یک تاکشانیں شپے
نبشتہ کار: میکسم گورکی
رجانکار: شاھد اھمد
دی بلوچستان پوسٹ
من یک شپے موسم ءِ تاکشان ءَ وت ءَ بے آرام ءُ نمونھے جاہ ءَ دیست۔ من نوک نوک ءَ یک شھرے ءَ سر بوتگ اِت آں کہ اود ءَ من یک مردمے ھم نہ زانتگ اَت؛ منی کیسّگ ءَ یک کلدارے اوں مان نیست اَت ءُ نَیکہ وابجاھے کہ من سر ءَ ایر بہ کناں۔ یک ءُ دو روچ ءَ من ھر چیزے نازنتکاری ءَ برت کہ آ بالکل لازم نہ اِت اَنت۔وھدے منی آوکیں زر ءُ مالے ھست اِت اَنت میزان میزان ءَ بند بوت اَنت گڑا من اوستیا نامیں جاھے ءَ روگ ءِ ارادہ کت کہ اود ءَ من زانتگ اَت کہ اود ءَ لھتیں ڈاک یارڈ ھست اِنت کہ اود ءَ کار ءِ موہ رس ایت۔ اَنچوش وھدے من اود ءَ سر بوتاں سال ءِ جاک ءُ کوکّار ھلاس بوتگ ات- پرچا کہ پیسر ءَ اکتوبر ءِ گڈی روچ اِت اَنت ءُ جاہ نوں ھالیگ ءُ ویران اَت۔
من ءَ ٹپّ ءُ ٹور کت ءُ ھر گام ءَ آپ ءِ ٹپّ ءُ ٹور ءَ روان دات۔ من زرت من بے تاھیری ءَ زمین ءَ اشکیل کت وتی پاد ءِ چیر ءَ ، اے اُمیت ءَ کہ لھتیں ردی یے دست کپ اِیت کہ بوت کنت کہ ورگ ءِ لائک بہ بیت۔ من ھما جاور ءَ سر بوتگ اِتاں کہ من ھرچی وارت من ویرانیں کُڈّکانی سر ءَ شُتاں ءُ جیڑ اِت کہ منی زند ءِ تہ ءَ یک رندے وتی شُد ءِ وشّی ءِ مارشت کنگ چوں وشّی یے بیت۔ انوگیں راجمانی جاور ءِ تہ ءَ ذھن ءِ بھت ءِ ھلاس کنگ چہ بدن ءِ بھت ءِ ھلاس کنگ ءَ سک باز آسان انت۔
چوناھا کہ مردم چہ وتی وش رنگیں، زیبداریں ماڑیاں، کہ یکے ءَ اے گپ ءِ سر ءَ دلجمی یے سما بیت کہ آ چہ در ءَ ھما وڑ ءَ ھیش ءُ آرام ءِ اندر ءَ اَنت، چہ راہ ءُ دراں شُتگ؛ وشیں ھیال یکے ءِ ذھن ءَ پیداک بنت، وھدے کہ یکے آرکیٹیکچر، سپائی ءُ دگہ بازیں بُرز ءُ شر کنوکیں لبزانک ءُ زانتانی وسیلہ ءَ رس اِتگیں اَجبانی سر ءَ ھیال ءُ لیکہ کنت۔ یکے مردماں گوں گرم ءُ آرام ءَ پوشاک ءَ گند ءُ نند کنت- آ شریں وڑے ءَ زند گوازینگ ءَ اَنت، آ مدام یکے ءِ راہ ءَ پچ کن اَنت، بے تاھیر، چہ زھر ءِ ھد ءَ، کہ مئے وڑیں ھستیانی ھست بوگ ءِ زانت ءَ ھم چہ رکّ اَنت۔ بلے ھُدا ءِ شُکر اِنت کہ گُرسیں مردمانی ارواہ باز براں چہ زردار ءُ وشھالیں مردمانی ارواہ ءَ باز شرتر رُستگ اَنت! چوشیں جاورھال بازیں امیراں وتی ھک ءَ مسکرا کَچ کنگ ءِ موہ دنت۔
شام ءِ سر ءَ کش اِت، بھاران ٹپّ ءُ ٹور بوت، شمالی ھور ءِ سر ءَ ٹپّ ءُ ٹور بوت؛ اے چہ ھالیگیں سٹال ءُ شیڈانی میان ءَ سوت ءِ توار ءَ اَت ءُ ویرانیں وڈکا ءِ دکانانی بورڈ ءِ دریگاں چہ ٹُکّر ٹُکّر کنگ ءَ اَت۔ دریا ءِ گورماں دھماکہ ءِ سٹروک ءِ چیر ءَ سپرے کنگ ءِ ھاتر ءَ دیم دات ، وھدے کہ آ شور ءَ ریتکگیں کش ءَ رھادگ بوت اَنت ءُ وتی اسپیتیں ٹالاں بُرز ءَ گوات ءَ شنگ کت اَنت ؛ پد ءَ اَنچوش گُش ئے چہ ھما مزنیں شاھگان ءَ واتر بوگ ءِ ھاتر ءَ بے تاھیر اِت اَنت کہ آ نوک یلہ داتگ اِت اَنت، آ یکے دومی ءِ سر ءَ جھلاد بوت اَنت ءُ پد ءَ جھلاد بوت اَنت۔ دریا ءَ اَنچوش گمان بوت کہ زمستان نزیک اِنت ءُ چہ برپانی بنداں درکپگ ءِ کَچ ءُ چینی ءِ جُھد کنگ ءَ اِنت کہ ھمے شپ ءَ چہ ھشکیں شمالی گوات ءَ آئی ءِ سر ءَ ایر کپت کنت۔ آزمان سیاہ ءُ جھل بوگ ءَ اَت، سرد ءُ کپتگیں ترمپ ، اَنچو وش اَت کہ ٹپّ ءُ ٹور کمو گندگ بوتگ اِت اَنت، گوات ءِ تہ ءَ شنگ ءُ تالان اِت اَنت۔ من ءَ چہ کش ءُ گور ءَ اَتکگیں دلپروشیں ندارگ دو بے دروشُمیں ءُ ٹُکّر ٹُکّریں ولو ءِ سٹمپ ءُ آھانی جڑانی نزیک ءَ لیٹ اتگیں، چپ بوتگیں آپی گراب ءِ ھاتر ءَ انگت گمناک تر گندگ ءَ اَت۔ یک ٹپّ ءُ ٹوریں آپی گرابے ءُ دو گمناکیں پیریں درچک کہ سردیں ھور ءَ چہ نندگی ءَ کشّ اِتگ اَنت۔
ھر چیز ءَ بربادی، ویرانی ءُ بے کارمرز کنگ ءِ سوج داتگ اَت۔ آزمان ءَ بے مَٹّیں ارس رچگ ءَ اِت اَنت ءُ سرجمیں گمناکیں اَکس ءَ گُڈّی آسر دات۔ ھر نیمگ ءَ اَنچو ویران ءُ اَنچو گَمناک گندگ بوت کہ من ءَ انچوش گندگ ءَ لگ اِت کہ دنیا ءِ ھر چیز ، چہ من ءَ ابید ، زوال بوگ ءَ اِنت ءُ سک زوت ، من ایوک ءَ دنیا ءِ تہ ءَ مان بہ باں – تھنا زندگیں ھستی یے کہ ھست اِنت . —من، کہ پہ آئی ءَ سردیں مرگ بوت کنت کہ پیسر ءَ چہ نزیک ءَ کجا شُتگ۔
من آ وھد ءَ بس ھژدہ سال ءِ بوتگ آں ءُ آ زمانگ ءَ چے زیبائی ھست! چوش کہ من سردیں نمبے ءِ ریگزاراں چہ رھادگ بوتاں، منی دنداناں وتی ھیالانی ھمراھی ءَ چہ گریوگ ءُ سردی ءِ شرپ ءَ چہ کت، وھدے کہ اناگہ ءَ من یک سٹال ءِ کونے ءَ تیزی ءَ چہ رھادگ بوتاں من ءَ یک جھکوکیں ندارگے دیم ءَ اتک کہ آئی ءَ جنینی پوشاک پوش اِتگ اَت۔ آئی ءِ پوشاک تَر اِت اَنت ءُ آئی ءِ کش ءُ گوراں نزیک ءَ لٹ داتگ اِت اَنت۔ من اوشتاتاں ءُ جُھد کت کہ اے گپ ءَ بہ زاناں کہ آ چے کنگ ءَ اِنت؛ ءُ پد ءَ من ءَ پدر بوت کہ آ بازار ءِ یک سٹالے ءِ چیر ءَ گوں وتی دستاں ریگزار ءِ تہ ءَ یک ٹُنگے ءِ سر ءَ کھرچگ ءَ اَت۔
’’تو پرچا چوش کنگ ءَ ئے؟‘‘۔ من آئی ءِ کِرّ ءَ نشت ءُ جُست کُت۔ آئی ءَ کمیں گریوگ ءِ توار کت ءُ زوت زوت ءَ پاد اتک۔ چوناھا کہ آ منی دیم ءَ اوشتاتگ اَت ، آئی ءِ مزنیں ناسی ئیں چمّ چہ زَھرگ ءَ پُر اِت اَنت ، من دیست کہ آ منی وتی اُمر ءِ نزیک ءَ یک جنکے اَت کہ آئی ءِ دیم سک وش اَت ، کہ من ءَ اے گپ ءِ گشگ ءَ پشومان اِنت کہ آ سَے مزنیں ٹپّانی سبب ءَ چیزے ءِ وڑ ءَ بے دروشم بوتگ اَت ۔ ٹپّ اگرچہ سڈولیں ترتیب ءَ اِیر کنگ بوتگ اَنت بلے انگت آئی ءِ زیبائی ءِ ھراب کنگ ءِ سان بوتگ اَنت۔ یک ٹپّے آئی ءِ ناکو ءِ پُل ءِ سر ءَ اَت؛ دگہ دو سیاھیں چمّانی سر ءَ یکجاہ اِت اَنت۔ ایشانی درست یکیں کساس ئیگ اِت اَنت ءُ مردمانی دیم ءِ بے دروشم کنگ ءِ ھُنر ءَ یک آرٹسٹے ءَ چہ زاھر ءَ چہ ایشاں ٹپّی کتگ اَت۔ جنک من ءَ پہ چارگ ءَ اوشتاتگ اَت بلے چہ آئی ءِ چَمّاں زَھر ءِ درشان کم کم ءَ گار بوت۔ آئی ءَ چہ دستاں ریگزار کش اِت ءُ وتی سر ءِ سر ءَ کرپاس ءِ رومال ءَ راست کت ءُ گُشت ئِے؛ آئی ءِ توار ءَ کمو لرزگ ئِے گوں:
’’اے شر، منی گمان ءَ تو ھم گُرس ئے؛ اگاں چوش اِنت گڑا بیا کمو دیر ءَ کھن اِت، منی دست درد کنگ ءَ اَنت۔ اود ءَ بچار،” آئی ءَ دیم ءَ گُشت ءُ ھما دکان ءِ نیمگ ءَ سر جَھل کت کہ آئی ءَ را نزور کنگ ءِ جُھد کتگ اَت، ’’ ھمے دکان ءَ مارا لھتیں نان ءُ بوت کنت کہ لھتیں ساسیج ءِ شوھازگ ءِ یکین بیت۔ تو گند ئے اے دکان انگت ءَ یکشل ءَ بند نہ بوتگ۔”
من کنائینگ بندات کت۔ لھتیں لھتے دمان ءِ آرام ءَ پد ، منی چارگ ءَ گوازینتگ اَت ، آ منی کش ءَ جَھل کپت ، ءُ مے پیم ءَ کار کنگ ءَ لگ اِت۔
ما لھتیں وھد ءَ بے تواری ءَ چہ وتی جاہ ءَ کش اِت۔ اے گپ ءِ گشگ مشکل اِنت کہ اے وھد ءِ دوری ءَ مدنی کانود ءِ ھچ وڑیں پکر، اگلاکیات ءِ ھچ وڑیں ھیال ءُ لیکہ یا ملکیت ءِ ھکّانی سر ءَ؛ یا دگہ شریں چیزانی، کہ زانتکاریں مردم مارا گُش اَنت کہ مئے ذھن ءَ کدی ھست بہ بیت، من ءَ ھمے ساھت ءَ پریشان کُت۔ بلے چو کہ من راستی ءِ نزیک ءَ چہ گیشتر نزیک بوگ ءِ واھشت داراں، من ءَ ترس اِنت کہ من ءَ اے گپ منّگی اِنت کہ آ وھد ءَ من وتی سٹال ءِ ھراب کنگ ءِ کار ءَ اَنچو ھوار بوتگ اِت آں، کہ منی ذھن ءَ ھزانگ ءِ اُمیت ءَ ابید دگہ ھچ چیز ءِ واست ءَ ھچ جاگہ نہ بوتگ اَت من ءَ وتی کوشست ءِ بدل ءَ درگیجگ ءِ اُمیت اَت۔ شام ءِ سر ءَ تیزی ءَ اتک۔ گم، نمب، سرد، ھر دمان ءَ گیشتر گھنے بوتگ اَت۔ گورم ءِ سوئش کمو وش اتک اَت بلے ھور ءَ سٹال ءِ بورڈانی سر ءَ گیشتر زور دات۔ دور نہ اَت ما شپ ءِ نگھبان ءِ ٹپّ ءُ ٹور ءِ توار اِشکُت۔
’’سٹال ءَ یک منزلے ھست یا اِنّا؟‘‘۔ منی ھمراہ ءَ گوں نزوریں توار ءَ جُست کُت۔
من سرپد نہ بوتاں کہ آئی ءِ گپ ءِ بزانت چی اِنت، من پسّو نہ دات۔
’’من چہ شما جُست کنگ ءَ آں کہ دکان ءِ تھت اِنت یا نہ اِنت؛ پرچا کہ اگاں آئی ءَ مئے کنائینگ ءِ سر ءَ روگ ءِ ھچ پائدگ نیست- اگاں ما زبردستیں تھتے ءِ سر ءَ کپیں گڑا ما چے کُت کنیں؟ اگاں ما ھما وھد ءَ شرتر نہ بوتگ اِتیں کہ کُبل ءِ ٹُکّگ ءَ بہ بیت؛ اے یک ٹرمپری کسانیں چیزے،”
یک رژنائیں ھیالے زالبول ءِ سر ءَ کم کم ءَ کیت؛ بلے پد ءَ ھم چو کہ اے گپ ءِ تہ ءَ ”وشیں ھیال“ آھانی ھیال ءَ اناگہ ءَ کاینت۔ من مدام “وشیں ھیالانی” شرپ ءَ کناں ءُ چہ آھاں ھما وڑ ءَ کہ من کت کناں جھد کناں ءُ چہ آھاں سوبمند بہ باں.
ھمے رھبند ءِ سر ءَ اَمَل کنان ءَ من کُبل ءِ ھاتر ءَ مارشت کُت، گرنچ دات ءُ کش اِت، پیچ ءُ درست منی ھمراہ ءَ زوت جھک اِت ءُ چوک ءِ تہ ءَ چو مار ءَ چہ جھلاد بوت ءُ سٹال ءِ دپی چست کت۔ وھدے کہ اود ءَ بوت گڑا آئی ءَ دلبڈی ءِ گریوگ ءِ توار کت۔
’’وش بوت منی بھادریں بچک!‘‘۔
یک جنینے چہ من ءَ چہ مرد ءِ ستا ءِ تران ءَ گیشتر ارزشت دار اِیت، اگاں آ ھما وڑ ءَ سرپد بہ بیت کہ درستیں گشتانک دیوک، کوھن ءُ نوکیں، یکجاہ کنگ بوتگ اَنت۔ ھما جاوراں کہ من بیان کنگ ءَ آں اَنچوش من انچیں دوستداریں زھن ءِ دروشم ءَ نہ بوتگ آں کہ من آں؛ من پمیشکا جنک ءِ گریوگ ءِ سر ءَ ھچ دلگوش نہ دات بلے گوں تھنا ءُ بے تاھیری ءَ جُست کُت:
’’ترا اود ءَ چے رس اتگ؟‘‘۔
جواب دیگ ءِ بدل ءَ آئی ءَ یکرنگیں توار ءَ ھما جتا جتائیں نبشتانک ءِ گنجان کنگ بندات کت کہ سائر ءَ درگیتکگ اِت اَنت۔
“بوتلانی یک ھامپرے، لھتیں ھالیگیں کیسگ، یک چھتری یے، یک آھن ءِ پیالھے.”
اَنچوشکہ اے ھچ یکے ورگ ءِ لائک نہ اَت ءُ تئی اُمیت زوت زوت ءَ گار بوگ ءَ اِت اَنت۔ اناگت ءَ آئی ءَ گوں وشّی ءَ توار کُت:
’’من ءَ گُڈّی ءَ رس اتگ!”
’’ترا چے رستگ؟‘‘۔ “نگن! یک سرجمیں نانے! بس کمو نمب اِنت۔ اِد ءَ، بگر!”
ھمے دمان ءَ نان ءِ ٹُکرے منی پاداں رُست؛ ءُ منی دلیریں، کسانیں سنگت زوت منی کِرّ ءَ اوشتات۔
اے میان ءَ من نان ءِ ھُنڈالے ٹُکّ اِتگ اَت ءُ وتی دپ ءَ ٹُکّ اِتگ اَت ءُ لالچ ءَ ھلاس کُتگ اَت۔
’’بیا من گُشاں من ءَ ھم کمو بدئے۔ مارا یکبرے چہ اے جاہ ءَ دور بوگی اِنت۔ تو چے گُش ئے ما کجا روگ ءَ شرتر اِیں؟” آئی ءِ شوھاز کنوکیں چمّانی تہ ءَ شپ ءِ تھاری ءُ نمب ءُ ھوریں شپ ءِ گم ءَ چہ رُستگیں چمّانی تہ ءَ ھوار بوگ ءِ جُھد کُت۔
“اود ءَ یک کوھنیں آپی گرابے ءِ سر ءَ چہ شپ ءَ رُستگ؛ بیا اِت کہ ما ایشی ءِ چیر ءَ بہ کپیں”۔
“شر اِنت؛ بیا گوں!”
ما پہ آپی گراب ءَ جوڑ کت، ٹُکّر ٹُکّر کت ءُ نان ءِ ٹکّراں وارت ءُ روگ ءَ گوں وتی دپ ٹُکّر ٹُکّر کُت۔ ھور چہ پیسر ءَ گیشتر بوت ءُ دریا ءِ توار گیشتر بوت۔ یک دراجیں ءُ برانز کنوکیں سیٹی ءِ توار لھتیں راہ ءَ اَتک- انچو گمان بوت کہ لھتیں زبردستیں ءُ نااُمیتیں ھستی یے بدھالیں تاکشان ءِ شپ ءَ زمین ءِ سر ءَ ھر چیز ءِ سر ءَ ءُ مئے سر ءَ ، آئی ءِ دوئیں بامرداں گوں کلاگی ءَ آئی ءِ سر ءَ کندگ ءَ اَت۔ مئے دل چہ سوت ءِ ھر گریوگ ءَ دردناکیں ٹپّ ءُ ٹور بوت اَنت؛ بلے ھچ چیز ءَ من ءَ چہ وتی نان ءِ لالچ ءَ ورگ ءَ نہ رکّینت؛ منی کش ءَ روگ ءَ اِتیں جنک ءَ ھم ھمے کار کت۔
“تئی نام کَے اِنت؟” من گرانیں رنگے ءَ جست کت۔
’’نتاشا‘‘ ، کرٹ ، جواب اَت ، کہ جنک ءَ وتی نان ءَ گوں شور ءُ شور ءَ چنگ ءَ برجاہ داشت ۔
من آئی ءِ نیمگ ءَ چار اِت ءُ منی دل پہ آئی ءَ درد بوت۔ پد ءَ من وتی چمّ دیم ءَ کت اَنت، دیم پہ گم ءِ نیمگ ءَ، ءُ من ءَ اَنچو سما بوت کہ منی کسمت ءِ ھبر ءُ ھبر ءِ دیم من ءَ گوں سرد ءُ پراسراریں تبے ءَ مسکرا کنگ ءَ اِنت۔
بے مٹیں ھور ءِ ٹپّاں : کوھنیں آپی گراب ءِ درچک ءِ سر ءَ ٹپّ ءُ ٹور کت ءُ آیانی نرمیں ٹپّ ءُ ٹوراں بازیں گمناکیں ھیالے بیدار کت۔ ٹمبر ءِ دراڑاں چہ سیٹی جنوکیں ھور ءَ گوں زھر ءَ ھُشک ءُ ھُشک ءَ ھُشک بوت؛ اندر ءَ لَھم لَھم لٹ داتگیں لکڑ ءِ یک چپے ءَ چہ بے تاھیری ءُ گمگینیں گریوگ ءِ توار ءَ چہ ٹُکّر ٹُکّر کت ءُ لرز اِت۔ گورم ءِ توار انچو یکرنگ ءُ انچو نا اُمیت اَت کہ آ دریا ءِ کش ءُ گوراں ٹپّگ ءَ اِت اَنت کہ انچو گمان بوت کہ آ لھتیں ، زلم ءُ زوراکی ءِ ، لھتیں ناکابل برداشتیں گم ءِ کسہ ءَ رازداری کنگ لوٹگ ءَ اِت اَنت کہ آ چہ آئی ءَ سرجم ءَ تھک اِت اَنت ءُ چہ آئی ءَ … آیاں وت ءَ چہ بار ءَ کشّگ ءِ واھگ بوتگ اَت، داں کہ اے گوں دگہ کسے ءَ بھر ءُ بانگ بہ بیت۔ ھور ءِ شور ءُ شور کہ گوں گورم ءِ رش ءَ ھوار بوتگ اَت، یکجاہ ءَ یک دراجیں ءُ بے مٹیں گھتریں توار ءِ سان ءَ پیداک کتگ اَت، کہ گوات ءِ تہ ءَ ترّگ ءَ اَت- زمین ءِ آہ ءُ زاری، موسم ءِ ھچبر نہ مٹّیں بدلی ءَ چہ تھنائی ءِ آیگ- گرمیں ، رژنائیں گرماگ، نمب، سرد ءُ گمناکیں تاکشان ءِ پد ءَ سوبمند بوتگ۔ پد انگت چہ ویرانیں ساھل ءِ سر ءَ جھل ءُ بُرز کنگ ءَ اَت؛ جھاگ کشیں دریا ءَ وتی گمناکیں یکرنگیں شکایت ءِ سر ءَ گریوگ بندات کت۔ آپی گراب ءِ چیر ءَ مئے پناہ گاہ چہ آسراتی ءِ وڑیں چیزے ءَ بے وس اَت؛ نمب ءُ تنگ اَت ءُ برپ ءِ سردیں ھور ءِ ٹپّ کہ گوں ھور ءِ ٹُنگیں جھل ءُ بُرزاں ھوار اِت اَنت، چہ سڑوکیں ٹمبراں چہ دیم ءَ شُت اَنت۔ ما بے تواری ءَ نشتگ اِتیں ءُ سردی ءَ چہ لرزگ ءَ اِتیں۔ من ءَ یات اِنت کہ من ءَ سک واب کپتگ اَت۔ نتاشا کہ وت ءَ یک بالے ءِ رنگ ءَ ٹال کتگ اَت، آپی گراب ءِ کش ءَ وتی دیم ءَ جھلاد کت؛ آئی ءِ دستاں آئی ءِ زانت ءِ سر ءَ بستگ اَت کہ آئی ءِ سر ءِ سر ءَ آرام کتگ اَت۔ آئی ءَ دریا ءِ نیمگ ءَ دیم پہ دیم ءَ چمّ شانک دات اَنت۔ آئی ءِ پچیں چمّ رژناہ اِت اَنت ءُ اَنچو گمان بوت کہ آھانی چیر ءَ سیاھیں ٹپّانی ھاتر ءَ گیشتر مزن بوتگ اَنت۔ نہ گپ جت ءُ نہ ھلّت ءُ آئی ءِ بے تواریں بے ھرکتیں دروشم ءَ من ءَ چہ ھیران ءُ ھیران ءَ دلبڈی دات۔ من چہ آئی ءَ چیزے گشگ ءِ واھگ ءَ اِتاں بلے نہ زانت کہ چوں بندات بہ کناں۔ آسر کار آئی ءَ ھاموشی ٹُکّ اِت۔
“مئے زند چہ بدبھتیں کاروبارے!” آئی ءَ ھر یک گپے ءَ گوں جتا ءُ گوں گھتریں دلجمی ءَ گُشت۔ انچو گمان نہ بوت کہ آ شکایت کنگ ءَ اِنت؛ آئی ءِ توار ءَ پہ ھما گپ ءَ سک بے پروائی اَت۔ بگندئے آ وتی زند ءِ سر ءَ چمشانک دیگ ءَ اَت ءُ لبزاں گوں ھمگرنچ اَت ءُ ھما وڑ ءَ کہ آ توان اَت، ھما نتیجہ ءَ کہ آ ایشی ءِ بابت ءَ سر بوتگ اَت۔ یک انچیں ھلاسی یے کہ من کم چہ کم وت ءَ دروگ بندگ ءَ ابید جنگ کت نہ کناں۔ من پمیشکا آئی ءِ گپاں بے پسو یلہ دیگ ءَ شرپ دات ءُ آئی ءَ یک رندے پد ءَ وتی بے تواری ءُ بے ھرکتیں رویہ زرت ءُ منی ھچ وڑیں نوٹس نہ زرت۔
“اگاں یکے بوت کنت بلے کراک کت کنت ءُ اے درستاں گوں سرجم کتگ” آئی ءَ گوں کم ءُ ھیال ءِ گالور ءَ کت۔ بلے انگت آئی ءِ توار ءَ شکایت ءِ ھچ وڑیں نوٹ نیست اَت۔ انچو گمان بوت کہ آئی ءَ وتی گوستگیں زند ءِ سر ءَ چمشانک داتگ اَت، ءُ اے گپ ءِ سر ءَ سر بوتگ اَت کہ زندگ بوگ ءِ برجاہ دارگ ءَ ھچ پائدہ نیست؛ ءُ اے گپ کہ چہ ھست ءِ ھبر ءِ ھبر ءَ رکّگ ءِ یکیں راہ ایش اِنت کہ آئی ءَ اے گپ ءِ درشانی کتگ اَت کہ “کرواک کنگ”۔
آئی ءِ ھاسیں ءُ سردیں راستی ءَ من ءَ دل ءِ سر ءَ سرجمی ءَ نادراھی ءِ مارشت دات۔ من ءَ انچو سما بوت کہ منی گور ءَ یا گپ جنگ یا گریوگ ءَ ابید دگہ راہ نیست۔ بلے جنینے ءِ دیم ءَ گریوگ بے شرپی یے گندگ ءَ اَت، چہ ایشی ءَ گیشتر، چیا کہ آئی ءَ وت یک ارسے ھم نہ رِتکگ اَت۔
آسر کار من گپ جنگ ءَ سوبین بوتاں۔
“تئی بابت ءَ کئے ءَ ٹُک اِتگ؟”۔ من آئی ءِ بے دروشمیں دروشم ءِ نیمگ ءَ اشارہ کنگ ءِ نازرکیں راہ ءُ درے شوھازگ ءَ بے سوب بوتگ اِتاں ءُ جُست کُت۔
“پرچا پشکا، بے شک!”۔
“آ کئے اِنت؟”۔
“آ منی آشک اِنت۔ آ نانبائی یے”۔
“آ باز براں چوشیں رھبندے ءَ کنت؟”۔
“ھاں، باز براں؛ ھر وھد ءَ کہ آ نشہ ءَ اِنت۔”
پد ءَ منی نیمگ ءَ جھکگ ءَ آئی ءَ گوں پشکا ءَ وتی سیادی ءِ سرجمیں ھال دیگ بندات کت۔ آ یک “شھر ءِ جنکے” اَت، آ، یک نانبُرے اَت کہ آئی ءِ ریش رُژناہ اِت اَنت؛ آئی ءَ اکارڈین ءِ توار وشیں وڑے ءَ جت۔ آئی ءَ گوں آئی ءَ ”اسٹیبلشمنٹ“ ءَ گند ءُ نند کتگ اَت، آئی ءَ وتی ھم جنس پرستیں آداب، وتی زھیروکیں ءُ وشیں ٹاپ بوٹ ءُ وتی براھراریں پوشاکاں چہ دلکش کتگ اَت۔ پرچا، آئی ءَ یک انچیں کوٹے پوش اِتگ اَت کہ کم چہ کم پانزدہ روبل ءِ ارزشت ءَ اَت! آئی ءَ اے درستیں وشیں سپاتانی سبب ءَ آئی ءَ گوں مھر بوت ءُ وت ءَ آئی ءِ “رکّینگ” ءِ چیر ءَ دات۔ ھما وھد ءَ کہ آئی ءَ وتی جاہ ءِ سرپدی رست گڑا آئی ءَ چہ دگہ ”مھماناں“ زرتگیں زرّاں وتیگ کنگ بندات کُت؛ اے زرّاں آ شراب ءِ تہ ءَ ھرچ کنت ءُ شراب ءِ وھد ءَ بے رھمی ءَ آئی ءَ جت۔ اے درستیں گپ آئی ءَ درائینت کہ آئی ءَ را باز پریشان نہ کتگ اَت اگاں اے نہ بوتیں کہ آئی ءَ بے شرمی ءَ آئی ءِ پونز ءِ چیر ءَ دگہ جنکاں گوں کورٹ کتگ اَت۔
“اے ھما چیز اَت کہ من ءَ گیشتر درد دات! من دیست کہ آ بس من ءَ گوں گوازی کنگ ءَ اِنت، رسکل؛ ءُ من چہ دگہ جنکاں بدتر نہ اِتاں! کل ءَ یک روچے پیسر من وتی ‘مالکن’ ءَ چہ درکپگ ءِ موکل لوٹ اِتگ اَت۔ من دیم پہ ھما لوگ ءَ شُتاں کہ پشکا نشتگ ءُ اود ءَ آئی ءَ گوں دونیجا ءَ رست؛ آ چہ شراب ءَ پُرّ اَت ءُ آ چہ آئی ءَ گیشتر شرتر نہ اَت۔ من پہ آئی ءَ شتاں، من ترا گُشاں. ’’تو رسکل، تو سگ!‘‘ من توار کت۔ پد ءَ آئی ءَ گپ بندات کت۔ آئی ءَ من ءَ جھل ءَ جت، آئی ءَ من ءَ چہ ریشاں کشّ اِت، آئی ءَ من ءَ ھر وڑ ءَ کہ آئی ءِ ھیال ءَ اتکگ اَت، من ءَ گوں بے ادبی کت۔ بلے ھما درستیں چیز ھم اَنچو ھژدری نہ بوتگ اَنت۔ کاروبار ءِ بدتریں بھر ایش اَت کہ آئی ءَ منی پوشاک ءُ جیکٹ ٹکّر ٹکّر کت۔ نوں من نہ زاناں چے بہ کناں! من ءَ اے جاور ءَ وتی مھروان ءِ گور ءَ پد ءَ روگ ءِ ھمت نہ بیت، منی سرجمیں پوشاک پچ بوتگ اَنت۔ من وتی جیکٹ ءِ واست ءَ پنچ روبل دات۔ آئی ءَ رومال چہ منی سر ءَ کش اِت۔ اوہ! مزنیں ھُدا! من نوں چے کُت کناں؟”
گڈی لھتیں گال گوں زھر ءُ لرزوکیں توار ءَ گْوشگ بوت اَنت۔ کدی ھُشکیں ھور ءِ توار گیش ءُ گیوار بوت۔ منی دندان یک رندے پد ءَ گپ ءُ تران کنگ ءَ لگ اِت اَنت۔ جنک لرز اِت ءُ منی نزیک ءَ رھادگ بوت – انچو نزیک کہ من آئی ءِ چمّانی تہ ءَ چہ گم ءَ ترپگ ءَ گندگ ءَ اِت آں ۔ ’’شما مرداں چے درندگ! من ءَ شمئے درستاں وتی پادانی چیر ءَ ٹُکّر ٹُکّر کنگ لوٹ اِیت! من ترا بے دروشم کناں، اگاں من کت کناں۔ اگاں من شمئے تہ ءَ کسے ءَ گٹر ءِ تہ ءَ مرگ ءَ دیستیں من بس شمئے دیم ءَ تُک جت ءُ شمئے دیم ءَ رھم ءِ چنگال ءِ ھست نہ بوگ ءَ یلہ دات۔ تو بدھالیں، بدبھتیں مردمے ئے! تو چو نزوریں کُتگاں مئے دیم ءَ گریوگ ءُ جھلاد کنان ءَ کائے بلے چو کہ لھتیں بے لَجّیں جنک ترا بھروسہ کنت ءُ ترا راہ دنت گڑا ھرچی ھلاس بیت۔ تو آئی ءَ چہ ھبر ءُ ھبر ءَ چہ ھبر کن ئے، تو گندئے ھرابیں مردمے ئے!”
آئی ءِ گور ءَ بے ادبی ءِ لکبانی بے مٹیں مَڈّی یے بوتگ اَت بلے آھانی تہ ءَ ھچ یکے ءَ گوں زور ءَ گشگ نہ بوتگ اَت۔ یکے ءَ مار اِت کہ آیاں اے “گندئے ھرابکاراں” نہ زھر ءُ نہ زِد ءِ درشان کتگ۔
آئی ءِ توار ءِ گالوار، گوں آئی ءِ گپ جتگیں گپاں ھمگرنچ نہ اَت؛ بلے آئی ءِ گپاں منی سر ءَ گیشتر ءُ گھتریں تاسرے جت کہ چہ ھما راست تریں، زبردستی ءُ بدگمانی ءِ کتاب یا دلیل ءَ چہ بوت کنت کہ من ءَ چہ ھما شپ ءَ پیسر یا چہ ھمے شپ ءَ پد دیم ءَ اتکگ اَت۔ من ایوک ءَ اے وڑ ءَ درشان کناں؛ ءُ ایشی ءَ گوں مرگ ءِ درد ءَ کچ کن اِت کہ آ وت ھمیش اِنت کہ ماسٹر ھینڈ ءِ نیمگ ءَ چہ شرتریں بیان ءَ چہ گیشتر گواچنی ، گیشتر زھرشانی ءُ ابرم ءِ دیم ءَ راست تر بہ بیت۔
ھیر، من سک پریشان اِتاں، اگاں کہ منی پریشانی سرجم ءَ سردی ءِ سبب ءَ بوتگ اَنت یا منی ھمراہ ءِ گپانی سبب ءَ بوتگ اَنت، من نوں ھچ وڑ ءَ گُشت نہ کناں۔ من کمیں گریوگ ءِ توار کت ءُ دندان کش اِت اَنت۔ ھمے دمان ءَ من ءَ دو سردیں کسانیں دست منی نزیک ءَ لھڑگ ءِ مارشت بوت اَنت – یکے ءَ منی گردن ءُ دومی ءَ منی گال ءَ دست جت ءُ نرم ءُ ناز کنوکیں توار ءَ گوں ھمدردی ءَ جُست کُت:
’’تو من ءَ نہ گْوش ئے کہ تو کَے ئے؟‘‘۔
اندازگ یک دمانے ءَ انچو گمان بوت کہ دگہ کسے بوتگ۔ گپ ءَ اَت ، ءُ ناں کہ نتاشا کہ ، تھنا لھتیں ساھت پیسر ، سرجمیں بنی آدم ءَ ھراب کنگ ءَ اَت ، ءُ مردینانی سر ءَ بدی ءِ توار کنگ ءَ اَت ۔ آ نوں گپ ءَ اَت، بلے گوں ترندیں ءُ زھرشانیں گالواراں۔
’’ترا چے بوتگ؟ تو سرد ئے؟ تو نمب ئے؟ گریبیں سنگت! تو پرچا چوش نہ گُشتگ؟ تو من ءَ پیسر ءَ پرچا نہ گْوشت کہ تو سرد ئے؟ بیا ءُ اِد ءَ تَچک بو۔ وتی سر ءَ دراج کن چو کہ، ءُ من ھم تَچک باں. نوں بس وتی دستاں منی سر ءَ ایر کن، منی نزیک ءَ بیا۔ نوں تو وش ءُ گرم بہ ئے۔ برات ءُ برات ما پشت ءَ تَچک بَہ اِیں ءُ پشت ءَ وت ءَ گرم کنیں۔ ءُ ھمے وڑ ءَ ما شپ ءَ چہ گوزگ ءِ جُھد ءَ کنیں۔ تو پرچا انچیں بدھالیں جاوراں ئے؟ تو شراب ءِ ورگ ءَ بوتگ ئے یا چہ وتی جاوراں یلہ داتگ ئے؟ ھیر ھرچی کہ بہ بیت، ھچ پرواہ نیست! اے بابت ءَ پریشان مہ بَہ ئے۔”
اے جنک اسل ءَ من ءَ تسلہ دیگ ءِ جُھد ءَ اَت۔ آ من ءَ دلبڈی دیگ ءِ ھم جھد ءَ اَت!
اے درستاں لانت! اے درستیں گپانی تہ ءَ چے ترسناکیں ایرجنگ ءَ اَت بس ھما وھد ءَ کہ من چہ وتی زند ءَ چہ ھلاس بوتگ اِتاں، سرجمیں بنی آدم ءِ کسمت ءِ ھلاس کنگ ءَ اِتاں، ھما وھد ءَ کہ من چیزانی سرجمیں چاگردی رھبند ءِ (اصلاح) کنگ ءِ واب ءَ گندگ ءَ اِتاں، ءُ ھر وڑیں سیاسی انکلابانی شوربندی کنگ ءَ اِتاں؛ سک ءَ اگلمندیں کتابانی وانگ ءَ ھم کہ آھانی بزانت ، ھر امکان ءِ تہ ءَ ، آھانی نبشتہ کاراں ھم ، ھچبر سرجم ءَ زاھر نہ بوتگ اَت ۔ وھدے کہ من ھر وڑ ءَ وت ءَ یک نامداریں چاگردی ءُ (فعالیں قوت) ءِ جوڑ کنگ ءِ جھد ءَ اِتاں، بس یک گپے ءَ، وھدے کہ من ءَ انچو گمان بوت کہ من وتی کار ءِ گیشتریں بھر ءَ سرجم کتگ اَت، ءُ اے گمان کتگ اَت کہ من کم چہ کم ءَ وجود ءِ ھک زرتگ اَت۔ وت ءَ پہ بنی آدم ءِ نسل ءَ الم جوڑ کنگ ءُ بنی آدم ءِ راجدپتر ءِ تہ ءَ یک برجمیں جاھے زورگ ءَ – اے گپ ءَ جیڑگ کہ چوشیں مردمے گرمائش ءِ زلورت ءَ اوشتات بہ کنت، کہ یک کپتگیں جنینے ءِ بدن ءَ وام داتگ، یک نا وشیں، ٹُکّر ٹُکّریں، زُلم ءُ زُوراکی ءِ آماچیں مھلوکے، پہ آئی ءَ دگنیا ءَ جاگہ نیست! یک جنینے کہ من ءَ آئی ءِ رکینگ ءُ ھیالداری کنگی اَت، آئی ءَ را من ءَ تسلہ ءُ تسلہ دیگ ءِ موکل دیگ ءِ بدل ءَ، اگاں چہ، بے شک، اگاں آئی ءِ ھلاپ ءَ منی پرز ءِ جیڑہ منی ذھن ءَ کدی اتکگ اَت، من مَنّاں کہ من ءَ زانت نہ بوتگ اَت کہ چوں برابر بہ کناں سرجم کنگ ءِ بابت ءَ من وت ءَ را اے گپ ءِ سر ءَ باور کنگ ءِ جُھد کُت کہ اے درست بس یک وابے اَت، یک بے سریں وابے، کہ من ءَ گرانیں واب ءِ وھد ءَ دیم ءَ اتکگ اَت۔
بلے، بژن! سردیں تاکشان ءِ ٹپّ منی سر ءَ رچگ ءَ اِت اَنت؛ جنک ءِ گرمیں سینگ منی سینگ ءِ نزیک ءَ ھمدپ بوتگ اَت؛ آئی ءِ گرمیں ساہ، داگدار، اے گوں وڈکا ءِ کمزوریں بو ءَ منّگ بہ بیت، بلے ھو، انچو اَجبیں زندگ کنوکیں، من ءَ گواچن ءِ نیمگ ءَ (بیدار) کت؛ ءُ من ءَ نزیک ءَ منی مرزی ءِ ھلاپ ءَ سابت کت کہ اے وابے نہ اِنت۔ پد ءَ رھم ءُ کرم ءِ سر ءَ ھُشک ءُ زاری کت۔ ھور ءِ توار ءَ کوھنیں آپی گراب ءِ سر ءَ چہ پیسر ءَ گیشتر ٹپّ جت ءُ درائیں گورماں ھُشک کت ءُ ما کہ انگت نزیکیں ھمگرنچے ءَ تَچک اتیں ءُ انگت چہ سردی ءَ لرزگ ءَ اتیں۔ اے بے شک تُرندیں گواچن اَت۔ من ءَ اے گپ ءِ سر ءَ دلجمی بوت کہ ھچ واب ، ھرچ وڑیں بے رھمی ، ھرچ وڑیں نہ بوتگیں اوپار ، کدی ھم اے کُچّلیں گواچن ءِ گوں زلم ءُ زوراکی ءَ دیم پہ دیم نہ بوتگ ۔ نتاشا ءَ نرم نرم ، آرام دہ ، مھروانیں گپ دیم ءَ برت ، چو کہ جنین ءَ ابید دگہ کس نہ کنت۔
آئی ءِ سادھیں نرمیں گپاں منی دل ءِ تہ ءَ گرمیں مارشتے رُستگ اَت ءُ من ءَ وتی اندر ءَ آپ بوگ ءِ مارشت بوت۔
منی گالانی سر ءَ ارسانی سیلابے رچان اَت ءُ ھما زھرشانی، گم، وت ماں وتی، ھما بدی کہ ھما ھتکناکیں شپ ءِ تہ ءَ منی دل ءَ جم بوتگ اَت، شُشت یک رند ءِ پد ءَ نتاشا ءَ من ءَ تسلہ دیگ ءِ جھد کت۔
’’بکن، چوش مہ گریو اَزیز۔ گریوگ بند کن۔ ھدا ءِ مھربانی ءَ چیزے دیم ءَ کیت۔ تو دگہ جاھے ءِ شوھاز ءَ کن ئے۔ تو زوت وش ءُ سلامت بَہ ئے”. بوسہ، گرم، ناز، ءُ آرام دہ آئی ءِ گپاں گوں ھوار اِت اَنت۔
آ ھما اولی بوسگ اِت اَنت کہ من ءَ چہ جنینے ءَ رستگ اِت اَنت؛ ءُ آ چہ درستاں شرتر اِت اَنت۔ ھما درستیں کہ من ءَ پد ءَ رستگ اَنت آ سک باز گرانیں نھاد ءَ گپتگ اَنت۔
’’بیا، بیا! کہ شور ءَ بند کن اِت؛ تو چے اجبیں سنگتے ئے۔ باندا من جھد کناں ءُ ترا کارے شوھاز کناں، اگاں اے گپ اِنت۔”
کم، نرم، دلجمیں سرگوشی منی دیم ءَ انچو شنگ بوت اَنت کہ گُش ئے واب ءِ وسیلہ ءَ اتکگ اَنت۔ چوش کہ ما داں روچ ءِ شپ ءَ یکے دومی ءِ بُنڈ ءَ اِتیں. ھما وھد ءَ کہ شپ ءِ شپ بوت ما چہ آپی گراب ءِ چیر ءَ درکپتیں ، ءُ شھر ءِ نیمگ ءَ وتی راہ ءَ کت ۔ اود ءَ ما یکے دومی ءَ گوں گرمیں سوگند کت ءُ چہ یکے دومی ءَ جتا بوتیں – ھچبر نہ گندیں، پد ءَ؛ اگاں چہ شش ماہ ءَ گیش من شھر ءِ درستیں جھنم ءِ تہ ءَ ھما شیرکنیں جنک ءِ شوھاز ءَ اِتاں- ھما جنک کہ من آئی ءِ ھمراھی ءَ یک شپے ءِ موسم بھار ءَ گوازینتگ اَت۔
اگاں آ مُرتگ ھما شرتریں چیز کہ آئی ءِ سر ءَ بوت کنت – آئی ءِ جند ءِ آرام بہ بیت۔ اگاں آ انگت زندگ اِنت گڑا ھُدا آئی ءَ را ھاموشیں ھیالے بہ دنت ءُ آئی ءَ وتی زوال ءِ ھچبر مارشت مہ بیت؛ پرچا کہ آ بس یک زالم ءُ بے سوبیں رنج ءُ گمے بیت ءُ اے دنیا ءَ ھچ کارآمدیں مول ءُ مرادے ءِ پیلو نہ کنت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسانی درشانی ءِ اِنت-
