TBP Balochi

بلوچستان ءِ دمگ موسیٰ خیل ءَ شوروانی ترکگ ءَ چہ دو مردم ایران بوتگ اَنت-

گیشیں ھالانی رِد ءَ موسیٰ خیل یک شرکتے ءِ او جی ڈی ایل ءَ شوروانی ترکگ ءَ چہ دو مردم بیران بوتگ اَنت-

آیانی تہ ءَ یکے ءِ سیادی موسیٰ خیل ءَ دومی شرکت ءِ کاردارے-

وئیل ءَ پد پوج ءَ دمگ انگر ءَ کتگ گیشیں پٹ پول بندات کتگ-

نبشتانک: زبان ءِ ھیلداری (Language Habit ) ءُ زورگیری ءِ کرد

نبشتہ کار : شیرجان مرزا

دی بلوچستان پوسٹ

انسان چہ ابرم ءَ گیگان گران ءُ دربران کنت ءُ ھبر ءِ در برگ ءِ بودشت انسان ءِ اندری زبانی بودے(innate language capacity)۔ بلے آ ہما چاگرد ءِ تہ ءَ بیت، ہما وڑیں لبز زور ایت ءُ گپ کنگ بندات کنت ءُ ہما لبزاں، ھیال ءُ زبان ءَ وتی ھیل ءُ آدت جوڑ کنت ءُ مدامی ہما وڑ جیڑ ایت، گپ کنت ءُ کردگار کنت۔ انسان ہما وڑیں زبانے ھیل کنت ءُ زوریت ہما وڑ جیڑ ایت ءُ سُر ایت۔ پرچہ کہ زبان ءِ ہمک لبز ءِ پشت ءَ یک تبے، یک کسہے، یک گوستانکے ھست۔ لبز انسان ءِ زہن ءِ رودوم دیگ ءُ برزتر ءُ کستر کنگ ءِ بدل ءَ کارمز کنگ ءِ مستریں وسیلہ انت۔ ہمے رنگ ءَ لبز چو توپگ ءِ تیر ءِ وڑ ءَ کارمرز کنگ بنت پہ انسان ءِ تب ءُ سوچ، گوستانک ءُ پجار ءِ گار کنگ ءُ دگہ یک سوچے یک نظریھے اے آئی ءِ تہ ءَ جاگاہ دئیگ ءَ۔ جست ایش انت کہ اے کار چوں بوت کنت؟ اے کار ہما وھد ءَ بوت کنت وھدے کہ تو انسان ءِ آ ھیال ءَ یا نظریہ ءَ لبزانی یا زبان ءِ تہ ءَ کار ایت ءُ آ لبز ءُ زبان انسان ءِ ھیل ءُ آدت جوڑ کن انت، پد ءَ آ انسان وت ہما ھیل کتگیں زبان ءِ وڑ ءَ جیڑ ایت ءُ امل کنت۔ اے کار ءَ گیشتر زوراور ءُ زورگیر کناں ۔زورگیر وتی ھیال ءُ لیکہ ءَ ایردست ءِ ھیل ءُ آدت زبان ءِ وسیلہ ءَ جوڑ کنت ایں۔

انچو ‎سارتر گش ایت یک ھاسیں بہرے زبان ءِ ایش انت کہ زبان ءِ ھیلداری انت۔ زبان ءِ ھیلداری (Language habit) لبزاں گوں یک چیزے ءَ بندوک کنگ ءُ مانا دیگ ءُ لبزاں انچیں مانا دیگ کہ آ دود ءُ ربیدگے ءَ گوں ہمگرنچ بہ بنت ءُ مردماں گوں ہمے لبزاں گپ جنائینگ ءُ ھیلدار کنائنگ(Sartre 1964, 23)۔ اولی سر ءَ زوراور وتی زبان ءُ لبزانک ءِ وسیلہ ءَ ہر چیز شرتر لیکگ ءُ گلام ءَ ہمے وڑ ءَ ھیلدار کنت ءُ گپ کنگ ءُ جیڑگ پرمائیت۔اے چیزاں آئی ءِ ھیل ءُ آدت جوڑ کنان کنت۔ بندات ءَ اے چیز ایردست ءَ یک زبانے یا لبز سما بنت بلے اے چیز آئی ءِ ھیل ءُ آدت ءِ بہرے بنت۔ آ وت ءَ ھمے وڑ ءَ سرپد ءُ پھمگ بندات کنت۔نوکیں نسل ہم چیزاں زور ایت۔ آ نہ زانت کہ اے تھنا لبز نہ انت، ایشانی پشت ءَ باز چیز کالونسٹ ءِ بکشاتگین انت پہ یک راجے ءِ گار کنگ ءَ۔ اگاں نوآبادیت ءِ زبان ءِ گپ ءَ بکناں، گڑا مارا بازیں ھرابی ،پرک ءُ تپاوت ( discrimination) گندگ ءَ کیت کہ اے چیز زبان ءِ ھیل (language habits) وڑ وڑیں رنگ ءَ جوڑ کنگ بوتگ انت۔ انچو کہ انگریزی زبان ءَ ما بچاریں، زات پرستی سک پیش دارگ بیت۔ انگریزی زبان اسپیت ءَ ٹوئیں ارزشتے دنت ءُ سیاہ پوست ءَ ایر جنت۔ انچو کہ ما ھوش کتگ اسپیت برپ ءِ وڑ ءَ انت۔ دگہ ہم بازیں چہر ءُ شُبین ھست ۔اسپیت رنگ ءَ گوں زیبناکی، جلواناکی، ثواب، امن، کودکی، دومی نیمگ ءَ سیاہیں رنگ ءَ گوں موت، ھرابی، بدرنگی، رستری، دز ءُ ڈاکو ءِ مانا داتگ ءُ (language habits) جوڑ کتگ انت۔ انچو لبز اسپیت رنگ (white color ) امن ،ھاموشی، سادگی ،سَپائی ءِ مانا داتگ ءُ ہمے ھساب ءَ ھیل کنائینتگ۔ دومی نیمگ ءَ سیائیں رنگ (Black color ) وھشی ، جنگلی، بدرنگ، دُز، ڈاکو ءِ مانا ءَ گوں لچینتگ ءُ مردماں ھیل کنائینتگ کہ ہمے وڑ بزوراں ایشانی مانا ءَ۔ بلے ما بچاریں مستریں دز ءُ ڈاکو، رستری اسپیت پوست (European white) انت کہ آیاں ملک ءُ راج زبردستی گلام کتگ انت ءُ انگت ہم بازیں رنگے ءَ کنگ ءَ انت۔ راستیں گپ ایش انت انگریز وت تاکت ءَ بوتگ انت انگت ہم تاکتور انت گڑا آہاں وتی ہر چیز زبان ءِ وسیلہ ءَ شرتر پیش کتگ ءُ اپریکہ ءُ اے دگہ راج ءُ ملک جہل جنگ ءُ گلام کنگ ءِ ءُ وتی زوراور ءُ حاکمیت ءَ مھکم دارگ ءِ ھاتر ءَ اے وڑ ایر جتگ انت۔ اے وڑیں چیز وتی زبان ءِ تہ ءَ آروتگ ءُ اپریکہ ءُ اے دگہ ملک ءُ راج ءِ تہ ءَ وتی زبان زبردستی مان کتگ ءُ زبان ءِ وسیلہ ءَ ھیلدار کتگ انت، دانکہ آ ھمے وڑ بہ جیڑاں ءُ وتی راستیں پجار ءَ گار بکن انت۔ چوکہ زیبناکی ءُ براہداری، شر ءُ ھراب ، دگہ بازیں چیز اے درست دود ءُ ربیدگی انت۔ اِشانی بزانت ہرچ دود ءُ ربیدگ ءِ تہ ءَ مَٹ بنت۔انچوکہ افریکی نبشتہ کار Chinua achebe نبشتہ کنت کہ یک وھدے افریکہ ءَ سیاہ رنگ گیشتر زیبا گشگ بوتگ ۔ھاسیں مردم گشگ بوتگ انت بلے اسپیت پوست ءَ افریکہ ءِ اے ھیال ایر جتگ ءُ کشیتگ(Chinua achebe,61,1985). بلوچ ءِ تہ ءَ کسے بلوچ رنگ بوتگ گیشتر زیبناک گشگ بوتگ ءُ بیت ۔دگہ ہم بازیں راج ءِ تہ ءَ اے وڑیں ھیال بوتگ بلے مرچی ایاں وتی زبان ءُ پجار ہمے وڑ ءً شموشتگاں ۔انچو فرانس فینن گش ایت اے چیز روچ پہ روچ گار ءُ بیگواہ کنان بوتگ ءُ بوان انت۔(Fenon,52,1963)۔انگریزاں وتی رنگ ،وتی زبان،وتی دود ءُ ربیدگ ءُ وتی ہر چیز زبان ءِ کمک ءَ وانگجاہانی وانگیانی کمک ءَ، گدار ,کسمانک، کسہءُ تامرانی کمک ءَ دیما آورتگ ءُ مان کتگ انت۔ درورے ،اشاں تامرانی، گدارانی، کسمانکانی شریں کرد اسپیتیں کارستاں داتگ انت۔ شریں ءُ اخلاقی زبان اسپیت پوستیں کارست ءِ دپ ءَ داتگ، دومی نیمگ ءَ سیاہ رنگیں کارست گوں ھرابیں کرداں کارست سازی کتگ۔ ھرابیں ءُ بدیں لبز دپ ءَ داتگ۔

ہمے رنگ ءَ رسانکدر( Media ) ءِ ہم زبان ءِ ھیل کنائینگ زبان ءِ ھیلداری (Language habit) ءِ یک ٹوئیں کردے، رسانکدر مردمانی زہن ءَ بازیں چیز ءُ گپتمانک ءُ ھبر ءُھال جاگاہ دنت۔انچو کہ جیک ڈیریڈا گُش ایت ،انگریزا ءُ فرانسی اسپیت پوست ءِ رسانکدراں زبان ءِ وسیلہ ءَ سیاہ رنگیں مردم ایر جنگ پرماتگ انت۔ اسپت رنگ ءِ دود ءُ ربیدگ ءُ ہر چیز شریں رنگے ءَ پیش داشتگ انت۔ ہمے رنگ ءَ ایردست ءِ ہر چیز دود ءُ ربیدگ ، نندگ ءُ پاداہگ، رنگ ءُ دروشم ءُ دگہ چیز زبان ءِ وسیلہ ءَ ایر جنگ ءُ ھراب گشگ بوتگ انت( 2015,Zhai, Jing )۔ پدا اے دود ءُ ربیدگی چیز اشاں انچو پیش داشتگ انت کہ مردم ابرمی natural لیکیت ءُ آہانی زبان ءِ ھیلدای (language habits) جوڈ بوتگ انت۔مردم جیڑانت مئے رنگ سیائی ءِ سوب ءَ ھرابتر انت ۔ انچو کہ فرانز فینن وتی کتاب ‘Black skin ,white masks ءِ توک ءَ ہمے ہم نبشتہ کنت کہ چتو یک سیاہیں مردمے وتا اسپیت کنگ ءُ اسپیت ءِ کد ءَ آرگ لوٹیت۔ آ وتی ھرچیز ءَ ندر کنت ءُ شموشگ ءِ جہد کنت، وتی دود ءُ ربیدگ ءُ وتی رنگ ءَ یل کنگ ءِ جہد کنت کہ من انگریز یا فرانس ءِ اسپیت پوست ءِ وڑ بہ باں۔ اے یک زہنی گلامی یے، زورآور زبان ءِ کمک ءَ کاریت (Fenon, 50,1957)۔

ہمے ھساب ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ انگریزی ءُ اردو ءُ عربی زبان ءِ کمک ءَ انگریز ءُ پنجاپی ءِ بازیں چیز بلوچانی تہ ءَ آرتگ ءُ زبانی ایلداری (Language habit) جوڈ کتگ انت۔ انچو کہ باز بلوچاں انگریزی ،عربی ءُ اردو زبان وانینگ بوتگ ءُ ھیل ءُ آدت جوڑ کنائینگ بوتگ۔ پد ءَ بازیں بلوچ ءَ ہما وڑ جیڑگ ءُ عمل بندات کتگ ءُ وتی بلوچی زبان ءُ دودمان شموشگ بوان اِنت۔ درورے، باز بلوچ ءَ اردو ءُ عربی نامانی، دگہ لبزانی زورگ ءِ ھیلدار انت، ہمے رنگ ءَ اردو ءُ عربی زبان ءَ بلوچ ءِ زبان ءِ، بلوچانی نامانی پِر کنگ ءِ وڑ، دود ءُ ربیدگ ءِ، ستک ءِ، مردمانی سرءَ ٹوھیں سانے( اسرے) دور داتگ۔ انچیں اسرے کہ کتابانی کتاب اے سرھال ءِ سر ءَ نبشتہ کنگ بیت۔ اردو ءُ عربی زبان ءَ بلوچ دود ءُ ربیدگ، زبان ءِ، مردمانی، بلوچ ءِ پجارءِ بدل کنگ ءَ مزنیں کمکے بوتگ ءُ انگت داں کمکے۔

بلوچ ءَ عرب ءِ بازیں دود ءُ ربیدگ زرتگ ءُ وتی دود گار کتگ انت۔ ہمے ڈول ءَ عربی ءُ اردو زبان ءَ بلوچی نامانی وڑ (naming system) باز تاوان داتگ، ما چہ جنگیان چاکر, گوہرام ,ماہ گنج، مہر گنج ءُ دگہ بازیں بلوچی نامانی زورگ ءِ بدل ءَ ما عربی ءُ اردو نام زرتگ ، وتءَ ہمے وڑ ءَ عرب پہمتگ۔ بلوچ ءِ دُکانانی نام، وانگجاہانی نام ،دگہ بازیں رنگے ءَ بلوچ ءَ عربی ءُ اردو نام زرتگ ءُ زورگ ءَ انت۔ وھدے کہ راج ءِ نامانی پر کنگ ءِ وڈ ( naming system)، ستک، تب، گار کنگ بہ بیت گڑا آ راج ءِ مردم نہ زانت کہ آ کئے انت؟ چہ کجا اتکگ ءُ چونیں پجارے ءِ واھُند انت؟ گڑا آ راج ارزانی ءَ گار کنگ بیت۔

ہمے وڑ ءَ بلوچستان ءِ وانگجاہانی تہ ءَ زورگیر ءِ زبان ءُ لیکہ زبان ءِ ھیل ءُ آدت جوڑ کنگ بوہگ ءَ انت ۔مئے زری وانگجاہانی تہ ءَ نودربراں بلوچی یا براہوئی ءَ گپ کنگ نیل انت، کسے گپ کنت آئی ءَ زر یا سزا گِر انت۔ من ءَ ھوش انت کہ من ڈیلٹا ءَ وانگ ءَ اتاں کسان اتاں۔ مارا مئے راہ دربر ءَ گُشت کہ شما انگریزیءَ بہ جیڑ ات، انگریزی ءَ گپ کنگ ءِ آدت جوڑ بکن ئے، انگریزی ءَ کہ جیڑئے ءُ گپ کن ات گڑا شما انگریزی ءَ شریں وڑے ءَ گپ کُت کن اِت۔ نوں من پھم اتگ کہ اے عمل ءِ مانا چی اِنت…. اے عمل انگریز ءِ زبانی ھیلداری ءِ درورے، وتی توک ءَ بلوچی ءَ کَشگ ءُ انگریزی ءُ اردو ءِ مان کنگ ءِ نام انت، وتی جند ءَ انگریز ءُ اردو گپ کنوک ءِ وڑ کنگ ءِ جُہد کنگ۔ وتی بلوچ تب ءُ سوچ ءِ بدل کنگ ءِ نام اِنت۔ وتی پجار ءِ گار کنگ انت۔ پرچہ کہ زبان ایوک ءَ لبزانی نام نہ اِنت۔ زبان ءِ تہ ءَ راج ءِ تب ، جیڑاہ ءُ دود ءُ ربیدگ مان انت۔ زبان ءِ ارچ لبز ءِ پشت ءَ یک داستانے یک گوستانکے ھست۔ پمیشکہ اے دری زبان مئے ھیل ءُ آدت جوڑ کنگ بوہگ ءَ انت۔

زبان ءِ ھیلداری ءِ مانا ءُ بزانت، یک زبانے ، یک مانا اے ،ھیالے، دودمانے، ربیدگے یک راجے ءِ تہ ءَ کشگ ءُ دگہ نظریہ ءُ لیکہ یے، دگہ ھیالے ،دگہ مانا یے دئیگ ۔ بازیں راج زوراوری ءِ وھد ءَ ہمے وڑ آیانی تہ ءَ دگہ چیز آرتگ، مرچی ہمے وڑ ءَ بلوچانی گوما بوہگ ءَ انت ، بلوچ ءَ اے ھبر ءُ ہال ءُ جیڑا پھمیگی انت۔

‏دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: مردم نشہ ءِ آماچ انت

نبشتہ کار: سنگت زگرین بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

نِشہ دُنیا ءِ تہ ءَ یک بلاھیں سلّیں شئے ئِے۔ پاکستان ءِ تہ ءَ سک باز آم اِنت۔ بازیں بے اِلم ءُ نا وانندہ نشہ ءَ یک شریں شئے ءِ پھم اَنت۔ بلوچستان ءِ تہ ءَ نشہ ءِ سوب ءَ روچے 16 مردم تریاک ءُ ھیروین ءِ سوب ءَ نشہ ءِ آماچ بوگ ءَ اِنت نشہ ءِ سبب ءَ بازیں چُک چُورہ ءُ جن جنوزام اَنت، ھلک ءُ میتگ ویران اَنت ءُ کبرستان جوڑ بیتگ اَنت۔ بلوچستان ءِ بازیں دمگ چُشکہ کیچ، ھُزدار، شال ءُ دگہ بازیں جاھاں نشہ مزنیں کچے ءَ سر بوتگ۔ دومی نیمگ ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ یک ھم چُشیں مزنیں نادراھجاھے نیست کہ اود ءَ نشاہ ءِ آماچیں مردمانی اِلاج بہ بیت اِنت۔

چو ھم بہ جیڑ اِت نشہ وت نہ اَتکگ چہ شپُک ءَ دری ملک ءَ آرگ بُوَگ ءَ انت ھکومت ھم گوں شپکاں ھوار انت نشہ ءَ آرگ ءَ اِنت بلوچستان ءِ تہ ءَ سر کنگ ءَ انت۔ بلوچ ھچ مہ وان اِیت ءُ ھچ مہ زانت ھکومت پہ نشہ ءِ ھلاس کنگ ءَ ھچ جُھد نہ کنت آئی ءِ جیڑہ ءُ واھشت ھمیش اِنت کہ بلوچ ھچ مہ وان اِیت ءُ آ پہ وتی زند ءَ گلامی ءَ بہ گْوازین اِیت۔

نشہ مئے براتاں تباہ ءُ برباد کن انت ، نشہ یک انچیں سلّیں چیزے مئے بلوچ راج اِش انچوش زرتگ۔ ھمے مردم نشہ کنان اَنت آھاں وتی مات ءُ پِت ءِ ھبر نیست پرچا کہ دْرائیں روچ ءَ بِچار اِش کاگد چنگ ءَ اَنت۔ ما انچو بچاریں نشہ مئے بلوچ کوم ءَ را برباد کنت ۔ نوکیں پدریچ ءِ واست ءَ بربادی ءِ راہ تچک کنگ بُوگ ءَ اِنت ، نشہ آماچیں مردم ءَ مرگ بُوَگی اِنت گڑا روچ ء مرچی لاش اِش درنیاتکگ اَنت ، نشہ مردم ءَ بے آبرو کنت ءُ کش اِیت، نشہ سکیں ھرابیں کارے ، بلوچ کَوم وت ءَ را چرے بے ھیریں چیز ءَ انگت شر تر دور بہ دار اِیت، چرس تریاک شراب ءُ ایدگہ نشھاں پہ بلوچ ءِ تباہ ءُ کشگ ءُ برباد کنگ ءَ بھا کن اَنت نشہ ءِ سبب ءَ بلوچ وتی ملک ءِ تہ ءَ درامد بُوَگ ءَ اِنت ءُ پاکستان نشہ ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ ھمے واستا آرگ ءُ سر کنگ ءَ اِنت بلوچ راج مہ وان اِیت ءُ منی گلام بہ بیت۔

بلوچ راج ءِ تباہ کنگ ءِ واستا نشہ ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ آرگ ءَ اِنت ، بلوچ نشہ بہ کنت وتی زند ءَ پہ لاچاری بہ گوازین اِیت بلوچ وتی زُبان ءَ گار بہ کنت۔ نشہ نوزدہ سد ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ نہ بوتگ نی بلوچستان تہ ءَ نشہ ءَ آرگ ءُ سر کنگ ءَ اِنت۔ اے دور ءِ تہ ءَ کسان کسانیں چک نشہ کنگ ءَ اَنت۔ پاکستان نشہ ءِ بند کنگ ءِ ھچ کوشش نہ کنت پاکستان وت نشہ ءَ آرگ ءَ اِنت۔

من چہ وتی کلیں راج ءِ نوجواناں گوں دزبندی کناں وت ءُ وتی دوست ءُ ھمبلاں نشہ کنگ ءَ بہ رکّین اِت نشہ مئے بلوچ راج ءَ تباہ کنت مئے ماتی زُبان ءَ گار ءُ بیگواہ کنت۔ مارا مئے جند ءِ سر ڈگار ءِ تہ ءَ درامد کنت۔

سلامت بات اِت۔
مُدام ھست بات اِت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: منی زند ءِ سپر

نبشتہ کار: مُھسن ساجدی

دی دی بلوچستان پوسٹ

مردم زندگی ءِ گِرانیں ساھتاں ھچبر بے ھیال کُت نہ کَنت۔ من ءَ انگت ءَ یات بیت کہ من سک کَسان اِت آں ءُ گوں وھد ءِ ھمراھی ءَ من روان اِت آں ءُ من ءَ سما نہ کَپت کہ من یک دُوریں سپرے ءَ شُتگ آں۔ من بس یک بَرے پُشت ءَ چَک جَت داں من تھنا روان اِت آں من ھمَد ءَ اُوشتات آں کَمو ساھت ءَ رند پد ءَ سَپر بندات کُت۔

من جیڑگ ءَ اِت اَں زندگی باریں من ءَ کج ءَ دُروہ ایت، پدا ھمے ساھت ءَ من ءَ دل ءَ گُشت دوبر واتر کن۔ اے سَپر گوں تو آسر نہ بیت۔ من انگت ءَ دیم ءَ روان اِت آں من ءَ یک دگہ تِرانگے دل ءَ اتک۔ منی زندگی ءِ گِرانتریں ساھت کجام بُوتگ اَنت، من چُو ھچ نہ زانت۔ زندگی چی ءَ گُش اَنت ءُ زندگی ءِ مکَسد چے اِنت؟ ھمے راہ ءَ کہ من روان اِت آں ھمودءَ یک میتگے ھست اَت۔ من ھمے میتگ ءَ داشت ءُ دمَانے ءَ پد من دوبر واتر کُت۔ وھدیکہ وتی میتگ ءَ اَتک آں. من وتی گِس ءِ دپ ءَ نشت ءُ جیڑگ بندات کُت کہ نُوں من کجا بُرو آں ءُ چے بکن آں؟

منی دو مھروانیں ھمبل اَتک ءُ من ءَ جُست اِش کُت تو چُون ئے؟ چے کنگ ءَ ئے؟ گارے ھِچ گندگ نہ بئے؟ من پسہ نہ دَات “من ھمدءَ سَرپد بُوت آں من ءَ زندگی ءَ کجا دُرو ایت ھما وھد ءَ کہ من گوں مھر ءُ دوستی ءِ راہ ءُ رھبنداں شُوتگ اِتاں من ءَ کَسی ءِ گَم اوں نہ بُوتگ ءُ من وتی زندگی ءِ چار سال گوں مھر ءُ دوستی ءَ گُوازینت ءُ اَنگت ءَ من اَبیتک بُوت آں۔ منی زندگی ءِ چار سال زُوال بُوت ءُ پد ءَ من ھنَچو تھنا ءُ گَمیگ بُوت آں کہ ھچ نہ زانت من کجا بُرو آں ءُ کئی گور ءَ نند ءُ نیاد بہ کن آں؟ من زانت اے سکیں گِرانیں سَپرے، پد ءَ منی زندگی دَر پہ دَر بُوت، ھمُوک رُوچ پہ من مھشر ءَ چہ کمتر نہ اَت۔

منی زندگی ویرانیں جنگل ءِ جُوڑ بُوت۔ من سُتک ءُ تبا بُوت آں، من وتی دیدگیں میتگ یل کُت، دیریں دیارے رَپت آں۔ من ھما ساھتاں گیر کاراں گُڑ ءَ سک گَمیگ ءُ ابیتک باں، پرچا کہ من مادر ءِ گِس یل دات ءُ مادر ءِ داتگیں مھراں چہ پراموش بُوت آں۔ بس مھر ءُ دوستی ءِ ھاتر ءَ منی زندگی ھمَد ءَ ھلاس بُوت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بلوچ نیشنل موومنٹ نیمگ ءَ ماں جنیوا ءِ اھوالکاری گس ءَ گوں اھوالکاراں نیادے ایر کنگ بیتگ۔گوں اھوالکار ءُ میان استمان ءَ تْران کنان ءَ بی این ایم ءِ سرکماش ڈاکٹر نسیم ءَ بلوچ راج ءِ جیڑھانی سر ءَ گپ جتگ ءُ ماں بلوچستان ءَ میان استمانی دزمانجنی ءِ لوٹ کرتگ۔

ڈاکٹر نسیم ءَ چہ راجانی سنت ءُ شاھگانیں میان استمان ءَ دزبندی کرتگ کہ آ بلوچ زْرمبشت ءِ پلہ مرزی بہ کن اَنت۔ آئی ءَ گوں بلوچ راج ءَ برجاھیں تْرام اتگیں ناروائی ءُ مردمی اگبالانی لگتمالیانی آسر کنگ ءِ لوٹ کرتگ ءُ اے گپ ءِ سر ءَ زور داتگ کہ آجوئی ءُ مزدانک ءِ لوٹانی اش کنگ ءُ ایشانی سر ءَ میان راجی تک ءَ گامگیج زیرگ ءَ جھان ءِ دلگوش ارزشت دار ایت۔

ڈاکٹر نسیم ءَ دودمانی مڈی ءِ بستار ءَ بلوچ راج ءِ گھگیری ءُ پہ وتواجھی ءَ دیریگیں جھد ءِ بارہ ءَ گپ جتگ ، بلوچ راج سداں سال کْوھنیں راجے ، آئی ءَ برتانیا ءِ نوک آبادی ءِ زمانگ ءَ دری زورگری ءُ گْوستانکی مٹیانی میان ءَ گوں گھگیری ءَ وتی جتائیں پجار ، زبان ءُ دودمان برجاہ داشتگ اَنت۔

سرکماش ءَ گْوستانکی پژدر ءَ گْوشتگ، سال 1947 ءَ بلوچستان ءَ وتی آجوئی ءِ جار جت بلے سال 1948 ءَ پاکستان ءَ آئی ءِ سر ءَ بیڑ برت ءُ بلوچستان زور گپت، اے ناراھیں زورگری ءِ بگیری ءَ بلوچ راج ءَ یکشل ءَ گھگیری کرتگ۔

آئی ءَ چہ پاکستانی مھترھند ءِ تْرامگیجانی دست ءَ زور بیگواھی، درآمیدگسی کوش ، آزار دئی ءُ ناراھیں دزگیریانی پجیگ ءَ بلوچ راج ءِ سر ءَ بیوکیں مردمی اگبالانی بگیریانی نیمگ ءَ دلگوش پرینتگ کہ آیانی پد ءَ بلوچ گلزمین ءِ چاگرد ءَ ترس ءُ زوراکی برجاہ اَنت۔

ڈاکٹر نسیم ءَ بلوچ راج ءِ بدیں جاور ءِ سر ءَ تْران کنان بلوچستتان ءَ زوربیگواھی ءُ یکگوریں مانشانی دست کپگ ءِ سر ءَ بے تاھیری درشان کرتگ۔ آئی ءَ ناشرکاری ءِ گر ءُ داری تک ( سی ٹی ڈی ) ءِ دروگیں میڑاں ھوار بیگ ایر جتگ، کہ آئی ءَ بلوچ شھرمنندانی سر ءَ ناروائی ءُ آزار دئی ءِ دْرچ برجاہ داشتگ۔

چیئرمین ءَ ماں بلوچستان ءَ رسانکی کوراسی ءِ نیمگ ءَ ھم دلگوش پرینتگ۔ آئی ءَ نشان داتگ کہ بلوچستان سرجم ءَ پاکستانی لشکر ءِ دست ءَ اِنت ءُ آ اود ءَ آجوئیں رسانک گْواہ نہ دنت۔ پاکستانی لشکر اھوالکاراں گوں زمینی راستیاں ھمدپیں ھالانی شکسایگ ءَ دار ایت۔

ڈاکٹر نسیم ءِ رد ءَ بلوچستان ءِ مردمانی چہ ناپتیں رسانک ءَ زبھری ءِ آسر کنگ ءُ مردمی اگبالانی لگتمالیانی گر ءُ دار ءَ میان استمانی دزمانجنی المی اِنت۔

سرکماش ءَ پریس کانپرنس ءِ گڈ سر ءَ پاکستان ءِ بگیر ءُ بلوچستان ءِ پلہ مرزی ءَ ھم پتیں گامگیج ءِ دزبندی کرتگ، آئی ءَ اے اوست درشانتگ کہ آئی ءِ اے دزبندی چہ ھمک ھلک ءُ ھنداں ابید چہ سیمسری گر ءُ بنداں گوش دارگ بیت ءُ ایشی ءِ مردمی بنیاد ءَ مزدگریں پسویے کئیت۔

اے اھوالکاری نیاد بی این ایم ءِ ماں جنیوا ءَ میان استمانی اگبالانی پتر ءِ 55می نیاد ءِ میان ءَ بلوچستان ءِ جیڑہ ءِ سر ءَ میان استمانی دلگوش ءِ پرینگ ءِ سئے روچی باوست ءِ بھر اَت۔

11 مارچ ، 2024 ءِ بیگاہ ءَ اے باوست ءِ بندات چہ بی این ایم ءِ ماں جنیوا پریس کلب ءَ بلوچستان ءِ سر ءَ چارمی میان استمانی کانپرنس ءَ بیتگ ، کہ آئی ءِ تہ ءَ نامی ئیں مردماں بلوچستان ءِ سر ءَ وتی سسا درانگاز اتگ اَنت ءُ گوں بلوچ راج ءَ وتی ھمدردی ءُ پلہ مرزی ءِ درشان کرتگ۔

اے باوست دیم ءِ پدانک ءَ گوں دگرگونیں مراگشاں آیوکیں دو روچاں راجانی سنت ءِ کارگس ءِ دیم ءَ ماں ’بروکن چیئر‘ ءَ برجاہ بیت۔

متھدہ عرب امارات ءَ دو شمبے ءِ روچ ءَ گزہ ءِ سانمندیں مردمانی واستا سیمی آپی جھاز مسر ءِ پورٹ العریش ءَ دیم داتگ –

آپی جھاز ءَ چار ھزار ءُ پنچ سد ٹن ءَ گیش کمکی ساز ءُ سامان مان اَنت- کہ رفح ءِ راھگوزی ءَ غزہ ءَ دیم دیگ بنت اِنت-

امارات ءِ سرکاری ھال سر کنوکیں ادارہ وام ءِ رد ءَ مھتر شیخ مھمد بن زاید ال نھیان ءِ گوشگ ءِ پد ءَ غزہ ءِ سانمندیں مردمانی واستا کمکہ مھم ءِ ھلائینگ برجاہ اِنت-

امارات ءِ جھاز ءَ وردنی ، نوشگی، شیلٹرز ءِ ساز ءُ سامان ءُ دارو درمان ءُ زھگانی واستا وردنی ھم گون اَنت-

اے سیمی آپی جھاز اِنت رمضان ءِ آیگ ءَ گوں دیم دیگ بیتگ دانکہ غزہ ءِ سانمندیں مردم وتی اژدریاں سرجم کت بہ کن اَنت-

ایشی ءَ پیش امارات ءَ آپی جھاز ءَ چار ھزار ءُ شانزدہ ٹن ءُ دومی آپی جھاز ءَ چار ھزار ءُ سَے سد ءُ سَے ٹن کمکی ساز ءُ سامان غزہ ءَ دیم داتگ بیتگ اَنت –

سوراب ءُ کیچ ءَ دو آوار جنگ بیتگیں مردم یل کنگ بیتگ اَنت-

گوستگیں شپ ءَ بلوچستان ءِ دمگ سوراب ءَ پاکستانی پوج ءِ دست ءَ آوار جنگ بیتگیں عبدالرازق ءِ کھول ءِ نیمگ ءَ ترندیں گھگیری ءَ پد یل کنگ بیتگ-

ڈاکٹر ماہ رنگ بلوچ ءَ آئی ءِ یل کنگ ءِ ھال راست کنان ءَ گوشتگ کہ کھول ءِ یکشلیں جد ءُ جھد ءِ سبب ءَ عبدالرازق یل کنگ بیتگ-

زانگ بہ بیت عبدالرازق ءِ زورانسری آوار جنی ءِ ھلاپ ءَ کھول ءَ شانزدہ ادار ءَ بنجاھی شھدگ بند کتگ-

ماہ رنگ بلوچ ءَ وتی درشان ءِ توک ءَ گوشتگ ات ھاں پاکستانی کجام آمیدگس اے آوار جنوکاں جست ءُ پد کت کنت؟ بے گناھیں مردماں چست کنگ ءُ بیگواہ کنگ ءَ اَنت-

ھمے وڑ ءَ یک سالے ءَ پیش تربت ءَ پاکستانی پوج ءِ دست ءَ آوار جنگ بیتگیں حماد نزیر یل کنگ بیتگ ءُ وتی لوگ ءَ سر بیتگ-

دمگی مردمانی رد ءَ اے مردم تربت کولوائی بازار ءِ جھمنند اِنت ءُ آ گوستگیں سال ءِ دَہ اپریل ءَ دزگیر کنگ بیتگ ءُ مروچی یک سالے ءَ پد یل بیتگ-

ھندوستان، پاکستان ءُ بنگلادیش ءَ رمضان ءِ 1445ھ ءِ نوک گندگ بیتگ –

ھندوستانی رسانکدر ءِ رد ءَ لکھنؤ شھر ءَ رمضان ءِ نوک گندگ بیتگ- رسانکدر ءِ رد ءَ ھندوستان ءَ سَے شمبے ءِ روچ ءَ دوازدہ مارچ ءَ رمضان ءِ بنداتی روچگ دارگ بیت اِنت-

بنگلا دیش ءِ روایت ھلال کمیٹی ءِ رد ءَ ڈیھ ءَ رمضان ءِ نوک گندگ بیتگ ءُ سَے شمبے ءِ روچ ءَ روچگ دارگ بیت اِنت- پاکستان ءَ ھم رمضان ءِ 1445 ھجری ءِ نوک گندگ بیتگ ءُ گڈی جار کمے وھد ءَ پد چیئرمین رویت ھلال کمیٹی کنت ئے-

سعودی عرب، اوگانستان ءُ میانی ڈیھاں مروچی روچگی بیتگ ءُ رودراتکی ءُ میان رودراتکی ڈیھاں باندا اولی روچگی بیت اِنت-

نُھ سالاں چہ زورانسری بیگواھیں ظھیر بلوچ ءِ مات ماجدہ وتی چُک ءِ راہ ءِ ودار ودار دانکہ اے جھان ءَ رُکست بوت-

زانگ بہ بیت کہ سیزدہ اپریل 2015 ءَ پاکستانی پوج ءَ ظھیر احمد بلوچستان ءِ باپاری شھر چہ ھب چوکی ءَ ھما وھد ءَ بس ءَ ایر گپتگ بیگواہ کتگ وھدے آ پنجگور ءَ چہ کراچی ءَ روگ ءَ بوتگ-

بلوچستان ءَ بازیں بیگواھیں مردمانی پت مات چُکانی راہ ءِ وداری ءَ اے جھان ءَ چہ رُکست بوتگ اَنت وھدے کہ بیگواھیں مردمانی یل کنائینگ ءَ زھرشانیاں انچیں ندارگ گندگ بوتگ کہ بیگواھیں مردمانی مات تُستگ ءُ کپتگ اَنت-

بلوچستان ءَ زورانسری آوار جنی ءِ نشانگ کنگ بوتگیں دو دھکاں چہ بیگواھیں سیاسی باسکانی مات پتاں ھوار کھول گم ءُ رنجانی جتاجتائیں جیڑھانی آماچ اَنت-

بیگواھیں مردمانی کھول وتی دوستناکانی یل کنائینگ لوٹ کنان ءَ ھکومت ءَ چہ ھمے لوٹ کنگ ءُ آیگ ءَ اَنت کہ اگاں آیانی دوستناکاں چُشیں میارباری یے کتگ گُڑا آمیدگس ءَ پیش بہ کن اَنت سزا بدے اَنت بلے اے وڑ سالاں چہ آیاں بیگواہ کنگ سرجمیں کھول ءَ رنج گمانی تہ ءَ دور دیگ اِنت-

بلوچستان ءَ راجدوست پارٹی ءُ انسانی ھکانی گل پاکستانی پوج ءَ انسانی ھکانی بگیری ءُ مردماں زورانسری آوار جنی ءِ زمہ وار بہ کن اَنت-