TBP Balochi

سربوتگیں ھالانی رِد ءَ کیچ ءِ بنجاھی شھر تربت نوک آباد ءَ سیادی داروکیں دگہ کسانیں جنکو ءِ ڈینگی نادراھی ءِ سوب ءَ بیران بوتگ –

دمگی اھوالکار ءِ رِد ءَ تربت ءَ ڈینگی نادراھی ءِ الاج ءِ آسراتی نہ بوگ ءِ سوب ءَ گونڈو کراچی ءَ برگ بوتگ کہ مروچی آدینگ ءِ روچ ءَ بیران بوتگ –

ھمے زوتاں لھتے ھپتگانی میان ءَ کیچ ءِ دمگ تربت ءُ کش ءُ کری دمگاں ڈینگی نادراھی گیش بوتگ تنی وھدی ڈینگی ءِ نادراھی ءَ ھپت مردمانی بیرانی ھال سربوتگ انت – کہ آھانی تہ ءَ گوستگیں روچ ءَ بیران بوتگیں ڈنک ءِ جنکانی مزنیں وانگ جاہ ءِ ہیڈ مسٹریس ءَ ھوار چار کسان سالیں گونڈو ھوار انت –

کیچ ءَ ھاسکر تربت ءَ ڈینگی وائرس تیزی ءَ شنگ بوان انت – دمگی نادراھجاھاں ڈینگی ءِ بازیں کیس ءِ نبشتہ کنگ بوتگ –

اھوالکار ءِ رِد ءَ تربت ءَ ڈینگی وائروس ءِ گر ءُ دار ءِ ھاتر ءَ جاندارھی ءِ واکدارانی گور ءَ ھچ وڈیں آسراتی نیست ءُ ناکہ نادراھجاھانی تہ ءَ اے نادراھی گرءُدار ءِ ھاتر ءَ شور ءُ سلاہ کنگ بوتگ ءُ آسراتی دیگ بوتگ –

زانگ بہ بیت سوبائی جانسلامتی ءِ وزیر وت تربت ءِ جھمنند انت بلے اشی ءَ ابید ھم نادراھجاھاں ھچ وڈیں آسراتی نیست اِنت ءُ ناکہ جانسلامتی وزیر ءِ نیمگ ءَ چشیں گامگیج ءِ زورگ بوتگ کہ ڈینگی ءِ گرءُدار بہ بیت –

روکپتی بلوچستان ءَ بلوچستان ءَ عالم دین مولانا عبدالغفار نقشبندی ءِ ھک ءَ زھرشانی کنگ بیتگ-

زھرشانی روکپتی بلوچستان ءِ بنجاھی شھر زاھدان ءُ راسک ءُ دگہ دگہ شھراں زھرشانی کنگ بیتگ اَنت اود ءُ زھرشانی ءَ زالبول ءُ مردین ھوار بیتگ اَنت، زھرشانیاں اود ءَ عبدالغفار نقشبندی پلامرزی ءُ آئی ءِ یل کنگ ءِ واستا اوگام جنگ بیتگ اَنت-

نقشبندی ءِ سیادی راسک شھر ءِ نامی ئیں عالم دیناں ھوار اِنت کہ مولانا نقشبندی ءَ ایرانی سر ءِ ھلاپ ءَ ترندیں توار چست کتگ –

زانگ بہ بیت ھمے سال ءِ ستمبر ءِ ماہ ءَ چھبار ءَ ایرانی پولیس ءِ آپیسر ابراھیم کوچکزئی ءِ دست ءَ پانزدہ سالی ئیں جنکوے ءِ گون ءَ زوراکی ءَ پد روکپتی بلوچستان ءَ مھلوک برانز گپتگ انت ءُ پد ءَ مولانا عبدالغفار نقشبندی ءَ اے زھرشانیانی پلامرزی ءُ انساپ ءِ لوٹ کتگ ات-

چرے گپاں پد مولانا عبدالغفار نقشبندی ءِ ھلاپ ءَ مشھد ءَ شیعھانی عالمانی آمیدگس ءَ پیش بوگ ءِ ھکم داتگ ات ءُ آ گوستگیں ھپتگ ءَ شتگ ءُ پیش بیتگ پد ءَ آئی ءِ درگت ءَ ھچ ھال نیست اِںت-

پیپلز ھسٹری آف بلوچستان (تاکبند ۳)

نبشتہ کار: سمیع بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

اولی بھر

دکتور شاہ محمد مری ءِ کتابی سلسلہ ءِ سیمی تاک ءِ چمشانک پہ شُما ندر اِنت من جھد کناں کے اے بری چمشانک باز دراج مبیت بلے ھما ارزشتی سرھال کپ راج ءِ دیم ءَ آرگ بہ بنت ھمیشانی سر ءَ گپ کن اَنت-

“قبائلی ءُ فیوڈل عہد” سَے بھر ءِ تہ ءَ اِنت اولی بھر ءِ تہ ءَ قبیلہ، قبیلہ ءِ تنظیمی چست ءُ ایری، قبائلی جنگ معیشت ءُ قبائلی ءُ علاقائی اتھاد، ءِ سر ءَ گپ بیت دومی بھر ” مال داری” ءِ سر ءُ گُڈی ءُ سیمی بھر “بلوچ زراعت” (زمینداری) ءِ سر ءَ گوں تفصیل ءَ گپ بیت-

قبائل ءُ جاگیرداری اھد ءِ وانگ ءَ رند من ءَ انچو سما بوت کہ بلوچ ءُ بلوچستان ءِ بابت انگت باز سک باز چیریں یا پوشیدہ راز ھست انت کہ کسان کسانیں چیزانی تہ ءَ یانکہ پُشت ءَ چیر ترتّگ ات بلے دکتور شاہ محمد مری ساھب ءَ ھمے چیریں ءُ نایابیں راز ءُ ٹوٹکہ یا سِپّت دیم ءَ آرتگ اَنت ءُ چُشکہ اولی رند اِنت گندگ بوھگ ءَ اَنت پمیشکا اول سرا سمجھا نیا اَنت-

اے کتاب ءِ بندات چہ “قبیلہ” ءِ بنیاد ءَ بیت بزاں “نفر” ءُ ھمے نپر ات کہ بلوچستان ءِ تہ ءَ یک عھدے ءِ واوھند بیت نپر یک چاگردے جوڑ کنت ءُ پد ءَ “لوگ” ءِ جوڑ کنت لوکگ توک ءَ ھمے نپر بنت بلے لھتے”جنین” بنت ءُ لھتے “چُک” بنت نوں-

ھمے پیمیں دیم ءَ کیت ” خاندان” ءُ فیملی جوڑ بنت بلوچ چاگرد دیم پی “پت” ءِ نیمگ ءَ اولاد روان کنت ءُ بزاں تئی “اسٹیٹس، پوزیشن، اتھارٹی” سجئیں پت ءِ (کتاب ءِ تہ ءَ پث نبشتہ اِنت) داتگیں داد اَنت ۔

بلوچ ءِ خاندانی درجات ءُ سیاد وارسی نام پہ بلوچاں چیر نہ اَنت ہمیشکا من نبشتہ کنگ ءَ نہ یاں ایشاں (بزانکہ ناکو، تری، پیروک، بلّوک، نماسگ کڈاسگ، ایندگہ باز) ہمے پیم ءَ خاندان ءَ در کیت “ٹکر” ہمے پیم بازیں خاندانی ٹکر کہ یک جاہ بنت جوڑبیت “قبیلہ”-

قبائل یا قبیلہ ءِ اول ءُ مستریں ذمہ داری ھمیش اِنت کہ وتی باسک یا نظام ءِ دفاع ءَ بہ کنت اگاں یک قبیلہ ءِ وتی قبائل ءِ مردماں تحفظ دات مکنت وتی کلچر ءَ داشت مکنت وتی نند ءُ نیادے رھبنداں گیشینت مکنت گڑا ھلاس بیت یانکہ دیگہ قبائلانی توکا ھور بیت بزانکہ ضم بیت دکتور ساھب ءَ وتی اے کتابے بندات ءَ جھد کُرتگ کہ بگیشینیت چہ نپر ءَ بگر تا یک راج ءِ جوڑ بوگ ءِ بلوچ پروسس چوں بوتگ ءُ کجام تیزی ءُ سُستیاں گوں گوستگ یا چینچو پروشت ءُ پروشانی رند ٹھیتگ چو دیگہ بازیں کتابانی پیم ءَ اے کتابے ھوں ارزشت پہ بلوچاں سک باز اِنت ءُ ایشی ہم ہموک لبز گوہر قیمتی اَنت-

قبائلی ڈھانچہ ءَ چہ بگندے سک کم مردم واقف بہ بیت بلے من کسانیں چمشانکے دیاں ایشی ءِ سر ءَ دکتور گُشیت کہ “قبیلہ ءِ ہیرارکی سسٹم چو خاندان ءِ ہیرارکی سسٹم ءِ پیم ءَ اِنت”  بزاں فرد ءِ سر ءَ اوشتوکیں ءُ برجمیں وھود ءَ گوش اَنت بُرز بُرزا نندوک بیت “پیر مرد” بزنکہ “سردار” ءُ اے نظام ءِ تہ ءَ سجئیں یک برابر نہ اَنت ارکسی قبائلی اسٹیٹس یکے دومی ءَ چے مستر ءُ کستر اَنت ہمیشرا گُشاں ہیرارکی سسٹم کہ یک نپرے چے دومی ءَ مستر ءُ تاقتور بہ بیت-

بلے من تہنا ھمے قبائلی اسٹریکچرے تہ ءَ مستر یانکے تاکتوریں مردمانی عھدہ یا ناماں نبشتہ کناں پیر مرد ( پیر مڑد) ءَ پد بیت “وڈیرہ” ءُ وڈیرہ وتی قبائل ءِ تہ ءَ کسانیں” ٹُکر “ءِ ئے مستر بیت کسان کسانیں فیصلہ ءُ کنت جنگانی وھداں وتی ٹکر ءَ چے مردم ءُ گچین کنت “سردار” ( سڑدار) اسل ءَ تمن یا تومان چنگیز خان ءِ لشکر ءِ تہ ءَ دہ ھزار مردمانی جنگی گروہ ءَ را گُشگ بوتگ ءُ ھمے تمندار ءَ چے درکپتگیں لبزے قبائلی ہیرارکی ءِ بُرز بُرزا نند ایت سردار ءُ ایشی ءِ مٹ دگہ کس نیست قبیلہ ءِ تہ ءَ سردار وتی جنک ءَ باید کہ دیگہ سردارے ءِ بچک ءَ گوں آروس بہ دنت سردارانی وتی جیل بوتگ اَنت انگریزانی (سنڈیمن) جوڑ کُتگیں لیویز فورس ھوں سردات ءِ حفاظتی دستہ ءِ بوتگ و انگت ھست اِنت سردار ءِ عزت ءُ شرپ ارکس ءَ کنگی بوتگ ءُ انگت ھست اِنت جاگھے ھور کنگی بوتگ گڑا سردار ءَ بزگانی پیا پوشاک پوشیتگ ءُ زمین جوتگ اَنت گڑا ھور بوتگ سردار ءِ مِرگ ءَ رند سردار ءِ بچ سردار بیت اے کتاب ءِ تہ ءَ سرداری وجود ءِ سر ءَ لھتے پیر ءُ دریوشی کسہ ءُ نبشتہ کُتگ کہ “گزینی کہ مری قبیلہ ءِ سرداری تحافہ اِنت ایشانی سردار یک گزّ ءِ شیر میچینتگ” سردارانی دستار بندی ءِ وھداں درویش ءُ روحانی ہستی ءَ نی موجودگی لازمی بوتگ ہمے پیم ( بگٹی سردارے دستار بندی ءِ یک کسانیں کسہ ءِ ھم نبشتہ اِنت ) یعنی بلوچ ءِ سرداری نظام ارچ لحاظ ءَ مذہبی ءُ روحانی مدت ءِ پُشت ءَ دیم ءَ روگ ءَ انت کسہ مختصر ” بلوچستان ءِ تہ ءَ قبیلہ ءِ متلب سردار ءِ دستہ گوں مضبوطی ءَ گوں گرہن داتگیں گروپ- 

بلوچ ءِ لھتے قبائل دکتور ءَ “انفرادی قبائل” ءِ نام داتگ اَنت ءُ بلوچ ءِ ہمے “من” ءَ بلوچ سک تاوان داتگ “من ، منی قبیلہ، منی پیروک” اگاں ھمے “من” گندے “ما” بوتیں بلوچ ءِ تمامیں بدیں روچ وش بوتگے تاں بلوچ ءِ قبائلانی جوڑ بوھگ ءِ دور سک کوہن نہ انت بزاں یازدہ ہزار سال ساری ہچ قبائلے نام ءُ توار نہ بوتگ بلکیں بلوچ قبائل یا بلوچانی نام ءُ توار “شاہنامہ فردوسی” ءِ تہ ءَ رس ایت کہ ساسانی جابریں ءُ زالمیں ھاکم “نوشیروان” ءِ عھد ءَ یک راج ءِ نام ءَ انگت بنت شاہ ساھب ءَ یک سکیں مزنیں جھدے اے ھوں کُرتگ کہ وتی اے کتابے تہ ءَ کم ءُ بیش بلوچانی ۱۰۰ قبائلانی ءُ ھمے قبائلانی ذیلی شاخ ءُ طائفہ ھاں ابید ایشانی جنگی، علمی ءُ یکجاہ ءَ چے دومی جاہ ہجرت کنگے تاریخ شریں وڈے ءَ نبشتہ کُتگ مرکزی بلوچستان (ریاست کلات) ءَ ابید ایرانی ءُ افغانی بلوچستان ءِ تہ ءَ ایشانی جاہمنندی ءِ ءُ شری ءُ ھرابی ھوں گوں تفصیل ءَ دیم ءَ آورتگ اَنت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ھندوستان ءِ گوریچانی رودراتک ءِ ریاست سِکِم پیش اتکگین سڑک ءِ وئیل ءَ پوجی آپیسرے ءَ ھوار شانزدہ کارندہ بیران ءُ زدگ بیتگ اَنت-

انڈین روتاک ٹائمز آف انڈیا ءِ رد ءَ انڈین پوج ءِ نیمگ ءَ شنگ کنگ بیتگیں یک درشانے ءَ گُشگ بیتگ آدینگ ءِ روچ ءَ زیما ءِ ھند ءَ پیش اتکگ کہ اود ءَ پوجی ٹرک دگ ءَ چہ کپتگ ءُ پوجی کارندھے سوار بیتگ اَنت-

درشان ءَ گُشگ بیتگ آدینگ ءِ روچ ءَ سَے گاڑیاں سواریں پوجی کاروان رودراتک گوریچانی ریاست سِکِم ءَ چٹن ءِ ھند تھانگو ءِ نیمگ ءَ سپر کنگ ءَ بیتگ اَنت کاروان ءَ ھواریں ٹرکے زیما ءِ ھند ءَ موڑ ءِ کاٹگ ءَ کپتگ –

درشان ءِ رد ءَ وئیل ءَ پد ریسکیو آپریشن بندات کنگ بیتگ ءُ چار زدگیں پوجی کارندہ ھسپتال ءَ برگ بیتگ اَنت-

انڈین روتاک ءِ رد ءَ بیران بیتگیں مردمانی تہ ءَ سَے پوجی آپیسر ھوار اَنت-

انڈین ءِ وزیر دفاع راج ناتھ سنگھ ءَ وئیل ءِ سر ءَ پدری درشان کنان ءَ گوشتگ پوجی کارندھانی سر ءَ سرجمیں راج پدردیگ اِنت ءُ پرسیگین کھولانی گون ءَ پدردی اِنت ءُ زدگ بیتگیں کارندھانی دراہ بیگ ءَ دوا اِنت-

روکپتی بلوچستان ءَ یکشلیں پاھو دیگانی درچ یکشل ءَ برجاہ اَنت اود ءَ بندیگیں مردم جتا جتائیں بھتامانی پژدر ءَ ایرانی آمیدگس پاھو دیگ بوگ ءَ اَنت-

اود ءَ مردمانی گوشگ اِنت آمیدگس یک نیمگی ءَ وتی پیسلھاں کنت ءُ اود ءَ بندیگیں مردماں وتی سپاھی کنگ ءِ موکل دیگ بوگ ءَ نہ اَنت-

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ روکپتی بلوچستان ءِ بنجاھی شھر زاھدان ءَ کوش ءِ بھتام ءَ بندیگیں مردمے پہ پاھو دیگ ءَ جتائیں کوٹے ءِ تہ ءَ برگ بیتگ-

پہ پاھو ءَ جتا کوٹی ءَ برگ بیتگیں الیاس رئیسی ء عیاز جالق جھمنند سراوان ءِ نام ءَ زانگ بیتگ-

الیاس ایرانی سال نود ءُ نُھ ءَ کوش ءِ بھتام ءَ گرگ بیتگ ءُ پد ءَ آئی ءِ سر ءَ ایرانی آمیدگس ءَ پاھو ءِ ھکم داتگ-

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ آئی ءِ گندوک ءَ گوستگیں روچ ءَ آئی ءِ کھول ھال دیگ بیتگ –

چین ءَ گوستگیں ھپتگ ءَ کورونا وائرس ءِ کیسانی گیش بیگ ءَ زند ءِ جانسلامتی ءِ سر ءَ گر ءُ داری ءِ پھریزی کڈنی کنگ بیتگ اَنت-

ھال سرکنوکیں ادارہ روائٹرز ءِ رد ءَ چین ءِ جانسلامتی ءِ گر ءُ دار کنوکیں واکدارانی درور دیان ءَ گوشتگ اود ءَ کورونا وائرس گیشی ءَ گندگ بوگ ءَ اِنت-

زانگ بہ بیت چین ءَ زیرو کووِڈ پالیسی ءِ ھلاپ ءَ گوستگیں روچاں ڈیھ ءِ بازیں جاھاں زھرشانی کنگ ءَ پد سرکار ءَ لاک ڈاؤن ءُ اژدری ٹیسٹانی توک ءَ کمی کنگ ءِ گمان داتگ اَت-

کووڈ ءِ بچگ ءِ واستا چست کنگ بیتگیں ترندیں گامگیجانی سبب ءَ چین ءَ میان اُستمانی نھادجاھاں سامان ءِ پجگ ءُ باپاریاں بازیں سانے کپتگ ات – اگاں نی چین ءِ کار کنوکیں مردم نادراہ بوت اَنت گڑا نوکیں سال ءَ چین ءِ زرکاری ءِ سر ءَ مزنیں سانے کپت کنت-

زانگ بہ بیت پشمبے ءِ روچ ءَ چین ءَ کووڈ ءِ نشانی ءِ پدر بوھوکیں چار ھزار ءُ چہ کم کیس رپورٹ بیتگ بلے یکشلین اے نادراھی ءَ سیمی روچ ءَ ھم بیرانیانی ھال دیم ءُ نیتکگ اَنت-

چین ءِ واکداراں زانتکارانی ایراد گرگ ءَ پد کووڈ ءَ بیران بیتگیں مردمانی رھبند مٹ کتگ ات اَنت-

روتاک دی پیپر ءِ رد ءَ چین ءِ جھانء نادراھی ءَ راجی سینٹر ءِ ڈائریکٹر ژانگ وینھونگ ءَ گوشتگ کہ یک ھپتگے ءِ توک ءَ کووڈ ءَ انفیکشن ءِ کیسز یک ناوشیں رنگے ءَ برز شت کن اَنت-

آئی ءَ گوشتگ کپ انفیکشن ءِ گیش بوگ ءَ نادراھی ءِ پھنات ھم گیش پراہ ءُ شاھیگان بنت ءُ چریشی ءَ زند ءِ ھمک تکاں سان کپ ایت-

وائرس ءِ اے ترندی آیوکیں دو ماہ یا یک ماھے ءُ برجاہ بیت اِنت مارا اے چیز ءَ تچک ءُ ساڑی بیگی اِنت انفیکشن وَ بیت اِنت –

دومی نیمگ ءُ برطانیہ ءِ ھیلتھ ڈیٹا فرم ایئرفینٹی ءَ ھمے ھپتگ ءَ چین ءِ انفیکشنزانی کچ دَہ لک ءَ گیش گوشتگ ءُ بیرانی کچ پنچ ھزار ءَ گیش گمان اِنت کہ سرکاری کچ ءُ کساساں گیش اَنت-

شنگھائی ءِ نادراہ جاہ ءِ رد ءَ شھر دو کروڑ ءُ نیم مردم یک داں دیم ءِ ھپتگ ءِ گڈسر ءَ آسرمند بیت کن اَنت – زانتکارانی گوشگ اِنت آیوکیں سال ءَ چین ءَ دَہ لک ءَ گیش مرگ ءِ دیمپانی کنگ کپ ایت-

غازی شھدربرجاہ ڈیرہ غازی خان ءَ گوستگیں روچ ءَ Literary Character Day ءَانگلش ڈیپارٹمنٹ ءِ نیمگ ءَ لبزانکی مراگش ءِ برجم دارگ بوتگ، مراگش ءَ بلوچی ڈیپارٹنمنٹ ءِ نودربراں مزنیں کچے ءَ بھر زرتگ ءُ بلوچ اسٹوڈنٹس ایکشن کمیٹی نودربر ھم ساڑی بوتگ اَنت –

مراگش ءَ گوشتانکی بھر ءَ نودربراں Literary Character Day درگت ءَ وتی ھیال درشان اِتگ انت –

مراگش بلوچی ڈیپارٹمنٹ ءِ نودربرانی نیمگ ءَ ربیدگی اسٹال ،بُک اسٹال جنگ بوتگ ءُ نودربراں بلوچی دو چاپی ناچ ھم پیش داشتگ –

مراگش ءِ گڈسر ءَ نودربراں بلوچی ڈیپارٹمنٹ ءِ گامگیج باز ساڑاتگ ءُ گوشتگ کہ بلوچانی شھر ڈیرہ غازی خان ءِ شھدربر جاہ اے ڈولیں مراگش پہ بلوچ چاگرد ءُ نودربراں جوانیں گامگیجے – اُمیت اِنت اے ڈولیں مراگش آوکیں وھد ءَ یکشل ءَ برجاہ بنت-

زانگ بہ بیت غازی شھدربرجاہ ءَ بلوچی ڈیپارٹمنٹ ھمے سال ءَ دوھزار بیست ءُ دو ءَ بنگیج کنگ بوتگ-

بلوچستان ءِ دمگ کیچ ءِ بنجاھی شھر تربت ءَ ھوار کش ءُ کری دمگاں ڈینگی نادراھی گیش بوتگ – ھمے زوتاں لھتے ھپتگانی میان ءَ تنی وھدی ڈینگی ءِ نادراھی ءَ پنچ مردم بیران بوتگ انت –

گوستگیں روچ ءَ ڈنک ءِ جنکانی مزنیں وانگ جاہ ءِ ہیڈ مسٹریس ءِ ڈینگی نادراھی ءَ بیرانی ءَ پد ھالانی رِد ءَ کیچ ءَ پنچ مردم بیران بوتگ انت، کہ آھانی تہ ءَ ھپتگے ءَ ساری کونشکلات ءَ ھم ورنایے بیران بوتگ آئی ءَ ھم ڈینگی وائرس نادراھی بوتگ –

دمگی مردمانی رِد ءَ دشت کنچتی ءَ سَے زھگ بیران بوتگ انت آھاں ھم ڈینگی نادراھی ءَ گورجتگ بوتگ –

کیچ ءَ ھاسکر تربت ءَ ڈینگی وائرس تیزی ءَ شنگ بوان انت – دمگی نادراھجاھاں ڈینگی ءِ بازیں کیس ءِ نبشتہ کنگ بوتگ –

باپاری کنوکانی گوستگیں سرکماش حاجی کریم بخش ءَ گوشتگ کہ جاندارھی واکدار ڈینگی گرءُدار کنگ ءَ ھچ کنگ ءَ نہ انت آئی ءَ لوٹ کتگ کہ زوتاں زوت گامگیج زورگ بہ بیت –

اھوالکار ءِ رِد ءَ تربت ءَ ڈینگی وائروس ءِ گر ءُ دار ءِ ھاتر ءَ جاندارھی ءِ واکدارانی گور ءَ ھچ وڈیں آسراتی نیست ءُ ناکہ نادراھجاھانی تہ ءَ اے نادراھی گرءُدار ءِ ھاتر ءَ شور ءُ سلاہ کنگ بوتگ ءُ آسراتی دیگ بوتگ –

زانگ بہ بیت سوبائی جانسلامتی ءِ وزیر وت تربت ءِ جھمنند انت بلے اشی ءَ ابید ھم نادراھجاھاں ھچ وڈیں آسراتی نیست اِنت ءُ ناکہ جانسلامتی وزیر ءِ نیمگ ءَ چشیں گامگیج ءِ زورگ بوتگ کہ ڈینگی ءِ گرءُدار بہ بیت –

سیاسی پاٹی ءُ چاگردی مردماں جانسلامتی ءِ اے رویش ءِ سر ءَ پدردی درشان اِتگ –

زاناں بلوچ زُبان دوست اَنت؟

نبشتہ کار: شازیہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

بلوچ راج ءِ نودربر سُھب ھشت ءِ ادار ءَ بہ گِر تا نیمروچ ءَ پارسی، ھندی ءُ سندھی وڑیں درآمدی زباناں ماں وانگجاھاں وان اَنت ھمے رنگ ءَ ھمروچ ماں وانگجاہ ءَ پنچ ساھت یکشل ءَ درونتاں وان اَنت ءُ چکاساں دے اَنت گُڑا بیگاہ یک ساھتے ٹوشن ءَ ھم رو اَنت ءُ ھما وانگجاہ ءِ چیزاں پد ءَ وان اَنت پد ءَ وھدے کہ ھمے نودربر مستر بنت، شش ءُ ھشت تبک ءَ سر بنت گُڑا پارسی، سندھی ءُ ھندی وانگ ءُ نبیسّگ ءَ چیزے زان اَنت بلے انگت ءَ زبر وَ نہ بنت بژن انت کہ پد ءَ ھمے نودربر انچیں رَدیں ھیلے آماچ بنت کہ راجی زبان ءِ گُپتاری ءِ ساھت ءَ ھم بلوچی ءِ زگریں گالاں ڈالچار کنان ءُ شموشان ءَ درآمدیگیں زبانانی گالاں ھوار کن اَنت۔

اگاں ما وتی راجی زبان ءِ شائِر ءُ رھشُوناں ھم ھورت بہ چار ایں کہ آ ھم گِندگُش ءُ وتگُشانی گُلگدار ءُ نِند ءُ نیادانی مراگشاں بلوچی ءَ گوں ھندی ءُ پارسی ءَ ھوار کن اَنت بژن انت کہ ھمے راجی رھشُون ءُ کواس اے ھم نہ زان اَنت کہ مئے بلوچی مئے مستریں راجی پجّار اَنت پمیشکا باید انت ما وت بلوچی بوان ایں ءُ بلوچی نبشتہ بکن ایں کہ مئے منّوگریں بلوچ مھلوک ھم مئے رندگیری ءَ بہ کنت کہ چریشی ءَ راجی زبان ءِ وانگ ءُ نبیسّگ ءِ آشوبی ودی بہ بیت چی ءَ کہ چہ زبان ءِ وانگ ءُ نبیسّگ ءَ یک گُلامیں راج ءِ لس مھلوک راجدوست ءُ ڈیھ دوست جوڑ بیت وھدیکہ راج ءِ لس مھلوک ڈیھ دوست بیتگ اَنت گُڑا ھما راج ھجبر گلامی نہ منّ ایت۔

یکے وَ مئے راجی زبان ءِ دیمروی ءِ واست ءَ ھچ وڑیں آسراتی یے نہ بیتگ، ناں کہ روتاک ءُ ھالتاکے، ناں کہ گِندگُشی چینل ءُ ازمکاری ءِ بُنجاھی ترامگیجے بیتگ ئِے ناں کہ گلامیں راج ءِ زھگاں ماں وانگجاھاں مئے وتی راجی زبان ءِ وانگ ءُ دربرگ ءِ موکلے ھست گُڑا دومی نیمگے ءَ مرچاں راج وتی راجی زبان ءِ گُپتاری ءَ ھم زگر داشت نہ کنت چریشی ءَ راجی زبان گار ءُ بیگواھی یے آماچ انت۔

باید اِنت ما بلوچ راج مرچاں پیسبُک ءُ وٹس ایپ ءِ وڑیں دامگی آسراتیانی راستیں کارمرزی ءَ بہ زان این ءُ وتی زبان ءِ وانگ ءُ زانگ ءَ وھد بہ دے ایں۔ وتی دزھُورکی ءِ ھمُک ساھت ءُ دمانے پہ راجی زبان ءِ دربرگ ءُ دیمروی ءَ بہ دے ایں ما بلوچ راج یک سرجم ءُ شاھگانیں زبان ءِ واھند ءَ ایں پمیشکا باید انت ما چہ پارسی ءُ ھندی ءِ وازمندگ مہ بہ ایں بلکیں وتی راجی زبان ءِ گُپتاری ءِ وھد ءَ ھم بلوچی ءِ کْوھن ءُ زگریں گالاں کارمرز بہ کن ایں کہ مئے ھستیں وھد ءِ پدریچ ءُ زھگ ھم بلوچی ءِ گالاں بہ زان اَنت، چریشی ءَ ڈالچار ءُ بیگواھیں گالاں نوکیں ھاٹیگے بہ رس ایت۔ ھمے پیم ءَ ما گوں راجی زبان ءِ کواس ءُ ندکاراں ھم دزبندی کن ایں کہ نبیسّگ ءِ وھد ءَ بلوچی ءِ کْوھن ءُ زگریں گالاں کارمرز بہ کن اِت کہ مئے راجی زبان ءِ ھر گالوار ءُ گال ءَ مھکمیں ھاٹیگ بہ رس ایت۔

اگاں ما بلوچ راج ءِ نودربر تا ھشت سال ءَ ھمروچ شش ساھت پہ پارسی، سندھی ءُ ھندی ءِ وانگ ءُ دربرگ ءِ جُھد کن ایں گُڑا باید انت ما ھر روچ دو ساھت پہ وتی راجی زبان بلوچی ءِ دربرگ ءَ ھم بہ دے ایں مارا وتی راجی زُبان ءِ درونت وانگ ءُ نبیسّگ لوٹ ایت ما بلوچی وت بہ وان ایں ءُ راج ءَ ھم بہ وانین ایں چوناھیگا پہ ھر بلوچ ءَ بلوچی وانگ سَک آسان اِنت پمیشکا اول بلوچی دَرونتاں وانان ءَ راجی زُبان ءِ وانگ ءَ ھیل بہ کن اِت ما شُما تکانسر نہ کن ایں کہ شُما یکپارگی بیا اِت ءُ راجی زبان ءَ نبیسْ اِت البت ما گوں شُما دزبندی کن ایں کہ اول راجی زبان ءِ بُنگیجی درونتاں بہ وان اِت ءُ پد ءَ بلوچی آزمانک، گْوشکند، سرگْوست، نبشتانک ءُ کسھانی وانگ ءَ وھد بہ دے اِت بلوچی لبزانک ءِ تب ءَ بہ زان اِت گُڑا پد ءَ کم کم ءَ نبشتہ بندات بہ کن اِت باید اِنت ما درونتانی تیار کنگ ءِ پریکٹس بہ کن ایں۔

بلوچ راج شالا زُبان دوست ءُ راجدوست بات، بلوچی شالا دیمروی بکنات ۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

روکپتی بلوچستان ءِ جھمنند ماں شیزار ءِ زندان ءَ پاھو دیگ بیتگ، پاھو گوستگیں روچ ءَ دیگ بیتگ-

گیشیں ھالانی رد ءَ شیراز عادل آباد زندان ءَ بندیگیں یل بلوچ ایرانی آمیدگس ءِ ھکم ءَ پاھو دیگ بیتگ-

پاھو دیگ بیتگیں مردم ءِ پجار سی ءُ پنچ سالی ئیں عبداللہ شاھوزئی ء عبدالصمد جھمنند زاھدان ءِ نام ءَ زانگ بیتگ –

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ عبداللہ شاھوزئی سال دوھزار ءُ بیست ءَ نشہ ءِ باپاری ءِ بھتام ءَ شیراز ءَ دزگیر کنگ بیتگ-

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ عبداللہ ءِ کھول آئی ءِ گڈی گندوک ءَ روگ ءَ بیتگ اَنت بلے راہ ءَ ایانی گاڑی کزا ءِ آماچ بیتگ ءُ چریشی ءَ آئی ءِ کھول زدگ بیتگ ءُ آ اے وھد ءَ خاتم نادراہ جاہ درمانی اَنت-

زانگ بہ بیت روکپتی بلوچستان ءَ بندوکیں مردمانی پاھو دیگانی درچانی توک ءَ لھتے وھدانی تہ ءَ گیشی اتکگ-

ھمے وڑ ءَ پنچ اکتوبر ءَ گرگ بیتگیں ورنا شعیب ءِ سر ءَ ھم پاھو دیگ ءِ ھکم دیگ بیتگ-

آئی ءِ پاھو نامہ ءِ سر ءَ چاگردی رسانکجاھاں ھوار سیاسی پھناتاں ایراد گرگ ءَ اَنت-

آ ایرانی چیریں ادارھاں پنچ اکتوبر ءَ زاھدان ءَ دزگیر کرتگ ءُ برتگ ءُ پد ءَ زندان ءَ باز لٹ ءُ کُٹ کنگ ءَ پد آئی ءِ سر ءَ گوستگیں دو روچاں پیش پاھو ءِ ھال دیگ ءِ ھکم ءِ ھال شنگ کتگ-

شعیب تھرڈ ایئر ءِ نودربرے ءُ زاھدان ءِ نندوک اِنت-