جھانی راجدپتر ءِ سر ءُ چمشانکے
نبشتہ کار: سمیع اللہ بلوچ
دومی بھر
دی بلوچستان پوسٹ
عیسیٰ ءِ ودی بوگ ءَ شش سد سال رند محمد نامیں زھگے سنہ 570 عیسوئ ءَ سعودی عرب ءِ شھر مکہ ءَ وتی پت عبداللہ بن عبدالمطلب ءِ مرگ ءَ رند ودی بیت، اے وھداں عرب بازیں قبائلانی تہ ءَ بھر بنت، بلے یک کومے ءِ نہ بنت ءُ سکیں مغرور، تنگ مزاج، جاھلیں ءُ جھگڑالو بنت، عربانی مُلک ریگستانے بیت ءُ ایشانی تہ ءَ لھتیں مھلوک بگندئے کے سوداگر بوتگاں ءُ دور دوریں مُلکانی آبادیں کوھنیں شھراں انچو کے دریائے دجلہ ءُ فرات ءِ کش و کِرّاں آباد بوتگاں، مصر ءِ تہ ءَ اسکندریہ بوتگ شام ءِ تہ ءَ دمشق بوتگ یا ایشیاء کوچک ءِ تہ ءَ انطاکیہ بوتگ، امیشانی سفرءَ پہ سوداگری ءِ نیت شوتگاں، بلے عربانی وتی چُشیں سیر و مالداریں ءُ آبادیں شہر نبوتگ انت، مکّہ یک انچیں شہرے بوتگ کے یھودی و بُت پرستانی 360 بُت ھمیدا ایر بوتگاں ءُ امیشانی پرستش کنگ بوتگ ءُ یک سیائیں سنگے ” سنگ اسود” گوشگ بوتگ ہمیشی پرستش اِش کُرتگ۔
اسلامی تاریخ ءِ سرا گپ کنگا پیسر ما گوشتگ ات کے روم ءُ یونان ءِ وڈیں کوہنیں تھذیب زوال ءِ نیمگا روگا بنت، گوریچانی یورپ ءِ قبائل مھکم تر بوہان بنت بلے رودرتکی روم ءِ بادشاہ قسطنطین ءِ آباد کرتگیں شہر قسطنطنیہ یک مزنیں شہرے جوڈ بیت کے ہزاراں مھلوکانی رزق و روزی ہمیدا بندوک بیت ۔۔ ایران ءِ تہا “خسرو ثانی” بادشاہ بیت ءُ یونان ءِ سرا کبزہ کنگے جہد ءَ بیت ءُ یونان ءِ کسانیں بہرے بازیں ئے سرا کبزہ ءُ ایران ءِ بیت، ءُ مصر ءَ فتع کنگا رند وھدے قسطنطنیہ ءِ نیمگا پیش قدمی کنت گڈا قسطنطنیہ ءَ تخت ءِ سرا “شہنشاہ عاقل” نندوک بیت ءُ خسرو ءَ جنت و چہ وتی سیمسراں گلینیتے ۔۔ خسرو ثانی ءَ آئی وتی جندے بچ ” کیقباد” کُشیت ءُ وت بادشاہ بیت ءُ ایران ءِ سرکاری مذہب زرتشتی بیت ۔۔ یورپ ءِ تہا عیسائی فرقہ ءَ نی وت ما وت جنگ سک شدت ھاں گوں بنت ۔۔ محمد وھدے وتی دین اسلام ءِ تبلیگ ءَ چہ مکہ ءَ بندات کنت ءُ بُت پرستی ءُ عیاشی ھاں ھراب قرار دنت گڈا مکہ ءَ ہما زہر و غصہ دیما کیت وھدے عیسیٰ ءِ واستا روم ءَ دیما کاینت بلے محمد وتی جان ءَ بچارینیت ءُ تچیت روت “یثرب” ءَ وتی ساہ ءَ سر کنت ( قمری سال سنہ ۲۲ ءَ) ۔۔ ءُ یثرب ءِ لس مھلوک محمد ءَ وش آتک کناں ( بلے دیگا یک کتابے ءَ من وانتگ ات آ کتابے تہا نبشتہ ات کے محمد ءَ بد و رد کنگ و یثرب ءَ چہ گلینگ بیت کے ما گوں وتی جندے راج و دین ءَ دھوکہ نہ کناں و وتی دشمن نہ کناں گڈا محمد مجبور و لاچار بیت واتر روت بلے ہمے بُت پرستیں عرب محمد ءِ روگ ءَ رند صلع و مشورہ کناں کے اگاں محمد یثرب ءَ نزیکے یہودیانی ھلاپ مئے کُمک بہ بیت ما ایشاں ھلاس کناں و ایشانی مالاں وتی کناں ما سیر و آباد باں گڈا محمد ءِ واستا کلہوہ کناں کے بیا ما ترا جاگہ دیاں ءُ مکہ ءُ تئی دشمنانی ھلاپ جنگ کناں گوں بلے مارا شرط است اگاں ترا قبول انت بیا نہ تو میا۔۔ محمد بے وس و لاچار بیت روت ءُ شرطاں منیت ءُ یہودی ھاں نی ھلاپ جنگ کنت کے اگاں شوما مسلمان نبے ما جہاد کناں گڈا جنگ بیت محمد ءَ سک باز تاوان رسیت محمد یہودیانی آبادیں مُلک و زمین ھاں بُن دنت ءُ آپانی کہناں بہر دینت یہودی مجبور بنت لَڑ و بار کناں و فلسطین ءِ نیمگا سفر کناں چو محمد ایشانی مالاں غنیمت سرپد بیت و زھگ و زالبولاں گلام کنت و مکہ ءِ واستا لشکر کشی کنت) ۔
واجہ نہرو گوشیت یثرب ءِ مردم محمد ءَ وش آتک کناں ءُ یثرب ءِ نام ءَ ” مدینہ النبی” ایر کناں بزانکہ نبی ءِ شہر ءُ وھدے واجہ محمد مکہ ءِ فتع کنت ءُ مزن مزنیں بُت پرستش کنوکیں یا کافرانی ھکومتانی سروکاں چہ مدینہ ءَ نمدی نبشتہ کنت کے اسلام ءَ قبول بکنے ءُ اللہ ءِ واھدانیت سرا ایمان بیار اِت اگاں نا شومے انجام سک ھراب بیت ۔۔ اے نمدی قسطنطنیہ ءِ بادشاہ ہرقل ءُ چین ءِ بادشاہ تائی سنگ ءَ ابید ایران ءِ شاہ ءَ ھوں دیم دیگ بنت۔۔ بادشاہ ہرقل ءَ اے نمدی ہما وھداں سر بیت کے شام ءِ تہا گوں ایرانی لشکراں سر و پیٹال بیت بلے کس واجہ محمد ءِ گپ ءَ کِمار نہ کن انت ءُ درگزرے کناں بلے واجہ محمد ءَ باور بیت کے وتی لشکراں دیم دنت ءُ ایشاں زِیر کنت ۔۔ محمدؐ مکہ ءَ آھگے 10 سال ءَ رند ( 632ء وفات) بیت ءُ دنیا ءَ یل کنت گوں محمدؐ ءِ وفات ءَ اسلام چندے سالانی تہا پروشت و پروش ءِ آماچ بیت ۔ واجہ محمد ءِ جانشین ابوبکر صدیق نامیں مردے نامینگ بیت و اولی خلیفہ جوڈ کنگ بیت ءُ دو سال ءَ رند ابوبکر ھوں مریت گڈا عمر فاروق نامیں یک سکیں دانائیں مردے تا دہ سالاں خلیفہ ءِ اسلام بیت ءُ ءُ تمامیں تاکت ھاں وتی دستا کنت بزانکہ روحانی پیشوا ءُ بادشاہ دوئیں وت بیت انچو کے یورپ ءَ یک پوپ ءِ بیت ءُ یک بادشاہ ءِ بلے اِدا دوئیں عہگدہ خلیفہ ءِ وقت ءِ دستا بنت ۔۔ بلے اولی دوازدہ سالانی تہا اسلامی لشکر رودرتکی روم ءِ سلطنت ، ایرانے تہا ساسانی ءَ نی سلطنت، یہودی و عیسائیانی “مقدس شہر بیت المقدس” شام سرا اُرش کناں ءُ وتی زیر دست کن انت ءِ ۔۔ ایران و سجئیں عراق نوکیں عرب سلطنت ءِ بہر بنت ۔۔ جنگ انگت باز دیما روت ءُ اسلام ءِ تہا خلافت ءِ گِرگے واستا ھوں سک باز جنگ بیت شعیہ و سنی دو فرقہ جوڈ بنت ، واجہ محمد ءِ زامات “علی بن ابی طالب” خلیفہ بیت بلے سک زوت کوشگ بیت ءُ علی ءِ دو چُک بنت حسن و حسین ھوں کوشگ بنت یکے بغداد (کربلا) ءِ میدان ءَ دومی زہر دیگ بیت۔۔ واجہ محمدؐ ءِ بیرانی ءِ 25 سالانی تہا عرب لشکر ایران شام مصر ءَ تیوگ ءَ کبزہ کن اَنت ءُ افریقہ ءِ گوریچانی بہر ءَ ھوں کبزہ کن انت ،ارمینیا و سنٹرل ایشیاء ءِ کسانیں بہرے ھوں گِرنت اسکندریہ ءَ چٹ تباہ کناں ۔۔۔ یک نیمگا عربانی لشکر ہرات، کابل ءُ بلخ ءَ فتع کناں ءُ مکران ءِ راہ ءَ سندھ سرا اُرش کناں و سندھ ءَ 710ء محمد بن قاسم نامی ایں 17 سالی جنگجو سپہ سالارے سروکی ءَ گِرنت ءُ وتی اسلامی بیرک ءَ مِک کن اِنت ہمے وھد بیت “شنکر آچاریہ” بدھ مت ءَ ولگوج کنگا بیت ءُ محمد بن قاسم گوں نوکیں دینے ءَ ھندوستان ءِ دروازگے دپا اوشتوک بیت ۔ بلے محمد بن قاسم ءَ دیماترا جنگ کنگے اجازت نہ بیت ہمیشکا ہمیداں چہ واتر بیت و بغداد ءَ سر بوھگا پیسر مریت ۔۔ دومی نیمگا “عقبہ” نامیں سالارے سرجمیں گوریچانی افریقہ ءَ کبزہ کنت ءُ مراکش ءِ دستگیری ءَ رند طارق نامیں سپہ سالارے دیما گوں اسپین ءَ کنت ءُ گوں وتی لشکر ءَ یورپ ءِ شہر اسپین ءَ “جبرالٹر” ءَ چے در کپ اَنت کے اے جاگہ ءِ نام عربانی اُرش چہ ءَ رند “جبل الطارق” بیت بزانکہ طارق ءِ کوہ ۔۔ اسپین ءَ عرب لشکر زوت فتع کن انت ءُ دیما گوں فرانس ءَ دیاں بلے فرانس ءِ تہا سوبمند نہ بنت ءُ عربانی لشکر سک پروش وارت۔
محمدؐ ءِ وفاتی ئے سد سالانی تہا عرب وتی سلطنت ءَ ایران تا منگولیہ، اسپین تا افریقہ، دریائے سندھ تا کابُل، فرانس ءِ یک سرے تا نہر سوئیز ءَ وتی نام ءَ کن اَنت ۔۔ یورپ ءَ عربانی پروش ورگے سوْب دو بنت یکے ایش بیت کے دو نیمگا چہ اُرش کناں ، یک نیمگے افریقہ ءَ راہ ءَ چہ زرباری فرانس ءِ سرا ءُ دومی نیمگا براہ راست قسطنطنیہ ءِ سرا ۔۔ اے اُرشانی تُرس ءَ روبرکتی یورپ ءِ سردار ءُ تمامیں قبائل یک مُشت بنت ءُ “چارلس مارٹل” ءَ وتی رھشون کن انت ءُ عرباں 732ء (ٹورس) تہا پروش دینت ہمیداں چے یورپ ءِ تہا عربانی پیش قدمی بند بیت ءُ عیسائی وتی مُلکا وتی مذہب ءَ دارنت ءُ دین اسلام بیدے اسپین ءُ فرانس ءِ کسانیں بہرے ءَ ابید دیگا ہچ جاگہ تالان بوت نہ کنت ۔۔
عربانی اولی سد سالا تاریخ ءِ تہا واجہ محمدؐ ءِ خاندان ءِ یک معتبریں شاخ ” اُمیہ خاندان” ءِ دور نوں ھلاسی ءِ سیمسران اِنت ءُ ایشانی کیپیٹل “دمشق” اِنت ۔۔ ہمیشانی خلافت ءِ دور ءَ عرب وتی گیشتریں جنگاں باج بر اَنت و عربانی سلطنت ءَ چہ اسپین ءَ بِگر تا منگولیا ءَ تالان کن اَنت، دمشق ءِ تہا عربانی طرز تعمیرے مسیت و ماڈی بندگ بنت، آپی نہر و آپے نظام جوڈ کن انت، بازیں باکمال فنکاری ءِ دمشق تہا گندگ بیت بلے دومی نیمگا “اُمیہ خلافت” ءِ زمانگ ءَ عربانی تہا خانہ جنگی ءُ ھون ریچی ءِ شل برجاہ بیت، جنین آدمانی قید کنگ، جنیں آدمانی ھق جنگ سک باز ہمے دور ءَ چے بندات بنت۔ واجہ جواہر لعل نہرو گُشیت عرب ذالبول ہچبر پردہ دار نبوتگاں بلکیں وتی ارچ کارے کے بوتگ وت اِش کُرتگاں ، آذادانہ وتہ گرد و چَر اِش کُرتگ انت بلے وھدے رودتکی روم ءُ ایران ءِ سرا کبزہ کن اَنت گڈا اے پردہ ءِ رسم ءَ ہمودا چے زورنت ءُ رواج دینت ۔۔ پہ ذالبولاں حرم بندگ و چاردیواری ءِ تہا بند کنگے رسم ہمے فتع ھاں رند عربانی تہا کیت و انگت است اِنت بلے اسلام ءَ چے پیش عرب چو نبوتگاں ۔۔نوں بیان کناں اُمیہ خلافت ءِ ھلاسی ءَ رند “عباسی خلافت” ءِ عربانی دور ءِ تاریخ بندات بیت۔
“عباسی خلافت” ءِ دراجیں زمانگ بندات بیت سنہ 750عیسوئ ءَ دمشق ءِ بدل ءَ بغداد بیت کیپیٹل ۔۔ عباسی ءَ نی زمانگ ءَ عرب چہ محمدؐ ءِ داتگیں تعلیماتاں دُور رواں بنت و عیاشیانی زندگی و محل و عالیشان درباری زندگی گوازنگ بندات کناں ۔۔ اُمیہ دور ءِ سلطنت پروشت و پروش بیت افریقہ ءِ تہا مصر نوکین خلیفہ ءِ جار ءَ پرینیت ۔۔ اسپین ءِ صوبہ دار اُمیہ خاندان ءَ چہ بیت ءُ عباسی خلیفہ ءَ منگ ءَ تیار نہ بیت و وتی خلیفہ وت بنت ۔۔ عباسی دیگا فتعوعات ءَ نی بدل ءَ وتی ہمے استیں اِستان ءَ مھکم کنگ ءُ اُمیہ خاندان ءِ چُک چینی ءَ تُرند کناں ءُ اُمیہ ءِ چُک چُک ءَ کُشنت و ھلاس کناں بلے اسپین ءَ دست رس نبیت اِش ءُ افریقہ ءِ تہے نافرمان انگت شزا دیگ بنت ۔۔ بغداد چہ ایران ءَ نزیک بیت راجدھانی ہمیشکا بغداد ایر کنگ بیت کے ایرانی بادشاہانی آرام گاہ بیت ۔۔ عباسی خلیفہ وتا بادشاہے درجہ دینت ۔۔ نہ جمہوری بیت نہ عوامی بلکیں ایرانی ساسانی ءَ قسطنطنیہ ءِ وڈیں دورے بیت ۔۔ ریگستان ءَ نی تہا زندگی کنوک نوں محلانی تہا بنت، ناہ ورکیں بزگ و ایزگاریں عرب نوں وش چہ وشتریں ورگ و عیاشیانی تہا بنت، درتہ پوچیں عرب نوں شاہی پوشاک پوشنت ءُ کافرانی تہذیب ءِ تہا مَٹ بنت ۔
عباسی خلافت ءِ زمانگ ءَ سنہ 786عیسوئ تا 809 عیسوئ ءَ خلیفہ “ہارون الرشید” ءِ زمانگ بیت ءُ ہمے دور بغداد ءِ علمی دور بزانکہ سائنسی دور گُشگ بیت ۔۔ بازیں ھسپتال، یونیورسٹی، کالج، سرکاری دفتر، مزن مزنیں دکان و بازار، محل و باغ بنت ۔۔ خلیفہ ءِ محل چہ نوکر و چاکر مولد و کنیزاں چے پُر بنت ۔۔ چین و مغرب ءِ بادشاہانی سفیر کاینت و رونت ۔۔ بغداد اے زمانگ ءَ رونق بیت ۔۔ علم و فن بیت ۔۔ تجارت و کاروبار بیت۔۔ فن و فنکاری بیت ۔۔ نہرو گُشیت تہنا اسپین ءَ یلہ کاں ایندگا سجئیں یورپ ءَ چے بغداد دیماتر بیت۔۔ دور دوریں مُلکانی نودربر کاینت ہمیدا وانگ ءَ ۔۔ نہمی سدی عیسوئی ءَ ہارون الرشید ءِ ہمسر روکپتی روم ءَ پوپ وتی تخت و تاجے تُرس ءَ ہما “پیپن” بادشاہ کے عربانی شکست ورگا رند پوپ روم ءَ بادشاہ کرتگ ات آئی ءِ چُک “شارل مین” ءَ چہ قسطنطنیہ ءِ ارتھوڈکس و عربانی تُرس ءَ تاج ءَ سرا دنت ءُ “شارل بادشاہ” بیت ءُ سنہ 800عیسوئ ءَ تختے سرا نندیت ءُ وتا “مقدس رومی سلطنت” ءِ بادشاہ گوشیت کنت ءُ دومی نیمگا قسطنطنیہ ءِ بادشاہ و لس مھلوک رودرتکی عیسائی ءَ نی پوپ ءُ اے فیصلہ ءَ چے وش نہ بنت ۔
دومی نیمگا سنہ 850ء “روس” ءِ سلطنت ءِ بُن ھشت ایر کنوکانی تہا “بادشاہ یورک” بیت ۔۔ ہارون الرشید گوں شارل ءَ نمدی نبشتہ کنگ و ھال اھوال ھوں بیت ۔۔ شارل بادشاہ ءِ سلطنت ءِ تہا مروچگیں فرانس، بیلجیم، ہالینڈ، سوئزرلینڈ ءُ جرمنی ءُ اٹلی ءِ نیم بہر مان بنت، بلے وھدے شارل سنہ 814 عیسوئ ءَ مریت گڈا سلطنت ءَ دیگا لائقیں و قابلیں بادشاہ تخت ءَ سنبھالت نہ کنت گڈا پروشت پروش ءِ آماچ بیت، جرمنی ءَ سنہ 962 عیسوئ ءَ “اوٹو اعظم” ھاکم بیت یازدہ سال ھاکمیت کنت ءُ جرمنی ءَ یک راج ءِ جوڈ کنت، سنہ987 عیسوئ ءَ “ہیوکالے” فرانس ءِ “کارلوونگین کہول” ءِ نِزوریں بادشاہاں فرانس ءَ چے بیدخل کن اَنے ءُ وت بادشاہ بنت۔
دومی نیمگا عباسی خلافت ءِ وھداں قائرہ، بصرہ ءُ کوفہ ءِ تہا مزن مزنیں یونیورسٹی ءُ وانگ و زانگے ادارہ جوڈ بنت، تہنا بغداد ءِ آبادی 20 لکھ ءِ کساس بیت ءُ دیم ترا ما چاراں کے سلجوکی ترک، عثمانی ترک ءُ منگولی مغل ءَ نی دستا بغداد چوں برباد و تار تار بیت ۔۔ بلے ہارون الرشید ءِ مرگ ءَ رند سرجمیں عربانی جوڈ کرتگیں اسلامی سلطنت چہ مصر ءَ بگر تا خُراسان ءَ چُنڈ چُنڈ بیت ءُ سجئیں زورگپتیں علاقہانی صوبہ دار وتا مستقل بادشاہ جوڈ کن اَنت ءُ نِند انت۔۔ خلیفہ ءَ نی ھیثیت تہنا کھٹ پُتلی بہ انت بلکیں بغداد ءِ گُڈی خلیفہ ءَ لس مھلوک چے محل ءَ ڈن در کناں ءُ سر عام کوشنت ۔۔ سلجوقی ترک کے مسلمان بوتگے تاں اچانک کاینت قسطنطنیہ ءِ لشکر ءَ شکست دینت ءُ بغداد سرا واتی ھاکمی ءَ مناریننت دومی نیمگا عیسائی مسلمانانی ھلاپ “صلیبی جنگ” ءِ اعلان کن انت ءُ مزنیں لشکر کشی ءِ کن اَنت ءُ فلسطین شام ءُ ایشیاء کوچک سرا اُرش کن اَنت کے لکھانی ھساب ءَ مردم “بیت المقدس” ءِ میدان ءَ مِرنت، شہرانی شہر ویران بنت، شوق شوقیں باگ تباہ بنت ءُ بس ھون ءِ کوْر تاچین انت ۔۔ ایشانی تاریخی داستان دیما کاینت ۔
عباسی خلافت ءِ چہ بغداد ءَ دور ءِ ھلاسی ئے وھداں یک ترک غلام ئے “سبکگتین” بیت ءُ سنہ 974 عیسوئ ءَ وتی ریاست ئے “غزنی ءُ کش و کِراں” جوڈ کنت ءُ ھندوستان سرا اُرش کنت، ہمے وھداں “راجہ جے پال” نامیں سکیں بہادریں مردے سروک بیت، سبکگتین ءِ ٹَکرے دلیرے بیت ءُ تا کابل سبکگتین ءِ رند گیری ءَ کنت بلے شکست وارت۔۔ سبکگتین ءَ رند آئیءِ چُک “محمود غزنوی ” سبکگتین ءِ جانشین بیت۔۔ محمود ھوں سکیں دلیریں سپہ سالارے بیت ءُ ھندوستان سرا اُرش کنگا بیت، اے اُرش پہ مذہبی مکسداں نہ بنت بلکیں تہنا ھندوستان ءَ لوٹگ لوٹنت ءُ محمود بازیں ھندوستانی کاریگر ھوں ھندوستان ءِ تبائی ءَ رند گوں وت بارت ءُ غزنی ءَ یک باز شوقیں مسیتے بندیت ” بہشتی بانور” نام کنتے، محمود بغداد ءِ خلیفہ ءَ چے خراج ءِ لوٹ کنت نہ دیگے صورت ءَ کُشگے دھمکی دنت ۔۔ زانگ بیت کے محمود چونیں یک بہادریں و شریں زھم جَن ءِ بیت کے ارکس ءَ ترسیت چہ اے ترک غلام ءِ لشکر کشی ھاں۔۔ محمود ھندوستان ءَ چے دو لکھ مردم گلام جوڈ کنت گوں وت بارت، سومنات، پاتلی پتر ءُ میتھرا چے مزنیں مال و دولت ھوں گوں وت بارت گوں انچو گوشنت سکیں مزنیں دولت ءِ ہندو مھلوک سومناتے مندر تہا جمع کن انت ہمے واستا کے مئے سرا اگاں سختیں روچ بیا انت گڈا مئے ہمے “دیوی و دیوتا” مارا رکھنینت ءُ ہمے سوْب بیت کے محمود ءِ اُرش ءِ وھداں سومنات ءِ مندر ءَ پنجاہ ہزار مردم باھوٹ بیت بلے کس پشت نہ کپیت ۔۔ محمود غزنوی سنہ 1030 عیسوئ ءَ مریت ءُ وتی مرگ ءَ رند اسلامی ھیرو ءِ سمجھگ بیت بلے غزنوی اسلام سوچ و فکر کنوکیں مردے نہ بیت چئیا کے بغداد ءِ خلیفہ ءِ کُشگے بہیار دھیگ ءُ “سمرقند” ءِ لوٹ وت ہمے زاہر کنت کے تہنا مال غنیمت مُچ کنوکیں یک سپاہی جنگولے بوتگ۔۔ “شاہنامہ فردوسی” ھوں محمود ءِ گُشگے پد ءَ فردوسی ءَ نبشتہ کتگ ہمے شرط سرا کے محمود ءَ گُشتگ “من ترا پہ ہموک یک شعرے ءِ واستا یک دینارے دیاں” فردوسی ءَ ہزاراں شعر نبشتہ کُرت بلے محمود وتی زبان ءَ وارت ءُ سک کم دینارے دنت کے فردوسی ہچ ھوں نزوریت ۔۔ ہمے شاہنامہ ءِ تہا متھرا ءِ تفصیل درج اِنت ۔
دہمی سدی عیسوئی ءَ وھدے “گریٹ اوٹو” جرمنی ءِ تہا قومی تشکیل ءَ دیما برگا اَت دومی نیمگا چین ءِ تہا سنہ 960 عیسوی ءَ “سُنگ خاندان” ءِ دور بندات بیت کے ایشی سروک “کاوسو” بیت، کاوسو ءِ دور ءَ چین ءِ تہا گوستگیں “تانگ خاندان” ئے دور ھکومتانی تہا بدنظمی باز بوھگے سوُب اقتدار سنگ کہول ءِ دستا کیت ءُ ہمے بدنظمی کے ھندوستان ءِ بنت گڈا یازدہمی سدی عیسوئی ءَ سنگ خاندان ءِ یک “مزن وزیر وانگ آں شیسہ” نامیں مردے ودی بیت کے کنفوشیس ءِ تعلیماتانی سرا وتی راج ءِ دیمروئی بندات کُرت بلے اے مرد پہ گریب و نیزگاراں یک دوستیں سروک ءِ ثابت بیت، وتی تمامیں جہداں پہ نیزگارانی زندگی ءِ گہتری ءَ کنت ءُ بیگار ءِ سرا پابندی جنت، نیزگارانی کِشت و کشاراں سرلار وت بہا زوریت ءُ مارکیٹ ءَ بہا کنت سنگ خاندان گویچانی چین 960 تا 1127 سدی عیسوئی ءَ ھکومت کنت ءُ چین ءِ گویچانی نیمگا “کین قوم” کبزہ کنت ءُ “پیکنگ” ءَ وتی کیپیٹل جوڈ کن اَنت سنگ کہول دیگا یک ءُ نیم سد سال زرباری چین ءَ ھکومت کن اَنت ءُ سنہ 1260ء منگولیا ءِ مغل سُنگ ھاں ھلاس کن اَنت ءُ وت تخت سرا نندنت۔
ہزار سال بعد از عیسیٰ ءِ تاریخ ۔۔ (روان انت)
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسانی درشانی انت-
