TBP Balochi

وتن دیوانگیں نوتک

نبشتہ کار: واجُل دشتی

دی بلوچستان پوسٹ

سال دو ھزار ءُ دوازدہ اَت بلے ماہ ءُ روچ من ءَ یات نہ اَنت- شھید باھڑ جان ءَ چہ لوپ ءَ فون کت ءُ پرپٹ ءِ واستا ٹوبے ءُ دگہ وردنی سامان ءِ آرگ ءَ من گوْشت ئِے، آ گوْشگ ءَ اَت کہ ھمد ءَ شمے میتگ ءِ دوراھی گیش اِیت ھمد ءَ چہ کمّو زربار من ڈگارے ءَ نشتگ آں ءُ ڈگار ءَ ھوٹگے ھم است من ھما دمان ءَ زانت کہ چِب ءَ نشتگ من پرائی ءَ سامان زرت ءُ در اَتک آں…میتگ ءِ ھلاسی ءَ انچو کہ کئور بندات بیت کئور ءِ کنڈگ ءِ سر ءَ دگہ یک پرپٹے سک تیز پیداک اَت منی کرّ ءَ داشت ئِے، سُھریں ایرانی پرپٹے، مردے ءَ کریم رنگیں گُد گور ءَ ءُ چوْٹ پاد ءَ اَت پرپٹ ءُ مردم ءِ دنزاں چہ زانگ بوت کہ اے دور پیداک اِنت ءُ گالوار ءَ چہ زانگ بوت کہ اے دمگ ءِ مردمے ھم نہ اِنت- دروت ءُ درْھبات ءَ پد آئی ءَ من ءَ جست کت کہ اے کجام میتگ اِنت…ترا زان آں کج ءَ رؤگی اِنت؟…من ءَ کروس تنک ءَ رؤگی اِنت.اے گڈا کروس تنک نہ اِنت ھمے کِشک ءَ روان کن ھچ جاگہ یلہ مہ دئے ترا ھمود ءَ بارت، پد ما ھردو وتی وتی سپر ءَ رھادگ بوت اِیں۔

باھڑ ءِ کرّ ءَ کہ من سر بوت آں ھمے مردم ءِ کِسّہ کت آئی ءَ گوْشت بوت کنت سنگتے بہ بیت ءُ اے دمگ پرائی ءَ نوک بہ بنت پمیشکا ھند ءُ میتگاں زانگ ءَ نہ اِنت- باھڑ تھنا اَت سیاھیں جاپانی پرپٹے آئی ءَ گون اَت ءُ کسانیں سولے ءِ بُن ءَ منی ودار ءَ نشتگ اَت…پد ءَ من اِت آں باھڑ اَت ءُ کسّہ اَت- کساس ادارے ءَ پد داں ھما پرپٹ واتر ھمینگر پیداک اَت باھڑ اوشتات ءُ آئی ءَ دور ءَ چہ اشارہ دات ئِے کہ اد ءَ بیا آھگ ءِ ھوری ءَ گوں باھڑ ءَ پجّاہ آرت آ نوتک اَت نوتک ءُ باھڑ پجّاروک اِت اِنت یکّے دومی ءَ گوں پیسر ءَ چہ آژناگ اِت اَنت-

اسل ءَ گپ ایش اِنت کہ ما مڈّی یے برگ ءَ اِیں اوتاگ (سیاھجی) ءَ مئے گاڈی مین اِنت، نوتک کِسّھاں آران اَت ءُ من ءُ باھڑ گوشدارگ ءَ اِتیں….ھمے زردیں دو ھزار گاڈی بلکیں شمے سنگتانی بوتگ سُھبی چِداں چہ گوْزگ ءَ من دیستگ؟ باھڑ ءَ اشانی گاڈی سُھب ءَ گوْزگ ءَ دیستگ اَت ءُ نوں ھردوئیں یکّیں کسّہ ءَ دیم ءَ بران اِت اَنت- نوتک گوْشگ ءَ اَت کہ سنگتانی مڈی چَٹ ھلاس بوتگ ما مڈی زرتگ ءُ رؤگ ءَ بوتگ اِیں دشت ءِ کئور ءَ مئے گاڈی مین بوتگ اود ءَ اوتاگ ءِ سنگت ھم “شیک” ءَ اتکگ ءُ مڈی ءِ ودار ءَ اَنت ما اے دمگاں کسّ ءَ پجاہ نیاریں مارا کروس تنک ءَ دوزواھے بوتگ بلے من آ ھم درگپت نہ کت بوت کنت کہ اے نام من گپتگ اے نام ءَ آئی ءَ میتگ ءِ مردم مہ زان اَنت پمیشکہ میتگ ءَ من ھرکس ءَ کہ جست کت آھاں گوشت اد ءَ چشیں مردم نیست…اے اوّلی رند اَت کہ من نوتک دیستگ اَت ناگتی ءُ راہ رواجکی مئے گِندُک بوت-

وھد گوْزان اَت ءُ دگہ رندے ھمود ءَ مئے لوگ ءَ نوتک، کامریڈ ءُ باھوٹ نامیں سنگتے اَتک اَنت آھاں گوْشت کہ اے کامریڈ شمارا کلانچ ءِ میتگ ھُرّ ءَ سر کنگی اِنت- کامریڈ، بوس ابدلرسول ءِ وسرک اَت اے وھد ءَ ابدلرسول ءَ ھمانگر وتی دمگ ءِ نزیک ءَ جاگھے داشتگ اَت مارا کامریڈ ھمود ءَ سرکنگی اَت- کامریڈ، جان ءَ زِرنگیں سنگتے اَت بلے زانگ بوت کہ ھوش ءَ برابر نہ اَت آ راہ ءَ کِسّہ کنان اَت کہ یکرندے من ءُ بوس لوگ ءَ بوتگ اِیں گڑا پوج ءَ مئے لوگ انگر کتگ اَنت من داں دیراں پسیل ءَ سنگر گپتگ ءُ پوج ءِ دیم داشتگ ءُ بوس کشّ اِتگ پد ءَ من وت چہ انگر ءَ در کپتگ آں…کامریڈ ءِ کسّہ ءَ چہ یاد اَتک کہ پد ءَ آ گار بوت کسّ ءَ نہ زانت کہ کُجا اِنت وھدیکہ لھتیں سال ءَ پد بوس سرکار ءِ دیم ءَ سلاھاں دؤر دنت گڈا راز در کئیت کہ کامریڈ ءُ بوس مِڑ اَنت زاتی ءُ لوگی جیڑھے ءِ سر ءَ سک بُرز کپ اَنت آ کامریڈ ءَ کُش اِیت ءُ وتی ھساب ءَ جاگھے کل کنت اے راز ءَ کس سرپد نہ بیت بوس ھر وھد ءَ گوْش اِیت کہ کامریڈ میتگ ءَ پہ سامانے ءِ رند ءَ رؤگ ءَ بوتگ کہ راہ ءَ گِرگ بوتگ-

منی ھیالاں من چہ وتی بُنگپ ءَ درکپتگ آں شمارا دگہ نیمگے برگ ءَ آں بیا پد ءَ ھما بنگپ ءِ نیمگ ءَ رو اِیں کہ اود ءَ مئے کسّہ ءِ کارست نوتک اِنت- وھد ءِ ھمراھی ءَ کہ بازیں سنگت ئِے مدام دپ کپگ ءَ اَت گڈا ھمے وڈ ءَ نوتک ءِ گون ءَ ھم باز وھداں ڈیک وارتگ اَت- یکروچے من ءَ رگام ءَ فون کت کہ بیا اِت مئے نیمگ ءَ شمارا سنگتے لوٹیت گڈا من ءُ دادجان شیھو دیم پہ رگام ءِ ھلک ءَ شُت اِیں اود ءَ باز سنگت است اَت گلزار امام، شھید ماما بگٹی، شھید اسد شیھو، شھید اسھاک پنام بشّام دگہ باز سنگت کہ چراھاں چہ باز شھید بوتگ ءُ باز لگور بوتگ ءُ تتکگ ھمود ءَ ما درست ھوار اِت اِیں، سنگتاں سیاسی بنگپے بنگیج کتگ اَت تَہ نوتک ءَ ھم شوکیں وڈے ءَ سیاسی بنگپ ءِ سر ءَ وتی ھیال درشان کت اَنت…نوتک گپّ ءَ اَت گڈا زانگ بوت کہ آئی ءِ سیاسی سِنچ سک برز اِنت ءُ آئی ءَ گوْستانک، سیاست ءُ جنگانی سر ءَ باز ونتگ- ھردیں گپّ ءَ اَت سک گران ءُ سنگین اَت-

نوتک جنگی سنگتے ءَ چہ گیش سیاسی سنگتے اَت، من ءُ شھید شیھو گومازی ءَ شھید سُنٹک ءِ لوگ ءَ اِتیں گڈا زمان ءَ گوْشت کہ رو اِیں پُل آباد ءَ ناکو شریپ ءِ لوگ ءَ سنگتاں گند اِیں اود ءَ ما سر بوت اِیں تَہ گند اِیں کہ گلزار امام ءُ نوتک یک بنگپے ءِ سر ءَ سک گپّ ءَ اَنت ءُ سرجمیں بھیٹک ءِ سنگت گوں ھاموشی ءَ آھاں گوش دارگ ءَ اَنت- نوتک گل ءِ “مرکزیت” ءِ سر ءَ سک زور دیگ ءُ گوْشگ ءَ اَت کہ گل ءِ مرکز کہ نزور بیت گڈا کمانڈ اینڈ کنٹرول ءِ بودناکی ھلاس بیت۔ بنگپ گل ءِ مرکز اَت باوست شاھگان بوت داں ھندی جیڑہ ءُ سنگتانی زمہ واری ءِ سر ءَ گپ بوت- آ گپّ ءَ اَت ءُ ما گوشداگ ءُ دربرگ ءَ اِت اِیں۔

نوتک کہ ھرکس ءَ دیستگ آ زانت کہ چنچو مِھروانیں سنگتے بوتگ ھرچ دیوان ءَ تو دیست آ راجی جنز ءِ نزوری ءُ ردیانی سر ءَ گپ کنگ ءَ اَت سنگتانی روِشت ءِ سر ءَ گپ کنگ ءَ اَت آئی ءَ سینئریں سنگتانی ردیانی سر ءَ آھانی دیم پہ دیم ءَ گپ کت ءُ آ ملامت کت اَنت- سیاسی سنگتے ءَ ابید ھما سنگتاں کہ گوں نزیک اَت تو دیست گوں آھاں مدام کندگ ءُ مسکرائی ءَ اِنت کوچرائی کنگ ءَ اِنت- وھد اَت کہ یک داب ءَ اوشتگ ءَ نہ اَت جاور روچ پہ روچ ھراب تر بوان اِت اَنت سنگتاں میتگ ءُ شھر پھک یلہ دات اَنت- بازیں مدّتے ءَ ما ناں دُچار کپت اِیں ءُ ناں ھال ءُ اھوال بوت پد ءَ وھدیکہ ما دُچار کپت اِیں گڈا آ شئر وانگ ءَ اَت “اے کوہ ءُ ڈن، گلیں چمن تئی لنٹ ءِ پن منارا ھچ دل نہ بنت زمین ءِ بچ، زمین ءِ زھگ او پُل بدن منارا ھچ دل نہ بنت” اے اوّلی شئر اَت کہ اشی ءَ من ءَ گوں سلمان ءَ پجاروک کنائینت ءُ نوں من زانگ ءَ اِت آں کہ آئی ءِ نام سلمان ھمّل اِنت- چد ءُ دیم منی پجّاروکی گوں دو مردم ءَ بوت یکّے کہ نوتک اَت آ سرمچارے اَت ءَ دومی سلمان ھمّل اَت کہ آ شائرے اَت- سلمان ءَ ھردیں شئر ونت تَہ گمان بوت کہ آ چہ نوتک ءَ زیبا تریں وھدیکہ نوتک ءَ راجی جُنز ءِ سر ءَ گپ کت، سیاسی ڈسکشن ءِ بھر بوت تَہ ھمے سما بوت کہ نوتک ھم سک زیبا اِنت داں گُڈّی ءَ سما بوت کہ ھردو یک وڈ زیبا اَنت-

منی ھیالاں سک کم مردم سرپد اِنت کہ نوتک ءَ گوں جنکے ءَ مِھر بوتگ- ھو آئی ءَ گوں جنکّے ءَ مِھر اَت۔ اے یک پاک ءُ مقدّسیں مھرے اَت انچیں پلگاریں مِھرے کہ سرمچارے گوں وتی زمین ءَ بہ کنت ءُ نوتک ءِ مِھر ھم پہ وتی دوستدار ءُ زمین ءَ یک وڈ پلگار ءُ پھک اِت اَنت- بلے زاناں زمین ءِ مِھر گیشتر اِت اَنت کہ دوستدار ءَ چہ پیش زمین ءَ وتی امبازاں زرت- نوتک گڈّی کلوہ ءَ وتی دوستدار ءَ گوش اِیت “پھل کن کہ گُڈّی وھد ءَ گوں تو دُچار کپگ نہ بوت، دل ءَ اَت کہ زمین ءِ امبازاں پیش ترا داں دیراں امباز بہ کن آں ءُ پہ مِھر ترا رُکست بہ کن آں بلے چی کن ئے کہ من ءَ اشتاپی اِنت” آئی ءِ مِھری کسّہ آئی ءِ شائری ءِ توک ءَ گندگ ءُ مارگ بیت- “منی دل ءِ کامریڈیں بانک” ھمے مِھری کِسّہ ءِ یک کسانیں درانگازے۔

نوتک پہ زمین ءَ انچو شیدا ءُ دیوانگ بیت کہ گُڈّی ءَ جند ندْری ءِ پیسلہ ءَ کنت- اے زمین ءِ اِشک اِنت کہ آ وتی دوستدار ءِ مِھر ءُ اِشک ءَ سرگوْز کنت ءُ پہ زمین ندْر بیت- نوتک دابیں سنگتانی مِھر ءِ کچّ گوں زمین ءَ چنچو بوتگ اے چہ آھانی امل ءَ پدّر اِنت- اے اگاں دیوانگی یے نہ اِنت گڈا چی یے، اگاں شیدائی یے نہ اِنت تَہ شیدائی کجام اِنت- سرڈگار ءِ اِشک ءِ کیمت ءَ اے سر ھچّے نہ اَنت، اے جست ءَ ھما مردماں بہ کن کہ زمین دیوانگ اَنت، پہ ھاک ءَ شیدا اَنت آھانی پسّہ ھمے بیت اگاں مارا ھزار رند ءَ زند نسیب ءَ بہ بیت ما اشی ءَ ھزاریں رنداں پہ زمین ءَ ندْر کن اِیں۔

بے تواری پروشگ زورانسری آوار جنی ءِ ھلاپ ءَ اوشتگ ءِ سرھال ءَ چہ بلوچستان ءِ جتاجتائیں دمگاں زھرشانیانی دْرچ مروچی ھم برجاہ-

بلوچ یکجھتی کمیٹی نوکنڈی ءِ نیمگ ءَ چہ زورانسری آوار جنیانی ھلاپ ءَ زھرشانی ئیں روانک ءُ زھرشانی برجم بی وائی سی ءِ سرجمیں بلوچستان ءَ زھرشانی ءِ دْرچ رِد ءَ کنگ بیتگ-

اے میان ءَ زھرشانی ءَ زالبول ءَ زھگاں ھوار مزنیں کچے ءَ شھری ھوار بیتگ اَنت ءُ شھید حمید چوک ءَ چہ نوکنڈی بازار ءَ تاں زھرشانی روانک کشگ بیتگ-

زھرشانی ءَ ھواریں مردماں روانک ءُ نندانک داتگ ھمے میان ءَ زورانسری آوار جنی ءِ نشانگ کنگ بیتگیں مردمانی اکس دستاں چست کتگ بیتگ اَنت ءُ آیانی یل کنگ ءِ لوٹ کنگ ءَ بیتگ-

زانگ بہ بیت کہ بلوچ یکجھتی کمیٹی ءِ مھم ” بے توار پرشگ : زورانسری آوار جنی ءِ ھلاپ ءَ اوشتگ ” ءِ سرھال ءَ چہ بلوچستان ءِ جتاجتائیں دمگاں زھرشانی کنگ بیگ ءَ اِنت کہ اود ءَ اشی ءَ ساری کراچی، ھب چوکی، ھُزدار، تربت، پنجگور، ھاران، شال، نوشکی، دالبندین چاگی شھر ءُ مروچی نوکنڈی ءَ زھرشانی نکش کنگ بیتگ-

بلوچ یکجھتی کمیٹی نیمگ ءَ چہ زھرشانی ءِ جار ھمے ماہ ءَ چہ بلوچستان ءَ زورانسری آوار جنی وئیلانی تہ ءَ گیشی ءُ تُرندی ءِ ھلاپ ءَ کنگ بیتگ-

چرچ، ربیدگ، ءُ ￶سیاست

نبشتہ کار: گوگی

رجانکار: ساجد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

من رودراتکی اپریکہ ءِ ￵پریسبیٹرین چرچ ءِ ￵مُچّی ءِ ￵دیم ءَ ￴بے تاھیری ءِ گون ءَ اوشاتگ آں۔ من چرچ ءِ مردمے نہ آں۔ من چوناھا ایسّائی یے ھم نہ آں۔ من منّ آں پرچاکہ من رَد پھمی ءِ ￵آماچ بوگ نہ لوٹ آں۔ من نہ لوٹاں کہ من ءَ ￴دو تل ءُ ￶دو پُوستی ءِ ￵بھتام بہ لگ ایت; تو، کہ ھچ نہ منّ ئے￷ بزاں یک کاپِرے ئے￷، مرچی چرچ ءِ ￵کِرد ءِ ￵بابت ءَ ￴چتو گپ کُت کن ئے￷؟

من یک نبشتہ کارے آں ءُ ￶لھتیں من ءَ ￴دینی نبشتہ کار گُش ایت۔ من مردمانی بابت ءَ ￴نبشتہ کناں: من ءَ ￴مردمانی چیریں جاورانی بابت ءَ ￴نبشتہ کنگ ￵وش بیت; آیانی تْرس ءُ ￶اُمیت، مھر ءُ ￶کینگ، ءُ ￶آیانی دلانی ￴درد چیتو دگہ مردمانی ھمراھی ءَ ￴مردمانی ھر روچیگیں ھال ءُ ￶اھوال ءَ ￴سانمند کن اَنت; راجمانی راستی ءِ ￵ھمراھی ءَ انسان ءِ ￵جوزگیں درچ چون سانمند کنت۔ منی گُشگ اِنت کہ ایسّائی دین ءِ ￵سْیادی چہ مردمانی اندری زندگی ءَ ￴اِنت۔

چمیشکا من ءَ ￴مرچی اد ءَ ￴بوگ ءِ ￵واستا پھلی لوٹگ ءِ ￵زلورت نہ اِنت۔ من لوٹاں وتی تْرس ءُ ￶اُمیت ءَ ￴شمئے کرّ ءَ ￴درشان بہ کناں۔ بلے اد ءَ ￴دگہ سوَبے ھست۔ یک کینین اپریکی یے ءِ ￵رِد ءَ ￴من چہ چرچ ءَ ￴تتک نہ کناں۔ ایشی ءِ ￵سان منی چاریں نیمگ ءَ اَنت پرچاکہ کینیا ءَ بگندئے بُندپتر ءِ تہ ءَ چہ ایدگہ بھراں گیشتر گْرانیں دور دیستگ، کہ نوک آباتکاری ءُ ￶آئی ءِ ￵دینی سنّت, انچُش کہ ایسّائی چرچ اِنت، ءِ ￵اڑ ءُ کُڑ ءِ ￵آسر اِنت۔ من ایشی ءَ ￴اڑے گُشاں پرچاکہ ایسّائی، آئی ءِ ￵بُنکی سِتک مردمانی میان ءَ ￴مھر ءُ ￶برابری اِنت، راجمانی زور ءِ ￵ یک زلوری ئیں بھرے ات نوک آباتکاری کہ کینیا ءِ ￵تہ ءَ ￴مردمانی میان ءَ ￴کست ءُ ￶کینگ ودی کنگ ءُ ￶نابرابری ءِ ￵بُنیات ءَ ￴جوڑ کنگ ءَ ات ءُ ایشی ءِ ￵آسر ایش ات کہ اسپیت انسل ￴￶سیاہ نسل ءِ ￵سر ءَ ￴ بالادَست ات۔

ایسائیت ءِ ￵واتر ءَ ￴سُرِشتے ھم بندات کنت اے راجمانی بدلی ءِ ￵یک عملے، پد ءَ ￴آئی ءِ ￵تہ ءَ ￴تَمنی رھبند پُرشت ءُ ￶پروش ءِ ￵آماچ بوت۔ پیسر ءَ راجمانی کانود ءُ ￶اَکدار ءِ ￵کارکالب ءِ ￵وسیلہ ءَ ￴مردماں وتی زندگی گوں آ دگراں نزّیکی کُتگ ات۔ ھاسکر اے بنجاھی سوبہ ءِ ￵بابت ءَ ￴یک راستی یے ات، کہ اود ءَ ￴دوئیں اسکاٹ لینڈ مِشن ءِ ￵چرچ، مورمِن ءِ ￵یک مِشّنے ات کہ آ ماں 1939 ءَ ￴ٹھینگ بوتگ ات ءُ ￶اے مِشّن ءِ ￵بُنکی مکسد ایش ات کہ آ چیتو ایسائیت ءَ ￴ماں دگنیا ءَ ￴شینگ ءُ ￶تالان بہ کن اَنت، ءُ پیوریٹِن ربیت، یک پروٹسٹنِٹ گھتری ءِ ￵جُنزے ات کہ اے ماں انگلینڈ ءَ ￴شانزدھومی کَرن ءَ ￴دیم ءَ ￴اتکگ ات ءُ ￶پیوریٹِن ربیت ءِ ￵مکسد یک پلگاریں ابادتے ءِ ￵آرگ ات بزاں چہ کیتولِک ءِ ￵سان ءَ ￴آجو بوگ، ھست ات۔

ایسائی سِتک ءُ ￶لیکہ چہ یوروپین اکدار ءُ ￶رسم ءَ ￴جُتا بوت کُت نہ کنت۔ گپ ءِ ￵سبوت ایش اِنت کہ تو رکینگ بوتگ ئے￷، ایسّا ءِ ￵منّوگر ءُ ￶رندگیر بوتگ ئے￷، ءُ ￶دْراھیں مردم برابر لیکگ بوتگ اَنت بلے اود ءَ اے وڑ بلکل نہ ات۔ تئی بے دود ءُ ￶اینٹی ایسائی بوگ ءِ ￵ماپ: آئی ءَ ￴نوک آباتی واک ءِ ￵شوربندی نہ دیستگ ات، مردماں چہ آیانی زمین ءَ ￴زِبھر کنگ ، آیاں پہ کسانیں زرّے ءِ ￵کمائینگ ءَ ￴تماہ دیگ، آیاں چہ کانودی ھَکاں زِبَھر کنگ، ءُ ￶ڈیلیمیرز ءُ ￶گروگندز، آ زمانگ ءَ ￴واکداریں کھول بوتگ اَنت ءُ ￶آیاں مردمانی سر ءَ ￴زُلم کنگ ءِ ھاسیں ￵ھَک بوتگ، ءِ ￵وسیلہ ءَ ￴نیزگاریں مردم جنائینتگ اَنت ءُ ￶بے شرپ کنائینتگ اَنت۔ ھمے ھاتر ءَ ￴سرجمیں چرچ ءِ ￵ھلاپ ءَ ￴اوشتگی ات۔

چرچ گُش ایت: اسپیتیں مردم گُناہ کُت نہ کن اَنت; اسپیت شر اَنت، بلے سیاہ بد رنگ ءُ ￶جِنّ اَنت۔ چرچ ءَ ￴، نوک آباتی اینٹی ایسّا ءِ ￵ھلاپ ءَ ￴جنگ کنگ ءِ ￵بدل ءَ ￴، ھماھانی ھلاپ ءَ ￴جنگ کُت کہ آ پہ مرگ ءَ ￴وت ساڑی ات اَنت۔ انگت ایسّا ءَ وت یَھودی اُلس ءِ کاز پروش داتگ ات ءُ ￶دوئیں یَھودی گروپ ءِ ￵ھلاپ ءَ ￴مدام باوست کُتگ ات: یکے بُرجوآئیز ات، اے ھما تبک ات کہ ایشی ءَ ￴ھاسیں ھَک دیگ بوتگ ات ءُ ￶دومی رومن نوک آباتکار ات اَنت: ایسّا چہ رومن نوک آباتکارانی ھُکم ءَ ￴ھر ڈول ءَ ￴دْرنجگ بوت۔ یکے گُشت کُت کنت کہ اگاں ایسّا 1952 ءَ ￴کینیا ءَ ￴جھمنند بوتیں یا مرچی زِرباری اپریکہ یا رودیشیا ءِ ￵تہ ءَ ￴، آئی ءَ ￴را ماھو ماھو دھشتگرد یا کمیونسٹ ءِ ￵وڑ ءَ ￴درنجگ بوتگ ات۔

چرچ ءَ ￴ھچ نہ گُشت وھدے کہ زوراکیں کدم نوک آباتی سیزر ءِ ￵وسیلہ ءَ ￴چِست کنگ بوت اَنت، بلے چرچ ءَ ￴زُلم ءِ ￵ھلاپ ءَ آجوئی لوٹوکانی بگیری ءَ مُدام ￴وتی لِٹِّک تاب دات۔ اسل ءَ ￴سیاھیں نسل ءِ ￵ھلاپ ءَ ￴چرچ رنگ ءِ ￵جُتائی ءُ ￶ریا ءُ ￶رو ءِ ￵لیکہ ءَ ￴دیم ءَ ￴کار ایت، ءُ ￶چرچ ءَ ￴بس آیوکیں زند ءِ ￵ءُ ￶جنت ءِ بابت ءَ ￴￵درس ￴دات۔ لھتیں پادریانی کینگ داریں ءُ سیاسی لیکھاں ءُ ￶لھتیں اپریکی چرچ ءِ ￵رھشوناں وتی ھرابیں میراس پُشتہ دور دات اَنت، کہ آ انگت دینی زندگی ءِ ￵تہ ءَ اِت اَنت۔ آ چہ اُلس ءِ ￵ھر روچیگیں گریوگ ءَ وتی راجی مھشیت ءِ دارگ ءِ ￵واست ءَ ￴￴گُشئے سون داتگیں مُچی یے ءِ ￵وڑ ءَ ￴سَنٹ ات۔

من لھتیں چیز ￴مئے نوک آباتی دینی میراس ءِ ￵سر ءَ ￴زور دیگ ءَ ￴آں پرچاکہ چرچ ھرچی بُگُش ایت گڑا دْراھیں ایردستیں بَزگر ءُ ￶پوریاگر منّ اَنت پرچاکہ لس مھوک ￴چرچ ءِ ￵سر ءَ ￴سد در سد بیسہ کن اَنت۔ ایشی ءَ ￴مرچیگیں اپریکہ ءِ ￵تہ ءَ یا ￴لس مھلوک ءِ ￵نا اوشتوکیں جُھد ءِ ￵تہ ءَ ￴یک راستیں ءُ ارواھی بنیاتے ءِ ￵دیگ ءِ ￵ھاتر ءَ ￴مارا پگر ءُ ￶￵عمل ءِ ￵تہ ءَ ￴وت ءَ ￴را وت گون کنگی اِنت۔ چوناھا مرچی چرچ ءِ ￵کِرد چے بوت کُت کنت؟ من ءَ ￴پد ءَ ￴پھل کن ات اگاں من وتی گپ ءِ ￵بزاں چرچ ءِ ￵کِرد ءِ ￵سر ءَ ￴انگت اوشتاتگ آں۔ من پد ءَ ￴ھمے زور دیگ لوٹاں کہ من چرچ ءِ ￵بابت ءَ ￴گُشگ لوٹاں کہ آ یک باپاری اِدَارھے جوڑ بوتگ، بلے مردمانی زُرتگیں سِتکے انّا۔

یوروپ ءِ ￵تہ ءَ ￴چرچ ءُ ￶چرچ ءِ ￵رھشوناں ￴مدام ھاکُمی تبک ءُ ￶کبزہ گیرانی ھمراھداری کُتگ۔ چرچ ءَ ￴مدام وتی رنگ بدل کُتگ یا چرچ ءَ ￴ھاکُمی تبک ءِ ￵وسیلہ ءَ ￴اُلس ءِ ￵لُٹّ ءُ ￶پُل کانودی یا جائز کُتگ۔ کیتولِک چرچ ءِ ￵تہ ءَ، اگاں گپ تچک کنگ بہ بیت، مردماں ھمے گُشگ بوتگ کہ ووٹ چون دیگ بیت۔ چرچ ءَ گْوستگیں دور ءَ ￴گلامی شریں چیزے گُشتگ پرچاکہ یورپ ءِ تہ ءَ ￴گلامی ءُ ￶گلام ءِ ￵باپار کبزہ گیرانی لوٹ بوتگ۔ سیاھیں مردم لکّانی ھساب ءَ ￴وِسٹ اینڈیز ءُ ￶امریکہ ءَ ￴دیم دیگ بوتگ ات اَنت ءُ ￶آ چہ چرچ ءِ ￵زوریں زانشت ءُ ￶گُنگیں پلامرزی ءَ ￴بھا کنگ بوتگ ات اَنت۔

ءُ ￶گلام نارَگ ءَ ￴ات اَنت ءُ ￶چہ بازیں لَٹ شاپی ءَ ، گْوات ءِ ￵کمی ءَ، ءُ ￶شُدلاپی ءَ ￴مِرگ ءَ ات اَنت۔ کبزہ گیرانی تہ ءَ ￴یک کبزہ گیرے ءَ ￴یک جوانیں سوتے نبشتگ ات ” مُومن ءِ ￵گاڑی ءِ ￵تہ ءَ ￴ایسّا ءِ ￵نام ءِ ￵گِرّگ چو وش لگ ایت”۔ لیٹن امریکہ ءِ ￵تہ ءَ ￴لھتیں دینی رھشوناں کہ آیانی کِرّ ءَ ￴توکل ھست ات انچش کہ آیاں زمیندارانی ھلاپ ءَ ￴گَھگیری کُت ءُ ￶برے برے سِلکاریں پوج چہ چرچ ءَ ￴ھم کشّ ات۔ زِرباری اپریکہ ءِ ￵تہ ءَ (چہ لھتیں ایسّائی ئیں مردمانی ھمت ءَ ￴انچش کہ اوڈل اسٹون بہ بیت) چرچ ءَ ￴چیروکانی اَپَرتائڈ منّ ات، اَپرتائیڈ ریا ءُ ￶رو ءُ ￶زات ءُ ￶زُریاتی جُتائی ءِ ￵یک رھبندے ات کہ آ زِرباری اپریکہ ءِ ￵تہ ءَ ￴1948 ءَ ￴بگر داں 1994 ءَ ￴ھُکومت ءِ ￵وسیلہ ءَ سیاہ پوستانی سر ءَ ￴زورمُشگ بوتگ ات ءُ ￶اپرتائیڈ ءِ ￵آرگ ءِ ￵مول ءُ ￶مراد اسپیتیں نسل ءِ ￵بالادستی ءِ ￵دارگ ات، ءُ ￶اے زالمیں کبزہ گیر ￵چہ انڈالاں ھتم کنگ ءِ ￵ھاتر ءَ ￴زُلم ءِ ￵گَھگیری ءَ ￴کنیں پرچاکہ اسپیتیں نسل اینٹی ایسائی اِنت۔

امریکہ ءِ ￵تہ ءَ بیلی گراھِم، کہ آئی ءَ ￴بازیں مردمانی ماس کنورژن,ایشی ءَ ما ￴اناگتیں بدلی گُشیں انچش کہ یک چیزے ءِ ￵تہ ءَ ￴، یک لیکھے ءِ ￵تہ ءَ ، یک دینے ءِ ￵تہ ءَ ￴، ءُ ￶یک گلے ءِ ￵تہ ءَ ￴بدل بوگ ءُ ￶دومی چیز ءِ ￵تہ ءَ، لیکہ ءِ ￵تہ ءَ، دین ءِ ￵تہ ءَ، ءُ ￶یک گل ءِ ￵تہ ءَ ￴روگ اِنت۔ انچش کہ ایسّائی دین ءَ ￴یلہ کنگ ءُ اسلام ءِ ￵تہ ءَ ￴روگ اِنت ءُ ￶یاکہ یک مردمے کمیونزم ءِ ￵لیکہ ءَ ￴یلہ کنت ءُ ￶نیشنلزم ءِ ￵لیکہ ءَ بندوک بیت، ءِ ￵زمہ واری ات ءُ اپریکہ ءَ ￴اتک ءُ ￶بازیں اپریکن ایسّائی دین ءِ ￵تہ ءَ ￴بدل کُت اَنت۔ آ پیسریگیں پریزیڈنٹ جُون ءِ ￵یک مزنیں دوستے اَت۔ آئی ءَ ￴، وھدے کہ آ جست گرّگ بیت، ویتنام ءِ ￵سر ءَ ￴امریکہ ءِ ￵برجمیں کُشتار نگد ءُ ￶رَد کُت۔

بلے ماں روکپتی دگنیا ءَ ￴چرچ چوناھا راجمانی، مالی، ءُ ￶چاگردی تباھیاں تجرُبگ کنگ ءَ ￴اِنت پرچاکہ ھاکُمی تبک ءُ ￶سنتی چَکمَک ءِ ￵ھمراھی ءَ چہ ￴آئی ءِ ￵برجمیں سنّت ءَ ￴چرچ نو کْوَھن جوڑ بوتگ۔ نو چرچ مردمانی واھِشت ءُ ￶سِتک ءِ ￵پیشدارگ ءَ ￴دسکش کنگ ءَ ￴اِنت، ءُ ￶چرچ ءِ ￵رندگیر روچ پہ روچ کم بوگ ءَ ￴اَنت پرچاکہ چرچ ءِ ￵عمل ایردستیں مردمانی راستیں جُھد ءَ ￴پیش دارگ ءَ ￴نہ اِنت۔

زاناں چرچ اپریکہ ءِ ￵تہ ءَ ￴جُتا اِنت؟ گْوست ءَ ￴ربیدگ ءِ ￵پِڑ ءُ ￶راجمانی جُنز ءِ ￵تہ ءَ ￴چرچ ءِ ￵کِرد ءِ ￵بابت ءَ ￴من گپ کُتگ۔ اگاں گْوست ￴اپریکی لیکہ ءِ بیگواھی ءُ ￶ربیدگی پراموشی ءِ مستریں سوبے بوتگ، بلے ایشی ءَ الّم ￴،مرچی، ربیدگی یکراھی کنگ ءِ ￵ھاتر ءَ ￴ترا کار کنگ لوٹ ایت۔ ایشی ءَ ￴پُرشتگیں اپریکی دودمان ءِ ￵روتگانی تہ ءَ ￴دوبر روگی اِنت: ایشی ءَ ￴سانگ ءُ ￶کُربانی ءِ ￵اپریکی ربیتی دْروشم الّم تپّاسگی اِنت۔ اپریکی ربیتی ٹکّ پرچا اے پیمیں ربیتی چیزاں مانادار لیک ایت؟ مُنڈُومُگ, ھئور ءِ ￵ھُدا چی یے؟ مُگومُو، کوہ، ماہ، ءُ ￶دْرچک ءِ ￵ھُدا چی یے؟ زاناں آ ربیتانی تہ ءَ ￴ایسّائی سِتک ءِ ￵بنیات کراس ءَ شوھاز کُت کن اَنت ءُ ￶یاکہ اے پیمیں ربیت ￴مُدامی ءِ ￵واستا پورپی میانی تبک ءِ ￵ربیدگ ءِ ￵تہ ءَ مان پوشگ بہ بنت؟ زاناں مئے پادری ھما گُداں پوشگ ءَ ￴اَنت کہ کبزہ گیر انو پوشگ ءَ ￴اَنت اش؟ زاناں مئے پادری ھما چرچاں اڈ کنگ ءَ ￴اَنت کہ انگریز اڈ اش کنگ ءَ ￴اَنت؟ زاناں ما ھما ھساب ءَ کیکاں کپ کنیں کہ اسپیت وتی سانگ ءِ ￵ربیت ءِ ھساب ءَ ￴کپ کن اَنت اش؟ کیک ءِ ￵کپ کنگ ءُ ￶چلّا ءِ ￵دیگ چہ مئے پِت ءُ ￶پیروکانی نجائی ورگ یا پس ءِ ￵کُشگ ءُ ￶بیر ءِ ￵جوش دیگ ءُ ￶بُرز ءَ ￴یلہ دیگ گیشتر پرچا منّگ بیت؟ پاکیں چرچ ءِ ￵تہ ءَ ￴شراب چہ نجائی ءَ پرچا ساپ ءُ ￶پلگار لیکگ بیت؟ اے بے سریں جُست نہ اَنت۔

ھمے ربیتانی ھمراھی ءَ ￴مارا وتی پجّار گچین کنگی اِنت کہ آ پہ یک ٹکّے ءِ ￵اَکدارانی درشان کنگ ءَ ￴ارزِشدار اِنت۔ بلے راجمان ءِ ￵تہ ءَ ￴اپریکی چرچ ءِ ￵مسترین ھترا ￵راجمان ءِ ￵دْراھیں سِلکاریانی تہ ءَ پُترگ اِنت۔ آجوئی ءِ ￵گرگ ءَ ￴پد اپریکہ ءَ ￴میانی تبک دیم ءَ ￴اتک: اے تبک زمینانی کبزہ ءُ ￶یکجاہ کنگ ءَ ￴دزگٹ ات ءُ آیاں وتی باپاری سیت چہ ￶پوریاگر ءُ ￶نیزگارانی سیتاں گیشتر ارزشت دات اَنت۔

من ترا یک جُستے گُشاں کہ کنیا ءِ ￵سنّت کئے ءِ ￵دست چیر ءَ ￴اِنت؟ ; ورکِنگ پارٹی ءِ ￵اَھوال ءِ ￵رِد ءَ ￴کینیا ءِ ￵راجی ایسّائی کونسِل ءِ ￵دست چیر ءَ ￴اِنت۔ اے یک ساپیں گپے کہ کنیا ءِ ￵راجمان ءِ ￵تہ ءَ ￴تبکی بھر ءُ ￶بانگ گِندگ بیت ایشی ءِ بنیات ءَ ￴راجی دولت ءِ ￵بھر دیگ بیت۔ کینیا ءِ ￵راجمان مارا ھست ءُ ￶نیست ءِ ￵شریں درور دنت۔

زاناں چرچ، انچش کہ یوروپ ءُ ￶لیٹِن امریکہ ءِ ￵تہ ءَ ￴بوتگ، چہ بیوروکریٹِک کمرشل میانی تبک ءُ ￶ایلیٹ ءِ ￵سنّت ءَ، دری ملک ءِ ￵کیپیٹلزم ءِ ￵ھاتر ءَ ￴اّلم از ءَ ￴دیمکار کار کنت؟ زاناں چرچ یک اندامے ءِ ￵وڑ ءَ ￴لھتیں مردمانی دست ءَ ￴اُلس ءِ ￵لُٹ ءُ ￶پُل ءَ ￴نہ منّ ایت کہ ھمے مردم چہ الم ءُ ￶زانت ءِ ￵سیت ءُ ￶راجمانی اِدَارہ ءِ ￵دارگ ءِ ￵سوب ءَ ￴باز دولت کمائینگ ءِ ￵جاگہ ءَ ￴اَنت؟ زاناں چرچ کیپیٹلزم ءَ ￴رَد کنت کہ آئی ءِ ￵تہ ءَ ￴بےکار ءُ ￶جلّادی زانگ بیت؟ من ءَ ￴سِتک اِنت کہ چرچ، چہ وتی ردیاں سبک زور ایت، پیٹر ءِ ￵چرچ ءِ ￵بنداتی ءُ ￶کْوھنیں کمیونزم ءَ ￴دوبر کیت ءُ ￶اپریکی ربیتی راجمان ءَ ￴ھم۔

ایشی ءِ ￵ءُ ￶اپریکی لس مھلوک ءِ￵ برابری ءِ ￵ھمراھی ءَ ّسنّت ءِ ￵تہ ءَ ￴کار کنگ بہ بیت، ما چہ یک لبی ئیں ءُ ￶کینگ داریں چاگردے ءِ ￵آجو بوگ ءَ ￴￴یک نوکیں چاگردے اڈ کت کنیں، ءُ بس یک سوشلسٹ چاگردے ءِ ￵تہ ءَ پہ ￴مردمانی کمک ءَ ￴وتی سرجمیں ھُنراں سرپد بئیں۔

آشوب ءِ ￵کتاب ءَ ￴یات بہ کن ات: من یک نوکیں زمینے ءُ ￶جنتے دیست۔۔ ھو، بلے کْوھنیں ٹِسٹِمنٹ ءِ ￵تہ ءَ ￴زبور ءِ ￵نبشتہ کار وتی ￵توار ءَ ￴ مئے جاورھانی ھاتر ءَ ￴گیشتر ارزان کنت: ما یک جُتائیں زمینے ءِ ￵تہ ءَ ￴چیتو ھُدا ءِ ￵سوت ءَ ￴جن ایں؟ اے منی سِتک انت کہ چرچ چہ راجی آجوئی لوٹوکانی جُھد ءِ ￵کمک ءَ، چہ رودراتکی میانی تبک ءِ ￵ربیدگ، نیو کالونیلزم، ءُ ￶کیپیٹلزم ءَ ، وت ءَ دور کنت۔ مارا کْوھنیں مَندر ءِ ￵پُروشگ ءِ ￵زالورت بوت کُت کنت تاکہ ما یک نوکیں ءُ ￶جُتائیں مندرے اڈ بہ کنیں۔

REFERENCE
1. Speech made at the fifth General Assembly of the Presbyterian Church of East Africa at Nairobi: 12 March 1970.

بلوچ لبریشن فرنٹ ءِ جارکش میجر گْوھرام بلوچ ءَ رسانکدر ءَ شنگ کتگیں درشان ءِ تہ ءَ گْوشتگ کہ سرمچاراں بیست نُھ اکتوبر ءِ شپ ءَ یازدہ ءُ پنجاہ ملٹ ءَ ھیرونک ءِ کوہ سر ءَ برجاھیں پاکستانی پوج ءِ چوکی نشانگ کتگ، اُرش ءَ راکٹ ءُ وتکاریں سلاھاں کارمرز کتگ چریشی ءَ چہ پوج ءِ کارمنداں جانی ءُ مالی تاوان چست کنگ کپتگ-

جارکش ءَ گوشتگ کہ اُرش ءَ پد سرمچاراں وتی مُھریں ھنداں سر بیتگ اَنت ھمے میان ءَ ترس آماچیں پوج ءَ لَس آبادی سر ءَ مارٹر گولہ آس داتگ چریشی ءَ چہ دمگی مردمانی لوگ تاوان داتگ اَنت-

جارکش ءَ گْوشتگ کہ بی ایل ایف اے اُرش زمہ واری ءَ من ءُ زورگریں پوج ءِ دراھگ ءَ تاں اُرش برجاہ دارگ ءِ کول کن ایں-

بلوچ لبریشن آرمی ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ شنگ کتگیں درشان ءَ گوشتگ گوستگیں شپ ءَ سرمچاراں دکی ءَ زورگرین پاکستانی پوج ءِ یک پوسٹے نشانگ کتگ-

جارکش ءَ گوشتگ سرمچاراں دکی ءِ شھر ءَ ھستیں زورگریں پاکستانی پوج ءِ یک پوسٹے گرنیڈ لانچر ءُ مزنیں سلاھانی گون ءَ نشانگ کتگ- اُرش ءَ دشمنیں پوج ءِ یک کارندھے جاہ پہ جاہ ءَ مرتگ ءُ دشمن ءَ دگہ گیش جانی ءُ مالی تاوانانی دیمپانی کنگ کپتگ-

جارکش ءَ گوشتگ بلوچ لبریشن آرمی اے اُرش ءِ زمہ واری ءَ من ایت ءُ اے کول ءَ کنت کہ زورگرین پاکستانی پوج چہ بلوچستان ءَ درکپگ ءَ داں اُرش برجاہ بنت اِنت-

پاکستانی لشکر ءَ چہ تربت ءَ 9 ازمکار آوار جتگ انت ۔

ھالانی رد ءَ گوستگیں شپ ءَ پاکستانی لشکر ءَ کیچ کلچر سنٹر ءِ سر ءَ ارش کتگ ءُ مارکر استاد عارف مزار ءَ ھوار سنٹر ءِ سرجمیں کارندہ دزگیر کتگ انت ۔

دمگی اھوالانی رد ءَ پاکستانی لشکر ءَ ازمکار سرجمیں شپ بندیگ کتگ اَنت ءُ پولیس ءِ دست ءَ داتگ اَنت۔

فنکارانی دزگیر کنگ ءِ سر ءَ چاگردی تکانی نیمگ ءَ سک باز ایراد گرگ بوھگ ءَ اِنت۔ وھدے کہ ضلعی انتظامیہ ءَ انگت ءَ آوار جنگ ءَ پد ازمکارانی دزگیر کنگ ءِ ھوالگ ءَ ھچ وڑیں لیکہ پیش نہ کتگ۔

جنگ، نامینتگیں سِتک ءُ وھد ءِ لوٹ

نبشتہ کار :برزکوہی

رجانک: ساوڑ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

جنگ دنیا ءِ ھما تورناک، بَلے پیسلہ کنوکیں راستیاں چہ یکّے کہ ھیال ءُ لیکھانی آدینک ءَ مَٹّ ءُ بَدلی ءُ عمل ءِ کینوس ءَ سانمندی ءِ بودناکی ءِ سَوَب ءَ مرچیگیں دور ءَ برجاھیں باوستاں وتی تہ ءَ جاہ دیان ءَ ھَست ءُ برجم اِنت۔ اے بُرز ءُ بُلندیں کوہ ءِ سر کپگ ءُ ایشی ھَمُک لائکی ءُ بازیں تَک ءُ پھناتانی سرپد بوگ ءِ ھاتر ءَ ￴بے سیت ءُ کوھنیں لیکہ، نامینتگیں ءُ گچین کُرتگیں سِتک ءِ گُباراں چے سرباریں باتن ءِ دیدانک ءِ جاہ ءَ مرچیگیں وھد ءِ ارزشتدار ءُ ھاسیں راستی ءُ لوٹ ءُ گُزراں گوں ھمّت ءُ ھاٹیگ ءَ چارگ ءُ تپّاسگ الّمی اِنت۔

باوست ءِ اے سرھال ءَ را یک سیت مندیں آپسرے ءَ سر کنگ ءِ ھاتر ءَ ￴وتی زاتی مارِشت ءُ دوستی، کوھن ءُ کدیمیں لیکھانی دامن ءِ گِرگ ءِ زلورت نہ اِنت، بلکیں ایشی ءِ تہ ءَ زند گوازینگ، ایشی ءَ ￴را اوپار کنگ ءُ ایشی ءِ کاریچاں(Circumstances) شہ گوزگ ءِ زلورت اِنت۔ چرے راستی ءَ گوں بندوکیں نہ تُرس ءُ دلیریں جنگول وتی باتِن ءِ تہ ءَ ￴ ھست ءُ برجمیں گُڈّی منزل ءِ ھاتر ءَ ￴ مِرگ ءِ امبازگ ءَ ھم چَکّ ءُ پد نہ بنت۔ چمیشکا ھمے دلگوش کرزیں راستی کہ چہ ایشی ءَ کس انکار کُت نہ کنت، ایش پہ وتی راجی مکسد بزاں آجوئی ءِ ھاتر ءَ پھمگ ءِ واستہ ایشی ءَ گوں بندوکیں سِتک ءُ راستی ءَ را مرچیگیں وھد ءِ لوٹ ءُ گُزرانی آدینک ءِ تہ ءَ ￴ یکبرے پدا چہ بندات ءَ چارگ ءُ تپّاسگ الّمی اِنت۔

بلوچ راجی آجوئی جُنز ءِ ￵جنگ ءِ آسر بکشیں راستی ءِ مَنّگ ءَ گوں جُتاھیں جھل ءُ بُرزی ءَ شہ گْوزگ ءَ پد ھم گُڈّی ءُ پیسلہ کُتگیں منزل ءِ نیمگ ءَ سپر جنان اِنت۔ اے جنگ ءَ گوں بندوکیں تَک ءُ پھناتانی تہ ءَ مَٹّ ءُ بدلی ءُ کُلّاں شہ مستریں بھر ءِ یک نوکیں رَوِشتے(Trend) ءِ دروشم ءَ بدل بوگ ءَ را پھمگ ءِ ھاتر ءَ ￴مارا کوھن ءُ کدیمیں سِتک ءُ مارِشت یکِّر کنگ لوٹ اَنت ءُ گوں زانشت ءُ دانائی ءِ ھمراھی ءَ اَلم ءُ عمل ءَ بندوک بوگ لوٹ ایت۔

یک دلگوش کرزیں راستی ءِ جَہت ءَ جنگ ءِ تہ ءَ سِنچ ءُ سما ءَ گوں بندوکیں پیسلھانی تہ ءَ یک نوکیں رَوِشت ھاسکر پدائی اُرش ءُ کُربانیاں مارشت ءُ اوشت آماچیں مجگ ءِ شاھیم ءَ تورَگ ءِ بَدل ءَ ڈنّ ءُ در ءَ شہ چارگ ءُ تپّاسگ الّمی اِنت۔ پرچاکہ راستی ءُ بدل بووکیں رَوِشت ءِ نوکیں دْروشم مئے دیدانک ءَ شہ دُور ھست ءُ ساڑی اِنت۔ پلسپہ ءِ رد ءَ ھمے لیکہ ءِ بابت ءَ خورشید جاوید وتی کتاب، انقلابی سیاسی نظریات(آشوبی سیاسی لیکہ) ءِ دومی چھاپ ءِ تہ ءَ اسٹالن ءِ رَوِشت ءِ لیکہ ءُ تشری ءِ شوندات ءَ دنت ءُ نِبشتہ کنت کہ “ابرمی بنیات ءَ ھِچ چیزّ یک ھساب ءَ اوشت ءِ آماچ نہ بیت ءُ یکشل ءَ بدل بوھان بیت۔ پمیشکا یک چیزّے ءِ تہ ءَ ￴ مَٹّ ءُ بدلی آئی ھلاسی ءُ مَرگ نہ بیت بلکیں اے عمل، یک نوکیں دروشمے ءِ تہ ءَ ￴وتی پوست ءَ ￴لاگوش ایت۔” اگاں ما جنگ ءِ تہ ءَ ￴ بَدلی ءُ یک نوکیں دْروشمے ءِ تہ ءَ ￴ بدل بوگ ءِ عمل ءَ ھمے لیکہ ءِ بنیات ءَ بچاریں تاں ما اوشت ءِ ￵آماچ ءُ شُونز بستگیں ھیالاں شہ درآیگ ءَ ھچ وڑیں جنجال ءِ دیمپان نہ بئیں۔ ھمے وڑ ءَ مارا وتی سسّا ءِ تہ ءَ ￴ ساڑی ئیں ھیال ءُ ڈنّ ءَ ھستیں راستی ءِ درمیان ءَ سیادی ھم پھمگ لوٹ ایت، چیاکہ بہ گُپت ء خورشید جاوید “ھیال انسانی سسّا ءِ پیداوار اِنت ءُ انسانی مجگ مادہ ءَ چہ جوڑ بوتگ۔ پمیشکا سِنچ ءُ سَما انسانی اگل ءِ دومی تبک ءِ پیسلھے، چیاکہ اے مادہ ءِ جند ءِ دروشم اِنت۔ چمیشکا راستی انسانی سسّا ءَ شہ ڈنّ وت ھست ءُ ساڑی اِنت۔”

ما کُربان بوگ، جنگ ءِ تورناکی ءُ راستیاناں سرجم ءَ مَنّگ ءُ دشمن ءِ دیم ءَ گوں یک نوکیں ترزکارے ءَ اوشتگ ءِ پُشدر ءَ سنچ ءُ سما ءِ بُنُکّی سَوَبانی پولگ ءِ جُھد ءَ مدام کوھن ءُ کدیمیں ءُ وتی اندر ءِ سسّا ءُ سوچ ءِ نِزوری ءُ نامینتگیں اکدار ءُ زانِشت ءِ بنیات ءَ کنیں۔

چریشی ءِ سَوَب ءَ نوکیں راستی ءُ لوٹ ءُ گُزرانی پھمگ گْران بیت۔ سِنچ ءُ سما، تُری آ نَپری بہ بیت یا مُچّانکی(اجتماعی) سِنچ ءُ سما، ایشانی بارہ ءَ ￴ جُتا جُتائیں، کْوّاس، چاگردی تب زانت ءُ فلسفیاں وتی لیکہ ءُ ھیال دیم ءَ آؤرتگ اَنت کہ آوانی ھُورتی ءَ گوں وانَگ ءَ شہ مارا راجی جُنزانی تہ ءَ جنگ ءِ نوکیں دْروشم ءُ دیدانک ءِ پھمگ ءَ ارزانی بیت۔

پہ درور، ہنگری ءِ نامداریں مارکسی فلسفی، György Lukács ءِ سِنچ ءُ سما ءُ بَدلی ءَ مارکسی لیکہ ءِ آدینک ءَ بیان کنان ءَ گُش ایت کہ “سِنچ ءُ سما یک چیزّے ءِ بابت ءَ یک جُتائیں زانِشتے نہ اِنت، بلکیں اے مُردم ءِ اندر ءَ ھست اِنت کہ آئی ءَ بدل کنت۔

پہ درور، پوریاگرانی تَبَکے وھدے کہ یک تَبَکے بوگ ءِ سِنچ ءُ سما ءَ دار ایت تاں آ بدل بیت۔” اگاں ما ھمے ھیال ءَ راجی لیکہ ءِ بنیات ءَ بہ تپّاسیں، تاں راجی یا مُچّی سِنچ ءُ بُود ءِ بوگ یک مردُمے ءَ را ھرچی کنگ ءِ تاکت ءَ چے سربار کنت۔ بُنلاد یا بُنھِشت یک نَپرے ءِ گوں سِنچ ءُ بُود ءَ ساجو بوگ ءَ شہ بیت کہ آ گُڈسر ءَ ￴یک مُچّی ئیں رَوِشتے جوڑ بیت۔ بہ گُپت ء György Lukács، “اگاں اڑ ءُ ￶کُڑ (Contradiction)ءِ بنیات ءَ بہ چاریں تاں ھِچ نَپر چَرے نیمّون ءَ گوں زمّہ واریاں شہ جست نہ کنت کہ آ یک نَپرے ءُ دگنیا ءِ نَسیب آئی مھتاج نہ اِنت۔ چیا کہ اکلاکیات ءِ بُنُکّی ھیال، زِرد ءُ زمہ واری ءِ مارِشت پہ اے ھیال ءَ بُوتنی (Possibility) نہ اِنت۔ بوتنی بنیات ءَ اے عمل(بدلی) نَپر ءِ جند ءِ سر ءَ ￴ اِنت۔” نَپر ءِ بے اشکامی ءُ بے سدّکی کُجام ھم ھوریں پیسلھے ءَ عملی دروشم ءَ پیلو بوگ ءَ نئیل ایت۔ نَپرانی گُڈّی پیسلہ یک نوکیں رَوِشتے ءُ نوکیں شوربندی یے ءَ را بندات ءَ جوڑ کنت ءُ مُچی ءِ گْورا سر کنت۔ پمیشکا گوئٹے ءَ گُشتگ کہ:

“اِدا(مارا) بے سدّک ءُ دلجم نہ بوگ گِر ءُ دار کنگی اِنت ءُ لگوری ماں ھاکاں بار دیگی اِنت۔”

ایش ءَ ابید، بلوچ راجی جنز ءِ تہ ءَ سیتّ مند ءُ آسر بکشیں مَٹّ ءُ بدلی ءَ را پھمگ ءِ ھاتر ءَ گوریلا جنگ ءِ گْوستگیں لیکہ ءُ دبستانانی تہ ءَ ￴شوھازگ ءِ بدل ءَ مرچیگیں دور ءَ فلسفی ءِ اپروچ ءَ شہ کُمکّ زیرگی اِنت۔ پرچاکہ جنگ وت یک زانِشت ءُ ازمے کہ آئی ءِ بابت ءَ پوہ ءُ سرپد بوگ ءِ ھاتر ءَ ￴مارا ایشی ءِ مَٹّ ءُ بدلی ءُ نوکیں رھبنداناں فلسفی ءِ بنیات ءَ تپّاسگی اِنت۔ فلسفی ءِ زانِشت ءِ تہ ءَ Epistemological سرھالانی بابت ءَ زانگ ءُ آوانی بابت ءَ گوں ھُورتی ءَ پوہ بوگ ءِ ھاتر ءَ ￴جُتا جُتائیں اپروچ گچین کنگ بنت۔ چریشاں چے یکّ اپروچے Empiricism اِنت۔ اے اپروچ ءِ رد ءَ کجام ھم چیزّے ءِ بابت ءَ زانت ءُ زانِشت ءَ چے سربار بوگ ءِ ھاتر ءَ ￴ تھیوری ءِ جاہ ءَ کُتہ کاری ءُ چار ءُ تپّاس کنگ ءِ سرا دلگوش دیگ بیت۔ اے اپروچ ءِ تہ ءَ ￴سینسز ءِ ھم یک کِردے ھست اِنت، کہ چرائی برورد ءَ پوہ ءُ سرپد بوگ ءِ ھاتر ءَ عملی چار ءُ تپّاس ءُ پَٹّ ءُ لوٹ کنگ ءِ رھبند گچین کنگ بیت۔ اگاں ما جنگ ءَ را سرپد بوگ ءُ آئی تہ ءَ ￴ بَدلی ءَ را تپّاسگ ءِ ھاتر ءَ ￴ مرچیگیں وھد ءِ تہ ءَ ￴ لیکہ ءُ دَبستاناں یکّ نیمگے ایر بکنیں ءُ ایمپیریکل اپروچ ءُ عملی چار ءُ تپّاس ءِ رھبند ءَ گچین بہ کنیں تاں راستی چو روچ ءَ زاھر بیت۔ اگاں راج ءِ تہ ءَ ￴ اے شوربندی ءَ چہ پد بوتگیں بدلی چار ءُ تپّاسگ بہ بنت تاں ما سرپد بئیں کہ راج جنگ ءَ را کُجام بنیات ءَ چارگ ءَ اِنت ءُ پریشی ءِ ￵ھاتر ءَ کُجام ھدّ ءَ تاں شُت کنت۔ پرچا اے ھمے راج اِنت کہ آ کُجام ھم جُھدے ءَ را یک نوکیں دْروشمے دیگ ءِ ھاتر ءَ ￴کُمکّ کنت۔

مئے پِگر ءُ اپروچ ءِ دار ءُ مدار مئے باتِن ءِ نگاہ، دورچاری ءُ ھیال ءِ یکّتائیں ازم ءَ گوں بندوک اِنت۔ اندری بنیات ءَ ما چیکّس کہ کسانیں کَدّے ءِ واھُند بئیں، ڈنّ ءَ ما بدلی ءُ نوکیں رَوِشت ءُ راستیاں ھما باتن ءَ گوں چاریں۔ سِتک ءِ تراشتگیں بُتانی ساگ ءَ ما لوٹ ءُ گُزرانی نوکیں ترزکاراں وتی کوھن ءُ کدیمی ءِ دیم ءَ ھَترھے سرپد بئیں۔ ما گْوست ءِ دلکشی ءُ زیبائی، بے سیتّیں ءُ پوچکیں شوربندیاں چے درآگ ءَ پمیشکا دل جَنیں کہ چریشی ءَ چے ناں سِتک ءِ بُت پشت کپ اَنت ناں کہ مئے دلدوستانی ابابت۔ ھمے پگر ءُ اپروچ ءَ را فرانسیسی نبشتہ کار، مارکسی نگدکار ءُ تھیورسٹ ریگس ڈیبرے ءَ وتی کتاب Revolution in the Revolution ءِ تہ ءَ ￴ کِسّھی رنگ ءَ چو بیان کُتگ کہ “ما کدی ھم وتی مرچیگیں زمانگ ءَ گوں سرجم ءَ بندوک نہ بئیں۔ گوستانک وتی زاھری دروشم ءَ بدل کنان ءَ دیم ءَ جُنزان کنت ءُ تلّو ءِ سر ءَ ￴ گْوستگیں زمانگ ءِ نکاب ءَ پوشیت ءُ سَھرا بیت، ءُ ما کسمانک ءِ مانا ءَ چہ زِبھر بئیں۔ ھر رند ءَ کہ تلّو ءِ پردہ چِست بیت، یکشلی یکرندے پد ءَ ￴ برجاہ دارگ کپ ایت۔ راستی ایش اِنت کہ ایشی ءِ ￵زمّہ وار گوستانک نہ اِنت بلکیں مئے دیدانک اِنت کہ آ گوست ءِ دربُرتگیں یاتگیری ءُ اکساں چے سرریچ اِنت۔ ما گِندیں کہ ھَستیں زمانگ گْوست ءَ چیر ترّینتگ، بِلّے کہ ھستیں زمانگ آشوب ءِ جند اِنت۔”

جنگ ءِ تہ ءَ ￴ ھچ شوربندی نا سرجم ءَ اول ءُ آخری بیت، نئیکہ میان اُستمانی بیت۔ وھد ءُ جاورانی تہ ءَ ￴لوٹ ءُ گُزر چیزّاناں بُن تاں سر ءَ ￴ نوک جوڑ کنگ ءُ وتی سرکل ءَ شاھیگان ءُ مستر کنگ ءِ ھاتر ءَ ￴جُھدکاراناں سِنچ ءُ بُود ءِ جُھلانکیاں بکش ایت۔ ھمے بُنُکّی پِگر ءِ پوہ بوگ باز الّمی اِنت کہ جنگ ءِ تہ ءَ ￴پیسلہ کنگ ءِ ساھت ھما وھد ءَ کئیت ءُ سر بیت وھدے سسّا ءِ تہ ءَ ￴سِتک ءِ بُت ءُ مادی زلورتانی بدل ءَ مکسد ءِ ھاتر ءَ ￴ لچکداری ءُ گُڈّی منزل ءِ ھاتر ءَ ￴دلگوش کرزیں زانِشت ءِ سر ءَ ￴دلگوش دیگ بہ بیت۔ جنگی شوربندی ءِ تہ ءَ ￴ میان اُستمانی، ابرمی ءُ تَچک ءُ پدّر بوگ ءِ لیکہ نہ یک ھاسیں سرکل ءِ چاگِرد ءَ چَکرّ ایت، نئیکہ آسمانی کتابے بیت، بلکیں گُڈّی منزل ءُ آپسرے ءَ تاں ایشی ءَ مَٹّ ءُ بدلی ءِ یکشلیں دْرچے بندات بیت۔ ھمے لیکہ ءَ را ریگس ڈیبرے ءَ وتی کتاب Revolution in the Revolution ءِ تہ ءَ ￴ باز زیبائیں رنگے ءَ درشان کُتگ۔ ھر کنٹینٹ ءُ مُلک ءَ آشوبی سِلاہ بندیں جُھد ءَ را ھاسیں جاورانی دیمپانی کنگ کپ ایت۔ اے جاور نہ ابرمی اَنت، نئیکہ تَچک ءُ پدّر۔ پمیشکا اے یک راستی یے کہ کُجام ھم جیڑھے ءِ بابت ءَ زانگ ءُ پوہ بوگ ءِ ھاتر ءَ ￴سالانی کُربانی دیگ الّم اِنت۔”

دُنیا ءِ تہ ءَ ￴ ھترناک تِریں ھیال ءُ اپروچ ھمے ھبر ءِ گُشگ ءُ منّگ اِنت کہ ما زانت ءُ زانِشت ءِ واھُند ایں۔ پرچا کہ چمداں چے عمل ءِ ھما دروازگ پچ بنت کہ مُچّانکی ءُ ￶ راجی سیتّ ءُ نَپانی ھاتر ءَ نہ کار دَے انت، نئیکہ گُڈّی منزل ءِ ھاتر ءَ ￴ چیدگ جوڑ بنت۔ بلکیں(چریشی ءَ چے) جُنز کْوھن ءُ کدیم ءُ بے سیتّیں رَوِشت ءُ اپروچانی جاہ ءُ دَمن جوڑ بیت۔ مئے کِرد مئے پَگر ءُ اپروچ ءِ آدینک اَنت، وھدے ما پھر ءُ شان ءُ ریا ءُ ￶رو (Discrimination) ءِ آماچ بوھان ءَ چیزّے بوگ ءِ بدل ءَ چیزّے کَنگ ءِ بابت ءَ اٹکل جنیں تاں ایشی آسر ھستیں وھد ءَ بِہ گِندئے پہ تاھیر ءُ اشکامی ءَ جْوان بہ بیت، بَلے باندات ءَ ھِچ پہ ھِچ سیتّ مند نہ بیت۔ زانوگِری ءِ ھمے اپروچ ءَ را ریگس ڈیبرے وتی کتاب Revolution in the Revolution ءِ تہ ءَ ￴اے رنگ ءَ دْرشان کنت کہ “فیڈل(کاسترو) ءَ گوریلا جنگولانی لھتیں بے سوبیانی بُھتام ھاس زانوگری ءِ تَب ءِ سر ءَ ￴جَتگ۔ ایشی ءِ ￵سَوَب ءَ ما پھم اِت کنیں: زانوگِر یا کْوّاس وتی جسدی نزوری ءُ کوچگی زند ءَ گُزران نہ کنگ ءِ کمّی ءَ را یلو دنت ءُ پیسر ءَ ￴ چے گیشّینتگیں ءُ جوڑ کُرتگیں لیکھانی بُنیات ءَ زند گْوازینگ ءِ کوشست ءَ کنت۔ اے ھبر ءِ جیڑگ ءَ گوں کہ آ پیسر ءَ ￴چے زانِشت ءِ واھُند اِنت، آ آستو آستو در بارت ءُ باز کمّ لچکدار بیت۔

ھمے وڑ ءَ زوراک ءُ انسانیت ءَ چہ دَریں دژمن ءِ دیم ءَ اوشتوکیں سِنچ ءُ سما ءَ چے سرباریں جنگول ءُ جُھد ءِ تہ ءَ ￴ گْران ءُ سنگینیں جنجالاں شہ گْوزوکیں زمین ءِ پُسّگ اے ھبر ءَ جْوانی ءَ پوہ ءُ سرپد اَنت کہ جنگ ءِ تہ ءَ ￴ منزل ءَ ابید ھِچ چیزّ اولی ءُ گُڈّی نہ بیت ءُ شوربندیانی تہ ءَ ￴ مَٹّ ءُ بَدلی ءُ جاورانی رِد ءَ نوکی ءُ تیزی چینکس ارزشت دار اَنت۔ آ اے کار ءَ جْوان سرپد اَنت کہ گوریلا جنگ ءَ گوں بندوکیں لیکھانی ارزشت وتی جاہ ءَ ھَست اِنت، بَلے آ سِتک ءُ زانت ءُ زانِشت ءِ میان ءَ پَرک ءِ پھمگ ءَ چے زِبھر نہ اَنت۔ آ زان اَنت کہ جنگ “آواں چے چے گیش دژمن ءِ دست ءَ اِنت” آ ھمے ھیال ءَ شہ جْوانی ءَ آژناگ اَنت کہ آئی تشری ریگس ڈیبرے ءَ چو اے وڑ ءَ کُتگ کہ دانکہ گُڈّی منزل ءِ سر ءَ ￴دلگوش گْور کنگ بوگ ءَ اِنت، اے جیڑہ مانا نہ دار ایت کہ جُنز اَدارُکی بنیات ءَ کُجام نیمگ ءَ رَوگ ءَ اِنت۔

ھمے رنگ ءَ جنگ ءَ را پھمگ ءِ ھاتر ءَ ￴ گْوست ءِ کوھن ءُ پوچکیں ربیت، تراشتگیں بُتانی سِتک، اوشت آماچیں لیکہ ءُ عمل ءَ شہ زبھریں زانوگری ءِ لیکہ ءِ جاہ ءَ دیدانک ءَ را ایمپیریکل بنیاتانی سر ءَ ￴ وتی دْلگوش گْور کنگی اِنت۔ گْوست ءَ را مرچیگ ءِ سر ءَ ￴ھاکمی کنگ ءِ ￵دارگ ءِ ھاتر ءَ ￴پَٹّ ءُ پول ءِ راہ ءِ گچین کنگ ءَ ھوار عمل ءَ گوں دل ءِ جُھلانکی ءَ منّگی اِنت۔ مرچیگیں زمانگ ءِ ￵ لوٹ ءُ گُزرانی آدینک ءِ تہ ءَ چیزّے کنگ ءُ چیزّے بوگ ءِ نْیام ءَ پَرک ءُ ارزشت ءِ پھمگ الّمی اِنت۔ بَلے دانکہ ما وتی دیدانک ءَ بَدل نہ کنیں، ما راستی ءَ را آئی اسیلیں دْروشم ءِ ￵پھمگ ءَ زبھر بئیں ءُ جُنز ءَ را یک چار راھے ءَ سر سر جَنَگ ءِ ھاتر ءَ ￴یلو کنیں۔ پرچا کہ بہ گُپت ء یونانی نبشتہ کار، شائر ءُ فلسفی نکوز کازنٹ زاکز “ما راستی ءَ بَدل کُت نہ کنیں، بیا اِت ھمے نگاھاں بَدل کنیں کہ آ راستی ءَ را چار اَنت۔”

پنجگور ءَ ائیرپورٹ دگ سر ءَ برجاھیں شھید نواب اکبر ھان بگٹی چوک سر ءَ پٹ کتگیں بُت ناشناسیں مردماں تاوان داتگ، ھما وھد ءَ ناشناسیں مردماں ھُشتر سر ءَ ایریں نواب اکبر بگٹی بُت چست کتگ برتگ اَت-

نواب اکبر بگٹی ءِ بُٹ کہ اود ءَ پٹ بیتگ اے دمگ پنجگور ءِ مُھریں دمگی ءَ زانگ بیت- اے دمگ ءَ چہ اکبر بگٹی ءِ بُت ءِ گار بیگ مردمانی تہ تُرس ودی بیگ ءَ اِنت-

شھریانی گوشگ اِنت کہ سھب ءَ پاد اتکگیں آیاں دیستگ کہ چوک سر ءِ نواب اکبر ءِ بُت گوں ھُشتر ءَ کپتگ- بلے اے درگت ءَ واکدار ءِ درشان دیم ءَ نیتکگ اَنت-

نواب اکبر خان بگٹی نامی ئیں سیاستدانے بیتگ- آ سال دوھزار شش ءَ تراتانی دمگ ءَ بیتگیں ھونریچیں لشکر کشی ءِ میان ءَ پاکستانی پوج ءَ آ جتگ اَت-

اے بُت نواب بگٹی اے نام بیتگیں اکس سر ءَ جوڑ بیتگ کہ آ ھشتر سر ءَ نشتگ کوھانی تہ ءَ سپر کنگ اِنت-

نبشتانک: سمُل ءِ ￵کسّہ

نبشتہ کار: ایس این مھروان

 
دی بلوچستان پوسٹ

مروچی من وتی یک کسّھے نبشتہ کنگ لوٹ آں۔ بندات چو اے وڑ ءَ اِنت کہ من گوں وتی سنگتاں وانگ ءُ زانگ ءَ ￴دوچار اِت آں اَنچو یک روچے ھال اَتک مئے میتگ ءَ مردمے سور بزاں آروسے ￵ بوگ اَت۔ گڑا ھمے وڑ ءَ من وتی سنگتاں گوں روچ ءَ کتابجاہ ءَ ￴ءُ ￶وتی وانگ ءَ ￴دزگٹ اِت آں شپ ءَ وتی گس ءَ ￴اِت آں۔ زند باز وش اَت گوں سنگتاں ھر وھد ءَ ￴ ھُور اِت اِیں مسکرا ءُ کندگ ھست اَت مئے￷ وانگ ءِ گپ ءُ تران بوگ اَت۔

اَنچوش روچ گوزان بوت اَنت پہ وشّی وانگجاہ ءَ اَنچو ھال بوت کہ پانزدہ روچ ءِ مُوکل رستگ گُڑا ما جیڑ اِت بلوچستان ءَ ￴رو اِیں۔ ما سنگت سجّھیں یکجاہ بوت اِیں ھمے پیسلہ کُت رویں پہ بلوچستان ءَ ￴گردگ ءُ ￶سیل ءَ ￴پد ءَ آروس ءَ ھم رویں۔

دومی روچ بوت مھلہ منی گوانکُو ءَ ￴توار کُت من چار اِت سنگت ءِ ￵پون اِنت۔ من پون چِست کُت ءُ گَپ بندات کُت اَنچو گپ گپ ءِ توک ءَ ￴سنگت ءَ گُشت شمئے داوت اِنت سُور بندات بوگ اِنت دو شمبے ءَ جُل بندی اِنت۔ گُڑا وھدے گوانکُو اِیر کُت۔ سنگتاں درست یکجاہ بوت اِیں ھرکس ءَ وتی گَپ جت اَنت ساھتے ءَ دِیر بوت۔ من ھمے داوت ءِ ھال درستیں سنگتاں دات اَنت ھر کس گل ءُ شادان بوت اَنت ￴چیاکہ اَنچیں ھاسیں مردمے ءِ سُور اَت مئے میتگ ءِ بچک ءِ ￵ءُ ￶منی ھم سنگتیں مردمے اَت ۔درستیں سنگتاں ھمے پیسلہ کت رویں وتی میتگ ءَ چیاکہ وانگجاہ ءَ چہ موکل ھست سُور ءَ الّم رویں وتی ڈگار ءُ ملک ءَ چار اِیں وتی ماتیں وتن ءِ دیدار ھم بیت ۔

گُڑا روچ ءَ ما در اَتک اِیں گوں ھمراھاں دیم پہ پُلیں گریشگ ءَ اَنچو سپر پہ وشی ءَ روان اَت بیگاہ ءِ وھد ءَ سپر پہ وشی سرجم بوت ھر سنگت وتی گس ءَ شت اَنت۔ شپ پہ وشّی واب ءَ گْوست سُھب بوت ۔ما در اَتکیں دیم پہ کوچگ ءُ ڈگار ءَ سیل ءُ ندارگ ءَ ھمے وڑ ءَ وتی دوست ءُ ھمبل ھم جْوانی ءَ دیست اَنت میتگ ءَ کسانیں گْوھار ءُ کماش دیست اَنت باز دیوان بوت وشّی پہ گپ کُت اَنچو گردگ ءِ توک ءَ دو روچ گْوست۔

دوشمبے ءِ ￵سُھب ءَ من واب ءَ ￴چہ پاد اَتک آں دیست یک کماشیں ￵مردمے ھلک ءِ توک ءَ گردگ ءَ اِنت اے گس ءُ ￶آ گس کنگ ءَ ￴اِنت گُشگ ءَ اِنت کہ شُمارا داوت اِنت۔ نشت ھال ءُ اھوال بوت گش ئے من لوٹگ اِتگاں سُور مرچی جُل بندی اِنت شمارا داوت اِنت ۔من ءَ ھمے گپ ءَ چہ باز وشی بوت سُور اِنت میتگ ءِ مردم گوں دیوان ءُ نندگ بیت ھرکس ءَ وش وش ءَ کندگ ءَ ￴اَں۔

ھمے وڑ ءَ سُور پہ وشی ھلاس بوت من وتی گس ءَ اَتک آں منی مات ءَ گُشت تئی دوستیں تُروزھگ ودار ءَ اِنت پہ تئی واست ءَ ￴من جُست کُت کَے اِنت؟ مات ءَ پسّو دات تو نزیک ءَ بیا زاناں کَے اِنت؟ من آتک آں کُڈک ءِ توک ءَ ￴چار اِت باز مردم اَنت منی ابا ءِ گوم ءَ دیوان اِنت یک کساں سالیں بانکے گْوھار ءِ کَش ءَ نشتگ منی چم کپت واکی منی ھما دوست ترو زھگ اِنت۔ من دروت ءُ دراھی کُت اَنچو گپ گپ ءِ توک ءَ گشت ئِے من ءَ مئے میتگ ءَ سر بہ کن من گشت تو بہ نند نوں شپ اِنت باندا سوب ءَ مھلہ رویں ۔اَنچو بوت دومی روچ ءَ ￴سُھب ءَ سارت سارتیں گوات کشّگ ءَ اَت سردی اِنت موسم چو دگہ وڑ اِنت جمبر ھست اَت۔

ھمے وڑ ءَ من وتی تروزھگ زرت موٹرسائیکل ءَ سوار بوت اِیں روان بوت اِیں کمو دیر ءَ ھما میتگ ءَ سر بوت اِیں ۔من نشت آں گوں وتی دوریں سیادےبءِ کر ءَ دیوان کُت اَنچو اناگہ ھما کڈک ءِ توک ءَ یک کساں سالیں، وش رنگیں کاڑے گوں وتی نرمُکیں دستاں من ءَ بوسہ ءُ دروت ءُ دراھی کُت ئِے منی ھیال ءُ گمان ھمائی ءِ نیمگ ءَ بوت من وش وش ءَ چار اِت انچو من ءَ دوست بوت۔

پد ءَ من پہ وتی میتگ ءَ سنگت یکجاہ بوت اَں پد ءَ وانگ ءَ روگ ءَ پروگرام اِنت گڑان منی ھیال ھما جنک ءَ گوں ھمے وڑا مئے پون ءُ ھال بوت من وتی دل ءِ گپ گشت اَں ۔منی زندگئ کسّہ بندات بوت ھما روچ ءَ چہ ۔

منی وابانی بانور من ترا باز گشت نہ کن ءِ بلہ ھمے گُشگ لوٹ اَں منا تئ چہ ابید دگہ کسءِ نیست منی دنیا توئے منی زندگی توئے من باز تئ گوما مھر کن اَں من ترا وتئ کنگ لوٹ اَں بارے کسمت ءَ چے نبشتہ بہ بیت اِں۔

بلوچستان ءِ دمگ دکی ءُ کیچ ءَ پاکستانی پوج سر ءَ سلاہ بندیں مردماں اُرش کتگ-

گوستگیں شپ ءَ دکی ءَ کے سی ٹولی ءِ برجاھیں پاکستانی پوج ءِ چوکی سر ءَ سلاہ بندیں مردماں اُرش کتگ- تیرگواری ءَ چہ ناصر آباد ءُ کش گوریں دمگاں تیرگواری ءُ تراکانی توار جکستگ وھدے کہ اے دْرچ داں دیراں برجاہ بیتگ-

واکدار ءَ وئیل راست کتگ گوشتگ کہ تنی وھدے تاوانانی درگت ءَ چہ ھچ وڑیں درشان شنگ کنگ نہ بیتگ-

ھمے وڑ کیچ ءِ دمگ ھیرونک ءَ سلاہ بندیں مردماں پاکستانی پوج چوکی اُرش ءِ نشانگ کتگ-

اے دوئیں اُرشانی زمہ واری انگت ھچ گل ءَ نہ زرتگ-