TBP Balochi

بلوچ ءِ وانِندہ؟

نبشتہ کار: شازیہ بلوچ ءُ جمائتی بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ایجوکیشن چہ انگریزی ءِ کارگالیں لبز Educate ءَ درکپتگ ءُ ایجوکیشن ءِ دو دِگہ مانا انچوشکہ Awareness ءُ Knowledge ھم ھست اِنت۔ بلوچی ءَ ایشی ءِ راستیں مانا زانتکاری اِنت۔ بزانکہ وانگ ءُ زانگ ءِ آسر ءَ تو یک زانتکاریں مردمے جوڑ بہ ئے۔ اگاں ما انگریزی ءِ اِے جھلی لبزاں ھورت بچار ایں گُڑا ما سرپد بہ ایں کہ ایجوکیشن (وانگءُزانگ) چے ءَ گْوش اَنت؟
Studying + Learning= Education or Knowledge.

بزانکہ ایشی ءَ گْوش اَنت ایجوکیشن:- وانگ، دربرگ ءُ وت ءَ یک زانتکاریں وانِندھے جوڑ کنگ۔ یک کسانیں درورے دے ایں اگاں تو میڈیکل سائنس ءَ بوان ئے پد ءَ تھنا نادْراھاں الاج ءُ درمان کنان ءَ پہ وت زر کمائین ئے ءُ دومی نیمگ ءَ ترا وتی بزگیں راج، راجی زُبان ءُ ڈیھ ءِ سما مہ بیت گُڑا تو زانتکارے گْوشگ نہ بَہ ئے۔ اگاں تو اے ھوش ھم نہ کُتگ کہ ایران ءِ تھران، اِسپھان، کازون، یازد ءُ سیمان، پاکستان ءِ پنجاب، سند ءُ پشتون ولایت ءَ پرچا شریں نادْراھجاہ ھست ءُ بلوچستان ءِ بلوچانی شھراں پرچا نیست گُڑا تو وت ءَ کُجام ھساب ءَ یک زانتکار ءُ وانِندھے گْوش ئے؟ بلکیں اے داب ءَ تو مجگی گُلام گْوشگ بَہ ئے۔

داں وھدیکہ وانگ ءَ زانگ مہ بیت، وانوک وت ءَ یک زانتکار ءُ پوھیں بنی آدمے جوڑ مہ کنت آئی ءِ وانگ زوال اِنت پمیشکا نازانتکاری ءَ تو وت ءَ واِنندھے گْوشت نہ کن ئے۔ یک وانِندھے ءَ بے سُد ءُ بے سما بوگی نہ اِنت بلکیں آئی ءَ زانت ءُ پوھی بہ بیت۔ اگاں تو بلوچے ئے ءُ تو وتی زِندہ ءَ یک ساھتے ءَ ھم نہ جیڑ اِت کہ ما بلوچاں مئے جِند ءِ راجی زبان پرچا ماں وانگجاھاں وانینگ نہ بوگ ءَ اَنت ءُ مارا پرچا پارسی، ھِندی ءُ انگریزی ماں وانگجاہ، دربرجاہ ءُ زانشجاھاں وانینگ بوگ ءَ اَنت؟ زاناں من یک راجے نہ آں؟ زاناں من ءَ سرڈگار نیست، من ءَ زُبان نیست یا منی زُبان ءَ رھبند نیست؟ وھدیکہ ما وانان ءَ اے جُستانی جواباں ھم بزان ایں گُڑا وت ءَ زانتکار گْوشت کن ایں۔ انی باید اِنت ما سرپد بِہ بَہ ایں کہ بلوچ یک گُلامیں راجے پمیشکا مئے جِند ءِ راجی زُبان ماں ایران ءُ پاکستان ءِ ایردستیں بلوچستان ءَ وانینگ نہ بنت گُڑا ایشی ءِ ملتب اِے وَ نہ اِنت ما وتی راجی زُبان ءَ وت مہ وان ایں یا مہ وانین ایں!-

گُڑا باید اِنت مرچیگ ٹیکنولوجی ءَ شر کارمرز کنان ءَ وتی راجی زُبان ءَ چہ وٹس ایپی وانگجاہ، یوٹیوب ءُ پیسبوک ءَ دربرگ ءِ جُھد بکن ایں، شوشل میڈیائی بلوچی دربرگی گروپاں وت ءَ مُدام ساڑی بکن ایں، وتی پجّاروکیں بلوچاں ھم ھمے دامگی (انٹرنٹی) وانگجاھاں ھوار بہ کنائین ایں کہ انی ما بلوچ راج ءَ چہ ھمے موبائلاں وتی راجی زُبان وت ونگ ءُ دربرگ ءَ ھوار وتی راج ھم وانینگی اِنت۔ گِند ئے بلوچی مئے وتی جِند ءِ ماتی ءُ راجی زُبان اِنت، اگاں ما بلوچاں پارسی ءُ ھِندی(اردو) ماں اَربی سْیاھگ ءَ ونتگ گُڑا ما وتی راجی زُبان بلوچی ءَ وت ھم ونت کن ایں، سرپد بہ ایں۔ بِل اِت تو نبشتہ کُت نہ کن ئے بلے پہ تو وانگ ھم گنج اِنت، تو بلوچی دَرونت ءُ زُبان دوستی نبشتانکاں وانان ءُ دلگوش کنان ءَ کم کم ءَ وت سرپد بہ ئے۔ ما بے ھال مہ بہ ایں کہ پہ بلوچی راست نبیسّگ ءُ وتی راجی زُبان ءِ شریں شائِر ءُ نبشتہ کارے ءِ بوگ ءَ لازم اِنت کہ ما چہ دُرستاں پیسر بلوچی دَرونتاں وان ایں، نامداریں بلوچ نبشتہ کارانی زُبان دوستی ءُ راجدوستی نبشتانکاں بوان ایں پرچا کہ یک شریں وانوکے شریں نبشتہ کار ءُ شائِرے جوڑ بیت۔ اگاں دری زبانانی دَرونت ءُ آیانی کتاباں وانان ءَ ما دہ سال ءَ پد آیانی زباناں راست نبیسّگ ھیل کن ایں۔ گُڑا باید اِنت ما وتی زُبان ءِ وانگ ءُ دربرگ ءَ پرچا اشتاپ بہ کن ایں یا دلپروش بَہ ایں۔ اگاں ما تھنا یک ھپتگے ءَ ھر روچ بلوچی درونت ءُ راجدوستی نبشتانکاں وانان کن ایں، ھمے راجدوستی نبشتانکانی تہ ءَ لبزانکی ٹِک ءُ نشاناں ھوار بھرگاں(Paragraphs) دلگوش بہ کن ایں گُڑا ما بازیں چیزاں ما وت کم کم سرپد بَہ ایں۔ چہ بلوچی دَرونت ءُ بلوچی نبشتانکانی وانگ ءَ پد باید اِنت ما کم کم ءَ وت ھم نبشتہ بہ کن ایں، نبیسّگ ءَ پد وتی گالرِداں مُدام وت چمشانک دیان ءَ راست کنگ ءِ جُھد کن ایں۔ چہ ردیانی راست کنگ ما زوت وتی راجی زُبان ءِ شریں جُھدکار، وانینوک ءُ نبشتہ کار جوڑ بہ ایں۔

ما گوں شما تھنا ھمے دزبندی کن ایں کہ مرچیگیں زمانگ ءَ تھنا انگریزی، میڈیکل ءِ بائیلوجی، انجینئرنگ ٹیکنولوجی ءُ وتی جِند ءِ زبان ءَ بوان اِت پرچا کہ انگریزی یک جھانی ءُ میان اُستمانی زُبانے، انگریزی ءِ وانگ ءُ دربرگ راجاں دیمروی دنت پرچا کہ کارگس ءُ کارجاھی زُبان انگریزی ءَ اَنت، میڈیکل ءُ انجینئرنگ سائنس ھم انگریزی ءَ اِنت پمیشکا وتی دزھُورکی ءِ وھد ءَ بلوچی وت بوان اِت ءُ راج ءَ ھم بوانین اِت۔ شوشل میڈیا ءَ وتی جِند ءِ زبان ءَ کارمرز بہ کن اِت کہ بلوچ راج ءُ چاگِرد ءِ تہ ءَ بلوچی وانگ ءُ نبیسّگ البار بہ بیت۔

وت ءَ راجی زُبان ءِ جُھدکار ءُ ھزمتکار جوڑ بہ کن اِت۔ بلوچ شالا زُبان دوست، یکمُشت ءُ تپاک بات اَنت، بلوچی شالا دیمروی بکنات۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

کتاب: سوتکال

نبشتہ کار: ڈاکٹر اسلم دوستین
چمشانک: عطا بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ڈاکٹر اسلم دوستین ءِ گدار (سوتکال) اولی رند ءَ مئی 2008 ءَ چاپ ءُ شِنگ بیت۔ دسمبر2021 ءَ دوبر چاپ ءُ شِنگ بیت۔ اے گدار ماں بلوچی زبان ءَ انت ءُ ایشی ءِ پیش لبز ڈاکٹر ناگمان بلوچ ءُ استاد منیر مومن ءَ نبشتہ کتگ۔ اَنچو گُْوش اَنت کہ اے بلوچی زبان ءِ شرتریں ناول اِنت(ڈاکٹرناگمان)۔ اے ناول ءِ مستریں کارست غلامک انت کہ شپانکے ءُ سوتکال ءِ (میتگ ءِ نام) جاھمنندے۔ غلامک اُمر ءَ کسانیں بچکے ۔ھَر سُھب رمگ ءَ زور ایت دیم پہ جنگل ءَ روت۔ غلامک ءِ پیرُک کہ میتگے کماش ات ءُ میتگ مردماں پیرُوک ءَ را باز شْرَپ دات ءُ آئی ءِ گپ مہ کن نہ کُت۔ سوتکال ءِ میتگ ءَ یک مزنیں ماڑی یے است ات ءُ پیرُک ءَ مدام گْوشت کہ اے ماڑی مئے امانت انت ، ھپت پُشت ءَ چہ ما اے ماڑی ءَ پہریزگ ءَ انت ءُ من ءَ پد منی پدریچ اے ماڑی ءَ پھریز ایت۔ غلامک کہ یک شپانکے ات ءُ ھمک سُھب پساں زور ایت دیم پہ جنگل ءَ روت ءُ میتگ ءِ کُنڈ کُنڈ ءَ سرپد ات بلے ابید یک جاگھے ءَ کہ آ جاگہ جنّانی جمپ ات۔ پیروک ءَ گوں تُرْندی ءِ جنّانی جمپ ءِ روگ ءَ مہ کن کُتگ اَت۔

آسمی کہ غلامک ءِ ھمسر ءُ ناکو زتک ات، پیسر ءَ آ ھم شپانکے بوتگ بلے مرچاں ساربانی کنگ ءَ ات۔ آسمی مدامی کہ نوددنزان (جاہ ءِ نام) ءِ نام گپت دپ ءَ چنکے آپ دات ءُ ھر وھد ءَ نوددنزان ءِ بندن ءِ توسیپ ئِے کُت۔ یک وھدے انچیں اتک کہ سرجمیں دمگ ءَ ڈُکّال(قحط سالی) بوت ءُ سرجمیں دمگ ویران بوت۔ سرجمیں جنگل ءِ درچک ءُ دار ھُشک بوتاں ءُ مہلوک ءِ پس ءُ دلوت روچ پہ روچ مِران بوتاں ءُ غلامک سک پریشان بوت پرچا کہ غلامک ءَ وتی دلوت سک دوست اتاں۔

یک روچے غلامک ءَ سْوَڑگ کت کہ من جنّانی جمپ ءَ رواں ( ھما جاہ انت کہ پیروک روگءَ مکن کتگ) ءُ پہ وتی دلوتاں کاہ ءُ بوچے شوھاز کناں۔ غلامک ءَ وتی پس زرت اَنت پہ تُرس ءُ لرز دیم پہ جنّانی جمپ ءَ کہ پیروک سئ مبیت۔ وھدے غلامک جنّانی جمپ ءَ شُت ءُ دیست ئِے کہ اے جاہ سبز ءُ آباد انت منی پس تماشا کن اَنت۔ غلامک ءَ ھر روچ ھمے جاہ ءِ روگ بندات کُت ءُ روچ پہ روچ غلامک ءِ پس پزور بوھان بوت انت۔ یک روچے غلامک ءَ وتی پس گون انت دیم پہ جنّانی جمپ ءَ داں دیست ئِے لیبو(غلامک ءِ کستریں برات کہ سرا وش نہ انت) ماڑی ءِ کَش ءَ کبرستاں ءِ کبراں سوار انت ءُ وتسر ءَ لبجگ ءَ اِنت کہ اے پس منی اَنت، اے جنگل تئی اِنت ءُ اے کھور تئی انت(کہور ءُ جنگل لیبو ءِ ھیالی ھمراہ انت ءُ لیبو ءَ ابید کّسے نہ گند ایت اِنت) ءُ ھمے ساھت ءَ ونڑاس( لیبو ءِ کُچک) ھم ھمے جاہ ءَ وپتگ ات۔ لیبو ھمے داب ءَ لبجگ ءَ ات ءُ غلامک دیم پہ وتی منزل ءَ۔

پس ھمے درچک ءُ داراں چرگ ءَ بوتاں ءُ غلامک ھمے کَش ءُ گْور ءِ جاگاھاں چاران ات ، داں غلامک ءِ چم یک گارے ءَ کپت اَنت کہ ایشی دپ موکوھانی کُداماں بستگ ات۔ غلامک ءَ اوپار نہ شت ءُ دیم پہ ھمے گار ءَ شت ءُ پہ تُرس ءُ لرز گار ئِے چار اِت داں تَہ ءَ گار سک مزن ات ءُ غلامک ءَ مار اِت کہ اد ءَ ھزانگے بیت ۔ اے روچ ءَ غلامک لوگ ءَ واتر بوت بلے سرجمیں شپ ءَ غلامک ءَ ھمے بابت ءَ جیڑ اِت ءُ واب نہ کپت۔ دومی روچ ءَ غلامک ءَ ھمے ھبر گوں وتی ناکو زتک آسمی ءَ کُت ءُ گْوشت ئِے تو گوں من بیا من ءُ تو اے جاہ ءَ رَو ایں ءُ چار ایں ، دومی روچ ءَ غلامک ءَ آسمی زُرت دیم پہ جنّانی جمپ ءَ شُت اَنت۔ بازیں پٹ ءُ پول ءَ پَد ایشاں یک دار ءِ پیتی یے دست کپت کہ چہ پوست ءَ پُر ات ءُ ایشانی سر ءَ نبشتہ ھست ات۔ آسمی ءَ گْوشت منی ھیالاں اے کیمتی پوست بنت من تو ایشاں زور ایں دیم پہ نوددنزان ءَ رو ایں ءُ بھا کنیں۔ غلامک ءَ آسمی ءِ گپ زُرت ءُ دومی سھب ءَ پوست اُشتر ءَ کت انت دیم پہ نوددنزان ءَ رھادگ بوت اَنت۔ سئے روچ ءِ سپر ءَ پد ماں نوددنزان ءَ سر بوت اَنت ءُ ھمے پوست بازار ءَ پہ بھا بُرت انت ، اے پوست ایشاں دو سد(200) کلدار ءَ بھا کت انت ، سد کلدار آسمی ءَ وت زُرت ءُ سد غلامک ءَ داتے۔ غلامک ءَ ھمے سد کلدار پہ پیرک ءَ راشن کُت اَنت گوں آسمی ءَ دیم دات اَنت ءُ وت گْوشت ئِے من لہتیں روچ ءَ نوددنزان ءَ تَر ءُ تاب کناں۔ غلامک ءَ نوددنزان انچو وش بوھگ ءَ ات کہ دل ءَ نی گْوشت ئِے کہ واتر پہ وتی ھلک ءَ بْروت۔ نوددنزان ھمے وڑ انت کہ انچو آسمی ءَ توسیپ کتگ۔ روزرد ءِ وھد ءَ کماشانی تیاب ءِ دپ ءِ دیوان یا ھوٹلانی دیم ءَ ناھداھانی گپ ءُ رَپ ، سُھبانی سر ءِ نمبیں کوش کہ دلاں تاھیر دنت ءُ درستاں گیش نوددنزان ءِ مردمانی مھروانی کہ مردم ءَ وامدار کنت۔

ھمے نوددنزان ءِ تر ءُ تاب ءِ میان ءَ غلامُک ءَ بازیں دوست ءُ سنگتے پہ وت جوڑ کُت ءُ ھماھانی گوما وتی وھد ءَ گوازینگ ءَ اَت۔ کہ یک روچے درملکی لہتیں مردم (انگریز) اتک پہ وتی لشکر ءَ (پوج) مردم بھرتی کنگ ءَ ،ءُ غلامک ھم بھرتی بوت ءُ دیم پہ درملک ءَ شُت۔

غلامک (13) سال درملک ءَ پہ بزگی گوازینگ ءَ پد وتی ھَنکین(نوددنزان) ءَ اتک ءُ ھال ءَ گپت کہ آئی ءِ روْگ ءَ پد لہتیں دَری مردم سوتکال ءَ اتکگ کہ ما سوتکال ءِ پروشتگیں ماڑیاں دوبر ھما دروشم کنیں ءُ مارا سرکار ءَ دیم داتگ، بلے پیروک ءَ اِشانی گپ باور نہ بوتگ اَنت ءُ اشان ءَ ماڑی ءِ نیمگ ءَ رَوگ ءَ رزا نداتگ ، پیروک ءَ ھمے پھم اِتگ کہ اے مردم ماڑی ءِ پٹ ءُ پول ءَ اتکگ اَنت ءُ اے مردم ماڑی ءَ تاوان دئے اَنت۔ ھلکے میر ءُ متعبرانی بازیں گْوشگ ءَ پد پیروک ایشان ءَ ماڑی ءَ کار کنگ ءَ رزا داتگ ۔ ھمے درملکی مردماں یک زالبولے گون بیت کہ آئی ءِ نام میری بیت۔ میری یک سّکیں مھروانیں مردمے بیت کہ زوت ھلک ءِ مردمانی گوما نزیک بیت ءُ ھلک ءِ مردم میری ءَ باز دوست دار اَنت۔ میری سرجمیں روچ گوں ھلک ءِ مردماں نند ایت ءُ پاد کئیت۔ میری لیبو ءِ گوما ھم وھد گوازین ایت ءُ لیبو ءَ باز دوست دار اِیت۔

وھدے کہ ماڑی ءِ کار سرجم بیت ءُ اے مردم پہ روگْ ءَ سر گر اَنت، ھلک ءِ دراھیں مردم پہ میری ءَ سوگات کار اَنت ءُ میری باز گَل بیت۔ روگْ ءِ وھد ءَ میری پیروک ءَ گْوش ایت کہ تو لیبو ءَ من ءَ بہ دئے، من گوں وت ءَ بران ئِے الاج ئِے کناں دیم ئِے دیاں۔ پیروک میری ءِ گَپ ءَ من ایت ءُ لیبو ءَ گوں میری دیم دنت۔

چیزے وھد ءَ پد لیبوواتر بیت کہ یک سلامتیں مردمے ءُ میری ءِ توسیپ ءَ بس نہ کنت کہ میری ءَمن ءَ درملک ءَ ترینتگ ءُ وتی دوست ءُ سنگتانی گورْ ءَ منی توسیپ ئِے کُتگ۔ لیبو نوں یک سلامتیں مردمے جوڑ بوتگ اَت ءُ پیرک سَک وش اَت کہ لیبو جوڑ بوتگ۔

غلامک ءَ سئے مردین چُک ھست اَت۔ مستریں بچک ءِ نام گنج ات کہ ناھدایے ات، دومی بچک نمیران ات کہ یک بان بندیں اُستایے (مستری) اَت ءُ سیمی بچک اُمیت اَت کہ چہ درستاں کستر اَت ءُ لاڑُک ات۔ اُمیت ءَ مدام وتی پِت گْوشت کہ اے نوں جاگھے کہ ما نشتگیں ، دریگتیں تو ھما روچ ءَ چہ درملک ءَ میتکین ئے، دگے مرچی مئے زندگی وش ءُ شادان اَت، درملک ءِ زندگی سک وش اِنت مردم آسودگ اَنت، مئے ملک ءَ ابید چہ پُلک ءُ زِرا چے است۔ اُمیت ءَ مُدام گْوشت کہ ما سک سیر بہ بئیں ءُ ماڑیانی تَہ ءَ بہ بئیں۔ یک روچے اُمیت تچان تچان ءَ اتک لوگ ءَ وتی پِت غلامُک ءِ گورْ ءَ کہ ابّا ابّا لھتیں مردم چہ درملک ءَ اتکگ یک جاھے ءِ سوج ءَ لوٹگ ءَ اَنت، کہ آ جاہ ءِ نام جنّانی جمپ اِنت ءُ اے ھم گْوشگ اَنت کہ ھرکس مارا اے جاہ ءِ سوج ءَ بدنت ما سک باز زَر ءُ مالے دئیں۔ غلامُک اے گپانی اِش کنگ ءَ پد سک مُونجا بوت ءُ اُمیت ءَ گْوشت ئِے اے مردم جنّانی جمپ ءَ چے کن اَنت۔ امیت ءَ درائینت کہ انچو گْوش اَنت کہ چیزے سال ءَ پیش ھمے جاہ ءَ چے لہتیں پوست در اتکگ ءُ نوددنزان ءَ بھا بوتگ اَنت ءُ اے سکّیں کیمتی اَنت، بلے کس نزانت کہ اے جاہ کُجا اِنت ءُ ھما مردم کئے بوتگ اَنت، انچو گْوش اَنت کہ جنّانی جمپ ءَ دگے باز پوست است۔ اُمیت ءَ جُست کُت کہ ابّا تو نزان ئِے جنّانی جمپ کُجا اِنت۔ غلامُک ءَ آ گون تُرندیں آواز ءَ گْوشت اِنّاں من نزاناں۔

اے گپاں چہ پد غلامُک سک بژنیگ بوت کہ ما پرچا ھما روچ ءَ اے پوست کَش اِت اَنت ءُ بھا کُت اَنت۔ غلامُک ءَ سما کپت کہ پرچا مارا پیروک ءَ جنّانی جمپ ءِ روگ ءَ مہ کن کُتگ، پیروک ءَ زانتگ کہ اگاں مردم جنّانی جمپ ءِ ھزانگ ءَ بہ گند اَنت گُڑا مئے ھلک ویران بیت ءُ چہ دِگے جاھاں زورگر مئے دمگ ءَ لُٹ ءُ پُل ءَ کاینت۔

غلامُک سرجمیں روچ ھمے جیڑگ ءَ اَت کہ جنّانی جمپ درملکیانی دست ءَ مہ کپ اِیت کہ اے مئے پت ءُ پیروکی میراثاں بر اَنت۔ غلامُک شپاں واب نہ کپت ءُ وڑ وڑیں واب دیست ئِے۔

یک شَپے غلامُک ءَ واب دیست کہ منی کستریں بچک اُمیت ءِ سَر یک لّپ ءُ لگاری ئیں کچکے ءِ دپ ءَ انت ءُ یلہ ئے نہ کنت ءُ منی جِند گْوش ئِے انچو بندوک اِنت کہ سُر اِت نہ کنت، بازیں جھد ءَ پد وت ءَ آزات کُت ئِے ءُ دیم پہ امیت ءِ رکینگ ءَ ،تاں چم پچ بنت، ءُ گنداں کہ گوں وتی نپاداں گلائشاں۔بلے بان ءِ پُشت ءَ دْرک دْرک ءِ توار ات، غلامک ءَ جیڑ اِت اگاں اے وابے بوتگ گُڑا اے دْرک دْرک ءِ توار کئی اِت اَنت؟-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بلوچستان لبریشن فرنٹ ءِ جارکش میجر گھرام بلوچ ءَ رسانکدراں شنگ کُتگیں درشانے تہءَ گُشتگ کہ بی ایل ایف ءِ سرمچاراں آواران ءِ ھنکین تیرتیج آھوری ءَ برجاھیں گورنمنٹ ریزیڈینشل کالونی ءِ کنسٹرکشن سائیٹ ءِ سرءَ اُرش کُتگ۔

آئی ءَ گُشتگ کہ اے جھمنندی کالونی ءِ نامءِ سرءَ یک مزنیں جاہ قوضہ کنگ ءُ لس مھلوک زمین گیشتر تنک کنگ بئیگ ءَ اِنت۔ اُرش ءِ تہءَ گاڑی ءُ مشینری ماندارگ بیتگ اَنت۔

میجر گھرام ءَ دیمتر ءَ گُشتگ کہ سرجمیں بلوچستان ءَ اسکول، کالج، ھسپتال ءُ دگہ دیمرویانی نام ءَ اَڈ بیتگیں ماڑی پوجی بنجلانی نام ءَ ھمک میتگ ءُ بازار ءَ گندگ بنت۔ کہ اِشی ما ھچبر اجازت نہ دئیں۔

جارکش ءَ گُشتگ کہ ما چُشیں شوربندیانی سرءَ کارکنوکیں درستیں ٹھیکہ داراں چہ دزبندی کنیں کہ آ چُشیں پُل پانچی شوربندیانی بھر مہ بنت۔ اگں نہ آ وتی درستیں تاوانانی ذمہ وار وت بنت۔

ایرانی ریل لائن ءِ مالی کمک ءُ بندگ ءِ مسام ءِ سر ءَ دزنویس کنگ ءِ مراگش ءَ روس ءِ سروک ولاد دیمیر پوٹن ءُ آئی ءِ ایرانی ھم برابر ابراھین رئیسی ءَ چار شمبے ءِ روچ ءَ ویڈیو لنک ءَ گندگ بنت اِنت –

اے میان اُستمانی، زرباری، گوریچانی ٹرانسپورٹ کوریڈور ءِ یک مزنیں بھرے بیت اِنت داں انگت ءَ بنداتی ءَ اِنت-

رشت – استارا ریل ءِ اے راھداری ءَ یک جوانیں لنکے ئے نگاہ ءَ چارگ ےَ اِنت ایشی ءِ مول ءُ مراد بھارت، ایران، روس، آذربائیجان ءُ دگہ دگہ ڈیھاں ریل ءُ زری راھانی گیشنگ اِنت –

اے راہ ءِ بارو ءَ روس ءِ گوشگ اِنت کپ آ یک مزنیں تجارتی راھے ءَ توپانی ءِ دیمپانی ءَ کُت کنت-

پوٹن ءَ گوشتگ گمانی گوریچانی زرباری سر ءُ پُر ءِ راھداری، رشت – استارا ریل، وتی گڈسراں پد میان اُستمانی راھانی گیشنگ ءِ کمک ءَ کنت اِنت-

آئی ءَ گوشتگ کہ کیسپین ءِ زر ءَ زر ءِ ھواری ءَ یک سد ءُ شست ءُ دو کلو میٹر یا سد میل ریل ءِ دراجیں پند، بالٹک ءِ زر ءَ روس ءِ بندرگاھاں بھیرہ ھند ءُ خلیج ءُ ایران ءِ بندرگاھاں یکجاہ کنگ ءِ کمک ءَ کنت اِنت-

ایران ءِ سروک رئیسی ءَ گوشتگ کہ ایشی ءِ توک ءَ ھچ شک نیست اِنت اے مسام تھران ءُ ماسکو ءِ میان ءَ یک سیادمندی ءَ ھوار یک جوانیں گامگیجے-

روس ءُ ایران ھردوکانی سر ءَ روکپتی باپاری تکانی سر ءَ بندش اِنت ءُ ایشی ءِ سر ءَ ھردوکیں ڈیھ یکے دومی ءِ سیاسی ءُ زرکاری ءِ سیادی ءَ نزیک ءَ اتکگ اَنت-

ھردوکین ڈیھانی گوشگ مئے سر ءَ جتگیں زرکاری ءِ بندش بے بُن اَنت-

ایران ءَ روس ءَ را بازیں کچے ءَ بمبار ڈرون داتگ اَنت کہ آ روس ءَ یوکرین ءِ سر ءَ بیوکیں اُرش ءَ کارمرد کتگ اَنت-

سال نوزدہ سد ءُ ھپتاد ءُ نُھ ءَ اسلامی انکلاب ءَبپد امریکہ ءِ پلامرزی بیوکیں شاہ مھمد رضا پھلوی ءِ واک ءَ زبھر کنگ بیتگ ات- ایران ءَ روکپت ءِ جتا کنگ بیتگ ءُ آئی ءِ زرکاری اے بندش ءِ سبب ءَ یکدم جھل ءُ شتگ – ایران ءِ گور ءَ ڈیھانی توک ءَ مزنیں باپاری تیل ءِ کاری ءِ ڈیھے کہ آئی ءِ سر ءَ بندش جنگ بیتگ-

روکپت ءَ ایران ءِ جوھری سر ءُ پر ءُ روس ءَ را یوکرین ءِ جنگ ءَ کمک کنگ ءِ سبب ءَ بندشانی دیمپانی اِنت-