TBP Balochi

سندھ ھائی کورٹ ءَ ” ناوشیں ٹویٹسانی “کیس ءَ اعظم سواتی ءِ گیشیں دزگیری ءِ ارزی نامہ داشتگ اَنت-

دوشمبے ءِ روچ ءَ سندھ ھائی کورٹ ءِ جسٹس کریم خان آغا ءِ سروکی ءَ کیس گوشدارگ بیتگ، سندھ ھائی کورٹ ءَ دزگیری ءِ ھلاپ ءَ سینیٹر اعظم سواتی ءِ زھگ عثمان سواتی ءِ سرجمیں گپ گوشداشتگ اَنت-

اعظم سواتی ءِ ھلاپ ءَ آمیدگس ءَ دو کیسانی سر ءَ پٹ ءُ پولکاری کتگ – گوشدارگ ءِ وھد ءَ آمیدگس ءَ پراسکیوٹر جنرل ءَ جست گپتگ کہ تو بگش یکیں وئیل ءَ اینکس چون ارزی نبشتہ کنگ بیت اِنت؟ –

آمیدگس ءَ گوشتگ کہ سینیٹر اعظم سواتی ءَ کسسٹڈی ءَ کن ئے گڑا اسلام آباد ءَ کنگ بہ بیت اِنت-

کیس ءِ گوشدارگ ءِ وھد ءَ آمیدگس ءَ آئی جی سندھ ءَ گوں دیم پہ دیم گپ کنان ءَ گوشتگ کہ اگاں اگاں تو درستیں ارزیانی راستیں رنگ پیش نہ کت اَنت گڑا تئی ھلاپ ءَ پولکاری کنگ بیت اِنت-

آمیدگس ءَ آئی جی سندھ ءَ درستیں ارزی نامھانی ریکارڈانی پیش کنگ ءِ ھکم کتگ –

اعظم سواتی ءِ سر ءَ سَے پولیس کارگساں ارزی نبشتہ کنگ بیتگ اَنگ اشانی توک ءَ اورنگی ٹاؤن، درخشان ءُ کلفٹن ھوار اَنت اے کیس داں پانزدہ دسمبر ءَ مھتل کنگ بیتگ-

زانگ بہ بیت سینیٹر اعظم سواتی گوستگیں اکتوبر ءِ سیزدہ رمس ءَ ماں اسلام آباد ءَ وتی لوگ ءَ دزگیر کنگ بیتگ ات-

اعظم سواتی وفاقی وزیری پٹ ءُ پولی ادارہ ایف آئی اے ءِ سائبر ونگ ءَ دزگیر کتگ –

گوادر ءُ کیچ ءِ میانی کوھی دمگ دشت سیاھجی ءَ پاکستانی پوج لشکر کشی برجاہ ءَ اِنت چریشی ءَ پیادگ کارندھانی بُرزی کمک ھم گون اِنت-

دمگی اِھوالکارانی گْوشگ اِنت کہ گوستگیں سُھب ءَ چہ گوادر ءَ پوج ءِ یک مزنیں کاروانے دمگ ءَ سر بیتگ ءُ کہ اود ءَ پوج ءَ دمگ انگر کتگ لشکر کشی بندات کتگ وھدے کہ مروچی سُھب ءَ چہ گوادر ءَ شش بمبگواریں بالگرد سیاھجی نیمگ ءَ روگ ءَ گندگ بیتگ اَنت-

دمگی اِھوالکارانی گْوشگ اِنت کہ دمگاں گوستگیں روچاں چہ دو چاریگی بالگرد ھم گندگ بیتگ اَنت-

زانگ بہ بیت گوستگیں روچاں بلوچ سلاہ بندیں گل بلوچستان لبریشن فرنٹ ءِ سرمچاراں گوادر ءِ دمگ کنڈاسول ءَ پاکستانی آرمی ءِ کاروان سر ءَ اُرش کتگ اَت اُرش ءَ بلوچ جنگولاں پوج ءِ کارندھانی سلاہ ءُ دگہ ساز ءُ سامان ھم وتی دستیگ کتگ اَت-

واکداراں پوج ءِ لشکر کشی ءِ درگت ءَ ھچ وڑیں درشان نداتگ-

باسکوپ (1) ءِ سر ءَ بنگیجی تْران

نبشتہ کار: اے آر داد

دی بلوچستان پوسٹ

“اے دگہ بھریا سرجمیں کتاب ءِ سر ءَ دگہ روچے گپ جناں”-

دوماہ پیش کہ کے بی فراق شال ءَ اتکگ ات گڑا یک نیمروچے ما یکجاہ نشت ءُ سبارک کت درکپگ ءِ وھد ءَ من کے بی ءَ جست کت۔”یار اے زلپی کہ تامرانی سر ءَ نبشتگ کنت،ایشی ءِ سرشونی کتاب تئی ھیال ءَ کجام بوت کن انت”۔کے بی ءِ پسو ھمیش ات کہ من نزاناں۔ دوماہ پیسر اے کتاب نیست ات من ایوک فیس بک ءَ زلپی ءِ یک ءُ دو نبشتانک ونتگ ات بس۔ من دل ءَ گوشت ھیر کتاب کہ چاپ ءُ شنگ بیت گڑا زانگ دنت مرد چونیں موسماں سپر کنان ءَ اد ءَ اتکگ ءُ سربیتگ ۔

تامر کے ءَ دوست نہ بیت کے انت کہ تامر نہ چار ایت، کے انت کہ تامر ءِ سر ءَ گپ نہ کنت۔آ اوں دورے ات شپ ءَ ما تامر چارات ءُ سھب ءَ ھما سنگتاں کہ آتامر نہ چار اتگ ات ما کسہ آورت ءُ دیم ءِ سنگت دلمانگ کت داں دستاں بہ مش ایت ءُ اپسوز بکنت۔ یار چوشیں وشیں تامرے بیتگ ما گڑا چہ پُل ءَ زبھر بوتیں۔ آدور ءَ ھر کس ءَ بچکے ھست ات۔ بلکیں چہ ما بازیں کسے ءَ چو زلپی ءِ سنگت ضرار ءِ پیم ءَ بامردانی گپت ءُ گال یات ات انت۔ من ھیال کناں مولا جٹ ءِ گپت ءُ گالے بیت۔ مصطفے قریشی آمید گس ءَ پتریت ءُ گوش ایت۔ “جج صاحب طوفان کمرے میں داخل ہو چکا ہے۔”برو پُچُّک ءُ بُنڈو ءِ پیسہ ءِ ریچگ ءُ مردمانی تاڑی۔ گوادر ءُ تامر یا ناٹک یا مکران ءُ ناٹک وت مزنیں سرھالے باید کہ ایشی ءِ سر ءَ دلجمیں کارے بوتیں کہ دنیگا اے موسم ءِ چندیں مردم ھست ءُ زندگ انت۔

ھمے تامر ءِ دوستی ءِ گپ ءَ اتاں من ءَ عصا کور یات اتک(گوادر ءَ مزنیں دربرجاہ ءِ نزیک ءَ دکانے بیتگ ئے) عصا ءَ ھم تامر چاراتگ ات بلّے کہ عکس ءُ بت اش نہ دیستگ ات انت بلے گپانی کمار ءُ سوتانی شراپ ءَ آھم چہ تہ ءَ مست بیتگ ات۔باریں چنچو ھیال آئی ءَ تامری بامرد ءُ باجن(ہیرو ءُ ہیروئن) ءِ بابت ءَ بستگ ات ءُ بوتکگ ات۔

اے کتاب کہ زی من ءَ دست کپت منی گوستگیں ھیال چکپروش بوت ،من ھمے گوشتگ ات کہ ھر تامرے کہ ندکار ءَ چار اتگ ہمایانی بارو ءَ وتی دوستی ءُ نا دوستی یے نبشتگ انت۔چاراں کج انت زلپی ءَ وَ تامر ءِ بارو ءَ اد ءَ پگری موسمے آباد کتگ بزاں اشی ءِ تہ ءَ اے گپ مان نیست کہ پلاں تامر چون ات ءُ آئی ءِ گپ ءُ ھبر ،رنگ ءُ ندارگ چون ات انت ۔بزاں جندی ھیال ءُ لیکہ ءِ بدل ءَ تامر ءِ بن دپتری،ربیدگیءُ سیاسی پژدر ءَ چارگ ءُ گپ درجنی یے کنگ بیتگ۔

باسکوپ نہ ایوک ڈولداریں رنگے ءَ چاپ ءُ شنگ بیتگ بلکیں ایشی ءِ سرھال ءُ بنگپ ھم ھترناکین (بہ بکش ات)انت۔تامر ءَ گوں اے رنگیں اشک ءُ دوستی کہ آئی ءَ پولکاری ءِ زِر ءَ گوامبیل بدنت ءُ اے رنگیں کتابے ءِ نویسگ ءُ دیم ءَ آرگ زلپی ءِ یکتائیں تب ءِ زیل ءُ بام ءَ پیش دار ایت۔

زلپی!کے ءَ اے دور ءَ چو واک بیت کہ بہ نند ایت تامر، آئی ءِ بن دپتر، ربیت ءُ تکنیک ءِ سر ءَ کتابے نبشتگ بکنت۔پد ءَ اے امیت ءَ ھم بہ دار ایت کہ مردم اے کتاب ءَ وان انت!۔ ھیر اشک ءَ نھاد نیست۔

ندکار ءِ گپ(عرض مصنف)ٖ ڈولداریں تاکدیمے کہ اشی ءِ تہ ءَ ندکار ءَ تامر ءَ گوں وتی دوستی ءِ کسّہ آورتگ، آھم کسھی رنگ ءَ۔ تامر کہ کسّہ انت پیش دانک چون کسھے نہ بیت۔زلپی درشانءَ فکشنائز کنگ زانت۔اگاں بہ لوٹ آزمانک ھم نبشتگ کت کنت۔

“میں اس اسکول میں کلاس دوم کا طالب علم تھا۔ضرار نامی لڑکا میرا کلاس فیلو تھا۔اسے پڑھائی سے زیادہ فلموں میں دلچسپی تھی۔وہ ہمیشہ امیتابھ بچن کے ڈائیلاگز دہراتا رہتا۔میں صبح اسکول سے منسلک دینی مدرسہ دارالعلوم انوارالاسلام جاتا اور دوپہر کو اسکول آتا،شام کو ٹیوشن لینے پھر مدرسہ(مسجد)پہنچ جاتا۔مدرسے کے اساتزہ سختی کے ساتھ فلم دیکھنے سے منع کرتے تھے۔ضرار جب بھی امیتابھ بچن کے مکالمے سناتا،میں کانوں کو ہاتھ لگاکر اسے دوزخ کی آگ سے ڈراتا (تاکدیم 7)-

ھمے ملّائیں زلپی پد ءَ انچو بیت کہ آئی ءِ بَلُک آئی ءَ چو گوشگ ءَ لاچار بیت تو منی باسکوپی ایں برات(پیر محمد)ءِ مٹّ ئے چھبار ءَ اینچو وھد نندگ ءَ پد ھم زلپی ءِ اردو ءِ روانی ءُ چہ سیاھگ ءَ زانگ بیت کہ آئی ءَ نہ بزانت بلد چارگ کپ ایت نہ بن رھبند ءِ چرتے آئی ءَ سر ءَ بیت۔ صبا دشتیاری ءَ مدام گوشتگ ات اردو ءِ ھمے نر ءُ مادگ ءِ شوھاز مردم ءَ چہ کّٹ ءُ کار ءَ برنت۔زلپی ءِ گور ءَ چوشیں جیڑہ گندگ نہ بیت۔ بلوچی تاکاری ءِ تہ ءَ تامر یا تامرانی بامرد ءُ باجنانی سر ءَ یا ٹی وی ءِ کسمانکانی سر ءَ کمیں باز ماھتاک آساپ ءَ ربیتے گندگ بیت بلے اے تب دیم ءَ نہ روت۔ممتا کلکرنی(جولائی،اگست1998) پاکستانی ٹیلی ویژن ءِ اداکار منصور بلوچ(اگست1993) ءُ دسمبر 1993ءَ تامر”پریٹی وومن”ءُ نامداریں باجن جولیا رابرٹس ءِ سر ءَ چمشانکے مان انت۔اردو ءِ گپ ءَ نہ کناں ذہن جدید ءُ اے دگہ بازیں لبزانکی تاکانی تہ تامرانی سر مزنیں گپ درجنی یے بیتگ۔زلپی ءِ کار چٹ ءَ جتائیں کارے۔زلپی اولی نبشتانک” کیا سنیما غیر سیاسی ہے”ءِ تہ ءَ نبشتگ کنت۔”سرگئی آئزنسٹائن سابق سوویت یونین کے عظیم فلمی اذہان میں سے ایک تھے۔انھوں نے تدوین کے شعبے میں مونتاژ تھیوری پیش کرکے سنیما کے شعبے میں انقلاب بپا کردیا”(تاکدیم 18تا 19)-

من نی ہمیشی ءَ سرپد نہ بیتاں کہ مونتاژ(مون ٹاج)تھیوری یے کہ تکینکے یا تامری اڈیٹنگ ءِ رھبندے۔پرچا کہ تھیوری دگہ چیزے ،البت پد نوکی تھیوری ءِ تہ ءَ تامرانی سر ءَ ھم باز گپ بوتگ۔مونتاژ ءِ تامری تکنیک ءِ بارہ ءَ آئی ءِ گپ سد در سد راست انت۔بازجاہ ءَ فارسی ءِ زانتکاراں مونتاژ تھیوری ءِ گپ جتگ۔ ایشی ءَ روسی مونتاژ ءِ نام ءَ زانگ (زلپی ءَ تاکدیم ششت ءَ مارکسی مونتاژ ءِ سر گپ جتگ۔بلے من اے آدر ءِ سر ءَ دگہ رندے گپ جناں)بیت۔ 1920ءَ سرگئی ءِ مِنت ءَ اے تکینک دیم ءَ کیت ءُ نامدار بیت۔ نوں اے تکینک لس ءُ البار بیتگ ۔عکسکاری ءُ لبزانک ءِ تہ ءَ ھم کارمرد بیتگءُ پیداک انت۔ باز زانتکارانی ھیال ھمیش انت کہ اے مونتاژ چہ لبزانک ءَ درکپتگ ءُ تامر ءَ اتکگ ءُ سر بیتگ۔اصغر بٹ ءِ نبشتانکے ءِ اے رد ءَ درور ءَ دیگ لوٹاں۔”فلموں میں مونٹاج ٹاکیز کے آنے سے بہت پہلے تھا۔لیکن یہ تکینک فلموں کے لیے مخصوص نہیں تھی۔فلموں نے یہ خیال شاید ادب سے لیا۔یورپ اور انگلستان میں انیسویں صدی کے ناولوں میں جابجاہی تکنیک ملتی ہے”(مونٹاج کی فنی حیثیت۔ افکار جوبلی نمبر۔تاکدیم 614)۔

زلپی ءَ وتی کتاب ءِ تہ ءَ اے تکنیک تامری بیت کہ لبزانکی، جوانیں رنگے ءَ نہ ایوک گپ جتگ بلکیں سری مردمانی کار ءُ ساڑا ھم نبشتگ انت۔مونتاژ فرانیسی رپورتاژ ، ءِ پیمیں توارے ءَ چہ زانگ دنت کہ فراسیسی گالبندے۔عکسکاری ءِ تہ ءَ برلن ءِ ڈاڈا ٹولی ءَ (داداازم)اے تکینکءَ را 1918ءَ دیم ءَ آورتگ ات پد ءَ ایشیءَ را سیاسی کارٹونءُ کیری کیچر(کلاگی عکس) ءِ رد ءَ ھم کارمرد کنگ بیتگ۔اے تکنیک ءِ سر ءَ من سرجم ءَ دیمتری بھر ءَ گپ جناں۔فکشن ءِ تہ ءَ ایشی ءِ نوکیں رنگ جاپانی گدار نویس موراکامی ءِ کافکا بر لب ساحل ءُ نغمہ مرگ ءِ تہ ءَ جوانی ءَ ھواریں کسھی رد ءُ بند(مرکب پلاٹ) ءِ دروشم ءَ گندگ بیت ۔بزاں یکیں وھد ءَ دو کسہ اد ءَ دیم ءَ روان بنت دومی رنگ ایشی ءِ تامر ءِ تہ ءَ ایش بیت کہ یک نیمگے جنک ءَ گِل مِید کنگ بیگ ءَ انت ءُ دومی نیمگ ءَ بامرد دارگ بیتگ ءُ آئی ءَ درکپگ ءَ نیلگ ءَ انت۔ ھیر ایشی ءِ سر ءَ دگہ بھرے ءَ سرجم ءَ گپ جنیں۔زلپی ءِ اے کتاب تامر ءُ دنیا ءِ بازیں ملکاں تامر ءِ ربیت ءِ سر ءَ وانگی کتابے بگندے ھما کس ءَ دوست مہ بیت کہ آ ایوک تامر ءِ کسہ ءُ باجن ءُ بامرد ءِ بارہ ءَ زانگ لوٹ ایت بلے ھما کس کہ تامر ءُ سیاست،ربیدگ ءُ ازم ءِ بارو ءَ سرپد بیگ لوٹ ایت پہ آئی ءَ اے زانشی کتابے۔ من ایوک یک نبشتانکے ءِ بارو ءَ کمیں گپ جتگ دیم ءِ بھراں کہ وانان کناں آیانی سر ءَ رند گپ ءُ ترانے بیت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

روکپتی بلوچستان ءِ بنجاھی شھر دزاپ ءَ ایرانی چیریں ادارھاں پانزدہ سالی ورنایے دزگیر کنگ ءَ پد ناشناسیں جاھاں برتگ-

گیشیں ھالانی رد ءَ گوستگیں روچ ءَ دزاپ ءِ ھند شیر آباد ءَ ایرانی چیریں ادارھاں پانزدہ سالی ئیں ھالد بارانزئی ءِ نام ءَ زانگ بیتگ –

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ آ شیر آباد ءِ جھمنند اِنت ءُ وتی ھمسرانی ھمراھی ءَ فُٹبال ءِ گوازی ءَ بیتگ کہ اود ءَ پَٹ ءَ چیریں ادارھاں بیڑ برتگ ءُ آ آوار جتگ ءُ گون وت برتگ-

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ چیریں ادارھانی بیڑ برگ ءِ وھد ءَ دگہ سَے ورناہ ھم برتگ اَنت بلے سَے ادار ءَ پد آ سئیں یل کنگ بیتگ اَنت ءُ ھالد بارانزئی ءَ ودی بیگ ءِ دزنشانیں کاگد ءِ نہ بوگ ءَ داشتگ ات-

بلوچستان ءِ دمگ چمن ءَ اوگانستان ءَ ھواریں سیمسر ءَ بیتگیں وئیل پاکستان ءِ وزیر ھارجہ ءَ پدردی کرتگ ءُ ایر جتگ –

یکشمبے ءُ دوشمبے ءِ میان ءَ شپبءَ وزیر ھارجہ ءِ نیمگ ءَ شنگ بیتگیں درشان ءِ تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ اے وڑیں پدردیں وئیل ھردوکیں ڈیھانی سیادی ءَ گستا کت نہ کنت-

درشان ءَ گوشگ بیتگ کہ اوگان ءِ واکداراں کڈنی کنگ بیتگ کہ آ چوشین وئیلاں بہ دار ایت ءُ زمہ وارانی ھلاپ ءَ ترندیں گامگیج بہ زیر ایت-

وزیر ھارجہ ءَ گشتگ کہ سیمسراں نشتگیں مردمانی پھریزگ ءِ زمہ واری ھردوکیں ڈیھانی ئیگ اِنت-

پاکستان ءُ اوگانستان جاورھالانی گر ءُ دار ءُ ناوشی ءِ دارگ ءِ ھاتر ءَ روھتی ءَ اَنت کہ اے وڑ مہ بیت ھردوکیں ڈیھانی میان ءَ دوری ودی بہ بیت-

دفترھارجہ ءَ گوشتگ کپ اوگانستان ءَ وسر ءَ لس شھریانی سر ءَ اُرش کرتگ ءُ تیرگواری بندات کتگ-

یکشمبے ءِ سھب ءَ بلوچستان ءِ چمن ءَ ھواریں اوگان سیمسر ءَ کساس ھپت مردم بیران ءُ کساس سِی ءِ کچ ءَ زدگ بیتگ ات اَنت-

وئیل ءِ درگت ءَ پاکستانی پوج ءِ جارکش ءَ گوشتگ کہ یکشمبے ءِ روچ ءَ بلوچستان ءِ چمن ءَ اوگانستان ءِ نیمگ ءَ وسر ءَ مزنیں سلاہ آرٹلری ءُ مارٹر ھوار بیتگ اَنت چریشی ءَ شش شھری بیران ءُ ھبدہ زدگ بیتگ اَنت-

درشان ءَ گشگ بیتگ کہ پاکستانی پوج ءَ پسو داتگ بلے اوگان شھری نشانگ نہ کتگ اَنت-

زانگ بہ بیت ھردوکیں ڈیھ یکے دومی ءَ تیرگواریانی بھتاماں یکشل ءَ جنگ ءَ اَنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءَ یک رپورٹے ءِ تہ ءَ گوشتگ ایرانی لشکر ءِ دست ءَ کُشگ بیتگیں درسد زھگانی سیادی سیستان و بلوچستان ءُ کردستان ءَ اِنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءِ گیشیں رپورٹ ءِ رد ءَ گوشگ بیتگ ایران ءَ ودی بیتگیں زھرشانیاں بیران بیتگیں مردمانی تہ ءَ چاردہ درسد پولیس ءُ پھزداری لشکر ءِ تیرانی نشانگ بیتگ اَنت ءُ اشانی ھواری ءَ آ دگہ لٹ ءُ کُٹانی نشانگ ءُ کشگ بیتگ اَنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءِ رپورٹ ءِ رد ءَ اے مردمانی تہ ءَ گیشتریں مردم ھما ھوار اَنت کہ آیانی اُمر ھژدہ سال ءَ چہ کم اِنت ءُ ھمے میانی اُمر ءِ زھگ ھوار اَنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءِ رپورٹ ءَ گیش گوشگ بیتگ کہ سرجمیں ایران ءَ زھرشانیانی وھد ءَ سی ءُ نُھ بچک ءَ پنچ جنک ھوار اَنت کہ اشانی سرجمیں ھال آئی ءَ راستیں پٹ ءُ پول کتگ اَنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءِ رد ءَ ایران ءِ سرکار ءِ پھزداری لشکر ءِ تیرگواری ءَ چہ درستاں کمتر اُمریں زھگ دو سالی یے بیتگ کہ آ تیرانی نشانگ کنگ ءُ کُشگ بیتگ –

رپورٹ ءِ رد ءَ کشگ بیتگیں زھگانی تہ ءَ چار زھگ ھنچش نزیک ءَ تیر جنگ ءُ کُشگ بیتگ اَنت ءُ اشانی ھواری ءَ لشکر ءِ دست ءَ زدگ بیتگیں چار جنک ءُ یک بچکے ءَ درد نہ سگ اتگ ءُ بیران بیتگ اَنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءِ رد ءَ اے مردمانی کھولاں سرکار ءِ نیمگ ءَ بے توار کنگ ءَ بیھاری ھال ھم سر بیتگ اَنت کہ آ وتی زھگانی کوشانی درگت ءَ بے توار بہ بنت ءُ ھچ مہ گوش اَنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءَ چل ءُ چار کشگ بیتگیں مردمانی ھال دیم ءَ اورتگ اَنت کہ ایانی توک ءَ ھژدہ بیران بیتگیں زھگانی تہ ءَ چل درسد ءَ گیش اَنت کہ سیستان و بلوچستان ءَ کشگ بیتگ اَنت اشانی توک ءَ سیزدہ زھگ زاھدان ءَ آدینگ ءِ روچ ءَ ھشت اکتوبر ءَ ایرانی لشکر ءِ تیرانی آماچ بیتگ ءُ بیران بیتگ اَنت-

روکپتی بلوچستان ءِ دمگ سرباز ءَ “آمپول ” ءِ سوچن ءِ جنگ ءَ یک نادراھے بیران بیتگ-

گیشیں ھالانی رد ءَ روکپتی بلوچستان ءِ دمگ سرباز ءَ یک نادراھے ءَ وتی ساہ داتگ اَنت-

بیران بیتگیں مردم ءِ پجار آصف ملازئی ء جمعہ جھمنند انزا سرباز ءِ نام ءَ زانگ بیتگ –

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ آصف سر درد ءُ جان درد ءَ گپتگ چریشی ءَ آ شتگ نادراہ جاہ ءَ اود ءَ ڈاکٹر ءَ آر ءَ یک” آمپول ” سوچنے جتگ ءُ چریشی ءَ چہ آ بیران بیتگ-

مردمانی گوشگ اِنت کہ نادراہ جاہ ءِ ڈاکٹر ءَ ابید چک ءُ تان ءَ آئی ءَ را سوچن جتگ ءُ چریشی ءَ آئی ءَ ساہ داتگ اَنت-

روکپتی بلوچستان ءَ گوستگیں سال ءَ دَہ ھمے وڑیں وئیل دیم ءَ اتکگ اَنت کہ ڈاکٹرانی نادلگوشی ءِ سبب ءَ دَہ مردم بیران بیتگ اَنت کہ آیانی توک ءَ یک زھگے ھوار اِنت-

بلوچستان ءِ تیاب دپی شھر گوادر ءَ لین ءِ بند بوگ ءِ بگیری ءَ یکشمبے ءِ روچ ءَ شنکانی در ءِ ھند ءَ دمگ مردماں زھرشانی کنان ءَ مکران کوسٹل ھائی وے سر ءَ نندانک جتگ-

چریشی ءِ سبب ءَ گاڑیانی روگ ءُ آھگ مھتل بوگ ءِ سبب ءَ بارکشیں گاڑی ءُ مساپر کشیں گاڑی پس اِتگ ءُ مردم دلسیاھانی دیمپان اَنت-

دمگی مردمانی گْوشگ اِنت کہ کیسکو ءَ بے سبب ءَ لین بند کتگ ءَ دمگ تھاروکی ءِ تہ ءَ دور داتگ-

آئی ءَ گْوشتگ کہ ناجائزیں بِل ءُ دراجیں لوڈشیڈنگ ھمکروچی جوڑ بوگ ءَ اِنت- کاردارانی کمی ءُ بلّانی بھر ءُ بانگ ، ءُ بل گیش میٹر ریڈنگ نکش کنگ بگیری ءِ زھرشانی کنگ بوگ ءَ اِنت-

زانگ بہ بیت گوادر ءَ لین نہ بوگ یک دراجیں مدتے ءَ چہ برجاہ ءَ اِنت، انّوگاں ھک دے تھریک ءِ بنداتی زھرشانی مکران کوسٹل ھائی وے سر ءَ لین نہ بوگ ءِ بگیری ءَ بندات بیتگ-

من ءَ لھتے چیزانی سَر ءَ بَدکئیت

نبشتہ کار: سنگت شاکرشیخ

دی بلوچستان پوسٹ

برے برے لھتے اَنچیں چیز مردُم ءِ دیم ءَ گوز اَنت مردُم ءَ را چوں بَد کئیت ھمئے ورنا کہ کوہ ءُ آگراں کَپتگ اَنت کَس بی ایشاں دپی جُستے ھرام اِنت کہ بکنت گُژن، تُن، سرد، گرم، بزگ ءُ ھزابی کُلاں چہ ما آشنائیں بلئے ھرام بات کہ ما کَسّے ءَ ھم دپی جُستے بہ کن ایں ھمئے ورنا کُلیں درد ءُ رَنجاں وتی کوپَگاں بَند اَنت ءُ پَہ بچکندان ءَ وتئی منزل ءِ دیم ءَ رھادگ بَنت ءُ ما چے کنیں شھادت ءَ چے ساری اے نَہ اِنت کہ ما کَس ءَ نَہ زانیں ما کُلیں ورنایاں جوانیں وَڑے ءَ زانیں بلئے کَسّ ءَ را ترمپے آپ ءُ چُنڈے نان نَہ دیں کہ پَہ وتی ءُ منی وت واجی ءِ منزل ءَ جوانیں وَڑے ءَ رھادگ بوت بہ کنت-

من ءَ چَہ دُرساں گیش اے چیز ءِ سَر ءَ بَد کئیت کہ اَلگردانی شھادت ءِ ھال کہ شنگ بَنت ھَر نیمگ ءَ بچار ءُ ھَر مردُم ءِ گور ءَ چیزے ناں چیزے بیت کہ آئی ءِ جتائی ءِ موتک ءَ دَرشان کَنت اَکسے ءِ دروشم ءَ نبشتانک ءِ دورشم ءَ یاکہ چار دانک ءِ دروشم ءَ کَنت ئِے باز رَند ءَ مردُم ھمئے جیڑ اِیت کہ مارا وتی اَلگرد کہ چو دوست انت گُڑا ما پرچہ ھما وَھد ءَ اَلگرداں گوں ھمگرنچ نَہ بہ ایں –

شھادت ءَ ساری کَسّ ءَ جُست مَہ کَن شھادت ءَ رَند ھَر جنک ءِ موبائل ءَ بگر داں پرس ءُ پوشاکاں دَر ءَ کُلیں سنگار یا تو شھیدانی اَکساں یاکہ آزاد بلوچستان ءِ بیرک اِنت کہ آبریشم ءَ تُرک جَتگ ءُ جُوڑ کُتگ اَنت من اے زاناں کہ سَرمَچنڈ ھَر بلوچ ءِ زَھگ ءَ دوست اَنت بلئے اے دوستی ءَ ھم ھچ وَڑیں پائدگ نیست اے دوستی ورنایانی شھادت ءَ پَہ مئے باتن ءَ اَبیتکی ءُ موتکی یے چَمّگے وَدّی کَنت ورنایانی شھادت ءَ ساری ھرام بات مئے باتن ءِ چَمّگ ءَ نَمبے ھم نَہ گواھئیت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

پیپلز ہسٹری آف بلوچستان ون” بلوچ مھلوک ءِ دپتر رد 1″

نبشتہ کار: سمیع بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

من وھدے دکتور شاہ محمد مری ءِ اے کتابانی رِد ءِ اولی کتاب “پری ہسٹاریکل بلوچستان ” بندات کُرت گُڑا من ءَ بندات ءَ چے لھتے سائنسی ھوالھاں کمو ھیران کُرت بلے لھتے تاک لیٹینگ ءَ رَند من ءَ باز وشی بوت کہ دکتور ءَ سک باز ریسرچ پیپر ءُ تاریخی کتابانی یک جوانیں رِدے وانگ ءَ رَند اے کتاب نبشتہ کُرتگ-

من سرجمیں کتاب ءِ بگندے مول ءُ مراداں ءُ شری ءُ ھرابیاں شُمئے دیم ءَ بیان کُرت مہ کن آں بلے چندے گچینیں ءُ بے درور ھوالھانی بابت ءَ الّم لوٹاں گپ بہ کن آں –

اولی گپ کہ من ءَ سک باز دوست بوت واجہ مری ءِ راج دوستی ءُ وتی زمین ءِ یک انچیں نبشتہ کارے ءِ سبوت اے کتاب ءِ توک ءَ داتگ کہ مردم ارچ پیم اے کتاب ءِ تہ ءَ بوتگیں واکیہ ءُ داستاناں باور مکنت بلے من گُشاں بلوچ ءِ گوازینتگیں زِند ءُ کوھنیں بلوچستان ھمے پیم بوتگ کہ دکتور شاہ ءَ مئے ءُ شُمئے دیم ءَ آورتگ اَنت-

دکتور مری چہ بلوچستان ءَ انسان ءَ پیش بزانکہ ھما وھدا چے بیان کنت وھدے مئے سرڈگارئے ءِ سر ءَ دنیا ءِ مستریں ساھداراں رمگّانی داب ءَ زندگی کُرتگ بزانکہ چار کروڑ ھپتاد لکھ سال پیسر بلوچستان ءِ شھر بارکھان ءَ انچیں وئیل ماھیگ ءِ بوتگ کہ آپ ءِ بدل ءَ ھُشکی ءِ سر ءَ زندگ بوتگ ءُ ایشی ءِ چار دست ءُ پاد بوتگ اَنت ایشی ءِ زولوجیکل نام بوتگ ( روڈھوسی ٹس بلوچستانے سِس) ھمے پیم سئے ءُ نیم کروڑ سال پیسر بلوچستان ءِ تہ ءَ یک دگہ انچئیں مزنیں و بُرزیں ساھدارے وجود ھست بوتگ کہ ایشی ءِ نامے بوتگ ” بلوچی تھیریم ” ءُ اے 28 فُٹ دراج 18 فُٹ بُرز ءُ ایشی وزن 20 ھزار سیر بوتگ بلے اے ساھداراں گوشت نوارتگ ءُ ایشانی رمگ بوتگ اَنت متلب بلوچستان یک مزنیں جنگلے بوتگ ءُ چراگاہ سک باز بوتگ ءُ بازیں پَٹ ءُ پول ءَ رند بلوچستان ءَ چہ چُشیں سک باز فاسلز بزاں ھڈ رس اتگیں کہ ھمے ھال دے آں بلوچستان ءَ یک وھدے دنیا ءِ مستریں ساھدار ڈائنوسار ہم بوتگ-

دکتور مری ءِ ھساب ءَ بلوچستان ءَ انسانی زندے تاریخ ھوں چہ بلوچستان مھر گڑھ ءَ چہ کساس بندات بیت مھر گڑھ ءِ پٹ ءُ پول 1974 ءَ بیت ھمیشکا بازیں تاریخی کتابانی تہ ءَ مھر گڈھ ءِ بابت ءَ ھچ نبشتہ نہ بوتگ ءُ مھر گڑھ ھما اِنت کہ ھمد ءَ چہ سنگانی سر ءَ سلاہ جوڑ کنگ بیت ( یازدہ ھزار سال پیسری سنگے تَپر ءُ ویل بزاں پھیہ ھوں یازدہ ھزار سال ساری ھمد ءَ دراتکگ بوتگ کہ مروچی گاڑی ءُ جھازاں بِگر ارچ چیز بیدے ٹیر ءُ ویل ءَ دیم ءَ وتی سپر ءَ جت نہ کنت ھمے پیم شکار کنگ ءِ ھُنر ھوں سیکگھ بیت لوگ بندگ ھیل کنگ بیت زمین کِشگ ءُ آباد کنگ ڈیم بندگ لوگ دپی دلوت دارگ آسن ءِ سر ءَ آوزار جوڑ کنگ کاپر ( بلوچستان ءَ اول سر ءَ در کپیت ) ءُ ایلومینیم ءِ سر ءَ آوزار ءُ سلاہ جوڑ کنگ ءُ نشانی مارا مھر گڑھ ءِ دودمان ءَ چہ دست کپ انت-

انسان ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ چے پیم دیمروئی کُرتگ ءُ مھر گڑھ ءِ زالبول بزانکہ جنئیں آدم چہ پیم ناچ گانا موسیقی ءُ گُد دوچی ءِ تہ ءَ دیم ءَ آتگ اَنت ھوں اے کتابے تہ ءَ ایشانی تپسیل ءَ ذکر ھوں مان اِنت بلے گیشتر سرپدی ءِ واستا شاہ محمد ءَ دو کتابانی ھوالہ داتگ کہ ایشانی وانگ ءَ رند مھر گڈھ ءِ تہ ءَ چہ پٹ ءُ پول بوتگیں ھما سجئیں نوادرانتانی اکس ءُ سرپدی ءَ ابید اولی انسانی زانشتی ءُ انکلاب ءِ وھد ھوں گُشگ بیت یک کتابے “گورڈن چائلڈ ءِ Man makes Himself “ءُ دومی کتاب “عرفان حبیب ءِ Peoples History of India ” اِنت ھزرت عیسٰی ءِ پیدائش ءَ چے 9 ھزار سال پیسر ھوں بلوچستان ءَ مردم آباد بوتگ اَنت ءُ ایشانی گورا گلہ، چہ ءُ جوارے ءِ گودام بوتگ اَنت آبپاشی ءِ سسٹم بوتگ کِشت ءُ کشار ءُ مالداری بوتگ مالانی پوست ءُ پوٹاں چے گُد جوڑ کنگ ءِ ھُنر بوتگ پُکّی ءِ فصل ھوں بوتگ کے رند ءَ ایاں چے مردینی ءُ جنینی گُد دوچگ بوتگ مھر گڑھ ، موھنجو داڑو ءُ ھڑپہ ھما کوھنیں دودمان بوتگ اَنت کہ ایشانی سیادی گوں یک دومی ءَ بوتگ مھر گڑھ سجئیناں چہ کوھنتریں دپتر گُشتگ دپتر زانتاں ءُ موھنجوداڈو ءَ رَند ھڑپہ بوتگ متلب وت ما وت پت، چُک ءُ نُماسگ بوتگ اَنت چئیا کہ ھڑپہ ءِ مردمانی کانپول ءُ دنتانانی سر ءَ پولکاری کنگ ءُ رند زانگ بیت کہ اے ھما مردمانی نسل اِنت کہ مھر گڑھ ءَ آباد بوتگ اَنت بلے مھر گڑھ ءَ یک چیزے باز دیم ءَ آتگ کبرانی تہ ءَ چہ در شُوتگیں ھما ساز ءُ سامان کہ مردمانی مرگ ءَ گوں یک جاہ کبر کنگ بوتگ اَنت ءُ یک گپے سک ارزشت داریت کہ ارکسی قبرے تہ ءَ آوزار ءُ ازباب نہ بوتگ مھر گڑھ ءِ سر ءَ سک باز تفصیل ءَ شاہ محمد گپ کنت ءُ چار بھرے تہ ءَ بھر کنت مھر گڑھ اولی دور 9000تا 6000 قبل مسیح دومی دور 5000 تا 4000 ق م، سیمی دور 4000تا 3200 ق م، چہارہمی دور 3800 ق م اے چاریں دورانی تہ ءَ مہرگڑھ ءِ دیمروئی ءُ دیمروئی ءِ یک یک چیزانی بابت نبشتہ اِنت بلے مھر گڑھ ءِ گُڈی دور ءِ تہ ءَ وھدے مائیگریشن بندات بیت گڑا شاہ محمد گُش ایت ھمے دور اِنت کہ مھر گڑھ زوال ءِ نیمگ ءَ روت ءُ مردم لڈگ ءُ وتی الاکھاں یل کنگ بندات کناں گڑا مھر گڑھ ءَ رند اولی میتگ کہ آباد بیت ” نوشیرو” بیت ایشی ءِ دوری چہ مھر گڑھ ءَ 9 کلومیٹر بیت ءُ ایندگہ مھر گڑھ ءِ مھلوک دیم پہ سندھ ءَ سپر کنت بلے یک گپے دکتور گُش ایت مھر گڑھ تباہ نہ بیت بلکیں موسیمی بدلی ءِ سوْب لڈ ات ءُ دگہ جاہ آباد کنت بازیں پولکارانی رپورٹانی رِد ءَ اے گپ ءُ پکّ بیت کہ سندھ ءِ تہ ءَ “آمری ءُ کوٹ ڈیجی ” ءِ آباد کنوک ھوں مھر گڑھ ءَ چے آھوکیں بلوچ بنت ۔۔ موھن جودڑو دومان ءِ زوال ءِ بندات 2000 تا 1500 قبل مسیح ءِ وھد ءَ بیت شاہ محمد مری اے گپ ءَ سختی ءَ رَد کنت کہ بلوچ آریائی نسل ءَ گوں سیادی دار ایت بلکیں ھما تمامیں تھیوری ءَ رَد کنت کہ بلوچ ءِ مائیگریشن تھیوری گُشگ بنت انچو کہ بلوچاناں “دراوڈ” ھوں گُشگ بوتگ گُشگ بوتگ اے “میڈییڑین نسل” ءَ چہ سیادی دارنت ءُ بوت کنت ایشانی وتی وتی لیبیا اِنت یک دگہ تھیوری ءِ 1853ء ءَ یک ” جرمن سکالر میکس مولر ” دیم ءَ کار ایت ءُ گُش ایت کہ ایشیا ءُ یورپ ءِ تہ ءَ یک زمانگے سکین سردی ءُ زمستانے دورے بیت کہ انسان ءَبگر تا جناور ھوں سردیں الاکھاں چہ دیم پہ زر باری نیمگ ءَ مائیگریٹ کنان ءُ آریائی ھوں ھمے سوْب ءَ ایشاں گوں یک جاہ دیم پہ یونان ، ایران ، بلوچستان ءُ ھندوستان ءِ نیمگ ءَ جُنز اَنت بلے مری گُش ایت بلوچ ھمے زمین ءِ واجہ ءُ واھوند بوتگ اَنت بلکیں آریائی دُز بوتگ اَنت یا جنگول بوتگ اَنت یانکہ خانہ بدوش بوتگ اَنت اتکگ اَنت اے زمین ءِ سر ءَ گوں بلوچاں ھور ءُ تور ءُ یک جاہ بوتگ اَنت چیا کہ آریائیانی مذھب ءُ دین بُت پرستی ءُ دیوتا ءَ نی پرستش بوتگ اَنت ءُ بلوچ آتش پرست بوتگ اَنگ انگت بلوچ آچ ءِ باز ازت ءَ کن اَنت پہ درور کہ آچ ءَ ھٹ نکن اَنت آچ ءِ نیمگ ءَ پاد دراج نکن اَنت ءُ لھتے بلوچ قبائل آچ ءِ سر ءَ وتی قبائلی پیسلھاں کن اَنت  بلے آریائی چے ھند ءَ کاینت ءُ تا ایران ءَ آباد بنت ءُ آس، آپ ، روچ ءُ شپ جمبر ءُ ماہ ، ھور ءُ توپان ءَ بِگر ارچیزے یک دیوتائے گوں وت ءَ کار انت گوں بلوچ ءَ سک باز تاریخی چیز و بُن گپاں گار کنگ ءِ تہ ءَ باز کُمک کن اَنت مری گُش ایت اسل گپ ایش اِنت کہ آریا اِنویژن یا مائیگریشن ءِ تھیوری کالونیل اھد ءِ داتگیں یک سوگاتے مارا ایرین ماسٹرریس ” والا گپ انگریزاناں سک دوست بوتگ ءُ مئے سر ءَ لچینگ ءَ رند وت وَ شتگ اَنے بلے ھمے تھیوری پہ مئے واستا مسیت کُرت ءُ شُت اَنت-

ھمد ءَ یک جوانیں جُستے پیداک بیت کہ وھدے آریائی گپ کنوکیں مردماں وت ءَ یک وتن ءُ سرڈگارے بوتگ بلوچستان ءَ پیسر گڑا کجام اِنت ؟چیا انگت آریا ءَ نی ھچ وڑیں دودمان، مذھبی یا دودانی رھبندے انگت دیم ءَ نیتکگ ؟ بلے ھمے تھیوری ءِ ھساب ءَ زانگ بیت کہ آریا ءَ نی وتن ” آریہ ویجہ” گُشگ بوتگ روس ءِ زرباری نیمگ سٹیپی یا چہ روس ءَ سستگیں مُلک ازبکستان ءُ تاجکستان ءِ نزیک ءُ گورے مردم بوتگ اَنت ءُ ھمے تھیوری ءِ ھساب ءَ 1500 پیش چہ عیسٰی ءَ خوارزم ءُ بخارا ءِ چراگاھاں چے دیم پہ مئے وتن ءِ نیمگ ءَ ھجرت کنوک ھمے آریا بوتگ اَنت ءُ اے اھد ءَ آ وت ” رگ ویدا” ءِ دور گُش اَنت بزانکہ علم آریا تھیوری ءِ پیش کنوکاں وتی نیمگ ءَ چہ مئے مائتھالوجی یک کر کنگایاں گوں وتی پرزی آریائی نام دیم ءَ آرت ءُ ھمیشانی پرستش کُرت اِندر، لکشمی، سرسوتی، کرشن ( ایشانی بابت ءَ شُما وت وان ات گڑا زان اِت اے کجام کراماتانی مالک دیوتا بوتگ اَنت) نوں ما کمو گپ کناں بلوچستان ءِ لھتے دگہ دمگّانی کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ مکران، گنداوہ، قلات، ھزدار، انجیرہ، پندران ءُ بازیں انچیں تمدّنانی سر ءَ اے کتاب ءِ توک ءَ گپ بیت کہ بلوچستان ءِ کوھنیں بستار ءُ سنچ ءَ دنیا ءِ دیم ءَ گیشتر کن اَنت-

دکتور شاہ ءِ گُشگ اِنت کہ فرانسیسی ریسرچرز بزاں پولکاراں بازیں سال بلوچستان ءِ شھر ڈیرہ بگٹی ءَ بہ اجازتی اکبر خان بگٹی ءِ وتی پولکاری ءِ کار سالانی سال برجم دارگا رند تھنا ” بلوچی تھیریم ” ءِ بازیں عمر ءِ فاسلز در گیپتگ اَنت بلے یک کسانیں کچے ءِ تہ ءَ بس اگاں ھمے پولکاری ءِ رواج انگت دیم ءَ بُجنز ایت مئے سرڈگار سابت کنت دنت کہ انسانی ردوم ءِ بُنگیجی زمین بلوچستان اِنت ءُ دنیا ءِ اولی سائنسدان ءُ زانتکار ھوں بلوچ بوتگ اَنت کہ وتی اگل ءُ ھوش ءِ سر ءَ نوکیں دنیا ءِ سائنٹیسٹ وتی کاراِش بُندات کنان ءَ ھڑپہ موھن جودڈو ءُ مھر گڑھ انگت بلوچانی ملکیت اَنت ءُ بلوچستان سندھ ءُ پنجاپ ءِ تہ ءَ ھمے جاھاں انگت بلوچ آباد اَنت ھمے سئیں سیولایزیشنانی تہ ءَ آرت تَر کنوکیں زالبولانی بُت ناچ کنوکیں زالبولانی بُت ءُ دگہ بازیں انچیں بُت ءُ نشان ھمے سابت کن اَنت زالبولانی دودمان ءِ ردوم ءِ تہ ءَ یک مزنیں کردے بوتگ-

نوٹ : اے کتاب ءِ تہ ءَ انگت سک باز انچیں بُن گپ ھست اَنت کہ تنی وھدی من دگہ جاگہ نہ اِشکتگ انت ءُ نہ کہ ونتگ اَنت منی واھگ ھمیش اِنت اے کتاب ءَ بلوچ پولکاری ءِ پِڑ ءَ ابید ھوں ارزشت بہ دے اَنت ءُ بوان انت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔