TBP Balochi

نبشتانک: کسّھانی نپسیات ءُ نپسیات ءِ کسّہ

نبشتہ کار: شھزاد اسلم

دی بلوچستان پوسٹ

انسان کسّہ آروکیں ھیوان اے مئے تھزیب ءُ مئے چاگرد گوں مئے کسّھاں پر ترّان یا evelove بوان مارا سر بوتگ انت ابید چہ اشی ءَ کہ ما وتی کسّھانی برورد آں، ما دگہ ھچ نیاں مئے زند، مئے دودمان ءُ مئے تھزیب ءِ ھڈ دیگ ءَ مئے کسّھانی کرد ھمے وڑ ءَ است انت کہ ھمے وڑ ءَ مئے کسّھانی ھڈ دیگ ءُ ٹھینگ ءَ مئے تھزیب ءُ دودانی کرد انت بزاں اے دوئیں ھمگرنچ انت ءُ یکشل ءُ یکجاہ روان بنت گوں ارزان ایں لبزاں، ما ھما وڑ بہ ایں کہ ھما وڑ مئے کسّھاں ءُ ھما وڑ کہ ما بہ ایں ھما وڑ مئے کسّہ بنت۔ بزاں ما کسّہ ھڈ دے ایں ءُ پد ءَ کسّہ مارا ھڈ دے اَنت۔

چاگردانی دیم ءَ ودّگ ءِ کسّہ اسل ءَ کسّھانی دیم ءَ ودّگ ءُ نوک بوگ ءِ نام انت جنگ ءُ بامردانی کسّہ، شُد ءَ چہ بنا بوتگیں ءُ سیرلاپی ءَ چہ ھلاس بوتگیں کسّھانی کُلو، سیاست ءُ نیکرائی ءِ (مزھب) کسّہ، گْوستانک ءُ راجدپتر ءِ کسّہ، لبزانک ءِ کسّہ، زانش ءُ بود ءِ کسّہ، اے سرجم ءَ آؤرتگیں کسّہ اَنت کہ چاگردانی میراس انت ءُ پد ءَ چاگرد امیشانی میار بنت۔

اے کسّہ ما وتی ھکل ءُ پگر ءَ گوں گِشینتگ اَنت یا گوں وتی جزبات (emotions) آں، یا پہ جاورانی گیگ ءُ نہ گیگی ءَ یا سرجمینانی مچّی ءُ ھواری ءَ باز براں جزبات پگر ءِ سر ءَ انگیر کن انت ءُ باز براں پگر جزباتانی سر ءَ بلئے کسّھانی لڑ ھرچ وڑ ءَ ساڑی بیت ءُ دیم ءَ جنزان کنت چُش ھم بیت کہ آ کسّہ آں کہ جزبات آرگ لوٹ ایت، پگر آ کسّھاں چیر دنت چش ھم کہ باز بر آں پِترت ءِ (nature) جار ءِ سر ءَ جاور پگر ءُ جزبات آں کسّھانی درشانی ءِ موکل ءَ نہ دے انت پمیشکا لھتیں کسّہ ناتوام بنت ءُ لھتیں کسّہ پشت کپنت بلئے اے ناتوامی ءِ آسر مئے زند ءُ مئے زندمان ءِ سرجمیں پھنات آں ھم دیم پہ ناتوامی ءَ بارت ءُ آسر اِش بیت کہ ما پشت کپ آں۔

پشت کپتگیں کسّہ آں چہ یک کسّہ اے سگمنڈ پرائیڈ کاریت ءُ آ وتی لیکہ ءِ تہ ءَ پدّر کنت کہ چے پیم ءَ گوں پشت کپتگیں کسّہ  آں ما اوں پشت کپیں پرائیڈ وتی لبیڈو ءِ (Libido) نزریہ ءِ تہ ءَ درشان کنت کہ سیکس (sex) انسان ءِ پتری لوٹ انت بلئے چش کہ ما اشی ءِ کسّہ نہ آورتگ، درشان نکتگ، چیر داتگ، پمیشکا اے درگت ءَ ما جتا جتائیں نپسیاتی نادْراھیانی آماچ بوتگ ایں سیکس ءِ بارو ءَ مئے چاگردی راھبند مھکم نہ نبوتگ انت، مئے چاگرد مان گِشْتگ ءُ نزور انت پرچہ کہ ما اے درگت ءَ گوں پگر ءُ جزبات ءُ پتری لوٹانی میان ءَ جوانی ءَ سلہ کت نکتگ۔

پرائیڈ ءَ نپسیاتی نادراھانی ھلاج کتگ۔ پرائیڈ ءَ گشتگ کہ سیکس ھِڈ (ID) بزاں انسان ءِ بْنکی لوٹ ءُ تلب آں چہ یکے پرائیڈ اے گپّ ءِ منّوک بوتگ کہ ھما چاگرد کہ اود ءَ سیکس ءِ بارو ءَ راھبند نزور بیبنت گڑا آ چاگرد ءِ مردم گیش نپسیاتی جیڑھانی آماچ بنت سیکس ءَ ھوار ھمک ھما لوٹ یا ھما مارشت کہ شئور ءَ چہ ڈن کشّگ بیبنت گڑا آ لوٹ ءُ مارشت مئے لاشئوری ءِ تہ ءَ جاگہ کن انت ءُ یک وھدے کیت کہ مئے لاشئور سرّیچ بیت ءُ مئے شئور ءِ سر ءَ اُرش کنت ءُ اے رنگ ءَ ما نپسیاتی جیڑھانی آماچ بہ ایں۔

ءُ دگہ دْروشمے ایش انت کہ اگاں مئے لوٹ ءُ مئے دود ءُ راھبندانی میان ءَ تپاوت (clash) بیبیت گڑا ما وتی لوٹ ءُ تلب آں دگہ یک انچیں رنگے ءَ درشان کنیں کہ مئے راھبند مارا آ دْروشم ءِ درشانی ءَ نرکّین انت چُش کہ شئر ءُ شائری ءِ تہ ءَ اے لوٹ ءُ مارشتانی درشان کنگ، ھیالانی تہ ءَ درشان کنگ، لبزانک ءِ تہ ءَ درشان کنگ پہ اسل یک انچیں مھروانے ءَ چہ زبھر بوگ کہ آ مئے مارشت ءُ مئے ناسرجمیں لوٹاں سرجم کنت، گڑا آ مھروان مئے کسّھانی تہ ءَ دراھی کنت، مئے کسّھانی تہ ءَ گوں ما دوچار کپ ایت پرائیڈ ءَ اشی ءَ را سبلیمیشن ءِ (sublimation) نام داتگ بزاں یک نوکیں دْروشمے ءَ وتی مارشتانی درشان کنگ۔

پرائیڈ گش ایت کہ اگاں سبلیمیشن مبوتیں، اگاں لبزانک مبوتیں، اگاں شئر ءُ شائری مبوتیں، اگاں کسّہ مبوتیں، گڑا ھچ چاگرد مھکم نبوتگ ات اسل ءَ ھمے کسّہ آں تھزیب زندگ داشتگ انت وھدے مئے دود ءُ راھبند مئے لوٹ ءُ واھشت آں نپسگیر کن انت، گڑا مئے کسّہ مارا، مئے تھزیب ءَ، ءُ مئے چاگرد ءَ مھکم کن انت۔ اگاں مئے کسّہ مبوتیناں گڑا دودمان ءُ راھبندانی ھما دیوال کہ ما وتی لوٹ ءُ واھشتانی ھلاپ ءَ مک کتگ، آ ڈرْتگ ات ءُ مئے سر ءَ کپتگ ات۔

پمیشکا ھما چاگرد کہ سبلیمیٹ کت نکن انت، چہ لبزانک ءَ زبھر انت، کسّہ آؤرت کت نکن انت، آ گیش نپسیاتی نادْراھیانی آماچ بنت ھمے وڑ کہ نپر (individual) نادْراہ بنت، ھمے وڑ ءَ چاگرد ھوں نادْراہ بنت پد ءَ یک نادْراہ ءُ ناتوامیں چاگردے، ناتوام ءُ نادْراھیں کسّہ کاریت ءُ اسل ءَ ھمے ناتوام ءُ نادْراھیں کسّہ آں کہ یک نادْراہ ءُ ناتوامیں چاگردے ھڈ دے اَنت –

بلئے دومی نیمگ ءَ کارل گستاپ ژونگ کہ پرائیڈ ءِ اھد ءِ نپسیاتی زانوگرے بوتگ پرائیڈ ءِ لھتیں گپاں گوں تپاک نکنت ژونگ سرپد بیت کہ انسان ءِ نپسیاتی سرگْوست سک کوْھن ءُ کدیم ایں ءُ سکّ ءَ مان گِشّتگ پرائیڈ ایوک ءَ یک کسّھے کاریت، بزاں بس لبیڈو یا سیکس ءِ نپسیاتی جاورانی پیچ ءُ تاب آں گوں گوْر ءُ چِیل بیت ژونگ گُش ایت کہ سیکس ءَ ھوار دگہ ھزاراں انسانی تجربگ است انت کہ وھد ءِ پجیگ ءَ انسان ءِ لاشئوری ءِ بھر جوڑ بوتگ انت ءُ انسان ءِ زندگی ءِ سر ءَ اسر دور دیگ ءَ انت تاں گار ءِ وھد ءِ زندگی ءَ بگر داں نوکیں اھد ءِ زندگی ءَ انسان ءَ ھزاراں تجربگ کتگ ءُ سرجمیں تجربگ تُری وشّیں تجربگ بیبنت یا تھلیں، جنگ ءِ تجربگ بیبنت یا ایمنی ءِ، بے وسی ءِ تجربگ بیبنت یا وتواکی ءِ، گلامی ءِ تجربگ بیبنت یا آجوی ءِ، اے سرجم ءَ انسان ءِ لاشئور ءِ بھر جوڑ بوتگ انت ژونگ ءَ اشی ءَ را مُچّی لاشئور ءِ(collective  unconcious) ءِ نام داتگ۔

ژونگ گُش ایت کہ انسان ءِ گوْست ءِ سرجمیں تجربگاں کل انسان ءِ یک لاشئور اے ھڈ داتگ ءُ ھمے لاشئور ءِ پُشتدر ءَ انسان وتی کسّھاں ھڈ دیان انت مئے ساھتانی پیسلہ ءِ پُشت ءَ ھزاراں کرنانی تجربگ ءِ راز چیر انت مئے پشت کپتگیں کسّہ کہ چہ شئور ءَ ڈن چگل دیگ بوتگ انت مئے لاشئور ءِ بھر جوڈ بوتگ انت۔ مئے پشت کپتگیں کسّہ، مئے نیم توامیں کسّہ، وھدے کہ مئے شئور ءِ سر ءَ ارش کن انت، گڑا مارا سما بیت کہ مئے مارشت ناسرجم ءُ نیم توام انت مارا سما بیت کہ ما بے چاڑیں، زندگی ناتوام انت ءُ ما نادْراہ ایں۔

چاگرد امنچو کہ بُنکّی انسانی زلورت ءُ مارشتاں چہ دور بنت امنچو گیش نپسیاتی نارْاھیانی آماچ بنت اے بنْکی لوٹ ءُ زلورتانی تہ ءَ آزاتی، وشھالی، ایمنی ءُ اے دگہ انسانی زلورت ھوار انت اگاں چاگرد اے بُنکّی لوٹ ءُ زلورتاں چہ زبھر بیبیت گڑا سرجمیں چاگرد نپسیاتی جیڑہ ءُ نادْراھیانی آماچ بیت پمیشکا ھربرٹ اسپنسر گُش ایت کہ یک ناتوامیں چاگردے نادْراھیں کسّہ، دود ءُ راھبند ھڈ دنت ءُ پد ءَ ناتوامیں دود ءُ راھبند یک ناتوامیں چاگردے ھڈ دے اَنت ھمک چاگرد وتی راستی آں وت ھڈ دنت پمیشکا ھمک چاگرد وتی پدمنتگی ءُ جنجالیانی زمہ وار وت انت۔

اسپنسر چارلس ڈارون ءِ ھیاتیاتی ارتکاء ءِ (biological  evolution) راھبندانی پد ءَ چاگرد ءَ چاریت ءُ ٹپّاسیت ءُ سروائیول آپ دی پِٹسٹ ءِ (survival of the fittest) ھبر ءَ کنت کہ ھما چاگرد کہ ھالت ءُ جاورانی ھساب ءَ وتی دود ءُ ربیدگ ءُ وتی کسّہ آں مٹ کن انت، بس ھما چاگرد دیم ءَ ودّ انت۔ ءُ ھما چاگرد کہ مدامی گوں وتی کْوھنیں کسّہ آں بندوک بنت، آ چاگرد پشت کپنت اسپنسر ءِ نزریہ سوشل ڈارون ازم (social darwinism) ھم گُشگ بیت۔

اسپنسر ءِ اے نزریہ ءِ ھساب ءَ پدمنتگی راجانی مُچّی کرد ءِ برورد انت ءُ راج، چاگرد ءُ مردم ھما جاورانی کہ دیمپان انت آ جاور آں کرز انت ھما چاگرد کہ چہ پدمنگی ءِ سپر ءَ سرگوْستگ انت ءُ ایمنی ءُ دیمروئی ءِ سپر بُنگیج کتگ اسل ءَ آ چہ اندگہ چاگر آں تْونگر تر ءُ پگری تک ءَ گیش مھکم تر ءُ ذھین (intelligent) تر انت۔

اسپنسر اکلاکی (moral) تک ءَ ڈالچار کنت ءُ تْونگر تر ایں چاگردانی گرد ءِ پلامرزی ءَ کنت ءُ گُش ایت کہ اے چاگرد آں موکل است کہ چہ وت ءَ نزو تر ایں چاگردانی سر ءَ واکداری بکن انت، پرچہ کہ اے زند ءِ پڑ ءَ سوبمند بوتگ انت اسپنسر ءِ ھساب ءَ اے چاگرد آں وتی زھانت ءِ سوب ءَ دیمروئی کتگ ءُ زھانت بس ھمے چاگردانی میراس انت اے چاگرد چہ وت ءَ چہ نزور تر ایں چاگردانی سر ءَ واکداری بکن انت آیاں چہ کْوھنیں کسّہ آں ڈن در بکن انت ءُ نوکیں کسّہ بیار انت ءُ آیانی راھشونی ءَ بکن انت۔

اسپنسر وت سامراجی برتانیہ ءِ (imperal Britain) اھد ءِ مردمے بوتگ، پمیشکا اسپنسر ءِ لیکہ برتانیہ ءِ سامراجی تاکت ءِ پلّامرزی ءَ کن انت ووڈ گارڈر ءِ زھانت ءِ نزریہ اسپنسر ءِ نزریہ ءَ رد کنت گارڈنر ءَ گُش ایت کہ زھانت ھچ چاگرد ءِ میراس نہ اِنت ھمک چاگرد ءِ تہ ءَ زھین ایں مردم ودی بیت ھمک چاگرد انچیں مردم پیداک کنت کہ آ چیز آں مٹ کنگ ءِ جھد ءَ کن انت، کْوھنیں لیکہ آں مٹ کن انت ءُ نوکیں کسّہ کارنت چاگردانی بستار یک انت، بس لھتیں چاگرد گوں وتی کْوھنیں کسّھاں سکّ ءَ بندوک بنت، پمیشکہ اے چاگردانی دیمروئی ءِ گامگیج نزور تر بنت اے کسّہ نیکراھی (مزھبی)، دودمانی، سیاسی، چاگردی ءُ راجمانی کسّہ بوت کُت کن انت، کہ مردم گوں اشاں بندوک بنت، بلئے ھمک چاگرد ءِ تہ ءَ اے بودشت ءُ سلاھیت است کہ آ دیمروئی کت بکنت نوکیں کسّہ آؤرت کت بکنت۔

بلئے ووڈ گاردنر ءِ گُشگ ءِ پد ءَ کْوھنیں دودانی مٹ کنگ ارزانیں کارے نہ اِنت پرچہ کہ ھرچ بدلی ءُ  سدلی ءَ گوں یک گھگیری ءُ مزھمت اے (resistance ) بندوک انت چش نئینت کہ پدمنتگیں راجانی تہ ءَ ذھینیں مردم ودی بوت نکنت، کہ دیمروئی کتگیں چاگردانی زھین ایں مردم بیا انت ءُ اشانی راھشونی ءَ بکن انت بگندئے آ پمیشکا پدمنتگ انت کہ آیانی گھگیری ءِ (مزاھمت) جزبگ ءَ چہ پدرندی ءِ (تابیداری) جزبگ تْونگر ءُ زورآور تر بوتگ۔

بزاں پدمنتگیں راجانی جیڑہ ایش نہ اِنت کہ آ چہ کدرت ءِ سوگاتاں زبھر انت آ زھین بوت نکن انت، نوکیں کسّہ آؤرت کت نکن انت، نوکیں راھبند ٹھینت ءُ ھڈ دات کت نکن نات پدمنتگیں ءُ ناتوامیں چاگرداں پہ توامی بس یک نوکیں کسّھے پکار انت، ءُ نوکیں کسّہ ءِ آرگ ءَ مزاھمت ءُ پہ مزاھمت ءَ تمردی اے پکار انت یک جارے پکار انت کہ نوکیں اھد ءِ مردم کْوھنیں دود ءُ کْوھنیں بامردانی دیم ءَ مِک بہ بہ اَنت ءُ بگش انت کہ تئی باریگ گْوستانک ءِ بھر جوڑ بوتگ، ما نوکیں اھد ءِ مردم آں، ءُ جار جْنگ بہ بیت کہ من ترا نہ منّاں نہ منّگ مزاھمت انت ءُ پہ دیمروی ءَ بنکّی ءُ مستریں جار انت۔ بس امے جار پکار انت۔ یک کسّھے پکار انت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بلوچستان ءِ تیابدپی شھر گوادر ءَ ھواریں شھر چہ پسنی ءَ سربیتگین ھالانی رد ءَ پولیس ءِ ھلاپ ءَ ببر شور وارڈ نمبر یک ءِ نندوکیں مھلوک ءَ پریس کلب ءِ دیم ءَ زھرشانی کرتگ –

زھرشانی ءَ زالبولءُ چکاں ھوار بازیں کچے ءَ مھلوک ءَ بھر زرتگ ءُ پولیس ءِ ھلاپ ءَ زھرشانی اوگام جتگ –

زھرشانی کنوکیں مھلوک ءِ گوشگ اِنت کہ ڈی ایس پی ءُ پسنی ءِ پولیس مھلوک ءِ لوگانی سر ءَ بیڑ برگ ءُ اود ءَ دوماناناں لگتمال کنگ اِنت ءُ چُک ءُ زالبولاں ترسینگ اِنت –

زھرشانی کنوکاں گوشت: مروچی سھب ءَ پولیس ءَ عبدالصمد ء حیدر ءِ لوگ ءِ سر ءَ بیڑ برتگ ءُ اود ءَ زَر ءِ لوٹ ءُ گاڑی ءِ اڈ کنگ ءِ پرمان کرتگ –

مھلوک ءَ گوشت کہ پولیس ناروائیں کرد کنگ اِنت باید پولیس دارگ بہ بیت ءُ مھلوک ءِ لوگاں چو دور مہ کنت –

آیاں گوشت کہ پولیس ءَ اشاں ابید پسنی ءَ ھواریں ھند کلمت ءَ پٹرول پمپ ءَ ھم بیڑ برتگ بلے ھچ گیر کانودی ازباب دزنہ کپتگ –

مھلوک ءَ گوشت پولیس ءَ لوگانی کش ءُ گور پِشکونڈیتگ اَنت بلے آئی ءَ ھچ دز نہ کپتگ آیاں گوشت کہ صمد ءِ کار ءُ بار ڈیزل ءِ کار اِنت ءُ کانودی رنگ ءَ باپاری کنگ ءَ اِنت –

پولیس ءِ گوشگ اِنت کہ کانودی رنگ ءَ لوگاں پترتگ اِنت ءُ چیریں ھالے ءِ سر بیگ ءَ ما لوگ پَٹ اِتگ اَنت –

زانگ بہ بیت چوشیں وئیل گوادر ءَ ھم پیش اتکگ اَنت اود ءَ پولیس ءَ مھلوک ءِ لوگانی سر ءَ بیڑ برتگ ءُ چریشی ءِ پژدر ءَ مھلوک ءَ ھم زھرشانی کرتگ اَنت –

نبشتانک: مکھیں مات

نبشتہ کار: مھروان کمبر

دی بلوچستان پوسٹ

مروچی نوزدہ جون اِنت ءُ منی ودی بُوَگ ءِ روچ دیر اِنت جیڑ اِتگ کہ ترا چیزے نبشتہ بہ کن آں ،  بلے تو ھما ھستی ءِ کہ منی گْور ءَ چُوشیں لبز نہ بوتگ کہ تئی پاکیں ھستی ءِ درور بہ بہ اَنت۔ پد ءَ تو شر زان ئے من چونیں بے تھمبلیں اِنسانے آں ، ھر کُجا کہ بہ آں ھمود ءَ کپتگاں ءُ نہ نبشتہ کنگ واک کنت۔ نہ تئی گون ءَ ھال ءُ اھوال منی مکھیں مات! مزنیں زانتکار ءُ شھزانت گْوش اَنت کہ مات دُگنیا ءِ ھما زیبداریں نام اِنت کہ لبز مات ءَ جیڑے گُڑا تئی تھانگ ءَ مھر، دوستی ، تاھیر ءُ کرار ءِ مارِشت ودی بیت ھردیں من ترا جیڑاں گُڑا من ءَ چینچو تاھیر ءُ کرار رس اِیت آئی گپّ ءُ کِسّہ نہ بیت ، پرچا کہ تو پہ من ءَ تبد ءُ چاھڑیں موسماں سارتیں ساھگے ءِ داب ءَ بوتگ ئے ۔ زمستان ءِ ٹنٹرتگیں سارتی ءَ تئی کُٹّ ءَ من ءَ گرمی ءِ سما داتگ ماتی! تو ھما زیبائیں ھستی ءِ کہ وت کُنٹگاں سپر کن ئے ءُ مارا پُلانی سر ءَ نادین ئے۔ دُگنیا ءُ جھان ءِ گم ءُ رنجاں وتی دامن ءَ بندے ، بلے انگت لُنٹانی سر ءَ زیبائیں بچکندے تالان کن ئے۔ من تئی ھما بچّاں کہ دیر اِنت ترا چہ جُتا ءُ سربتگ ، سر ودگ ءُ ھاک پہ سر اَچ وت ءَ چہ گِسر، گُلزمین ءَ چہ دِیر، زندگی ءُ زندگی ءِ وابانی شوھاز ءَ سر گرداناں ماتی! من تئی ھما ناپرمانیں بچّاں کہ منی ھاتر ءَ تو مُدام درامدیں سِپاھیگانی گْور ءَ دُروگ بندے کہ منی بچّ سِلاہ بندیں گلانی باسک نہ اِنت ، بلکیں دبئی ءُ مسکت ءَ کار ءَ اِنت ھر روچ تو آیانی گْور ءَ لاچار بَہ ئے ءُ گْوش ئے اے منی چُک نہ اِنت ءُ من ءَ چہ دیر اِنت سِستگ ءُ جُتا اِنت۔
ماتی! من تئی ھما بچّاں کہ تو منی سَوَب ءَ تو ھرروچ بوٹ پادیں سِپاھیگانی دیم ءَ کم شرپ بہ ئے ھرروچ تئی گِدان پٹ ءُ پول کنگ بیت ءُ تئی پشک ءُ گُشان ڈنّ ءَ روچ ءِ سر ءَ چگل دَیگ بَہ اَنت۔

بلے منی مکھیں مات! مروچی من ترا ھال دَیگ لوٹاں کہ من ھما راہ پہ وت ءَ گچین کُتگ ، آ راہ نمیران بُوَگ ءِ راہ اِنت اے کُنٹگ چکاریں راہ مارا مئے منزل ءِ نیمگ ءَ بارت ءُ سر کنت ھما منزل کہ آئی ءِ سر بُوَگ ءَ ورنا وتی ھیشی سراں دیان اَنت، وتی ورنائی ءِ واھشت، لوٹ ءُ ارمانانی کُربانی ءَ دیان اَنت وھدے انسان وھد ءُ جاورانی دست ءَ بے وس بیت، آئی ءِ سرجمیں واھشت ءُ ارمان چو مُھرگ ءَ شنگ ءُ تالان بَہ اَنت ، گُڑا آ ھمے زانگ ءِ جُھد ءَ کنت کہ آ کَے اِنت۔؟ زندگی ءَ دُرستاں چہ ھژدری ئیں چیز وت ءَ پجّا آرگ اِنت ھمے داب ءَ من ھم وت ءَ زانگ ءُ پجّارگ ءِ جُھد کُتگ کہ من کَے آں؟ منی دود ءُ ربیدگ چی اَنت؟ پہ من ءَ منی زمین ءِ ارِزشت چی اِنت؟ ما پرچا دری راجے ءِ گلام اِیں؟ مارا پرچا آجوتبیں زندے ءِ گْوازینگ ءِ ھکّ نیست؟ منی مکھیں مات رچرڈرائٹ نامیں مردکارے جاھے گْوش اِیت: اگاں انسان ءَ ورگ مہ رس اِیت گُڑا آ مرگ ءِ آماچ بیت، ھمے داب ءَ اگاں کسے ءَ وت ءَ پجّا نیارت گُڑا آ ھم مُردگ ءِ ھساب ءَ بیت۔ من پمیشکا نہ لوٹ اِت کہ من ھم مُردگیں زندے بہ گْوازیناں ءُ مُردگانی لڑّ ءَ ھوار بہ بہ آں ۔

منی مات دِگہ یک نامداریں گُشتنے ھَست اِنت کہ کسے ءَ وت ءَ پجّا آؤرت بزاں آئی ءَ ھُدا پجّا آؤرت ھمے پجّار اِنت کہ مارا پیج ءُ تاب ءُ کُنٹگ چکاریں کِشکاں سپر پرمائیت ھمے پجّار اِنت کہ اچ ما پُلّگ بیتگ اِیں چیزانی شوھاز ءَ جُنزگ پرمائیت ھمے وڑ ءَ ما تھاریں شپاں جُنزان اِیں ھما زمین ءِ پدجَنَگ ءَ کہ آئی ءِ موکگ ءَ گوں اِیمنی ءِ شھدیں جُو تچ اَنت ءُ مھرانی وشبو شِنگ بَہ اَنت۔

منی مکھیں مات! منی کہ چم وھدے ترا کپتگ اَنت گڑا من ماتیں گلزمین ءِ رنگ ءُ دْروشم مار اِتگ ءُ منی چمّاں تو ھما ماتیں گلزمین ءِ درور ءِ کہ تئی موکگ ءَ من اے راہ پہ وت گچین کرتگ ءُ راھی آں من سرپداں تو ھم الم زان ئے کہ ماتیں سرڈگار ءِ ھکّ من ءَ ترا ھردوکاں پیلو کنگی انت۔اے ڈُبّہ منی ءُ تئی ھردُوکانی اِنت کُلیں بلوچ راج ئیگ اِنت ، بس پیلو کنگی اِنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

کوپا امریکہ ءِ دومی راؤنڈ ءِ اولی گوازی ءَ کولمبیا ءُ وینزیلہ مکابلہ دومی گوازی ءَ برازیل ءَ چار گول ءَ باج برتگ، پورو کپ ءَ کروتیا ءُ چیک ری پبلک یک یک گولے ءَ دیمیگ انگلینڈ ءُ اسکاٹ لینڈ ءِ نیمگ ءَ ھچ گول کنگ نبوتگ، سویڈن ءَ یک گولے ءَ باج برتگ گوازی وتی نام ءَ کتگ-

کوپا امریکہ ءِ گوازی برجاہ انت گوستگیں روچ ء دومی راؤنڈ ءِ اولی گوازی کولمبیا ءُ وینزیلہ ءِ میان ءَ بوتگ ھردو ٹیمانی لیبیاں گوں جوانی لیب کتگ دؤئیں ٹیمانی نیمگ ءَ ھچ گول کنگ نبوتگ ھردو مکابلہ بوتگ انت – دومی گوازی برازیل ءُ پیرو ءِ میان ءَ بوتگ – پیرو لیبیانی نیمگ ءَ ھچ گول کنگ نبوتگ برازیل ءَ چار گول ءَ چہ باج برتگ ءُ برازیل نیمگ ءَ چاریں گول آئی ءِ لیبی نیمار ، ایلکس سیندرو، ایورتن ریبرو، ریچارلسن داتگ انت ءُ گوازی وتی نام ءَ کتگ –

کوپا امریکہ ءِ دیم ءِ گوازی چلی ءُ بولویا، ارجنٹیا ءُ یوروگائے میان ءَ بوگ ءَ انت ـ

دومی نیمگ ءَ یوئیفا یورو کپ فٹبال گوازی برجاہ دوشی شپ سویڈن ءُ سولوکیا، کروتیا ءُ چیک ریپبلک، انگلینڈ ءُ اسکاٹ لینڈ ءِ میان ءَ دومی راؤنڈ ءِ گوازی کنگ بوتگ –

دوشیگیں گوازی ءَ سویڈن ءَ یک گول ءَ سولوکیا ءِ دیما باج برتگ، کروتیا ءُ چیک ریپبلک یک یک گول ءَ دیمیگ، انگلینڈ ءُ اسکاٹ لینڈ نیمگ ءَ ھچ گول کنگ نبوتگ ءُ مکابلہ بوتگ انت –

یوئیفا یورو کپ ءِ دومی رؤنڈ ءِ گوازی سویڈن ءُ سولوکیا ءِ میان بوتگ سولوکیا ءِ نیمگ ءَ چہ ھچ گول اسکور کنگ نبوتگ سویڈن ءِ لیبی ایمل پیتر ءَ یک گولے اسکور کتگ گوازی وتی نام ءَ کتگ –

کروتیا ءُ چیک ریپبلک میان ءَ بوتگیں گوازی ءَ ھردو ٹیم یک یک گولے ءَ دیمیگ بوتگ انت – کروتیا ءِ نیمگ ءَ ایون پریسک ءَ یک گول ءِ اسکور کتگ چیک ریپبلکن ءِ نیمگ ءَ پاترک ءَ یک گولے اسکور کتگ –

انگلینڈ ءُ اسکاٹ لینڈ میان ءَ بوتگیں گوازی ءَ ھچ گول اسکور کنگ نبوتگ ھردو ٹیمانی لیبیاں جوانی ءَ گوازی کنان ءَ ھردو دیمیگ بوتگ انت –

یورو کپ ءِ دیم ءِ گوازی ھنگری ءُ فرانس، پرتگال ءُ جرمنی، اسپین ءُ پولینڈ ءِ میان ءَ جتا جتائیں پٹاں بوگ ءَ انت –

بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءِ پریس کلب ءِ دیم ءَ زورانسری آوار جنگ بوتگیں بلوچانی یل کنائینگ ءِ ھاتر ءَ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءِ زھرشانی برجاہ، زھرشانی ءَ مروچی چار ھزار ءُ سَے سد ءُ چل ءُ نُھ روچ سرجم بوتگ – مروچی بیگواھیں نصیب اللہ بلوچ بادینی ءِ ھاتر ءَ کمپئین کنگ بوتگ- زھرشانی بنجل ءَ چہ مستونگ ءَ سیاسی ءُ چاگردی باسک رسول بخش مینگل، محمد اسحاق بلوچ دگہ مردماں بنجل ءِ تر ءُ تاب کتگ بیگواھیں مردمانی کھولانی گوما دلپدردی درشان اتگ –

وی بی ایم پی ءِ رھشون ماما قدیر بلوچ ءَ اتکگیں مردمانی میان ءَ تران کنان ءَ گوشتگ کہ پاکستانی پوج بلوچستان ءِ جتا جتائیں دمگ لشکر کشی کنگ ءَ انت، نوکتریں ھالانی رِد ءَ بازیں دست ءُ گوشیں بلوچ پرایمنیں جھد کنوکیں باسک شھید کنگ بوتگ انت ءُ سدانی کچ ءَ آوار جنگ بوتگ انت –

آئی ءِ گوشگ ات کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ یکرندے پد ءَ ڈیتھ اسکواڈ پرکار کنگ بوگ ءَ انت ءُ سیاسی باسکانی بگیری ءَ کارمرز کنگ بیگ ءَ انت –

آئی ءَ دیمتر ءَ گوشتگ کہ پاکستانی رسانکدر ءُ سول سوسائیٹی بلوچ راج ءِ گوما دروگیں ھمدردی ءُ پاکستان ءِ ھاتر ءَ بلوچ ءُ بلوچستان ءِ تہ ءَ ھکمت املیانی بدل کنگے لوٹاں ابید وتی بے سوبیں پندل برجاہ داشتگ انت ءُ چہ پیش ءَ برجاھیں لَٹ ءُ کُتانی تہ ءَ گیشی آرگ بوتگ اَنت –

آئی ءَ گوشتگ کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ کتکاریانی سوب ءَ گیش پندل تالان کنگ انت –

آئی ءَ گوشتگ کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ ریاستی کتکاری دنیا ءِ دیم ءَ یک ھدے ءَ تاں پدر بوتگ انت بلے انسانی ھکانی ادارھاں بلوچستان ءِ تہ ءَ بؤکیں پاکستانی جنگی جرمانی بگیری جوانی ءَ توار چست کنگ لوٹ ایت –

دومی نیمگ ءَنوشکی ءَ سیادی داروکیں صدف اقبال بلوچ ءَ گوشتگ کہ آئی ءِ سیاد نصیب اللہ بادینی بیست ءُ پنچ نومبر دوھزار ءُ چاردہ ءَ بزاں ھپت سال ساری نوشکی ءِ دمگ قازی آباد ءَ زورانسری آوار جنگ ءُ بیگواہ کنگ بوتگ کہ انگت بیگواہ انت – آئی ءِ گوشگ ات کہ نصیب اللہ ھنر کاریں ورنا ءُ بولان ٹیکوانڈو ٹیم ءِ لیبی ءِ بوتگ –

آئی ءَ چہ انسانی ھکانی میان اُستمانی ادارھاں چہ لوٹ کتگ کہ آ نصیب اللہ بادینی یل کنائینگ ءَ وتی کرد ءَ پیلو بہ کن انت –

بلوچ سوشل میڈیا ایکٹیوسٹانی نیمگ ءَ چہ زورانسری آوار جنگ ءُ بیگواہ بوتگیں نصیب اللہ بادینی ءِ زورانسری آوار جنی ءِ بگیری ءَ چاگردی ترامجاھاں کمپئین ءِ برجم دارگ بوتگ کہ بلوچستان ءُ سرجمیں دنیا ءِ سوشل میڈیا ایکٹوسٹاں چاگردی ترامجاہ ٹویٹر ءَ نصیب اللہ بادینی ءِ زورانسی آوار جنی ءِ بگیری ءَ ٹویٹ کتگ ءُ یل کنگے لوٹ کتگ –

گوستگیں روچ ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں کلات ءِ شھر ءَ یک مردمے تیرباران کُتگ ءُ کُشتگ آئی ءِ پجار ضیاء الحق پنام ء یاہو ء شفیع محمد ءِ نام ءَ بوتگ –

دومی نیمگ ءَ بلوچ آجوئی لوٹوکیں سلاہ بندیں گل بلوچ لبریشن آرمی ءِ جارکش جئیند بلوچ رسانکدراں وتی شنگ کرتگیں درشان ءِ تہ ءَ ضیاءالحق ءِ کوش ءِ زمّہ واری منّ اِتگ ءُ گوشتگ کہ مئے سرمچاراں کلات ءِ بازار ءَ زورگیریں پاکستانی پوج ءِ یک دمگی چاریگے تیر باران کتگ کُشتگ –

جئیند بلوچ ءَ دیمتر ءَ گوشتگ کہ دُژمنیں پوج ءِ دمگی چاریگ ضیاء الحق پنام ء یاھو ء شفیع محمد جھمنند کلات ءِ کوھی دمگ نرمک ءَ دوھزار ءُ پانزدہ ءَ زورگریں پوج ءِ سروکی ءَ چہ راجی جُھد ءِ بگیری ءَ کار ءَ بوتگ – دُژمن ءِ اے چاریگ ءَ گل ءِ سنگت شمس لھڑی ءُ قمرالدین پنّام ء ڈاکٹر ءِ شھیدی ءَ دست ئِے مان بوتگ – ضیاع الحق راجی آمیدگِس ءَ چہ راجی دلاری ءِ میارباری ءَ مرگ ءِ پرمان داتگ ءُ چریشی ءِ سر ءَ سرمچاراں گامگیج زرتگ-

آئی ءَ دیمتر ءَ گوشتگ کہ کُشتگیں چاریگ ءِ ٹولی ءِ دگہ مردمانی مرگ ءِ پرمان ءَ زوت گامگیج زورگ بیت- بلوچ راجی دلار ھچ وڑ پھل کنگ نہ بنت-

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ بلوچی زبان ءِ مزن نامیں ندکار ءُ زبان زانت سید زھور شاہ ھاشمی ءِ دستونکانی کتاب “سستگیں دستونک ” چہ بلوچی ءَ انگریزی ءَ ترینتگ –

اے کتاب چہ بلوچستان اکیڈمی ءِ نیمگ ءَ شنگ ءُ چاپ بیتگ، اے کتاب ءِ تہ ءَ سید ھاشمی ءَ دستونکانی تہ ءَ مارشت درانگاز اِتگ اَت اَنت ءُ سید ھاشمی ءِ بلوچی بلوچستان ءَ مزنیں ارزشتے ءِ نگاھاں چارگ بیت اِنت –

سید ھاشمی ءِ بارہ ءَ گوشگ بیت کہ سید ھاشمی ءَ وتی زند بلوچی زبان ءِ دیمروئی ءَ گوازینتگ ءُ آئی ءِ تنی وھدی بازیں کتاب جتا جتائیں تکاں چاپ ءُ شنگ بیتگ اَنت –

فضل بلوچ ءَ سید ھاشمی ءِ کتاب “سستگیں دستونک ” ءَ ابید منیر اھمد بادینی ءُ ناگمان بلوچ ءِ ناول ھم چہ بلوچی ءَ انگریزی ءَ کتگ اَنت –

بلوچ لبزانکارانی تکاں گوشگ بیت کہ بلوچی زبان ءُ دگہ ترینگ ءُ آئی ءِ سِت مندی گیش ارزشت دار اَنت –

سید ھاشمی ءِ کتاب سستگیں دستونک نوزدہ سد ءُ پنجاہ ءُ ھپت ءَ اولی چاپ بیتگ ءُ دومی چاپ نوزدہ سد ءُ پنچاہ ءُ ھشت ءَ بیتگ ءُ سیمی چاپ سال دوھزار ءُ پانزدہ ءَ بلوچی زبان ءَ چاپ بیتگ –

نبشتانک: نا بزانتیں واهگ

نبشتہ کار سراج ساگر

دی بلوچستان پوسٹ

آ منی دوستریں تری زتک اَت، ما یک اِیں تب ءُ مزاج ءِ مردم اِت اِیں، مئے گیشتریں پسند ءُ نا پسند یک اَت اَنت بس همے یکیں آدت من ءَ چے جتا اَت کہ آ سّک ءَ موجرے اَت ءُ من کندوک ءُ سادگیں مردمے اَت انت اُمر ءَ اچمن دو، سہ سال کستر اَت بَلے اُمر ءِ اے مزن ءُ کسانی ءَ مئے نیام ءَ هچ وڑیں دیوار نیست اَت-

ما هرچ وھد ءُ بے وھد یک ءُ دومی ءِ لوگ ءَ اَت اِت ایں منی تری زتک ءِ لوگ، آ وھد ءَ مئے لوگ ءِ کش ءَ اَت گُشت کن ئِے کہ اے دوھیں لوگ اسل ءَ چو یک لوگ ئِے ءِ پیم ءَ اَت اَنت آئی ءِ مات منی مات ءِ گوهار اَت ءُ آئی ءِ پت منی مات ءِ ناکو زاتک اَت مئے ھاندان ءِ تہ ءَ تهنا منی پت درامدے اَت نزاناں چونی ءَ سر مئے ھاندان ءِ تہ ءَ کپتگ اَت منی پت سک ءَ ھاموش ءُ دنیا دیستگیں مردمے بِگندے منی پُیرک ءَ پمشکا زامات کُرتگ اگاں نا مئے ھانداں ءِ تہ ءَ گوں درامداں سانگ بندی مزنیں ایب ئِے زانگ بیتگ منی پت میتگ ءِ تہ ءَ چہ درستاں گیشتر وانندگ ئِے بوتگ ءُ درملکاں آئی ءِ کار ءُ بار بوتگ ءُ دومی زات، ٹکّ ءُ ھاندان ءَ اوں چہ کس ءَ کمتر نہ بوتگ پیرک ءَ همے ماراتگ ءُ زامات کُرتگ منی پت گیشتر درملکاں اَت لوگ ءِ سرجمیں زمہ واری منی مات ءَ پیلو کُرتگ پمشکہ لوگ ءِ هر پیسلہ اوں مات ءِ پیسلہ بیتگ ، اگاں کدی کدی کہ پت لوگ ءَ بُوتگ گڑا مارا کدی ھم پابند نہ کرتگ ئِے من گُشگ ءَ بے ھال بوتگاں کہ آ سک زیباھیں جنکے اَت ، مئے پورھیں ھاندان ءِ تہ ءَ چو آئی ءِ وڑ ءَ کس زیبدار نہ بوتگ رنگ، سورت، کد ءُ بالاد ، لائقی وانگ ءُ زانگ یا گپ ءُ تران ءَ چہ هر کس ءَ دیم ءَ بیتگ ہرکس ءَ کہ دیستگ یک رندے الم ءَ ابکہ بوتگ –

مرچی بازیں سال ءَ پد من دیست هما زیباھیں جنک کہ مدام ٹهل بوتگ اَت، ھر وھد ءَ شوک بوتگ گوں ناز ءُ نکراهاں دگہ دروشمے ءَ، بَلے مرچی من دیست کہ آئی ءِ سر ءِ گیشتریں مِیداں اسپیتی کپتگ ءُ آ میداں رنگ جنت آئی دیم نوں کرنچ ءُ گیمرتگ ات-

مرچی سُهب ءَ مهلہ پاد آیگ ءَ گوں مات ءَ گُشت تیار بہ بت ما دُراھ رویں وتی میتگ ءَ ناکو وش وش نہ اِنت مات ءِ گُشگ ءِ متلب ایش ات کہ اے آئی ءِ گُڈی آڈر اَت ءُ پد ءَ اے آڈر ءِ ھلاپ ءَ نہ من شُت کناں ءُ نہ پت نہ منی آ دگہ برات ءُ گْوهار-

چوناھا نزاناں پرچا من ءَ وتی میتگ ءِ روّگ اِنچو دوست نہ بیت اگاں سیاد ءُ وارسانی تہ ءَ سور ءُ پُرس ءِ وھدے بوتگ گڑا پت مجبور بوتگ کہ برو پت ءَ را دیر اِنت کہ نوں چہ درملکاں رو ءُ آیگ ءِ یل داتگ من مدام نیمون کُرتگ کہ منی دفتر ءَ کار باز اَنت من ءَ موہ نہ رسیت بَلے اے رندی هچ نیمون سوبیں نہ بوت ما نیم روچ ءَ سجهیں ھانداں زُرت دَر اَت ایں-

مرچی کہ من آئی ءَ را دیست، سہ روچ اَت کہ ما وتی میتگ ءَایں مات ءِ ناکو زِی بیران بُوت
اے ناکو نہ تهنا مئے ھاندان نا بلکہ مئے سرجمیں ٹّک ءِ مستر اَت پمشکہ دُرھیں ھاندان، سیاد ءُ وارث کسان مزن ساڑی اَت اَنت آ اوں دوشی گوں وتی مرد ءَ اتکگ اَت کہ سهبی ناگاهاں منی چم آئی ءَ کپت اَنت-

من ءُ آئی ءِ دوھیناں ماراِتگ اَت کہ مئے اگاں سُور بِہ بیت پما زند گوازینگ اِنچو مُشکل نہ بیت ما یک ءُ دومی ءَ شر سرپد ایں دوستی ءُ مهر اوں پہ یک ءُ دومی ءَ استگ اَت دراھینانی همے پیسلہ اَت کہ اے دوھیں یک ءُ دومی ءَپہ جوڑ بوتگاں مئے سانگ بُوت سانگ اوں همے کد ءَ کہ داں سَے روچ ءَ دھول اَت چاپ ءُ ھالو اَت ، هر کس گَل اَت درستانی تہ ءَ مات گیشتر گَل اَت منی مات سک مزهبی یے بَلے آئی ءِ دوستی ءَ اے چاپ ءُ ھالوانی اجازت داتگ اَت مات ءَ سانگ ءِ مندریگ آرا وت دست ءَ دات ءُ دعا ھیر کرت کہ اے منی جنک اِنت دُراہ وش اَت انَت، دُراہ گَل اَت اَنت من ءَ یات اِنت من چہ سانگ ءَ پیسر یک روچے آئی ءَ گوں نِشت داں دیر ءَ گپ کُرت آ رازی اَت، گَل اَت، اچمن گیش-

منی نوکری بوت دگہ شهرے ءَ نوکیں شهرے ءِ هما روچ ءَ کہ من ءَ روگی اَت آ سک پریشان اَت من تسلہ دات ءُ شُتاں چندے ماہ گوست کہ منی تری ءَ وتی اے لوگ بها کرت ءُ کمو دور نوکیں لوگ زُرت همود ءَ شتاں بَلے مهر کم نہ بوتاں روّگ ءُ آیگ، مهر، سکاوت برجم اَت سانگ ءِ دو، سے سال ءَ پد نزاناں چے بوت منی تری ءِ مهر کم بوان بوتاں، من مارگ ءَ اَتاں یک رندے گوں مات ءَ اے بابت ءَ گپ کرت مات ءَ من ءَ ھبر دات ءُ گُشت ترا وهم اِنت-

سَے سال سرجم بوت من وتی ٹرانسپر کرت اتکاں کہ نوں سُور کناں ءُ سور ءِ دراہ سامان اوں تیار اِت آں سُور ءِ گواجار بُرت بَلے آیاں گُشت چیزے وھد سبر بکن اِت شمارا وت ھال دیاں ما سبر کرت سال ئِے گْوست چہ آیانی نیمگ ءَ هچ ھال نہ اَتک ما پد ءَ سُور ءِ گواجار بُرت آهاں پد ءَ مارا انتزار کنگ پرمات نوں منی لوگ ءِ دراهیں مردم سرپد بوان بوتاں دلرنجی ءُ دوری مئے نیام ءَ وداں بوت پد ءَ سال گوست کہ آیاں کُلوہ راہ دات کہ شما سُور ءِ تیاری بکنیں ما وَ دیر اِنت تیار اِنت ایں سُور ءِ روچ گڈی بوتاں ما سُور ءِ مال ءُ زر چہ آیانی لوٹ ءُ زروت ءَ گیش دات سور بوت، مئے سرجمیں ھاندان ءُ ٹکّ ءِ تہ ءَ اے رنگیں سور نہ بوتگ اَت داں هپتگے ءَ گیش مئے لوگ ءَ ھالوانی توار اَت بَلے آیانی لوگ ءَ ھاموشی اَت، سادگی اَت-

سُور ءِ اولی شپ ءَ دوری یے ودان بوت، من بگندے چو آ دگہ مردانی پیم ءَ نہ کرت، من آئی ءِ تب ءِ پیم ءَ روگ ءِ جُهد کرت من وتی سور ءَ کمو وھد پیسر هوشوند سنگھ ونتگ اَت، من ءَ اَنچو گمان بوان بوت من زاناں آئی ءِ کسہ ءِ کارست آں سرجمیں چار سال آ منی نام ءَ اَت، تهنا نام ءَ اَت دگہ هچ ناں من هر وڑا جهد کت ، هر وڑ ءَ سبّر ءُ اوپار کشّ اِت آئی ءِ ناز، نکرہ گیش بواں اَت انَت، من پیلو کنان بوتاں سیل، گردگ، شاپنگ، ورگ چرگ آئی ءَ هرچی لوٹ اِت کہ کتگ اَت من ساڑی بوتگاں بَلے انگت ءَ دوری اَنچو گیش اَت کہ یکیں لوگ ءِ تہ ءَ ما جتا جتا اَت انَت آ وتی موڑ ءِ سر ءَ اَت کدی کدی ماھے ماھے وتی مات ءِ لوگ ءَ اَت کدی پہ وشی همود ءَ اَت ءُ کدی پہ زاری منی سرجمیں ھاندان پریشان اَت-

پد ءَ من اوں پیسلہ کُرت ءُ یک سُهبے من گُشت بیا رواں تی مات ءِ لوگ ءَ آ ھیران بوت بَلے هچ نہ گُشت ئِے ما آئی ءِ لوگ ءَ شتاں دراہ ھیران بوتاں آ سرجمیں روچ پد ءَ شپ ءَ همود ءَ بوتاں من دومی روچ ءَ تچک ءَ وتی لوگ ءَ اتکاں آئی ءِ تیوگیں گُد، سامان، سُهر، همک چیز کہ آئیگ اَت، من چِت ءُ نزآورتاں اولی رند ءَ من گریت، سک گریت پہ آئی ءَ من ءَ سک دوست اَت، اے چاریں سالانی تہ ءَ من ءَ چُنت مردم ءَ آئی ءَ را یل دیگ ءِ سکین داتگ اَت آ من ءَ دوست اَت، من برداشت کرتگ اَت، اوپار کش اِتگ اَت من زانگ ءَ اَتاں منی مات ءِ دل ءَ چے گوز ایت من زانگ ءَ اِتاں منی مات اے ویل ءَ پرشیت، مات ءَ را وتی گوهار سک دوست اَت بیگاھے ءَ من وتی کوٹی کُبل کرت ءُ گاڑی زرت در اتکاں، کس سهی نہ اَت من تهنا وتی کستریں گوهار ھال دات کہ ما جاھے روگ ءَ ایں هپتگے ءَ واتر کا ایں هپتگے ءَ پد اتکاں بیگاہ ءَ گاڑی یے آورت آئی ءِ تیوگیں سامان گاڑی ءَ مان کرتاں شگر اَت مات اد ءَ نہ اَت، هر کس ءَ جست کرت من هچ نہ گُشت سامان آئی ءِ مات ءِ لوگ ءَ سر کرتاں آرا توار کُرت، پد ءَ آئی ءِ مات اوں اَتک، آئی ءِ کستریں برات اوں اوشتوک اَت من آئی ءِ سُون دات اَنت آرا آزات کرت من زانتگ اَت آ گومن وشاں نہ اِنت من پرچا پہ زور زبردستی آئی ءَ بِداراں من لوگ ءَ اتکاں، مات ھال دات مات ءَ هچ نہ گُشت بَلے من پهمگ ءَ اِتاں مات ءِ دل ءَ چے گوزگ ءَ اِنت مات ءِ چم ارسیگی اِتاں همے سال ءِ تہ ءَ من دومی سور کُرت من ءَ دو بچکیں چُک هست بهار سال ءُ رزوان منی جنین نہ تهنا پمن مھروان اِنت، قطرہ قطرہ منی ھزمت ءَ ساڑی اِنت همے پیم ءَ گوں لوگ ءِ همک مردم پہ مهر کنت هما اِنت دو لوگانی دروازگ یک ءُ دومی ءَ پہ بند ءُ کُبل اَنت وشی، گم، هچ رنگ ءَ ھوار نیاں زندگی جُنزان اِنت، مرچی آئی ءَ را اِنچو سال ءَ رند دیست آئی ءَ اوں سُور کرتگ ات اے شهر یل داتگ ات هما ناز ءُ نکراهیں جنک ءِ مرچی درھیں مُود اسپیت کپتگ اِت آں ءُ دیم کِرنچ اَت –

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: کامریڈ

نبشتہ کار: الی ایاز

دی بلوچستان پوسٹ

آئی ءَ ابیتکیں کوٹی ءِ دپ پچ کُرت ءُ کوٹی ءِ تہ ءَ پُتریت ءُ کوٹی ءِ توک ءَ یک دنزے چِست بُوت ءُ دنزاں آئی ءِ سر ءَ اُرش کُرت ءُ آئی ءَ راہ وتی امبازاں زُرت ءُ آئی ءِ چّماں ھچی ندیست-

داں دیر ءَ پَد دنز ھلاس بُوت آ وتی دیدگاں گُوں کوٹی ءَ سیل کنگ ءَ اَت ءُ کوٹی ءِ توک ءَ لھتیں ژندے کتاب ایر اَت ءُ یک چشمک ءِ، چشمک ءِ کانچ دنزین اَت اَنت ءُ لھتیں سگریٹ ءِ بُنڈوک ھم کپتگ ءُ ژندے رودپتر ءِ بُرز ءَ پُرشتگیں کباٹے ءِ سر ءَ ایر اِت ءُ ھمدا گُو ھونا نبیسیتگ اَت کامریڈ-

آ ابکہ اَت ھیران اَت اے کوٹی ءَ سیل کنگ ءَ اَت اے لیگاریں کوٹی کسے ءَ جاڑو ھم نہ جتگ ءُ انگت اے کوٹی ءِ توک ءَ یک وشبوھے ءِ تالان اَت ءُ آئی ءِ ھیال چو دریائے ءَ تچان بُوت ءُ ماھیگ آئی ءِ مزگ ءَ چُونڈگ ءَ اِت اَنت –

اے کوٹی ءَ کَے بُوتگ ءُ اد ءَ باریں چونے انسانے ءَ زندگی کُتگ آ وتی ھیال ءُ جیڑگ ءَ گُوں انگت پوہ بُوگ ءَ نہ اَت کہ ھمدا یک دپتری تاک ءِ کپتگ اَت اے تاک ءِ سر ءَ نبشتہ اَت کہ ابدال آ ھیران اَت ابدال بزاں چونے ابدال کئی ابدال آ مرچی وتی اندر ءِ مارشتاں تاچینگ ءَ اَت کہ آئی ءَ راہ ڈاکٹر ءِ ھیال اَتک-

ڈاکٹر ھم ھمیں رنگ ءَ زندگی کُتگ ڈاکٹر ءَ ھم یک کوٹی ءِ تہ ءَ وتی زندگی گوازینتگ ءُ کتاب ونتگ دگہ ڈاکٹر ءَ ھچ نہ کُرتگ بس سگریٹ ءِ کشیت ءَ ءُ ڈاکٹر ءَ وھدے سگریٹ کشیت ءَ ءُ توام کُتگ سگریٹ ءِ بُنڈُک چگل نہ داتگاں بلکیں وتی کیسگ ءَ مان کُتگ اَنت ڈاکٹر ءَ چیزے وھد بیت کہ تُپنگی مردماں آوار جت ءُ بیگواہ کُت تنیگت ءَ ڈاکٹر ءِ ھچ سوج نیست مردم گُش اَنت وھدے کہ ھمیں تُپنگی ڈاکٹر ءِ آوار جنّگ ءَ اَتکگ اَنت آئیاں ڈاکٹر ءَ گُشتگ تئی سلاہ کجا اَنت؟ ڈاکٹر ءَ وتی کیسگ ءِ درواھیں بُنڈک کشیتگ اَنت ءُ آھانی دیم ءَ دور داتگ ءَ اَنت بلے انگت آھاں ڈاکٹر گو وت بُرتگ دنیگت ڈاکٹر ءِ ھچ سوج نیست-

آئی ءِ پاد کوٹی ءِ تہ ءَ اِت اَنت جند زِر ءِ جھلانکی ءَ بُڈیتگ اَت اے زر ءِ تہ ئِے ماھیگ گو آئی ءَ جنگ دیگ ءَ اِت اَنت آئی ءِ دل ءِ تُرس ءِ مانکپتگ اَت کہ اے ماھیگ آئی ءَ مہ ور اَنت ءُ گار مکن اَنت پد ءَ جانور ءِ دپ ءَ انسان ءِ گوشت سَک وش اِنت آئی ءِ چم کوٹی ءِ ھما دیوال سَک اَت کہ اود ءَ ھوناں گو نویسیتگ اَت کہ کامریڈ-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: مئے راج کدی دیمروئی کنت؟

نبشتہ کار: ھاتر اسلم

دی بلوچستان پوسٹ

اسل ءَ من اے تک ءَ انچو وانندہ ءُ زانتکار نہ آں‌ کہ یک چوشیں مزنیں بنگپے ءِ سر ءَ وتی مھروانیں نَد ءَ کارمرد بہ کن آں پرچا کہ منی جِند ءَ انگت ءَ انچو گْوست(تاریخ) ھم نہ وانتگ ءُ ناکہ دگنیا ءِ تہ ءَ چوشیں مزن نامیں ءُ دیمروئی کرتگیں ڈیھے ءَ سر کَپتگ-

دو چیز مردم ءَ را سرپد کنت کہ آ کجام سبب اِنت کوم دیمروئی کن اَنت ءُ آ کجام سبب اِنت کوم ڈالچار بنت چہ آیاں یکے، گُوست ءِ وانگ ءُ دومی دیمروئی کرتگیں ڈیھانی تَر ءُ تَاب یک شریں وڑے ءَ سرپدی دے اَنت راجانی دیمروئی کنگ یا ڈالچار بیگ ءِ سبب چے اِنت؟ بدبھتی ءَ من اے دویں کار نہ کرتگ اَنت ناکہ دیمروئی کرتگیں راجانی بابت ءَ شری ءِ سر ءَ ونتگ ءُ ناکہ من پُرسلونیں ملکے ءَ تر ءُ تاب کرتگ-

بلے اَلَّم، اے گپ ءَ من زان آں کہ آ راجاں وت ءَ ماں دنیا ءَ نامینتگ، گڑا اَلّم آ راجانی ھمراہ داری گوں اِلّم ءَ بوتگ-

یک شریں درورے مئیگ ءُ شمئے دیم ءَ اِنت وھد کہ World War 2 ءَ پد جاپان سک باز تنگدست ءُ لاچار بیت،گڑا جاپان چار اِیت کہ دنیا گوں وتی تیزیں گاماں روان اِنت اگاں دنیا اے پیم ءَ دیمروئی بہ کنت گڑا من گیشتر چیرتر آں ءُ منی نام ءُ نشان گار ءُ بیگواہ بیت گڑا جاپان یک راھے دَرگیج اِیت کہ آ راہ “اِلم” اِنت-

جاپان وتی ورنایاں ماں لَشکَر(فوج) ءَ رَوگ ءِ درس ءَ نہ دنت، وتی کوم ءَ را ھسّد ءُ کِینگ ءِ ھمراھی ءِ سِکین ءَ نہ دَنت بلکیں جاپان وتی وانگجاہ، شَھدَربَرجاہ ءُ مَزن شھدربرجاھاں گیشترتر کنت وتی گُلیں راج ءَ وانگ ءُ زانگ ءِ دَرس ءَ دَنت بے ھَد وانگ ءِ سر ءَ کار کنت کہ مرچی “powerful Japan” ءِ نام ءَ زانگ بیت. مرچی منی ءُ تئی گُل زمین ءَ بے کِساس ھدا ءِ داتگیں داد (Natural Resources) ماں دِلبَند ءَ کل اَنت بلے ما مرچی جاپان ءِ دیم ءَ ھچ نہ اِنت 1992 بِگر داں مرچی دنیا ءِ سَرجمیں مُلکانی تہ ءَ سَیمی مَستریں GDP جاپان ئیگ اِنت اشی ءِ سبب اِلم ءَ گوں مھر ءُ دوستی اِنت-

من اگاں وتی چاگرد ءِ گپ ءَ بہ کن آں، گڑا من ءَ آ وڑیں اِلم دوستی گِندّگ ءَ نئیت کہ ماں دنیا ءَ گِندّگ بیت-

مئے چاگرد ءَ لھتیں سَکیں ھرابیں ھبر شِنگ اِتگ کہ مارا دیمروئی ءَ نَیل اَنت اگاں تو یک کسان سالیں گونڈوے ءَ را وانگ ءِ وھد ءَ تَر ءُ تَاب ءَ بہ گِند ئے تئی پسو ءَ چہ اے گالرداں یکے ءَ دَنت: من بہ وان آں زاناں من ءَ کے نُوکَری دَنت؟ مارا وَ نوکری نہ رس اِیت کہ من بہ وان آں، وانگ مئے واستا نہ اِنت، اے ملک ءَ زاناں وانگ ءَ گَدر ءُ بِستار ھست کہ من بہ وان آں؟-

اے گونڈو ءِ رَدی نہ بیت، بلکیں مئے چاگرد ءِ رَدی بیت پرچا کہ مئے چاگرد کسانی ءَ چَہ گونڈواں ھمے پِگر ءِ تہ ءَ رُودئین اَنت-

یک ھستی ءِ گْوش اِیت،” جب تعلیم کا بنیادی مقصد نوکری کا حصول ہو، تو معاشرے میں نوکر ہی پیدا ہوتے ہیں رہنما نہیں ” مرچی اگاں ما بچار اِیں مئے پَدمنتگّی ءُ دیمروئی نہ کنگ ءِ سبب ھمے بوت کنت کہ مئے چاگرد ءَ “اِلم” “نوکری” گِرَگ ءِ نام اِنت بلکیں “زانت ءُ سرپد بوگ” ءِ نام نہ اِنت-

اِیشی ءَ چہ ابید، مئے چاگرد ءَ دگہ اوں یک مزنیں ھرابیے مان اِنت آ ایش اِنت مئے چاگرد گوں کتاب ءَ بے مھر اِنت اد ءَ وَ گِیشتر نودربَر چَہ دَھمی مَکتَب(Class) ءِ وانگ ءَ پد وانگ ءِ جِند ءَ یلہ دے اَنت اگاں کَسے کَمو گیشتر وان اِیت ءُ نوکری ءِ نام ءَ کَنت، گڑا آ اوں پَد ءَ کتاب ءَ گوں بے مھر بیت-

اگاں ما دنیا ءِ دیمروئی کُرتگیں ڈیھانی مردماں بچار اِیں آ سَپَرے ءَ رَوگ ءَ بہ بنت، ھمساھِگے ءِ چارگ ءَ رَوگ ءَ بہ بنت یاکہ چہ لوگ ءَ کَمو ڈن ءَ تَر ءُ گَردے ءَ بہ رَو اَنت آیان ءَ کتاب ھمراہ اِنت آ مُلکانی ‘ڈرائیوراں’ ءَ وانگ ءَ وھد نہ رَس اِیت، آ ھمے کتابانی تہ ءِ نبشتہ کُرتگیناں تواربند ءِ دروشم ءَ گوشدار اَنت مرچی اگاں آیاں دیمروئی کرتگ ، گڑا آیاں گوں کتاب ءَ مھر بوتگ ءُ انگت مھر اِنت-

تھنا مئے چاگرد اِنّاں، آ کُجام بی چاگرد بہ بیت آئی ءِ ورنایاں گوں کتاب ءَ دوستی بوت، گڑا بزان آ چاگرد ءَ گام پہ دیمروئی ءَ چِست کرتگ اَنت-

دِیمتِرا، من گوں وتی گُلیں راج ءَ دستبندی کن آں کتاب ءَ گوں مھروان بہ بنت ھمینچو کتاب ونت کرت کن اِت بہ وان اِت اے اَلّمی نہ اِنت کہ تھنا بلوچی بہ وان اِت آ کُجام بی زبانے ءَ بہ بیت شمارا دوست بوت ھمائی دپ ءَ پچ بہ کن اِت بلے گْوست (تاریخ) ءِ وانگ ھژدری اِنت پرچا کہ گْوست مارا گْوش اِیت کہ ڈالچاریں راجاں چو وت ءَ ماں دنیا ءَ نامینتگ-

دگہ کتاب ءِ وانگ ھم اِلّمی اِنت آ ترا زندگی گوازینگ ءِ شرتریں راہ ءُ راھبنداں پِیشدار اَنت چَہ شَرتِر ءُ نامدار تِرئیں کتاباں یکے “You Can Win” اِنت کہ ماں انگلش زبان ءَ اِنت اگاں کسے انگلش وانگ زانت ، گڑا الم اے کتاب ءَ کَمو چَمشَانکے بہ دَنت پَرچا کہ اے کتاب یک پُرسُکونیں زندے ءِ گُوازینگ ءُ تئی دیمروئی کنگ ءَ سک باز کُمک کنت-

گُڈ سر ءَ، اُمیت اِنت کہ راج وتی پَدمنتگی ءِ سبب ءَ زانت ءُ وت ءَ گوں کتاب ءَ بے مھر نہ کنت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔