TBP Balochi

فینن

نبشتہ کار: برمش بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ھما اِنت کہ زوگری برجاہ اِنت دَنیگا الجزائر اے مردُمانی یک فرنچ کُشندھ ئے اوں الجزائرے آمید گِساں پیش نہ بوتَگ ۔مھلوک ھروھد ءَ زانت کہ آرا چہ دومی نیمگ ءَ ھِچ وڑیں اُمیت دارگی نہ اِنت۔

زورگِر مھلوک ءِ آزادی اے واب ءَ گُٹگیر کنگ ءِ وتی ھر وڑیں جُھد ءَ کنت۔مھلوک اوں زورگِر اے پروش دئیگ اے ھر توجیل ءَ کار بَند بیت۔

اے گپ آں الجزائرے نامداریں تبزانت بزانکہ سائیکالوجِسٹ ءُ نبشتکار فرانز فینَن اِنت۔

فرانز فینَن 20 جولائی1925 ءَ فرانس ءِ ایردست کُتگیں دمَگ مارٹینیک ءَ ودی بوتگ۔ فینَن ءَ تبیبی وَنتگ ءُ پد ءَ تبزانتی ءِ پڑ ءَ اتکگ۔ اے ھما زمانَگ بیت اِنت وھدئے فرانس سامراج اے زوگری الجزائر ءِ سر ءَ برجاہ بیت۔ فینَن 1950 اے زمانگ ءَ الجزائر ءَ رؤت ءُ فرانس سامراج ءِ ھِلاپ ءَ سلاھبَندیں جُھد ءَ بزانکہ نیشنل لبریشن فرنٹ ءَ ھوار بیت اِنت-

فرانز فینَن الجزائر ءِ گُلامیں چاگرد ءِ ھوار ھوار پہ دنیا ءِ بازیں گُلامیں راجاں یک راھدربرے ءِ بِستار ءَ منّنگ بیت اِنت۔ فینَن ءِ پروڈیوس کُتگیں لبزانک ، انوگیں دور ءَ ھمُک ھما جاہ کہ اود ءَ کالونئیل اِزم پریکٹس بوھگ ءَ اِنت پِٹ بوت کُت کنت۔ نمیرانیں واجہ سباء دشتیاری فرانز فینَن ءِ کتاب “دی ریچیڈ آف دی آرت “ ءِ تہ ءَ ھبر ءَ کنان ءَ گُش ایت کہ بلوچ بائیدیں اے کِتاب ءَ پہ دل یاد بہ کن انت ءُ ایشرا بائیبل جوڑ بہ کن انت پہ وت ءَ ۔ فینَن اے نبشتہ کُتگیں نامداریں کتاب سئے اَنت۔ آئی ءِ اے اولی “ THE BLACK SKIN, AND WHITE MASKS” اِنت کہ 1952ءَ چھاپ بوتَگ۔ دومی کتاب :“A DYING COLONIALISM “
اِنت کہ 1959ءَ چھاپ ءُ شِنگ بوتگ۔ واجہ اے سیمی ءُ گڈّی کتاب “THE WRETCHED OF THE EARTH”

اے کتاب سرجمیں دُنیا ءَ نامدار ءُ وانگ بیت ،ایشی ءِ چاپ 1961 ءَ فینَن ءِ مرگ ءَ رَند بوتَگ۔ جنگی جاوران لسّ مھلوک ءِ تب ءُ روِشت ءِ سر ءَ.کپتگیں سان ، آئی ءِ ری ایکشن فینَن شرّیں وڑے ءَ ونتَگ ءُ توجیل درگیتک انت ،فینَن ءِ کِرد ءُ کار ءَ دگنیا ءِ ایندگہ بازیں گلامیں راج فلسطین،سری لنکا،افریقہ ءُ یو ایس ، گُھگیری ءِ سکین داتگ انت۔ فینَن وتی کتاب دی ریچیڈ آف دی آرت ءَ گُش ایت کہ ڈی کالونائیزیشن پراسِس توک ءَ وائیلِنس یک الّمی شئے اے ایشی ءَ ابید آجوئی گِرَگ نبیت اِنت۔ وائینلس ءَ کاربَندیں زورگر اگاں ھمے ھیال ءَ کنت کہ ایردستیں مھلوک وتواجی اے گِرگ ءَ پُرایمنیں جُھد کَنت گڑا اے آئی ءِ کمزانتی اِنت چیا کہ فینَن اے رِد ءَ وائیلنس ھروھد ءَ دو رنگیں بَنت یکے ھما کہ زورگِر کنت پہ کبزہ اے برجم کنگ ءَ دومی ھما کہ ایردَست پہ ڈی کالونائیزیشن امل ءَ زورگِرے ھِلاپ ءَ کارمرز کنت۔
فینن 6دسمبر 1961 نادُراھی ءِ سوَب ءَ بیران بیت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

مرو همدا بِجل دمانے

نبشتہ کار: کندیل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

او دیدگیں بیلی ‏! مرو بِجل همدا دمانے مرو کے بے ترا ساه کشگ پہ من ارزان نہ بیت،مرو کہ بے ترا تھنائی مارا چو سیاه مار ءَ دجیت ،مرو کہ بے ترا سُھب ءُ بیگاه نہ باں، مرو کہ بے ترا شپ نہ کُٹاں ،مرو کہ اِے تئی روگ ءَ آزمان مئے سرا کپ ایت، تو مرو کہ بے ترا اِے زمین پہ مہ تنگ بیت، تو مرو کہ اِے بھاریں ساهت آسریچ آں مئے سر ءَ، تو مرو کہ تئی یاتانی جمبورێن اِے آس ءَ را توسینوک نہ بیت، تو مرو کہ بے ترا پہ وشیں باندات ئے سینگارتگیں واب پرُوش اَنت، تو مرو کہ بے ترا اِے بچکند چو پُل ‏ءَ گیمُّر اَنت، تو مرو کہ تو اِے زمین ءَ را ارواه ءِ بکشاتگ تئی روگ ءَ اِے زمین بےارواه بیت، تو مرو کہ تئی روگ ءَ هما پیسریانی داتگیں ٹّپ کُد اَنت، تو مرو کہ بے تو جێڑهانی گیش ءُ گیوار کنگ پہ من گران اِنت، تو مرو کہ اِے بالاد چہ گماں اِیرجیگ بیت تو مرو کہ بے ترا روزردے شینک آسشان اَنت پہ من تو مرو کہ اِے دل ءِ دریکگ گون تئی هستی ءَ بندوک اَنت، تو مرو کہ بے ترا اِے کَشّکان من تهنا سپر کُت نہ کناں، تو مرو کہ تئی روگ ءَ تئی یات ترانگ من ءَ گُٹ گیر کنان، تو مرو کہ بے ترا اِے سُتکگیں بازار ‏ءَ من ءَ کّس نیست، تو مرو کہ تئی کُچلیں یات ءُ گیر گوں من اِیر بَرگ نہ بنت، تو مرو ساهت ءِ بِجل همدا کہ بےترا منی ساه در کیت-

اڑے زاهو جان! ترا روگی نہ اِنت تو کمے بِجل اِتیں اِے بس کّمے تو شُتے تو کُل گوں وت ءَ بُرت آں گوں شهاب تو بُرت گوں تو گوں وت ءَ شعیب هم بُرت گوں اڑے یار تئی روگ ءَ پد شیهو هم اَچ ما پد اَبدمانی رپت شُما دروستاں اِشتاپ کُت گِندئے بلئے شمارا روگی نہ اَت دنیگا باز پند بُرگی اَت، دنیگا وَ مارا اَهدے سازینگی اَت، دنیگا مارا جنگ کنگی اَت، دنیگا مارا جنگجاهے ءَ وت ءَ چکسگی اَت، دنیگا مارا وتی زمین ارواه ءَ وت ءَ سرکنگی اَت، دنیگا مارا گُلامی ءِ سانکل پروش دئیگی اِت اَنت، تنیگا زمین آجو نہ بوتگ اَت-

یار کّسھاں نوکّ بِندات بوتگ ءَ دنیگا هما کّسہ سرجم کنگی اَت بلئے یار اَچ ترا پد آ کّسھاں کُجا آسر بیت تو کّسھاں آسر بوگ ‏ءَ پہ کمے ودار نہ کُت ءُ یاتانی یکے هلاس نہ بوهوکیں کّسھے بندات کُت ءُ اَچ مہ رپتے بلئے تو اگاں مئے میان ءَ نہ اِنت تئی پّگر زندگ ءُ هست اِنت تئی پہ گُلامیں راج ءَ جُھد جپاکشی داں جھان ھست اِنت ھست آں داں ابدی گیرآرگ بنت-

اڑے شھابو ! تو هر وهد ءَ گُشت شُما گُوھار پہ براتاں وت ءَ شنک کُربان کن اِت بلئے مئے وڑیں نِزوریں برات پہ شُمئے رکینگ ءَ هِچ‏ کُت نہ کنگ ءَ آں ماهلو ءَ مرچی اِینچو روچ اِنت درآمدانی دست ءَ اِنت مہ هچ کنگ ءَ نیاں -هما مردُم کہ ترا آئی ءِ زانتگ ءُ سرپد بوتگ آں اِے هبر بِگّندے ماریتگ ءُ زانتگ کہ ترا تئی اِیردست اِیں زمین ءُ گُلامیں راج ءِ گّم کوپگّاں بوتگ تئی گّپ ءُ هبرانی تہ ءَ مُدامی زمین ءَ پہ مھر پدر بوتگ زند ءِ هر تکّ ءَ کّجام کّچ ءُ کّساس ءَ تئی داں وس شُتگ تو پہ بزگ ءُ نیزگاریں راج ءَ جُھد کُتگ بلئے چے کن آں زند ءَ وپا نہ کُت بلئے ترا گُشاں شھاب جان تو پہ ما باز کُت تئی کِرد آگاں دُگنیا ءِ دیم ءَ آشکار نہ بوتگ اَت بلئے مرچی مہ کُل زانان ترا اِے بے وسیں راج ءُ لگتمالیں زمین ءِ درد دل ءَ بوتگ تئی باتِن ءَ زمین ءُ زمین ءِ بےوسیں مھلونک ءِ درداں سھت ءُ دمان چول جتگ تو زمین ءِ هر همُکّ کوکار چیھانٹ وتی اندر ءَ جاگہ داتگ اَنت شهابو! تو ناصر ءِ رنگ ءَ اِت ئے تو همائی ءِ وڑ ءَ پہ اَبدی نمیران بوگ ءِ کِشک ءَ سپر کنگ لوٹ اِت شھاب جان تو هر وهد ءَ گُشت ناصر اَچ مئے میان ءَ پادآتک نمیرانی ءِ راهے گِپت بلئے مہ اَنگت نیشتگ آں بلئے تو هم شُتے تو هم مارا گمانی توشگ کُت تو هم سلال جان ءِ رنگ ءَ اَچ مہ جُتا بوت ءِ دنیگا وَ هما ٹپ هازگ اِت آں دنیگا هما گّم نوک اِت آں تئی جُتائی ءِ دردآں ماں گوں لبزآں بیان کُت نہ کن آں همے نبشتہ کُتگیں لبز گُش ئے تئی دوری ءِ درداں هرس گوارگ ءَ هاں ند همراھداری کنگ ءَ نہ اِنت اِے سُتکگیں شھر ءِ هر همُکّ در ءُ دیوار بژنیگ ءُ مونجان اَنت آزمان ءِ بالی مُرگ آں شُمئے دوری ءِ اندوهاں زهیرونکّ ءِ دپ ءَ گیپت ءَ گُشئے هر همُکّ چیز پہ شُما پُرسیگ اِنت شُمئے پیمیں سنگتانی اَچ ما سِدگ ءَ باور کن مارا سکّ دردیگ کُت ءَ نوں گُش ئے زِند چہ تہ ءَ کّم کّم ءَ هلاس بوان اِنت ءُ ما همے زِندے پشتکپتگیں روچانی تہ ءَ ساه زورگ ءَ ئیں چہ شُمئے نسگوکیں یات آں ما چوں شموشکار باں یات وَ اَنچیں چيزے کہ مُدامی باتِن ءَ چول جنت ترا هیال ءَ گّیجیت ءُ سهت ءُ دمان تئی اندرے آس ءَ دمینیت ءُ روک کنت کّسے ءِ یات ءُ ترانگ چہ مجگ ءُ دلاں در کنگ نہ بنت-

وهد هرچینکس بہ گوز ایت کوهن ‏ءُ نوک بنت بلئے بےهال نہ بنت شُمئے یات هر همُک دلانی تہ ءَ زندگ اَنت شُمئے هونانی شھم ءَ زاناں کہ آجوئی ‏ءِ بام شِنگ تالان بیت ءُ هر بلوچ بچ ءِ باندا پاد بئیت ءُ چو شُمئے رنگ ءَ گوں اِلم ءُ زانت. ءِ روکین کندیل ءَ شهم گِران بیت ءُ ڈیھ ءِ تھاریں دمکاں بلان کن انت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ابدمانیں چراگ وتن دیوانگیں شیھو

نبشتہ کار :عائشہ یوسف

دی بلوچستان پوسٹ

زندگی یک سپرے ما دراہ اے کشک ءَ سپر کنگ ءَ اِیں، بلے لھتیں مردم اے کشک ءَ چیدگ مِک کنان اِنت، دانکہ آھوکیں مردم وتی ھستی ءَ چہ بے زانگ مہ بنت اگاں اے گپ ءَ ریس ءُ پریس بہ کن ئِے یا ارزانتِر بُگش آں ، آ کارست وتی مچانکی (اجتماعی ) لوٹانی ھاتر ءَ وتی زاتی سِیت ءُ نَپاں مان نَیار اَنت، وتی ھر واھگ ءَ گُٹگیر کننت ،پہ ھمے مادنیں راہ ءِ ھاتر ءَ وتی ساھانی کربانی ءَ دے اَنت-

ھمے کشک ءِ مساپرانی تہ ءَ یک نامے منی زند ءِ شوکتریں کارست اسد یوسپ پنام شیھک ئیگ اِنت کہ 31 مارچ 2019 روچ ءَ چہ مارا جسدی رنگ ءَ جتا بیت بلے آئی ءِ پِگر ءُ سسا مدام بلوچ پدریچ ءِ رھشونی ءَ کنت اِنت۔

شئے ھما وھد ءَ چہ لوگ در کپتگ اَت مئے ھَند ءُ میتگاں مردم گلامی ءِ سِلیں نادراھے ءِ بابت ءَ اِنچو آشنا نہ اِت اَنت۔گلامی تھنا زمین ءِ کبز ءَ کنگ ئے نام نہ اِنت بلکیں ھما وشی ءُ لالچ ھما تُرس ءِ نام اِنت کہ گلام ءِ دل ءِ توک ءَ اِیر نند ایت گلامی تئی کرنی پجار ءَ وارت ءُ ھلاس کنت آ ترا چہ ھزار سالی دود ءُ ربیدگاں چہ سندیت
پمیشکا شیھو ءَ راجی گلامی مار اِتگ اَت آئی ءَ وتی زند ءِ درائیں وشی کربان کُت اَنت۔ ھما راہ گچین کُت کہ پہ بلوچ ءِ وشیں باندات ءِ نیمگ ءَ روت ۔ ھما راہ ءَ کہ بے وابی ، گژنگی ، بے لوگی درائیں چیز سَگگ کپ اَنت ترا ھر ھما چیز یل کنگ کپ ایت کہ ترا گوں آئی ءَ مھر اِنت۔

شئے تھنا پہ من براتے نہ بیتگ بلکیں پہ من یک کاملیں رھدربر ءُ رھشونے بیتگ من ءَ ھما روچ یاد کاینت شئے وھدے کہ لوگ ءَ چہ در کپتگ اَت مھلوک اتک منی مات ءَ ھمے شگان جت اِش کہ ”بی بی ترا بَچ نام ءَ نہ بوت ، تی بَچ ءَ ترا بزگ کُت ،تئی بچ بَچی روچے نہ بوت “ بلے منی شیرزالیں مات ءَ مدام ھمے مردمانی گپ گوشداشت اَنت ءُ آیان ءَ سرپدی دات کہ منی بچ مئے شمئے ازت ءُ ننگ ءِ رکینگ ءَ شُتگ آئی ءَ ھما راہ گچین کتگ کہ ھر گیرت مندیں بلوچ آ راہ ءَ گچین کنت اِنت-

شئے یک اُمیتے پہ مئے باندات ءِ واستا، شئے ءَ مارا مدام ھمے دلبڈی ءُ سکین داتگ کہ کیت یک روچے اے گلامی ءِ سانکل پُرش اَنت، بلوچ راج دنیا ءِ وشھالیں راجانی تہ ءَ شمار بیت۔ ھروچ گَم ءُ رنجانی سیاہ گوات نہ بیت یک روچے وشیانی جمبر شَنز اَنت ما وتی زمین ءِ وتواجہ بہ ایں یک ایمنیں زندے گوازین ایں-

ھما روچ ءَ کہ شئے کوہ ءَ چہ لوگ ءَ اتکگ گڑا ما ھپتیں گوھاراں لوگ ءِ کُنڈ کُنڈ گیرہ کتگ شئے ئے پاسبان بوتگ اَنت ءُ مات ءَ آئی ءِ سیکل ءَ توشگ لَڈ اِتگ ”شئے ءَ گُشتگ کہ اماں من ءَ بٹ ءُ گوشت بہ وارین، ایش دال ءُ لوبیا من کوہ ءَ بی نہ وارتگ گَرکیں من ءَ ھچ دوست نہ بیت “ گڑا ھما ورگ کہ شرتر بیتگ مات ءَ شیھو ءَ داتگ۔ شئے وتی لوگ ءِ نِھال سک دوست اِت اَنت انچش کہ دربند ءَ پُترت دیم پہ باگ ءَ شُت ، او مات ءَ را گُشت ئِے ، اماں تو لوگ سک شر داشتگ من گڑا پریشان نہ باں کہ لوگ ءَ مردین نیست ءُ تو بزگ ئے۔

شئے ءِ ھمراہ مارا چو ھمائی ءِ پیم ءَ دوست اِت اَنت ھما ساھتاں کہ شئے گوں وتی سنگتاں لوگ ءَ اتکگ گڑا آ دمان مئے واستا ائید بوتگ۔ ما برے برے گوھاراں گشتگ شے نوں مرو ما ابیتک بہ ایں ، آئی ءَ پَسّو داتگ ”پُلواں نوں کسے اے راہ ءَ رپت گڑا آ دوبر نئیت ۔۔۔ دوبر آیگ گڑا مئے مَرگ بیت اِنت۔

آ وھد ءَ شئے کہ زندگ اَت۔ گڑا لشکر ءَ مئے میتگ ءِ درائیں لوگانی سر ءَ اُرش کُت،بازینے ءَ شئے بَد ءُ ھَبر گُشت ، بازینے ءَ وتی سیادی ھلاس کُت ، بس لھتیں پشت کپتگ اَت مئے درد ءِ مارگ ءَ۔ شئے ءَ مدام گُشت کہ ”منی زند ءِ گُڈی واھشت اَمیش اِنت کہ من وتی مادریں زمین ءِ دلبند ءِ سر ءَ شھید بہ باں ءُ منی دیم ءَ ھچ مبات کہ منی گُڈی دیدار ءَ شُما شَر کُت پِکن اِت۔

شئے تو گندئے انگت کمو مھتل بوتین اِت تو باز کار کتگ اَت۔ وتی آھوکیں پدریچ ءِ بَھر کمتر کُتگ اَت۔ من ءَ تئی وشیں گپانی ھاتر ءَ پہ زھیر کنت۔ نوں پہ تی چارگ ءَ منی چم تلوس اَنت۔۔بلے راستی ھمیش اِنت کَسے کہ رپت رپت آ نئیت دوبر۔

اے راستے کہ تئی نازرکیں بالاد من ءَ پہ ڈوک ءُ ڈلاں دل نہ بیتگ۔ بلے پہ زمین ءِ ھاتر ءَ شئے مئے ھر واھگ ھر وشی ھر مھر کربان اِنت کہ اے سکین مارا تو داتگ۔

تئی پگر ، تئی لیکہ ، بلوچ راج ءَ زندگ داشتگ ترا چہ رند ھم اے جنگ نہ اوشتاتگ بلکیں تئی ھمبلانی کوپگ ءَ اِنت دیم پہ منزل ءَ روان اَنت۔مرچی تئی رپتن ءَ چار سال سرجم اِنت کہ چہ مارا گِسر بوتگ ئے بلے من ءَ ھروچ ھمے سما بیت کہ تو زی رپتگ ئے ، تئی روگ ءِ درد ھروچ ھر دمان گیش بوان اَنت۔ چہ تئی روگ ءَ پَد ھر وشی لَڈ اِتگ ،ھر ندارہ بے رنگ انت ، زندگی پورا یک دمکے ءِ توک ءَ اوشاتگ ءُ ھمود ءَ مھتل اِنت-

شئے من تئی سر ءَ پھر بنداں کہ من تی وڑیں یک نرمزارے ءِ گوھار آں ، اے کوہ ، اے درچک ، اے کئور ، اے سنگ ءُ ڈل درست شاھداں تو پہ بلوچ پجار ءُ بلوچ زمین ءِ رکینگ ءَ وتی ھر وشی ھر دمان ءِ کربانی داتگ۔ تئی رتکگیں ھون یک وشیں بانداتے ءِ مانزمان انت-

بس شئے مستریں گِلہ گوں تو ھمیش انت کہ تو سک مھلا رپت ئے ءُ ما ترا پد ءَ دوبر نہ دیست اے ابیتکی ، ملوری ایوکی نوں ھر دمان زندگی ءِ چماں چول جن انت -تئی ارواہ مدام زمین ءِ میار بات ایمن بات-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بلوچستان ءَ نہ رکیتگیں زرکاری

ٹی بی پی شونگال

بیست ءُ پنچ ،بیست ءُ شش مارچ ءِ نیامی شپ ءَ بلوچ لبریشن آرمی ءِ مجید بریگیڈ ءَ تربت ءِ شھر ءَ پی این ایس صدیق نیول ائربیس ءِ سر ءَ اُرش کُتگ اَت کہ آ داں سرجمیں شپ ءَ برجاہ بیتگ، پاکستانی پوج ءُ نیوی ءِ ھساسیں ھندانی سر ءَ مارچ ءِ ماہ ءَ اے دومی مزنیں اُرش اَت۔ تربت اُرش بی ایل اے ءِ آپریشن زرپھازگ ءِ پنچمی اُرش بوتگ، چریشی ءَ پیسر پرل کانٹینینٹل ھوٹل، ایسٹ بے ایکسپریس وے ءُ فقیر کالونی ءَ چینی انجینئرزانی سر ءَ اُرش ءُ گوادر پورٹ اتھارٹی کمپلیکس ءِ سر ءَ پدائیں اُرش کنگ بیتگ اَنت۔

چینی سرکار ءَ پاکستان ءِ تہ ءَ سی پیک شوربندیاں گوں بندوکیں انجینیئرزانی پھازگی ءِ بابت ءَ شَک ءُ ترُس ءِ گمان ھست اَنت ءُ سینیٹر مشاھد حسین سید ءِ رد ءَ ھروھد ءَ کہ پاکستانی مزن وزیر ءُ سروک ءِ نیاد گوں چینی رھشوناں بیت اِنت گُڑا چینی شھریانی پھازگی ءِ جیڑہ چینی رھشونانی نیمگ ءَ درستاں پیسر چِست کنگ بیت اِنت۔

چین پاکستان زرکاری گوزراہ ءِ شوربندیانی سر ءَ کارکنوکیں چینی انجینیئرزاں پوج ءِ یک ڈویژنے پھازگی ءَ پہ گیشینگ بیتگ، کہ ایشی ءِ سروکی ءَ پاکستانی پوج ءِ یک میجر جنرلے کنگ ءَ اِنت بلے ترندیں پھازگی ءَ پد ھم بلوچ سلاہ بندیں گلانی سوبمندیں اُرشاں چہ چین ءِ بلوچستان ءِ تہ ءَ زرکاری ءُ شوربندی ترندیاں گوں سانمند بئیگ ءَ اَنت۔

بلوچستان ءَ چین پاکستان زرکاری گوزراہ ءِ شوربندیانی سر ءَ چینی انجینیئرز ترندیں پھازگی ھسار ءِ تہ ءَ کار کنگ ءَ اَنت ءُ دیمتر ءَ ھم آیانی سر ءَ اُرشانی گمان ھست اَنت ءُ بلوچ سلاہ بندیں گلانی ھم سَنتیں گل براس ءَ ھم درملکی زرکاری ءِ بگیری ءَ بیھار داتگ۔ اگاں درملکی زرکاراں بلوچستان ءِ تہ ءَ زرکاری کنگی اِنت گُڑا بلوچ راجی گلاں گوں گپ ءُ تران کنگ ءَ ابید باوری نہ اِنت۔

تابش زمین ءِ مھر ات

نبشتہ کار: کوھسار قندیل

دی بلوچستان پوسٹ

گوش اَنت کئے ھر کس وتی مٹ وت اِنت،یک بری کئے کَس ءِ رپت آئی ءِ مٹ دُوبر پیداک نبَیت۔اے گپ ءِ تچکی ءَ اِچ شک نیست۔ لھتیں انچی کِرد ھست کَے ءَ وتی مٹ وت بوتگ اَنت۔بلوچ ءِ جنگ ءَ مرچی پہ وت ءَ بچ درچیتگ کَے آھانی جاھا کَس پُر کُتگ نکنت۔باز رند ءَ چیز کَے مئے دیم ءَ بیت ما آھانی کَچ ءُ کِساس ءَ ماریت کُت نہ کن ایں ۔زیکیں روچ ءَ ما اگاں کربانی،سگگ ءُ برداشت،مھر ءُ دوستی پہ زمین ءَ نمیران بوتگیں مردمانی کسّہ دیگرانی دپ ءَ اشکتگ اَنت یا کہ کتابانی سیاھیانی توک ءَ ونتگ اَنت بلے مرچی زمین ءِ جنگ ءَ پہ بلوچ ءَ انچیں نمیرانی چیدگ ءُ رھشون جوڑ کتگ کہ تا بلوچ ھست اِنت ءَ یات کنگ بنت۔بلے مئے بدبھتی ھمیش اِنت مارا کسّہ ھست بلے کسّھاں سینگار کنوک نیست ،مارا گپی دانشوار ءُ زانت کار ھست ،بلے کلمی ءُ املی نیست۔مئے کلم کہ ھما روچ ءَ وتی راستی ءَ لیکگ بندات بِکنت،ما وتی باز چیز ءُ امل ءَ سرپد بہ ایں۔

من ءَ یاد اِنت سُھب ءِ وھد اَت۔من چہ واب ءَ بُوست کتگ ات فون کَشا ایر َات،فون پچ کت دگنیا ءُ ملک ءِ ھال ءُ اھوال ءَ چارگ ءَ لگ اتاں ،ھالے اتکگ ات ،کہ تابش نامیں ورناھے ءَ دوشی گوں دشمن ءَ دیم پہ دیمی میڑ ءَ جنگ داشتگ ءُ نمیران بوتگ۔کسا سما نیست ات کہ چوں یک پُٹ بال ءِ لیبی ئیں ورناھے گوں دشمن ءَ جنگ کتگ کہ آئی ءَ گوں اِچ ءَ کار نبوتگ۔من ھم اچ دگہ نَجیڑ اِت کہ چی کسّہ بیت ،بس اپسوس باز بوت کہ یک بلوچی پد ءَ دشمن ءِ زُلمی آماچ بوت ،یک لوگے پد ءَ اِشکر بوت۔

بلے گلزمین  ءَ زانت کہ تابش ءَ وتی زند دیر ات گوں جھد ءَ بندوک کتگ ات۔شھری جنگول ءِ ھر رنگ ءَ آشنا ات۔تابش ءَ وتی شپ روچ گوں جھد ءَ یک کتگ ات انت۔گوں راز داری ءُ مھکمی ءَ آئی ءَ مدام دشمن ڈِک داتگ ات ۔آئی ءَ گڈی وھدا ھم دشمن آرا مُردار کتگ ءُ گڈی تِیر جندے نام ءَ کتگ تا جھان ءِ ھستی ءَ تک وت ءَ بلوچ ءِ راجدپتر ءَ نمیران کتگ ات۔ تابش ءِ روگ یک بلاھیں تاوانے پہ  جھد ءَ،بلے تابش ءَ زانتگ ات کہ آئی ءِ تُپنگ بےوارس نہ بیت اِنت۔ چاکر جان کہ مدام گوں تابش ءَ ھم کوپگ ءُ ھوار ات،آئی ءِ پکری سنگت ات۔دیر نگوست کہ چاکر جان ھم پہ گلزمین ءِ پھازگ ءَ کوہ ءَ درکپتگ ات ءُ تابشے جوڑ بوتگ ات۔

زندگی ءِ پیچ ءُ تاب ،گلزمین ءِ گلامی ءَ من ءَ ھم چَر دیاں ءُ یک انچیں دیاری سر کت کہ اود ءَ من تابش گون ءِ سنگتی ءَ ھوار کپتاں۔ مگرب ءِ وھد ات کہ من بازیں روچی ءِ پند بُرگ ءَ پد سنگتانی کِرا سر بوت آں۔روچ ھم وتی وابجاہ ءَ شتگ ات،روچی زردی ءَ جھانی ھر زندگ وتی رنگ ءَ گوں ھوار زرد کتگ ات انت۔

سنگت ھر یکے گوں وت ءَ مُشکول ات،کسے تپنگی ءَ گوں ،کسے دار ءُ پیشی ءَ گوں دست گٹ ات۔مئے آھگ ءَ ھوار کُل تکا مئے دیما مارا وش آتک ایش کوت۔کُڈ ءِ دیم ءَ تَگرد تالان ات ما ھمدا نِشتیں ،سنگت یک یک ءَ کُل آیاں ءُ مارا وش اھت اِش کوت۔گپ دیوان بندات بوت،سپر ءِ ھال ھیوال بُوگ ءَ اَت ۔کہ یک بُرز بالادیں ورنایے کندان ءُ پیداک ات ،شپ ءِ تھاری ھم کوھانی دلبندا ایر کپتگ ات، بس چہ دور ءَ ھمے ورنا ءِ کَندگ ءُ پادانی آواز  پیداک ات۔ نزدیک ءَ سر بوت ،سنگتی ءَ گوشت ایشی تؔابو نوں سماء کتگ کہ مجمان اتکگ اَنت۔بچکندگے جَت ءُ گوشتے؛ نا یار من گوں نان ءِ پچگ ءَ دست گٹ بوتگاں،سنگتانی آیگ ءِ سما نبوت ءَ ؛مارا وش آتکی کُت ءُ کشا نِشت ۔

داں دیرا سنگتاں گوں گپ ءُ دیوان ءَ پد گڑا سنگتے ءَ گوشت؛ تابش سنگت ءَ بر وابجاہ ءَ کئے آرام کن اَنت ،سپر ءَ بوتگ اَنت دم ایش بُرتگ بِلّے آرام کنت اَنت پد ءَ سُھب ءَ دیوان ءُ مجلس بیت ،سنگت چُوناھا مئے کِرا اَنت۔ما سنگت رخصت کت اَنت ءُ تابش ءِ ھمراھی ءَ وابجاہ ءَ شُت ایں۔

وابجاہ ءِ نِشتگیں جاہ ءَ من پد ءَ تابش جُست گِت سنگتانی ،جنگے،اُوتاکے راہ ءُ راھبندانی آئی ءِ ھر جُست ءِ پَسو گوں کندگاں دات،آئی ءِ مھروانی انداز گپ ءُگپتار کُل مناں وتی نیمگ ءَ کشّگ ءَ اتاں۔من نام ءِ جُست گِت ؛سنگت ءِ نام تئی من ءَ سک دوست بوت ،بگندے تو ھما تابش ءِ نام زُرتگ ھمائے ءَ کی من جیڑاگان ءَ ۔کندگے جَت ءُ گُشتے رَد نائے بلئے کسّہ سک مزن اِنت ،مُوہ رَس ایت ترا الّم گُشاں۔ گپ ءُ دیوان ءَ پد ما ھمدا وتی وابجاھانی سر ءَ وپت ءُ آرام کت۔

روچ ھمے وڑ گُوزان ءُ تابش ءِ مھر مناں روچ پہ روچ وتی نیمگ ءَ کشان ات اَنت ۔من آئی ءِ اندر ءَ سنگتی مھروانی کُل شئے ءَ پھمگ ءَ اتاں۔مئے سنگتی ھم نوں گیش بوتگ ات،کندگ مزاک وشگپی ءَ گوں روچ گُوازن ات انت۔

لھتیں وھد گوست کہ تابش جان ءَ من ءَ توار کت من جلدی جلدی پاد اتکاں ءُ کِرا ءِ شوتاں:گوں ابیتکیں اندازے ءَ من ءَ گُشتے ۔ پُل من سپرے ءَ سرگپتگاں بگندے بازیں وھدے گوں شما ڈِیک مہ وراں،بلے وتی ھیال ءَ بکن ءِ ٹیٹ بہ ئے،وتی کاراں گوں جوانی ءَ دیم ءَ بہ بر اِت،کستریں سنگتانی ھیال داری ءَ ھم باز بِکن اِت۔

تو ءِ روچ ءَ باز گپ کت بلے من بَاریں چیا سک مُلور اتاں،ہر گپ ءِ پسو گوں ھان،ھان ءَ دات ۔من ترا گُشگ لوٹ ات من ءَ یل مدے ،یا من ءَ گوں وت ءَ بر گوں ،بلے من ھچ نگُشت۔ ھمے وَڑ تو بچکند بچکندان ءَ مارا رُکست کُت ءُ سپر ءَ درکپتے۔ من داں دیرا شمارا چَار ات اَنت ھمے کہ منی چماں اندیم بُوت ئے من پدی اوتاک ءَ اتکاں ۔

بازیں وھدے ءَ تک شُمئے رَوگ ءَ سرجمیں ھَند ابِیتک کُتگ ات۔بلئے جھد اِنت دیم ءَ بَرگی اِنت،پند ءُ سپراں گوں ھوار من ھم دُوریں ھَندے ءَ سرکپتاں۔بلاھیں مدّتے گُوستگ ات کہ من شمارا نَدّیستگ ات نئے کہ ھالی بُوتگ ات۔ سر جاناں یک روچے پد ءَ پیسر ے ھند ءُ دَمگاں سر کپت۔ بلئے تو انگت واتر نہ کُتگ ات۔من سنگت جُست گِپّتاں ؛ تؔابو کدیں کیت مارا سَک زھیر کتگ نُوں۔سنگتاں گُشت تو ادا نبوتگے سنگت اتکگ اَنت بلے تؔابو نِیتک ءَ گوں بلئے نوں زوت کئے۔من سک گل بوتاں کئے نوں تو الّم کائے ۔ودار ودار ءَ یک روچے تو اناگت ءَ آتکے۔من چہ گل ءَ بال بُوتاں۔دست بوستاں وش آتک کُت شمارا۔ نوں گُشے اُتاک پد ءَ نوک بُوت ،پد ءَ مئے ھما گپ دیوان سپر شپ روچ ما گوں مھر ءُ وشیاں گوازینت تاں۔ھمی وھدا کہ من تو دو پہ دو تھنا سَپرے ءَ درکپتاں۔سَپر ات بزگی ات پد ءَ ھمے مِیان ءَ من ءَ (ملیریا) ءَ گُوار جتگ ات۔سرجمیں راہ من کپاں ءُ چَست بوں تاں۔ تو چہ ماتی ءَ گیش من ءَ پھریزگ ءَ ات ۔اے مھراں من ءَ انچو تئی کُتگ ات،من مدام پد ءَ ھمے گوشت یار تّابو تو ماتی بُوتگے پہ من۔تو کند ات کہ من مزاک کناں انچو ، بلئے من دل ءَ چی تئی مھر چہ ماتی مھراں گیش زُرتگتاں۔

پد ءَ ترا مدام پہ مَسکرا گُشت تؔابو مارا بس پیسرا یل مکن زھگاں چُورہ مکن یا دشمن ءِ کِرا سلامی نہ بہ ئے کہ مارا پہ تچگ کُش ئے تو کندیت ءُ گُشت ؛نا اڑے مَگوش چوں منی گڈی تیر جندے نامہ بیت بلّے اے روچ نیا اَنت۔پد ءَ ما دویناں باز کندیت کہ نہ انشااللہ من زاناں تو مارا یل نہ دے ئے بس مسکرا کناں ترا ۔ بلے مرچی کہ تئی گڈی سپرے ھال اتک گوش ئے زمین آزمان ھوار بُوت اَنت نزانت کہ کُجا بہ رواں ۔باز جیڑ ات جھد ءِ راہ اِنت ،سنگت رواں کایاں بلے جنگ بس دیم ءَ بَرگی اِنت۔ بلے مرچی من سرَ چِست اِنت ءُ تئی سر ءَ پھر اِنت ۔ تو وتی کول سرجم کت گڈی تیر جند ءِ نام ءَ کت ءُ ابدمان بوت ئے۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بساک بلوچ راج ءِ انٹیلکچیول باڈی

نبشتہ کار: فاطمہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

دنیا ءِ تہ ءَ جتا جتائیں راجمانانی تہ ءَ بھر ءُ بانگ اِنت ، ھر راجمانے چہ دومی راجمان ءَ جتائیں بُن گواچن (Reality) ءِ دار ایت۔ ھمے وڑ بلوچ یک ایردستیں راجمانے ءِ تہ ءَ زند گوازینگ ءَ اَنت، اود ءَ بلوچ ءِ راجی ھستانکی ، بلوچ ءِ دود ءُ ربیدگ ، بلوچ ءِ ماتی زبان گار ءُ گمساری ءِ نیمگ ءَ گوں یک ترندی شوربندی یے گون ءَ بَرگ بوگ ءَ اَنت ، اد ءَ نوں بلوچ راجی پجّار ءُ بلوچ ءِ زبانانی رکینگ ءُ ایندگہ راجی مڈّیانی پھازگ ءِ مستریں زمہ واری باسماھیں بلوچانی کوپگ ءَ کئیت، نوں اد ءَ بلوچ نودربراناں باسماہ بوگی انت وتی راجمان ءِ تہ ءَ وتی راجی زمہ واری پیلو کنگی اَنت۔ اَنچش گُشگ بیت کہ ڈی کالونائزیشن ءِ جند وتی تہ ءَ وت یک انٹیلکچیلول املے اد ءَ نوں جُست ایش پاد کئیت بلوچ ءِ انٹیلکچیول کے اِنت ، منی ھیال ءَ اَگاں مرچی ما بساک ءَ را یک انٹیلکچیول باڈی یے بہ گُشاں ردّ نہ باں ، چیاکہ یک انٹیلکچیولے ءِ کار ھمیش بیت کہ راج ءِ تہ ءَ باسماھیں بیار ایت آ اے چیز ءَ بہ ماریت کہ کُجا چونیں مٹّی ءُ بدلی آرگ بہ بیت ھمے کار ءَ مرچی بساک ءَ کنگ ءَ اِنت۔ چوناھاں ھرچ یک گلے بیت آئی ءِ وتی یک راہ ءُ رھبندے بیت وتی یک شوربندی یے بیت۔آ ھما رھبندے ھساب ءَ وتی کاراں جُنزینگ ئِے جھد ءَ کنت آ کار کُجام دروشم ءَ بہ باں آ ورناھانی سیاسی پروگرام بہ بنت یا کہ لبزانکی (لٹریچر) ءِ بہ بنت ۔ کُجام گلے کہ وتی ھمے کاراں گوں دلجمی ءَ پیلو بہ کنت گڑا آ بندپتر ءِ تہ ءَ سوبمندیں گلے یے بستار ءَ زانگ بیت۔ ھمے وڑ ءَ بساک مرچی وتی زُرتگیں زمہ واریاں شریں رنگے ءَ پیلو کنگ ئِے جھد ءَ اِنت۔ آ سیاسی ءُ ادبی مراگشانی دروشم ءَ بہ بنت یا کہ لبزانک ءِ دروشم ءَ انوگیں بساک ءِ نیمگ ءَ چہ اڑ داتگیں” سباء لٹریری فیسٹیول“ بہ بنت یا لبزانکی پڑ ءَ نوشت گام ءُ زانشتی دیوان بہ بنت بساک ھرچ پِڑ ءَ بلوچ نودربرانی رھشونی ءَ کنگ ءَ اِنت ۔

ھر یک سیاسی گلے ءِ تہ ءَ آئی لٹریچر ارواہ ءِ ارزشت ءَ داریت مرچی اَگاں ما بساک ءِ لٹریری کارانی سر چمے دور بدے اِیں گڑا ما گُشت کن اِیں بساک ءَ وتی ھمے ھورکیں جاگہ ءَ پُر کُتگ ، ھمے آئی ءِ مستریں سوبینی اِنت، بلے اد ءَ تاں مھدود بوھگی نہ اِنت بساک ءِ لٹریچرے کارانی تہ ءَ گیشی ءِ آرگ ئِے گنجائش ھست۔ مرچی بساک ءِ لٹریچر اِنت کہ آ بلوچ نودربراناں زانشتی ھوالہ ءَ پُھتہ کنگ ءَ اِنت ، اد ءَ نوں ھما بلوچ نودربرانی زمہ واری بیت کہ بساک ءِ داتگیں لٹریچر ءَ بہ وان اَنت آیاناں وتی دیوانانی بھر جوڑ بہ کن اَنت ءُ ھمے ڈسکشن ءُ ڈیبیٹاں وتی لس مھلوک ءَ تاں سر بہ کن اَن ۔ ھما نودربر کہ گوں بساک ءَ بندوک اِنت یاکہ ھمائی ءِ نزینکی ھست اِنت آئی مستریں زمہ واری جوڑ بیت کہ آ گل ءِ کار ءُ لٹریچر ءَ دیمروئی ءَ گامے دیم ءَ جُنزینگ ئِے ھاترا وتی بھرے کاراں الم بہ کنت۔

اگاں مرچی ما بہ چار ایں بِساک ءَ بلوچ نودربرانی وانگی سیاسی بودشت ءِ ودینگ ئِے ھاترا نوشت ءِ وڑیں شوکیں سیاسی لٹریچر دیم آورتگ کہ آئی ءِ تہ ءَ بلوچ ءِ گوستانک ءُ ھلکی ءُ میان اُستمانی سیاسی جیڑہ جنجال ءُ آیانی توجیل سازی ءِ راہ ءُ راھبند ھوار اَنت۔ بازیں اڑ ءُ جنجالانی دیمپانی چے پد ھم وتی لٹریچر ءِ کارانی تہ ءَ مھتلی نیارتگ۔ ھمے دروشم ءَ زھگاناں مادری زبان ءِ وانگ ءُ نبشتہ کنگ ئِے ھیل دیگ ئِے ھاترا گام ءِ وڑیں تاکے دیم ءَ آورتگ ئِے ھمے گام ءِ برورد اِنت مرچی مئے باندات ءِ چراگ ءَ وتی ماتی زباناں وانگ نبشتہ کنگ ءَ اِنت اے مئے وش بھتی اِنت کہ مارا بساک ءِ وڑیں نودربر گلے ھست کہ آ پہ ماتی زبانانی ھیلکاری ءِ ھاترا کار کنگ ءَ اِنت ۔مرچی مئے زمہ واری بیت کہ ما ھم گوں زمہ واری ءَ گل ءِ کار ءُ آئی ءِ داتگیں لٹریچر ءُ مراگِشاں ءَ دیم ءَ بَرگ ئِے جھد ءَ بہ کن اِیں -من امیت کن آں کہ بساک ھمے راجی زمہ واریاں دیمتر ءَ ھمے رنگ ءَ پیلو کنان ءَ دیم ءَ جُنزان کنت۔

نوں اد ءَ ما گُشت کن اِیں کہ بساک بلوچ ءِ ڈی کالونائزیشن پروسسز ءِ تہ یک انٹیلکچیول باڑی یے کرد ءَ ادا کنگ ءَ اِنت ، مرچی بساک ءَ بلوچ زبان ، بلوچ ءِ دود ءُ ربیدگانی پھازگ ئِے ھما گامگیج چِست کُتگ آ وتی تہ ءَ وت یک ڈی کالونائزیشن املے زانگ بیت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

زند تئی جتائی گران اِنت

نبشتہ کار: ثناء

دی بلوچستان پوسٹ

شھابو گپے زان ئے تئی رپتن ءَ پد ھر چیز بدل بوتگ انت تو انچو اشتاپ کت منی تئی بازیں واھگے پہ مدامی اشکند بوت انت ھو من اے تھل ءُ کچل پہ مدامی وتی باتن ءَ جاہ دیاں کہ نوں من ءَ ،تو پد ھوار نباں تئی ٹھکانی توار ھچبر نوں منی باتن ءَ ایر نہ کپ ایت تو تاجل،فریدو،جمیل، نبیل پہ مدامی ابیتک کت انت مات ،گوھار کل پہ ترا وداریگ انت دنیا ءِ کجام کنڈ ءَ گوں ترا کسے کہ آشنا بوتگ کل تکانسراں کس ءَ تئی جتائی ءَ بس ارس گوار ایت کسے ءَ منی وڑ ءَ تئی اکس وتی پہ دائمی ھمراہ کتگ ،ترا جیڑ ایت گپے زان ئے شھابول ناکو من بہ ایں وڑ ءَ ملوری ءَ نہ دیستگ ۔ناکو ءِ گم تو گیش کت انت ھو پہ گم وَ کس نہ مر ایت اگاں پہ گم بہ مرتیں ما لوگ ءَ نہ ماتی اسمت نشتگ ات نہ زرینہ نہ تسلیم ، نسرین ، مسعودہ تو ھما انت کہ رپتگے من کسی چماں چار ات نہ کناں پاد من ءَ تئی لوگ ءَ نہ باراں روچے منی سر الم ءَ تی لوگ ءَ کپ ایت-

بلے ھیپ اود ءَ کس چہ من ءَ دور ءَ توار نہ کنت اِنت ءُ نہ گوش ایت اڑے او ثناء بیا دیوان کن ایں (انسان چٹ سٹ انت)۔ تو کہ اد ءَ بوتگ ئے زان ئے من ءَ گیشتر کجام چیز دوست بوتگ من مدامی اتکگ ءُ ترا چہ واب ءَ پاد کتگ پد ءَ یار شھابو بس انت شپ انت تو نہ ھم نہ کتگ پاد اتکگے نوں من ترا چہ واب ءَ ھچبر پاد کت نہ کن آں نوں پہ من مدامی شپ انت ءَ تو وش واب ئے –

اڑے شعیبو باریں تی مود چوناں انگت ھما شمپو کہ من ترا گوشتگ ات جنگ ءَ ئے یہ نہ ظاہرو بے ترا نوں ملا عزت ءِ شھر وارت من ءَ ترا چے پد سیما سگریٹ ہو بے لزتاں تئی کوپگ ءَ چادر دنزاں گپتگ شیھو ءِ مات نسرین دریگ ءِ دپ ءَ نشتگ شیھو ءِ وادر ءَ انت کہ کدی چہ شھدربرجاہ ءَ کیت ءُ سھیل ءُ احمد ءِ کسھاں کار ایت ۔

20روچ سرجم انت مرچی انچوش سما بیت تئی میسجے اتکگ من ابکہ بوتاں چاراں داں ہورک ءُ ہالیگ اِنت پریم ءِ منی دیم ءَ انت اد ءَ ھچ نیست تئی گیر ءَ یاتانی موسم مٹ بوتگ ھمک جلواہ بے لزت ءُ بے تام انت گندے تو بیاے من تو بانڈوم ءِ سر ءَ نینداں تو کسہ بکن من ترا گوشداراں تو پد ءَ منی سر ءَ بہ کندئے یار ثناء مسلہ ءُ جیڑہ دگہ باز انت تو نشتگ چونیں جیڑھے ئِے سر ءَ وتی مجگ وارتگ انت ھو یار جیڑہ درست جیڑہ ات اَنت بس ھمے جیڑہ ھمے درد باریں من ءَ چونیں منزلے ءَ سر کن انت۔ (تئی گم انت زاناں من ءَ چہ ھر گم ءَ دیم ءَ تر انت ) بیمناکیں شپ ءِ چیرتانی توار انت کس گندگ نہ بیت کوٹی ءَ تئی اکس جتگ بلے مات رابعہ گوش ایت منی دل نہ سگیت زی من تئی اکس ھو ھما چادر ءِ تلا دات گوں ارسیگیں چم پیتی ءِ امانت کت بگندئے پہ ترا گیش زھیر بہ بیت من مات رد دات بلے مات ءَ کَے سرپد کنت ۔زندگی گلھی رون ءِ مانداشتگیں رابعہ ھشک ءُ ھیران انت تو رخصتء،پد ءَ نیاتکے دوا انت شھابو ساھتے منی ھیالاں چہ دور مبات ئے داں ھستاں تئی گم ءُ اندوھانی وڑالی باتاں ابسار ءِ دیوانگ تو ابسار تھنا کت زراب،مش یار پہ مدامی ابیتک بوت انت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

جنگ آماچیں زمین ءِ پرھاد

نبشتہ کار: مھروان کمبر

دی بلوچستان پوسٹ

جنگ آماچیں زمین ءَ لَھتیں انچیں کردار بنت کہ آ دائم ءَ ابدمان بہ اَنت، ھردیں ماتیں وتن ءِ سر ءَ زُلم ءُ زُوراکیانی سیاہ ءُ تھاریں جمبر مان شان انت، گڑا اے تھاریانی ھلاس کنگ ءَ راج ءِ ھمے ابدمانیں سر وتی سراں کپن پوش اَنت ءُ میدان ءَ در کپ اَنت ءُ وتی رِتکگیں ھوناں چے گلزمین ءَ آجوئی ءِ چراگاں بلین اَنت، اے ھما کندیلیں سر بہ اَنت کہ وتی ھیش ءُ نوش، وتی ورنائی ءِ بھاریں نوبتاں چہ سر گوز اَنت پہ بچکند زمین کُربان بہ اَنت۔

بلوچستان ءَ کُربانی دیوکانی دراجیں لڑے ھست اِنت، نواب مھراب ھان ءَ بگر داں اَھد مٹینتگیں دُودانی ھُدابندیں شیرزال شاری، کریمہ ءُ سُمیہ ءَ در ءَ اے دُرستیں سر پہ مات ھاک ءِ آجوئی ءِ ڈیساں ندر بیتگ اَنت۔

مات ھاک ءِ ڈیساں ندر بیتگیں بی ایل اے مجید برگیڈ ءِ جند ندریگ شھید مُراد ھاسل اُرپ پرھاد جان ھم ھما ھستیانی لڑ ءَ ھوار اِنت کہ آئی ءَ وتی زندگی راجی گُلامی ءِ بِگیری ءَ گوازینت ءُ پہ وت ءَ ابدمانیں مرگے گچین کُت۔

شھید مراد ھاسل گونگیں ورنا کرناں چہ ودی بنت کہ آ وتی جھد ءُ جُھد ءِ سوب ءَ راجی زُرمبشت ءُ وتی چاگرد ءَ مٹ کن اَنت یک نوکیں رنگ ءُ دروشمے دے انت، اے ھما ورنا اَنت کہ آیاں گُلامی ءَ چہ سک نپرت اِنت ءُ آجوئی ءَ گوں مھر اِنت۔ ھمے مھر اِنت کہ آ کُنٹگ چکاریں کِشکانی مُساپر بہ اَنت ءُ پہ بچکند وتی بے مٹ ءُ بے مُلیں سراں مات ھاک ءِ ڈیساں بکش اَنت ءُ نمیرانی ءِ تاج ءَ سر ءَ کن اَنت۔

پیڈل کاسترو جاھے گُشیت “آشوبی سِلاھبندیں جُھد پہ شرّیں راھے ءِ واستا گچین کنگ نہ بیت، بلکیں اے ھما راہ اِنت کہ زُوراک ( زالم ) وت ایردست ءِ سر ءَ مُش ایت ئِے۔” آجوئی ءِ راہ ءَ جند ندریگ مُراد ھاسل ءُ ایندگہ ھزاراں بلوچ بچّاں وتی راج ءِ وشّی ھمے نہ سگّیں پندانی تہ ءَ دیستگ اَنت، آیاں زانتگ اَت کہ زُلم ءُ زوراکی ءِ دیم ءَ بس یک چیزے داشت کنت آ تھنا سلاہ بندیں جُھد اِنت۔

دگہ یک زانتکارے گُشیت “یک راست ءُ دلیریں جنگولے اے واستا نہ مِڑ اِیت کہ آ نپرت کنت گوں هما مردُماں کہ آئی دیم پہ دیم ءَ اوشتوک اَنت، بلکیں اے هاتر ءَ مِڑ اِیت کہ آئی ءَ مھر اِنت گوں هما مردُماں کہ آئی ءِ پُشت ءَ اَنت” اے ھما زمین ءُ زمین ءِ سر ءَ آبادیں ھما مردمانی مھر اِنت کہ مُراد ھاسل گونگیں ورنا وتی کوھیں بالاد ءَ شورہ بند اَنت ءُ دُشمن ءِ نیست ءُ نابود کنگ ءَ میدان ءَ در کپ انت۔

جند ندریگ مُراد ھاسل جان گُلزمین ءِ ھما آشک اِنت کہ آئی ءَ ماتیں دیارے مھر ءَ وتی لوگ، جاہ، کھول ءُ دوست ءُ ھمبل درست تھنا یل کُت اَنت ءُ ھاکے بے بھائیں اِشک ءَ وتی ھُون رِیتک اَنت ءُ ھاک ءَ نوکیں رنگے دات. اے ھاک پیسر ءَ چہ وشبو چکاریں ھاکے اَت بلے ھردیں ھاک شیدائیں سر مُراد جان ءِ رِتکگیں ھُون زمین ءِ دلبند ءَ شِنگ ءُ تالان بیت اَنت گُڑا ھاک ءَ اَجبیں وشبوھے شِنگ ءُ تالان کُرت۔

مزن پگریں مُراد ھاسل جان ھما کرد ءِ واھند اِنت کہ مروچی آئی ءِ کرد سرجمیں گیدی ءَ چو رُوچ ءِ رُژن ءَ شنگ ءُ تالان اِنت، چو استال ءَ درپشگ ءَ اِنت، چو وشبو ءَ گوات ءَ ھوار اِنت ءُ بلوچ ڈیھ ءِ ملپداں شنگ ءُ تالان اِنت۔ بلّے کہ آ مروچی مئے میان ءَ ساڑی نہ اِنت بلے آئی ءِ کار ءُ کرد، آئی ءِ داتگیں کُربانی، آئی ءِ پُرمھریں بچکند تھاریں شپاں چو شپ چراگے ءِ داب ءَ مُدامی مئے رھشونی ءَ کن اَنت۔ آ بلوچستان ءُ دُنیا ءِ بلوچ ءُ ایندگہ ایردستیں انسانانی دل ءِ دریکگاں ءُ ھون ءِ ھمک ترمپاں ھوار اِنت ءُ جُنزان اِنت۔

ھما سر کہ آجوئی ءِ راہ ءَ وتی نُگراھیں جان ءَ ندر کن اَنت ھما کربانیانی برورد ءَ آ راہ ھچبر ھُورک نہ بنت۔

شھید مُراد ھاسل جان ءَ وتی آیوکیں پدریچ بزاں بلوچ راج ءِ پُسگاں آجوئی ءِ کِشک ڈس اِت، اے بلوچ راج ءِ پُسگانی زمہ واری اِنت کہ آ مُراد ھاسل جان ءِ پد رنداں برو اَنت ءُ گھگیری ءِ کندیلاں بہ بال اَنت ءُ گوں وتی دلیری ءَ لگوریں دُژمن ءِ بِگیری ءَ جنگ بہ کن انت ءُ ھما گھگیری ءِ مادنیں راہ ءَ ھُورک بوگ ءَ میل اَنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک:شھاب ءُ آئی ءِ راجدوستی

نبشتہ کار: چراگ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

شھاب جان تئی سر کپگ ءَ گوں گش ئے من يک جیڑگے ءِ تہ ءَ کپتگاں، پرچا کہ من ترا نہ دیستگ اَت، دچار نہ کپتگ ات ایں بس منی ءُ تئی ھال ھما روچ ءَ بندات بوت کہ منی برات بیگواہ بوتگ اَت ،تو سرپد بوت ئے گُڑا تو من ءَ ھال کُت کہ سنگت ما کوشِش کنگ ءَ ایں شُما ھم بہ کن اِت، ھیر بیت۔

من ھیران بوتاں اے سنگت ءَ من ءَ ھال کُت اینچو جُھد کنگ ءَ اِنت۔ گڑا ھمد ءَ چہ مئے ھال ءُ اھوال بندات بوت، من ترا سک ِگندگ لوٹ اِت بلے ترا نہ دیست ھمے چیز ءَ من سک جیڑاں کہ تو گوں ھرکسَ ءَ اینچو مِھروان اِت ئے گوں ھمراہ ءُ سَنگتاں کہ مدام ھر ساھت بچکندگ ءَ اِت ئے ھَرکس ءَ کہ دیست تاں آئی ءَ گوں ھوار کَندگ ءُ مزاک ءَ اِت ئے مدام سَنگتانی دیوان ءِ بھر اِت ئے۔

اے چیز ساپ زاھر انت کہ شھابو تئی جھد مُدام پہ بزِگیں بلوچ ءُ بلوچستان ءُ وتی زمین ءَ بندوکّ بوتگ، تو وتی زند ءَ ھمے کار کُتگ اَت، بازیں واھشت ھم داشتگ کہ مَن ھمینچو بہ جیڑاں کم اِنت۔۔ شھابو جان ءِ ھیال ءُ لیکہ وتی بلوچ راج ءُ وتی زمین ءَ بَندوکّ بوتگ بَس شھابو جان مَن ءَ گوں تو گِلہ ھست یار کِسہ اَنگت سَرجم نہ اَت یار شھابو جان تو وَ یکّ سَرپدیں سَنگتے اِت ئے، چوش اِشتاپ چے ءَ کُت؟ شھابوھَردیں پہ وتی گُلزمین ءُ بزگّیں راج ءِ ھاتر ءَ جیڑگ ءَ اَت، جیڑگانی اَماچ اَت ، مُدام کجا ناں ُکجا جھدے کارے سَرجم کنگ بہ بیت پرچا کہ مِھر یکّ اَنچیں چیزے کہ تو وت ءَ چہ سَر گواز ئے ءُ بَس پہ وتی زمین ءُ وتی گُلامیں ءِ راج ءِ بارہ ءَ جیڑ ئے ۔

شھاب من نہ دیستگ اَت گوں من ءَ چش ھمراھیں سَنگت ءَ کہ مدام ھَر ساھت ءُ دمان بچکندگ ءَ اَت ھَرکَس ئِے کہ دیست تاں آئی ءَ گوں ھَوار کَندگ ءَ اَت مزاک ءَ اَت، مدام سَنگتانی دیوان ءِ بھر اَت شھابو ءِ جُھد پہ مدُام بزگیں بلوچ ءُ بلوچستان ءُ وتی زمین ءَ بندوک بوتگ ، شھابو جان زند ءِ ھما کارِست بوتگ۔ مَن ھمینچو بہ جیڑاں کم اِنت، گشاں کہ زمین وتی دوستاں پہ وت جلدی بارت ، بہ گندئے تئی مھر پہ زمین ءَ سک باز بوتگ اَنت، شھاب جان تئی مدام ھیال ءُ جیڑگ ھمے زمین بوتگ ، تئی روگ ءَ پد تئی میتگ، تئی لوگانی پیشگاہ، تئی نند ءُ نیاد ءِ جاگہ، ڈل ءُ ڈوک سَرجم ءَ پرشتگ ءُ ویران اَنت۔

تئی روگ ءَ پد گش ئے شال گیمُرت، بہ گند ئے تو شال دیریں یلہ کُتگ اَت، بلے وڑے نازن وڑے ءَ تو شال آیگ لوٹ اِت، پرچا کہ تئی بازیں یاد ، سنگت ترا سک دوست اِت اَنت، مرچی تاں ترا شال یاد کنگ ءَ اِنت اے وڑیں اناگتیں مرگ سک تور ایت پد ءَ تئی وڑیں گواڑگ ءِ روگ زمین ءَ پُرسیگ کنت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

تُربت ءِ پدائیانی نام ءَ

ازگر سکی

دی بلوچستان پوسٹ

ارواہ چکین ھنکین ءَ بِہ سنگار اڈے بریگیڈ
شِنگ کن تو دگہ وشبوئے آتار اڈے بریگیڈ

ایوب تئی پُل گونگیں ماھکانی ءِ رُژن اِنت
نودان تئی زیبائی ءِ کِردار اڈے بریگیڈ

آجوئی ءِ پگراں چہ مُراد گونگیں ھمبل
رُژن ئے دگہ شنگینتہ اے بازار اڈے بریگیڈ

سسّاھاں تئی زانگ ءُ زانشت ءِ چراگاں
جند ندریں ھلیپ ءَ کُتہ ڈُولدار اڈے بریگیڈ

ازگر اے تئی اُوست ءُ اُمیتانی دیار اِنت
بانداتی ءِ رُژن اِنت گُلیں بامسار اڈے بریگیڈ