مونِس
نبشتہ کار: شاھد اھمد
دی بلوچستان پوسٹ
ھر کسی چم پہ یک اُمیتے ءَ شانک اِت اَنت، درست بس گڈی کسہ ءِ ودار اِت اَنت، یکجاہ ھور یکمُشت ءُ تپاک اِت اَنت۔ دومی نیمگ ءَ زالم ءَ وتی زوراکی یکشل ءَ داشتگ اَت، کم بوگ ءِ نام ءَ نہ زانگ ءَ اَت کہ کَے چُکّے یا زالبولے ءُ یا پیر ءُ کماشے آئی ءِ کِر ءَ اے درستیں بے شرپ ءُ گُناھگار اِت اَنت، ھچّی پَش نگیتکگ اَت، ڈگار، لوگ ءُ زمین درست بِے میار اِت اَنت بلے زالم ءَ اے درست تباہ ءُ برباد کُت اَنت۔
آجوئی ءُ زر ءُ مال
منی سرھال گلامیں راج ءِ دو تبک ئیگ اِنت۔ چوناھا بنی آدم چہ بُندر ءَ آسودگ دوست ءُ وشھالی ءِ منّوک اِنت، آ مدام پہ وتی زند ءِ جان ءُ مال ءِ رکینگ ءِ ھاتر ءَ ھر وڑیں جُھد ءُ کوشست ءِ تہ ءَ اِنت، شپ بہ بیت یا روچ بس آ مدام ھمے پگر ءُ اَمل کنت کہ من وتی زندگی ءَ پہ شِھمے ءَ بہ گوازین آں اے آئی ءِ بُنکی ابرم ءُ ھَک اِنت چیاکہ آ آزات اِنت آ جیڑ اِت کُت کنت چیا کہ آ وشھال ءُ آسودگ بوگ لوٹ اِیت، ھمے درگت ءَ وھدے ھر کسے ءِ ھکّ اِنت کہ آ وتی زند ءِ ھر متاہ ءَ پہ وتی زند ءِ بُنکی لوٹاں پورا کُت بکنت بلے جیڑہ ھمیش اِنت۔
ھو اے جیڑھے کہ تو وتی زند ءِ بُنکی ھکاں چوں پورا کُت اِش کن ئے؟
چہ جنگ ءَ وتی لوٹاں پورا کُت کن ئے؟ اگاں یکے پہ وتی زند ءِ بُنکی لوٹانی پورا کنگ ءِ ھاتر ءَ دومی ءِ بزاں دگہ یکے ءِ زند ءِ بُنکی ھکانی جَنگ المی بیت۔
تو چے گُش ئے اگاں تو آسودگی لوٹ ئے چہ دومی ءِ آسودگی ءِ پچگرگ ءَ آسودگ بَہ ئے اے گڑا تئی ارادہ ءِ سر ءَ کار دار اِیت کہ تئی ارادہ ءُ نیت کُجا سر کنت۔ اے یک گواچنیں گپے کہ مھلوک وتی زندگی ءِ آسودگی ءُ وشیاں وت تباہ کنت پرچاکہ آئی ءِ تہ ءِ ھما اَمَل کہ داشتگ ئِے آ آئی ءِ مول ءُ مراداں بیان کنگ ءَ اِنت کہ تئی ارادہ ءِ مول ءُ مراد چے اَنت؟
جاہ جاھے مردمانی ارادہ ءُ نیت چہ آیانی اَمَل ءُ سُر ءُ پُراں در ءَ کنت کہ آئی ءِ اَمَل ءُ ھیال چے اَنت؟
جنگ یک ھرابیں چیزے نہ اِنت اے پہ ھَک ءِ گرگ ءِ واست ءَ ھم کنگی اِنت اے ھژدری اَمَلے اگاں باز کہ ھمے گپاں جَنَگ ءَ اَنت کہ جنگ یک ھرابیں اَمَلے بزاں آئی ءَ دگر ءِ ھَکّ وارتگ، ءُ آئی ءَ جنگ ءِ زلورت ھم نہ اِنت پرچا کہ آئی ءِ دل ءِ مراد پورا اَنت آ چوں جنگ ءِ ھَکّ ءَ بیت، دومی نیمگ ءَ کَسے جنگ ھم نہ لوٹ اِیت وتی ھکّاں پہ زانت ءُ اِلم ءِ کُمک ءَ گرگ لوٹ اِیت، بلے وھدے اِلم اگاں ھُشک ءَ لونجان بہ بیت۔
گڑا تو اے ساھت ءَ ھم مار ئے کہ من تَھنا آں گڑا تو ھمے دمان تئی مجگ ءَ چے پگر کَیت، بچار جنگ ءِ تہ ءَ تو زندگی اوں کن ئے ءُ مُرت اوں کن ئے بلے وھدے تئی ھَک ورگ بوتگ ءُ تو زندگ بوگ ھم لوٹ ئے بزاں جنگ کنگ نہ لوٹ ئے گڑا تو اے ساھت ءَ گوں کَے ءَ ءُ چے اُمیت کن ئے؟
مُلک ءِ تہ ءَ انساپ نیست، تئی جان ءُ مال ءِ پَھریزوک وت دُز ءُ ڈُنگ اَنت گڑا تو انگت ءَ جنگ نہ کن ئے؟
یا اگاں تو وتی زِرد ءَ بَھا کن ئے ءُ گوں بے انساپیں شیتانانی گون ءَ ھمراھداری کن ئے بِلّے تئی ھکّ ترا رس اِیت بلے ھما کس ءَ کہ تئی ھکّ وارتگ اَت آئی ءَ دگہ کسے ءِ ھکّ ءِ ورگ ءَ پد ءَ جُھد اوں کتگ گڑا بزاں آ اوں تئی وڑ ءَ وتی زِرد ءَ بھا بہ کنت ءُ چاگردی رھبنداں ھمے داب ءُ ھساب ءَ روان بکنت؟
چمیشکا جنگ کنگ وش اوں نہ اِنت پرچا کہ جنگ پہ مکسدے ءَ کنگ بیت ایشی ءِ واست ءَ زوراور ءِ رھبندانی پروشگ ءَ کُربانی دیگ لوٹ اِیت۔ لیکھے ءِ جنگ دراج روت اے جنگ ءَ باز مِر اِیت، باز ٹپّی ءُ ٹوری بیت ءُ باز تباہ اوں بنت ایشی ءِ واست ءَ ترا جیڑگ نہ لوٹ اِیت بلکیں تیار بوگ لوٹ اِیت کہ کَد باریں من پہ جنگ ءَ بُرواں۔
جنگ ءِ کنگ لیبے نہ اِنت اے پہ رھبند کنگ بیت ھر چیز ءَ پہ وڑے کنگ بیت جنگ ھم پہ وڑے ءَ کنگ بیت، جنگ ءِ تہ ءَ جزباتی گال ءُ گُپتار ھم کارمرز بنت داں ھَدّے ءَ، چیاکہ جنگ گوں چاگرد ءَ ھمگرنچ اِنت ایشی ءِ واست ءَ ھر ھما رِپک ءُ ھُنر کارمرز کنگ بنت کہ ترا وتی جنگ ءَ کمک بکنت۔
جنگ ءِ ھر رھبند ترا مُھکم کنگی اَنت ترا پورا ءَ تیار بوگی اِنت، تو یک جنگولے ئے، تئی کار جنگ اِنت، ترا اے جنگ ءَ یک ھاسیں رھبندے گون اِنت ءُ ترا وتی ءُ رھبندانی رِپک ءُ ھُنر پَھریزگی اَنت، تو یک وتن دوستے ئے، تو یک راست دوست ءُ انسان دوستے ئے، ترا وتی زندگی جنگ ءَ گوازینگی اِنت، تئی متلب جنگ اِنت ءُ تو گوں جنگ ءَ ھمگرنچ ئے۔
من ءَ یات اِنت وھدے من اسکول ءَ وانگ ءَ اِت آں ما وت ماں وت یک دومی ءَ جنگ کُت بلے من نہ زانتگ اَت کہ ما جنگ پرچا کنگ ءَ اِیں ءُ ما چے واست ءَ یک دومی ءِ گورجیگ گپتگ، آ وھد ءَ من سرپد نہ اِت آں کہ من گوں ایشاں چے مول ءُ مرادے ءَ جنگ کنگ ءَ آں، منی کتاب درتگ اِت اِش، منی سواس ءِ تاھے دُز اِتگ اِت اِش۔اے جنگ ءَ چوناھا مولے نیست اَت بس وھدی جنگے اَت، دمانے ءَ کُٹ اِت۔
ھر کس وتی وس ءَ زانت ءُ ھر کسے ءِ دل ءَ من باز زاناں، اے وَ بنی آدم ءِ ابرمی اَمَل کہ بس من ءَ دگہ کس ھِچّ ئِے نہ اِنت، من اوں کدی کدی وت ءَ ھمے جیڑ اِتگ ءُ چیزے پَھم اِتگ ءُ گل بوتگ آں بزاں جیڑہ ایش اِنت۔
من سک باز وتی ناسرپدی ءَ رَدی کُتگ من نہ زانتگ ءُ اَمَل کُتگ۔ اگاں چیزے ءِ پہ زانت اَمَل کنگ چہ اندر ءَ جْوانیں تاھیرے بکش اِیت، پرچا کہ تو زانگ ءَ ئے کہ اے چیز ءِ بستار ایش اِنت پہ منی اَمَل ءَ پیداک اِنت، بستار زندگی ءِ مستریں ٹِکٹ اِنت ایشی ءِ سرچمگ چہ تئی بودناکی ءَ اِنت۔ اگاں ترا ھمے سِتک بہ بیت کہ من چہ ھدا باز نزیک آں گڑا تئی پگر ءِ رژنائی تالان کنت۔
راستی ءَ من ءَ جنگ دوست بیت، من انوگیں ساھت ءَ ھم جنگ ءَ آں اے نہ اِنت کہ من چہ یک بالشتے ءَ تکّ ءَ آں نبشتہ کنگ ءَ آں جنگ ءَ نہ آں، من جنگ ءَ آں، من ءَ دگہ باز نبشتانک نبشتہ کنگی اِنت، منی تیر ءُ توپک ھمے گال اَنت کہ مدام گوں نَد ءِ ھمراھی ءَ کارمرز اِش کنگ ءَ آں۔
جنگ پادایگ ءِ نام اِنت پادایگ بزاں دو دروشم ءَ پادایگ بیت یکے چہ وتی دوئیں پاداں پاد کَیت دیم پہ جنگ ءَ توپک چست کنت دومی نیمگ ءَ پادایگ بزاں چہ وتی اندر ءَ بُست ءُ باھند بکن، وتی ھیال ءُ لیکھاں درشان بکن، گپ بکن، نبشتہ بکن، جُست بکن، نگد بکن، سر ءُ سوج بکن، زند ءِ ھر پِڑّے ءِ رھبنداں چہ وتی نبشتگیں گالاں وانینگ۔
من وتی زندگی پَھم اِتگ، جتائیں مھلوکاں منی زندگی بے پائدگ پَھم اِتگ پرچا کہ آیاں وت ءَ نہ پَھم اِتگ اگاں وت ءَ بہ پَھم اِتیں گڑا من ءَ پَھم اِتگ اِتیں۔ زندگی ءَ تَچکیں مانا نیست، ھر کس وت ءَ پَھم اِیت ھما وڑ ءُ داب ءَ مانا یے دنت۔ ھو! زندگی وش اِنت پرچا کہ من زندگ آں، وت ءَ پھمگ ءَ پد من شری ءِ سر ءَ گل ءَ بال آں۔ زندگی جیڑھے نہ اِنت بلکیں سوڑگے کہ مدام مرادے دی ئے ئِے۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسانی درشانی انت-
