ ءَ رو انت۔ آ گھگیری کُجام ھم رنگے ءَ بوت  کُت کنت۔ آ سیاسی گھگیری بہ بیت یا جنگ ءِ نیمگ ءَ ھم شُت کُت کنت۔ بلے یک چیزے یاد کنگ بہ بیت اے گھگیری ءِ زمہ وار ھما مَردم بنت کہ آ  دُردستیں کاراں کنگ ءَ اَنت بلوچستان ءِ سرزمین چوشیں کسھاں چہ سر ریچ اِنت کہ اُود ءِ ھرچ گِس اے وڑیں ویلانی آماچ اِنت۔ چُوشیں گِس نیست اِنت کہ اُود ءَ گار ءُ بیگوھیں مَردمے مہ بیت۔اے 16  روچانی میان ءَ یک چیزے دگہ گِندگ ءَ ھم کیت اِنت آ ایش اِنت کہ آبلوچانی یکجاھی اِنت ، آ مُدام زُورگیریں پاکستان ءَ اے باور کنائینگ ءَ کہ اے یک راجی جیڑھے ایشی ءِ توجیل یکجاھی ءَ چہ بیت۔ مروچی زورگیریں پاکستان اے نہ چارگ ءَ اِنت کہ آ مردم کُجام کُٹم ءَ گوں سیادی دارگ ءَ اِنت یا آکُجام مزھب ءَ گوں سیادی دارگ ءَ اِنت، آ بس اے چارگ ءَ اِنت کہ بلوچے گُڑا اے جیڑہ ءِ توجیل ھم  ھمیش اِنت کہ یکجاہ بُوگ ءُ آئی ءِ دیم ءَ اُوشتگ۔

‏‎اے 16, روچانی میان ءَ ترا دگہ چیزے اے ھم گِندگ ءَ کیت اِنت آ  پاکستانی رسانکدر ھاموشی، چوناھا رسانکدر مُدام اِستان ءِ narrative ءِ دیم ءَ بَرگ ءِ واستا کارمرز کنگ بنت۔ ھما شےآئی ءِ کوریج(coverage ) دنت ءُ دیم ءَ کار ایت کہ آھاں استان لوٹ اِیت کہ دیم ءَ بیا اَنت۔اے پاکستانی رسانکدر یا آئی ءِ کانود ءُ پہ بلوچ ءِ واستا نہ اَنت۔ھمے واستا ما گِندیں پاکستانی رسانکدر مُدام بلوچے ءِ جیڑھاں دیم ءَ نیار ایت یا آھاں رَد پیش دار اَنت۔

‏‎یک چیزے اے نِندانک ءِ دُرستیں مُردماں باور کنگی انت کہ اے جیڑہ ھمینچو زوت سرپد بئیں ءُ اے جیڑہ ءِ دارگ ءِ واستا طریقہ کار ھمے یکین اِنت آ ایش اِنت کہ ایشی ھلاس کنگ ءِ واستا یکمُشتی اِنت۔ مروچی ریاست مارا بلوچ کنگ ءَ اِنت بَرّگ ءَ اِنت گُڑا ایشی ءِ دیم ءِ دارگ ءِ توجیل ھمے یکین اِنت آ یکجاہ بوگ ءُ اے مسلہ ءِ دیم ءَ اوشتگ اِنت۔‏‎انٹرپول:اے یک میان اُستمانی گلے۔ایشی ءِ تہ ءَ یک مُلکے ءِ گوں دومی ملک ءَ تچک ءَ ھمکاری(coordinate) کُت کنت۔ ‏‎اے عمل ءِ اگاں یک مردمے یک مُلکے ءِ تہ ءَ نِشتگ ءُ دومی مُلک ءِ واستا گیرکانودی کارے کنگ ءَ انت آ انٹرپول ءِ وسیلہ ءَ آ مردم ءَ وتی مُلک ءَ لوٹاھینت کُت کنّت۔ ‏‎ایشی ءِ تہ ءَ گیر کانودی مردم، دگہ گیر کانودی شے یا دگہ ھرچی بہ بیت دومی مُلک انٹرپول ءَ کارمرز کنت ءُ آ شے ءَ یا مردم ءَ انٹروپول ءِ وسیلہ وتی ملک ءَ لوٹاینت کُت کنت ءُ آئی ءِ سر ءَ کانودی وڑ ءُ ڈول ءَ کاروائی کنت۔ اے عمل ءَ انٹرپول گُش ایت۔‏‎راشد ھُسین بلوچ ءِ دُبئی چہ گارءُبیگواھی: ‏‎راشد ھُسین بلوچ 26 دسمبر 2018 ءَ دُبئیءَ زوانسری گارءُ بیگواہ کنگ بیت ایں۔26دسمبر 2018 ءَ راشد وھدے شارجہ (Sharjah)ءِکشءُ کِرّ ءِ دگّ ءَ روگ ءَ بیت دو موٹل آئی ءِ موٹلءَ دار اَنت ءُ آئی ءَ گوں وت بر انت۔ آ روچ چہ رند آئی ءِ بارہءَ ‏ھچ وڑیں ھال ءُ اھوال نہ بیت۔ پد ءَ 22 جون 2019 چہ پرائیوٹ بالی گُرابے ءِ وسیلہ ءَ آ دُبئی ءَ چہ نوشکی ءَ دیم دیگ بیت۔ اے رِد ءَ پاکستانی رسانکدر اے چیز ءَ وت ھم دیم کار انت کہ راشد حسین بلوچ چہ دُبئی ءَ پاکستان ءَ آرگ بُوتگ، پاکستان راشد حسین ءَ ھم انٹرپول ءِ وسیلہ ءَ کارمرز کنت ءُ دُبئی ءَ چہ پاکستان ءَ لوٹائینت۔بلے دومی نیمگ ءَ پاکستان راشد حسین ءِ دیم آرگ ءِ واستا ھم ساڑی نہ بیت۔ 26 جون 2019ءَ بگر داں روچ ء مروچی ءَ نا پاکستان اے گپ ءِ منّگ ءَ ساڑی اِنت نئیکہ آ راشد حسین ءِ دیم ءَ آرگ ءَ ساڑی اِنت۔ راشد حسین ءِکھول ءَ پہ آئی ءِ آجوئی ءِ واستا ھر در ٹُک اتگ، ھر کسّی کِر ءَ شُتگ انت بلے آھاں اے بارھا ھچ وڑیں ھال دیگ نہ بوتگ ، دومی نیمگ ءَ پاکستان ءِ ایجنسی راشد ءِ کھول ءَ تُرسین انت آھانی لوگ ءَ چاپہ جن انت۔ آئی ءِ پِت زامات ءُ براتزتک ءَ آوارجنّت ءُ گوں وت ءَ بارت گوں ۔ پَد ءَ دومی روچ ءَ آئی ءِ پِت ءُ براتزتک یلہ دیگ بنت بلے آئی ءِ زامات سے روچ پد یلہ دیگ بیت۔ راشد حسین ءِ زامات ءَ ھمے گُشگ بیت کہ شُما راشد ءِ واستا توار چِست مہ کن ات ۔ شُما ھاموش بہ بیت۔ بلے ما گِندیں آئیءِ پیریں مات ءُ آئیءِ براتزتک ماہزیب ھرچ جاگہءَ آئیءِ واستہ توار چِست کنگءَ اَنت۔ اے سیمی رند اِنت کہ ماہزیب گار ءُ بیگواھیں کھولانی ھوار اسلام آباد اتکگ پہ وتی ناکوءِ آجوئیءِ واستا بلے انگت ءَ کَسّ آئی ءَ اے گپ ءَ نہ گوشگءَ اِنت کہ آئیءِ ناکو کُجا اِنت.

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: منظور بسمل ءِ لَچہ “بلوچ آشوب” ءِ ریس ءُ پریس

نبشتہ کار: سلال بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

لبز ءِ ”بلوچ“ وھدے دیم ءَ کیت گُڑا بازیں جُست مجگ ءَ ودی کن اَنت۔ گوستگیں ھپتاد سال بیت کہ بلوچ ءِ زندمان بلوچ ءِ جاور چہ دلوت ءَ چہ گنتر اَنت۔ بلوچ ھمک روچ چہ اِستان ءِ نیمگ ءَ چہ یک اَنچیں ٹیکی یے رس ایت کہ آ بلوچ ءِ گِس ءِ تہ ءَ اَنچیں آسے روک کنت کہ آ مدامی جَمبُور بیت۔ پہ بلوچاں چُشیں یک ھم روچے گندگ ءَ نئیت کہ آ گِس ءِ چراگ ءِ بیگواہ کنگ نہ بوتگ ۔

لھتیں وھد بیت کہ اِستان ءَ یک نوکیں نامے دیم ءَ آرتگ بلے پالیسی ھما اِنت بلوچ ءِ چُکچینی ۔ پیسرا ایف سی ءُ آرمی ءَ بلوچ چِست کتگ ءُ آئی ءِ ژانگولیں لاش دور داتگ انت۔ وھدے دگنیا ءِ دیم ءَ اے ھردوکانی نام ھراب بوت گُڑا اِستان ءَ یک نوکین نامے دیم ءَ آورت بلے پالیسی ھما اَنت بس نام مَٹ اِنت سی ٹی ڈی اِنت۔ اِد ءَ ھما درور کارمَرز بیت کہ سر وَ ھما سر بوت بس کُلاه بدل بوت۔ 

اے وڑیں جاور ودی کنگ ءَ چے بازیں نبشتہ کار ءُ شائِر ءُ لَچَّکار وتی نَد زُرت ءُ ھما جاور ھالانی درنگازی کُرت۔ چُشیں نبشتہ کار ءُ شائِر باز اِنت کہ زوراکی ءَ اِیر جَن اَنت ءُ وتی راج ءُ آ دگہ راجاں آشنا کن اَنت ءُ منزور بسمل چہ آھاں یکے ۔ بسمل وتی چاگرد ءَ چے پیم گِند ایت ءُ چے ماریت آ اے شئر ءِ تہ ءَ سھرا اِنت۔

مجیں لوڑ ءُ الگردیں دنز ءُ گُبارانی پاسپان 

کُہہ پیچیں سیاہ گْوات ءُ گردانی ھمراہ

اِستار سرسندیں گرندانی دزگیر 

بیمناکیں پاسانی گُوازی ءُ لیبانی آچار 

جَلَّک چَکروک گَردُونیں تابانی آماچ

سیاہ مار پِلکیں نکان ءِ سِپاروک

اُوسام شھماتیں گْورم ءُ نھنگانی دوزواہ

 ھینار ھوشامیں ھار ءُ پتارانی لیپگ

دولاب لھڑیں نھرانی دیمپان

بلوچ سکی ءَ گیپتگ ،بلوچ  لھڑیں نھرانی دیمپان اِنت۔ بلوچ مُدام ھمے گپ ءِ سرا رَد دیگ بوتگ کہ اے جاور کہ اتکگاں اے چہ ھُدا ءِ نیمگا اتکگ انت ۔ اے تئی نسیب اِنت۔ ترا ھچ گُشگی نہ اِنت ۔ اگاں شرتگ ءُ توپان ءِ تو آماچ بئے آ تئی نسیب اِنت ۔ اگاں چِست کنگ بئِے آ تئی نسیب اِنت، اگاں کُشگ بہ ئے ءُ تئی ژانگولیں جُون دور دیگ بیت آ ھم تئی نسیب اِنت ۔ زورآور ترا ھمے باور کنائین اِیت کہ اے درس چہ ھُدا ءِ نیمگ ءَ چہ اتکگ انت ءُ شمئے نسیب اَنچُش اِنت۔ اگان اے وڑ اِنت گُڑا تو داں کد اے بدانی دیم ءَ اَنچو گُنگ بہ ئے؟ داں کد اَنچو نِندے ءُ جیڑے کہ مئے نسیب اَنچُش اِنت ؟ کدی تو پاد کائے ؟ کدی تو سما کن ئے ؟ کدی تو گھگیری ءَ وتی پیش دارئے؟ ھما ورنایاں بسمل توار جنت ءُ گُش ایت۔

شِپانکیں ھُدابند!

جھان ماں پتائیں 

بلاہ ءُ بدانی 

تو چینچو کزایانی دیما بِدارے 

دان کد پہر بندے پہ سَنٹیں نسیب ءَ

پہ اہدیگیں دور ءَ کدی کار بندئے

اے باسکاں سگاریں 

کدی گران وابیں 

سما بُست کنت تئی 

ءُ گھگیریں سر بیت بالا–!

 زُلم ءُ زوراکی اَبد نہ مان اِیت ،بلے کجام وھد ءَ ؟ ھما وھد ءَ مردم زُلم ءِ ھلاپ ءَ پاد کاینت ۔ھما وھد ءَ زُلم ءَ اِیر بجن اَنت ۔ اگاں زوراک ءِ دیما چُو کوہ ءَ مِک مہ بئِے گُڑا آ ترا لپاشیت ۔ آ تئی پداں گار کنت۔ دگنیا ءِ دیما تو مدامی اندیم بئے۔ 

 لھتیں روچ ءَ پیسر لھتیں ورنا سی ٹی ڈی ءَ جَت ءُ آھانی جُون دور دات اَنت ۔ سی ٹی ڈی ءَ ھمے ٹاپار جَت کہ اے کُلیں ورنا یک کاونٹر اٹیکے ءَ جَنگ بوتگ اَنت۔ بلوچاں گُشتگ دروگ ءَ پاد پِر نیست۔  اے دُرس دروگ اَت انت ۔ اے ھما ورنا اَت انت کہ لھتیں وھد پیسر چہ ھمے ادراگانی دست ءَ بیگواہ کنگ بوتگ اَت انت۔ ھمے زُلم ءِ ھلاپ ءَ ھمے ورنایانی یک کھولے ءَ ھمت کُت ءُ اِستان ءِ اے زوراکی ءِ بگیری ءَ توار چِست کُت۔ اے توار ھر دمگ ءَ سر بوت ۔ اے توار ءَ توارے مان بوت ۔ اے کھول ءِ مردماں کُلاں گْوانک جَت ءُ جنان اِنت کہ بیا اِت ھمتوار بہ ایں۔ بیا اِت مرچی دو ءَ چہ یکے کن ایں ۔ ڈاہ ءِ گرگ ءِ وھد ھمیش اِنت اگاں ناں گُڑا آ روچ دور نہ اَنت ما بے دردی گُمسار بہ ایں۔  منزور ءَ دیر اِنت اے پَنت، کُلوہ راجے ورناھاں داتگ ۔ دریگتیں ما بُزورتیں ءُ مرچی بگندے اے روچانی دیمپان نہ اَتاں ۔ بلے بسمل اَنگت پاد آیگ ءِ ترا سِکین ءَ دنت ءُ گُش ایت۔

بہ کن اے بری

 چہ دو ءَ یکے اَلم 

بہ گِر ڈاہ ءَ کہ 

وھد ءُ باریگ ھمیش اِنت

پدا زندگی پہ نسیب اِنت

نسیب سُتکگیں سیاھیں دارے

 نہ مانیت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: بیگواھیں بلوچانی کھول ءُ اسلام آباد ءِ نودربر

نبشتہ کار: یحییٰ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

 وھدے کہ 1948 ءَ پاکستان بلوچستان ءَ کبزہ کنت گُڑا چہ اولی روچ ءَ آغا عبدالکریم ءِ دُروشم ءَ پاکستان بلوچ گھگیری ءِ دیمپان بیت ھمے ڈول ءَ جتا جتائیں رنگ ءَ بلوچ ءِ گھگیری گوں بازیں جھل ءُ بُرزیاں برجاہ مان ایت بلے چہ 2000 ءَ پد سکیں مُھکمیں رنگے ءَ دیم ءَ کیت پمیشکا آ بلوچستان ءَ وتی زورگری ءِ مُھکم کنگ ءِ واستا جتاجتائیں پَندَل ساز ایت۔ زورانسری گار ءُ بیگواھی اِستان ءِ ھمے پندلاں چہ یَکے کہ وھد ءِ گون ءَ جتا جتائیں رنگ ءَ کار مرز کنگ ءَ اِنت۔ اے پالیسی ءِ بُنیات ءَ بازیں بلوچ ورنا 1970 ءِ دَھک ءَ گار ءُ بیگواہ کنگ بیت انت۔ بنداتی مردُمانی تہ ءَ احمد بلوچ ءُ اسد مینگل اوار بنت اِنت کہ چہ کراچی ءَ زورانسری گار ءُ بیگواہ کنگ بنت ءُ تا روچ ء مرچی آیانی ھال ءَ کس سرپد نہ اِنت کہ اِستانی آزارجاھاں بندیگ اَنت یا کُشگ ءُ مُچّانکی کبر ءَ کل کنگ بوتگ اَنت یا ملتان ءَ نشتر نادراجاہ ءَ سرا ھشک ءُ سڑونکیں کُنٹاں ھوار دور دیگ بوتگ اَنت۔ 

ھمے پالیسی 2009 ءَ نوکتریں دُروشمے ءَ دیم ءَ کیت کہ گار ءُ بیگواھیں مردم چِست کنگ بنت، آزار جاھاں بَرگ ءُ چہ زند ءَ بے زند کنگ بنت۔ لھتیں وھد ءَ پد لاش اِش جنگل ءُ دگانی سر ءَ دور دِیگ بنت۔ کہ اے kill and dump policy ءِ نام ءَ زانگ بیت اِنت۔ آیانی لاشاں جتاجتائیں آزارانی ٹپ پِر بنت اِنت۔ کسے ءِ سینگ چاک بیت، کسے ءِ دست پِر نہ اِنت، کسے ءِ سر پِر نہ اِنت ءُ اِنچو آزار ءَ پد باز وھد ءَ لاشانی پَجار کنگ ھم نہ بوتگ ءُ بازیں وھداں پَجار نہ بوئگ ءِ سَبب ءَ بے وارسانی ھساب ءَ کَل کنگ بوتگ اَنت۔ ھمے پالیسی کہ دیم ءَ روت چہ مھلوکے گھگیری ءِ سَوب ءَ استاں لاچار بیت کہ اے پالیسی ءَ نرمی بیار ایت بلے پد ءَ ھمے پالیسی ءَ استان جتاجتائیں دُروشماں دیم ءَ کار ایت کہ ھمے زورانسری بیگواھیں بلوچاں دروگیں میڑ ءَ سی ٹی ڈی ءِ نام ءَ جنت ءُ دُور دنت۔ بلے بلوچستان ءَ زُلم ءِ ھلاپ ءَ مُدام جتا جتائیں جاھاں مھلوک ءَ جُنز جُنزگ ءَ بوتگ اَنت۔ اے جُنزانی تہ ءَ بلوچ مات ءُ گُوھارانی مزنیں کِرد ءِ بوتگ ءُ انگت ھم ھست اِنت۔

گوستگیں لھتین سال اِنت کہ ھمے مات پہ وتی گار ءُ بیگواھیں بچ ءُ براتانی آجوئی ءَ پاکستان ءِ جتاجتائیں شھراں زھرشانی کنگ ءَ اَنت ءُ زھرشانی گدان جَنگ ءَ اَنت کراچی بہ بیت یا شال ءُ اسلام آباد بہ بنت۔ ھمے مات ءُ گوھار 2020 ءَ اسلام آباد ءَ اَتکگ اَنت ءُ ڈی (D) چوک اِش بند کُت ءُ زھرشانی اش کُت ۔ ھمے رنگ ءَ پد ءَ ھمے سال ءَ سائرہ بلوچ اَتک ءُ اسلام آباد پریس کلب ءِ دیم ءَ سے روچی زھرشانی گدان ءِ جت ئِے۔ ھمے داب ءَ یکبرے پد ءَ سائرہ بلوچ ءُ راشد ھُسین ءِ مات ءَ ھوار جھانزیب بلوچ ءُ سعید بلوچ ءِ مات ءِ ھواری ءَ آ دگہ گاریں بلوچانی کھول پد ءَ اَتکگ ءُ اسلام آباد پریس کلب ءِ دیم ءَ زھرشانی گدان اِش جَتگ ءُ نِشتگ اَنت۔

 اے کھول وھدے اسلام آباد ءَ کایاں گڑا اسلام آباد ءِ بلوچ نودربرانی مزنیں کَچے ایشاں گوں آوار اَنت۔بازیں براں اے کھولانی مردُم کہ نودربرانی مِنت ءَ گِر اَنت کہ ایشانی ھمراداری ءَ کنگ ءَ اَنت، من پَشل باں پرچا کہ منی ھیال ءَ ما اے کھولانی مِنت ءَ بہ گِریں چیا کہ ما اسلام آباد ءِ بُرزیں ماڑی ءُ وشیانی تہ ءَ کپ ایں چہ وتی لَس مھلوک ءُ راجی جُنز ءَ بے ھال بہ ایں، ھمے مات ءُ گوھار اَنت کہ چہ بلوچستان ءَ پند بُر اَنت ءُ کایاں اسلام آباد ءَ مارا ھمے مارِشت ءَ دے اَنت کہ شُما جنگ آماچیں زمینے ءَ چہ سیادی دار اِت، شُمئے ھزاراں ورنا ءُ کماش اِستانی آزارجاھاں بندیگ اَنت ءُ شُمئے راجی پَجار اَچ شُما پَچ گِرگ بوئگ ءَ اِنت۔ ءُ اے پیریں ماتانی سِتک اِنت کہ آ مارا سِکین دے اَنت کہ پہ شُمئے وشھالی ءَ جُنزے جُنزگ ءَ اِنت ءُ شُما ھم ھمے جُنز ءِ بھر بہ بیت ءُ وتی راجی ھستانکی ءَ بہ رکیں اِت۔ منی ھیال ءَ ما کدی ھم مہ جیڑیں کہ ما اے مات ءُ گُھارانی ھمراہ داری ءَ کنگ ءَ ایں بلکیں اے مئے راجی زمہ واری اِنت کہ اے راجی جُنز ءِ بھر بہ بہ ایں ءُ اے کُشندھیں نزام ءَ چہ وتی ڈیھ ءَ ولگوج کنگ ءَ پہ جُھد بہ کن ایں۔  بازیں نودربرے ھمے بُنیات ءَ اے کھولانی ھمراداری ءَ نہ کن انت کہ گار ءُ بیگواہ یا کُشگ مہ بنت بلے پہ اے تُرس آماچین نودربران شھید ھیات ءُ احتشام جان ءِ کوش چو روچ ءَ پَدر کنت کہ پہ گار بوئگ ءُ مِرگ ءَ بلوچ بوئگ بس انت۔ اے دویں ھما نودربر بوتگ انت کہ سیاسی چست ءُ ایر وتی جاہ ءَ سیاسی ترانانی ھم بھر نہ بوتگ انت۔ بلوچ ءَ اگاں چہ اے زُلم ءُ زوراکیانی رکگی انت گڑا وتی راجی جُنز ءِ بھر بہ بیت ءُ زوراکیانی ھلاپ ءَ بوشت اِیت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: راج زوراورے

نبشتہ کار: شاھد اھمد

دی بلوچستان پوسٹ

نمیرانیں بالاچ یک سبزیں درچکے ءِ کِشار بوتگ کہ رُدگ ءَ بوتگ بلے مرچی بالاچ ءِ گْوھار نَجمہ ءِ وتی جند ءِ دپ ءِ گپ اَنت کہ من نہ زانت کہ منی بالو ءِ شَھیدی پہ بلوچ راج ءِ آشوب ءِ چیدگ بیت۔ من مُدام گُشتگ کہ ”تپاکی زندگیں راج ءِ نشان اِنت مرچی شَھید بالاچ ءِ زند ءَ بلوچ راج وتی بلوچیت ءَ پد ءَ واتر زندگ کُت۔

زندگیں راج ءِ مستریں نشانی تپاکی اِنت، یکجاہ ءُ یکمُشتی اِنت، تَھنا بَہ ئے رسترانی دست ءَ جَنگ بَہ ئے ، کُشّگ بَہ ئے ءُ دَور دیگ بَہ ئے جَنگل ءُ گیابانی تہ ءَ دور دیگ بہ ئے۔

مُجتی بلوچ وت ماں وت ءَ کُشت ءُ ھون کُتگ اے وت سر ءَ وت گنوگ بوتگ اَنت ھمے واست ءَ کہ زانش ءُ بودی نہ بوتگ، چہ دل ءَ ساپ بوتگ ، رَد دیگ بوتگ انت۔

مرچی نَجمہ ءِ بالو ءِ ناانساپی ءِ نشان اِنت کہ ما وت ماں وت اِیں ، درد یکیں، زند یکین ءُ یکیں ھون اِنت، بچار راج ءِ ھون ءَ لَگ اِیت۔

اگاں مُچ راج ھمے رنگ ءُ داب ءَ ماشا ء اللہ یکجاہ ءُ یکمُشت بہ بنت گُڑا زمین جَکس اِیت ءُ آزمان ءَ لَرز اِیت۔

ما بزگ نہ اِیں ھما وھد ءَ کہ ما تپاک بہ اِیں دری راج مرچی کہ دیمروی کن اَنت آ ھمے تپاکی برورد اَنت۔ بلے بلوچ ءَ بَھادری ءِ نام ءَ چہ اِلم ءَ گِستا کُتگ اِلم، بزاں سما ءُ سمائی راجانی پجّاراں سسّا ءُ کْواسے کنت۔ ما وَ تننگا شری ءِ سر ءَ نہ زانیں کہ تپاکی چے یے؟ اول وَ گپ ایش اِنت کہ ما بِھ تپاک نہ بوتگیں بس نام اِش کُتگ کہ ”تپاکی زنگیں راج ءِ نشان اِنت اگاں مارا چیزے ءِ بابت ءَ سما مہ بیت گڑا ما آ چیز ءِ بارو ءَ دلگوش نہ دے اِیں“-

پرچاکہ من بے سما آں من ءَ وَ ھچ چیز ءَ کار نیست ،تو تو ئے ءُ من من آں، تو بور وتیگ ءَ ءُ من وراں وتیگ ءَ۔

ءُ چہ ایشی ءَ پد نشہ ناتپاکی ءِ یک بلاھیں بَھرے ءُ دومی مادگ اِنت کہ چہ پہ زَرے ءَ بَھا بیت ءُ ھما کہ بَھا بیت پہ زَرے ءَ بَھا بیت ، بے سنچ ءُ سسایے ءَ وت ءَ چو زوال مہ کن اِت چیاکہ من پہ نان ءَ مِر اِیت۔

اد ءَ بلوچی ءِ تہ ءَ بازیں زانتکار ءُ کواس ئِے ھمے وڑ گُش اِیت کہ ”کَسے پہ نان ءَ مِر اِیت ءُ کَسے پہ نام ءَ مِر اِیت-

”اد ءَ نان پہ مادگ ءَ ءُ نام پہ راج ءَ“

بزاں راج مُچ بلوچ، چہ پَھمگءَ ءُ زندگ اِنت پہ مادگ ءَ ءُ مِر اِیت پہ مادگ ءَ۔ ھو من گُشگ لوٹ آں کہ راج بلاھیں زوراورے۔ چوں؟-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بلوچستان ءِ جلکشان

ٹی بی پی شونگال

وھد گوزان اِنت بلوچستان ءِ سیاسی جلکشان مٹ بوگ ءَ نہ اِنت زورانسری بیگواھی،دروگیں پولیس میڑ ءُ زھرشانیانی دراجیں وھد دو دھکاں برجاہ اَنت، کہ ایشی ءِ ھلاس بوگ ءِ ھچ آسری گندگ بوگ ءَ نہ اِنت- اسلام آباد ءَ زورانسری آوارجنیانی واستا زھرشانی بوگ ءَ اِنت ءُ دروگیں پولیس میڑانی ھلاپ ءَ چہ تربت ءَ دیم پہ شال ءَ زھرشانی روانک جنزینگ بوگ ءَ اِنت ءُ بازیں شھراں نندانہ دیان اِنت ءُ پیداک اِنت-

سائرہ بلوچ ءِ وڑیں کہ آئی ءَ لا ء کالج ءِ کلاس روم ءَ بوگی بیتگ بلے آ اسلام آباد ءِ سارتیں شپاں پریس کلب ءِ دیم ءَ زھرشانی کنگ ءَ گوازینگ اِنت – جان مھمد ءِ زھگ شش سال ءِ اُمر ءَ بیتگ کہ آئی ءِ پت بیگواہ کنگ بیتگ آ نی مزن بیتگ ءُ سمی ءِ راہ ءِ ھمراہ اِنت ءُ ناکو میار ءِ پریات ھپتین آسماناں جنزین اَنت ءُ بالاچ ءِ گوھار نجمہ ءَ دومی بندیگیں ورنایانی رکینگ ءَ دروگیں جنگ ءُ کُشگ ءَ رکینگ ءَ جنز اتگ-

بلوچستان ءِ کسھانی بندات جنگ ءِ ودی بوگ ءَ بندات بوگ ءَ اَنت اے دراں ھواریں ھمک مردم ءَ زھرشانی ءِ راہ وتی کتگ ءُ جھد ءَ کنگ ءَ اِنت کہ آ ایشی ءَ وتی دوستیں مردمانی یل کنگ ءَ راستی ءِ اُمیت کت بہ کن اَنت-

چہ تربت ءَ بندات بیتگیں زھرشانی ءَ زرمبشتے ءِ دروشم ءَ پدر بیت ءُ زھرشانی روانک جتا جتائیں شھراں گوزان ءُ نندانک دیان ءُ شال ءِ نیمگ ءَ گام جنان اِنت ءُ ھزارانی کچ ءَ مردم زھرشانی روانک ءِ ھمراھداری ءَ کنگ ءَ اَنت ءُ زھرشانی تاکت ءَ گیش کنگ ءِ جھد ءَ اَنت-

اے دراھیں جاورھالاں بلوچستان ءِ سیاسی جلکشان یک ھنچیں وھدے ءَ جیڑگ ءُ زھرشانی ءَ مٹ کت کہ پاکستان وتی دیم ءِ گچینکاری ءِ چن ءُ لانچ ءَ اِنت ءُ بلوچستان ءَ گوست ءِ وڑ ءَ اُمیت ءَ دارگ اِنت مردم گوست ءِ رنگ ءَ گچینکاری ءِ بھر بنت اِنت-