TBP Balochi

بلوچستان ءِ دمگ ڈیرہ مراد جمالی ءَ سلاہ بندیں مردماں تیرگواری کنان ءَ زالبولے ءَ ھوار دو مردم کشتگ اَنت-

گیشیں ھالانی رد ءَ ڈیرہ مراد جمالی ءِ ھند ماپ پڑی ءَ سلاہ بنداں تیرگواری کنان ءَ دو مردم کشتگ اَنت-

بیران بیتگیں مردمانی تہ ءَ زالبول ءِ پجار (ن) خادم حسین ءِ جنک ءِ جھمنند فلیجی ءُ احمد ء بختیار ٹک ساوند جھمنند فلیجی ءِ ناماں زانگ بیتگ اَنت-

لاش پولیس ءَ زرتگ ءُ ھپستال ءَ برتگ اَنت ءُ اود ءَ پولیس ءِ گوشگ اِنت پٹ ءُ پول بوگ ءَ اِنت- بنداتی ھالانی توک ءَ وئیل گیرت ءِ نام ءَ گمان بیگ ءَ اِنت-

ڈیرہ مراد جمالی ءَ ھوار گیشتر نصیر آباد ءِ دمگاں چوشیں وئیل دیم ءَ اتکگ بیتگ اَنت-

ایشانی توک ءَ ھوار ھزدار ءَ ھواریں دمگاں ھم گوست ءَ چوشیں وئیل دیم ءَ اتکگ کہ اے وئیلاں پد زالبولانی گلاں ایراد ھم گپتگ کہ نام گمانی دروشم ءَ زالبولانی کوش بوگ ءَ اَنت –

زالبولانی ھواریں گلاں ایراد گپتگ ءُ گوشتگ کہ آ چاگرد ءِ تہ ءَ سنچ آرگ ءَ ابید اود ءَ زالبولانی کوش بوگ ءَ اَنت-

روکپتی بلوچستان ءِ دمگ راسک ءَ ایرانی لشکر ءَ یک تیل کشیں گاڑی ءِ سر ءَ تیرگواری کنان ءَ چریشی ءَ گاڑی کپتگ ءُ سُتکگ –

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ گاڑی ءِ کلٹی بوگ ءِ سبب تیرگواری بیتگ کہ چریشی ءَ گاڑی ڈرائیور ءِ دست ءَ لگوشتگ ءُ کپتگ ءُ ڈرائیور زدگ بیتگ-

ھالانی رد ءَ گاڑی ءِ سر ءَ ایرانی لشکر ءَ تچک ءَ تیرگواری کرتگ ءُ چریشی ءَ گاڑی کپتگ- گاڑی ءِ ڈرائیور ءِ پجار نہ بیتگ-

چد ءُ پیش ھم روکپتی بلوچستان ءِ جتا جتائیں جاھاں چوشین وئیل دیم ءَ اتکگ بیتگ اَنت کہ اود ءَ گاڑیانی سر ءَ تیرگواری ءُ اود ءَ گاڑیانی کپگ ءُ ڈرائیورانی بیرانیانی ھال رپورٹ بیتگ اَنت-

دگہ یک دگ ءِ وئیلے ءَ زاھدان ءَ شانزدہ مردم زدگ ءُ یک مردمے بیران بیتگ

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ روکپتی بلوچستان ءِ بنجاھی شھر زاھدان ءَ یک بسے وئیل ءِ آماچ بیتگ ءُ چرے بس ءَ سواریں شانزدہ مردم زدگ ءُ یکے بیران بیتگ-

وئیل زاھدان ءِ دمگ سفید آبہ ءَ پیش اتکگ کہ اود ءَ بس ءَ سواریں مردمانی توک ءَ شانزدہ مردم زدگ ءُ یکے بیران بیتگ-

سوسل سوسائٹی ءِ سیستان و بلوچستان ءِ سروک علیرضا میربھاالدین ءَ وئیل راست کرتگ ءُ گوشتگ کہ اے وئیل ءَ شانزدہ مردم زدگ بیتگ اَنت-

علیرضا ءِ رد ءَ وئیل ءَ زدگ آماچیں مردم زاھدان ءِ نادراہ جاھاں برگ بیتگ اَنت ءُ اود ءَ ھسپتال پہ زدگیِں مردماں جاڑیگ کنگ بیتگ-

علیرضا ءِ رد ءَ بس ءَ سواریں مردم دگہ جاھانی تر ءُ تاب کنوکیں مردم اَنت کہ تر ءُ سواد ءَ آیگ ءَ بیتگ اَنت-

علیرضا ءِ رد ءَ وئیل بس ءِ ترند روگ ءِ سبب ءَ پیش اتکگ ءُ چریشی ءَ بس کپتگ –

پاکستان ءِ راستی چی اَنت؟

نبشتہ کار: آئیشہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

اگاں ما دنیا ءِ دِگہ راجانی راجدپتراں وان ایں گُڑا سرپد بَہ ایں کہ دنیا ءِ ھر راجے ءَ راجی بامرد ءُ نمیران ھست اَنت اگاں ما دنیا ءِ دیمروی کُتگیں راج ءُ آیانی ڈیھاں بچار ایں گُڑا ما زان ایں کہ ھمے ڈیھ ءِ نِندوک سرجمیں راج اَنت، پیسر ءَ گلام اِت اَنت یا ابرمی آپت ءُ اندوھاں دُچار کپت اَنت گُڑا آیاں وتی راجی آجوئی ءِ ھاتر ءَ بے کساس کربانی داتگ ءُ وتی راجی ءِ بزگی مار اِت پمیشکا آیاں وتی راج ءُ سرڈگار دوست اِنت ءُ مُدام راج ءِ دیمروی ءِ واست ءَ جُھد کن اَنت لھتے درور انچوشکہ جاپان جھان ءِ دومی مستریں جنگ ءِ وھد ءَ ایٹم بمب ءِ برانز ءَ سُتک ءُ پد ءَ بازیں وھد ءَ زمین چنڈی بیرانیاں ھم آماچ بوت۔ چین ءَ بچار جاپان ءِ گلام بیتگ وھدے کہ بےکساس جُھد ءُ کربانیانی رند ءَ آجو بوت گُڑا آیانی تہ ءَ راجدوستی ودی بوت ءُ پد ءَ وتی راج ءِ دیمروی ءِ واست ءَ سک کار اش کُت۔ ھمے پیم ءَ پرانس، برتانیہ ءُ اٹلی بزاں سرجمیں یورپی راج، جھانی جنگاں(World Wars) پد جنگی بیرانی ءُ گلامی ءِ مارشت ودی بیان ءَ راجدوستی یے آیانی تہ ءَ ودی بوت۔ ما بنگلہ دیش ءَ بہ گِند ایں کہ ھمے راج ءَ ھم پہ وتی راجی آجوئی ءَ دژمن ءِ ھر وڑیں لگتمالی، چُکچینی، زالبولانی بے شرپی، کُشت ءُ کوش، گِسانی ماندارگ ءُ آزاری سگان ءَ وتی راجی آجوئی ءِ جُنز دیم ءَ بُرتگ ءُ راج اش آجو کُتگ۔

اگاں تو جھانگیر برتانیہ ءِ ھلاپ ءَ ھندوستان ءِ راجی آجوئی ءِ جُنز ءَ چمشانکے دئے گُڑا ترا بے کساس راجی بامرد ءِ نام گِندگ ءَ کیت انچوشکہ مَوّیران الاگومتوکُن، دھیران چِناملے، اھمداُلہ، منگل پانڈے، مھمد ھسن دیوّبندی، اِنایت الہ مشرکی، چندرہ شنکر آزات، بھاگوتی چرن، شباش چندرہ بوس، سردار ولو بائی پٹیل، نیرو، گاندی، بتو کشور دت، یوجندر شُکلا، ونیاک سروارکر ءُ مُلانا ابولکلام آزات ءِ وڑیں دگہ ھزاریں راجی بامرد اَنت کہ آیاں پہ راجی آجوئی ءَ زورگریں برتانیہ ءِ زِندان ءُ سیلولر جیل ءِ وڑیں آزارجاہ سگ اِت اَنت۔

ھمے داب ءَ ھندوستان ءِ راجی آجوئی جُنز ءِ دپتر ءَ شیرزالانی نام ءُ داستان ھم ترا وانگ ءَ رس اَنت انچوشکہ بانُک لکشمی سھیگل، آرونا سیپ اَلی، میڈم بھکاجی کاما، میڈم ھزرت ماھل، کاملا نھرو، کسترو گاندی، رانی لکشمی بَھی، اوشنا مھتا ءُ اینی بسنت ءِ وڑیں شیرزال کہ آیاں پہ وتی راجی آجوئی ءَ جُھد کُت۔ وتی لس مھلوک ءَ گلامی ءِ مارشت ءُ راجی ءِ آجوئی بستار ءُ ارزِشت ءِ سرپدی دیان ءَ راج ءِ تہ ءَ آشوب اش ودی کُت۔ ھندوستان 30 جون ءِ روچ ءَ وتی راجی جُنز ءِ نمیران ءُ بامردانی یات ءَ شاتکامی کنت۔

وھدیکہ انگریز ءَ زانت کہ نی ھندوستان ءِ راج یکمُشت اِنت، چہ من ءَ آجوئی لوٹگ ءَ اِنت ءُ ایشانی راجی آجوئی ءِ جُنز سوبمند بوُان اِنت گُڑا ڈیوائیڈ اینڈ رول ءِ بُنیات ءَ انگریز سرکار ءَ مُلا سیئت اھمد ھان، مھمد اَلی جناہ، الامہ اکبال ءُ لیاکت اَلی وڑیں کاسگ چٹّ ودی کت اَنت ءُ پاکستان ءِ وڑیں بے ابرمی اِستانے اڈ کُت نی شُما بچار اِت کہ زاناں چہ اِے مُلا سیئت اھمد ھان، مھمد اَلی جناہ، الامہ اکبال، لیاکت اَلی ھان ءُ کسے انگریزانی زِندان ءُ آزارجاہ بیتگ؟ ءُ زاناں پاکستان ءِ لوٹوکے انگریزاں پاھو داتگ؟

اِنُا ءُ ناں کہ ایشانی سْیاد ءُ وارسے انگریز ءَ کُشت ءُ نَیکہ چہ ایشاں کسے ءَ نِکوبار آئیلینڈ اینڈ پورٹ آپ بلیر بدنامیں “سیلولر جیل” ءَ زِندے گْوازینتگ۔ البت دگہ ھزارانی کَچ ءَ ھندوستان ءِ راجی آجوئی ءِ جُھدکار انگریزانی زِندان ءُ آزارجاہ ءَ لٹ شاپی ءُ آزاری ءِ دیمپان بوت اَنت۔ بزاں انگریز ءَ پاکستان مُپت ءَ اڈ کُت پمیشکا آزات ھندوستان ءِ رھشون ءُ کانگریس ءِ کارمستر مُلانا ابولکام آزات ءَ 1946 ءَ گْوشت کہ اے پاکستان پہ ھُشکنات ھِند ءِ مُسلماناں یک بیرانی یے چریشی ءَ مسلمان بھر ءُ بانگ بنت، پاکستان ھم پد ءَ پْروش ایت ءُ بنگلہ دیش جُتائیں مُلکے جوڑ بیت۔ پاکستان پْروشت ءُ پْروش ءَ رند یک استانے نہ بیت بلکیں پاکستان ءِ جِند پہ کار ءُ باری مردماں یک دُکانے جوڑ بیت ءُ پاکستان ھچبر دیمروی نہ کنت۔ پہ مُلانا ابوکلام ءِ پیشگْوشیانی گیشتر وانگ ءُ زانگ ءَ شُما چہ گوگل ءَ ھم شوھاز کُت کن اِت۔

نی ما گِند ایں کہ 1971 ءَ کاسگ چٹّیں مھمد اَلی جناہ ءُ لیاکت الی ھان ءِ دو راجی سسا ءِ وتگڑیں پاکستان پْروشت ءُ مرچی پاکستان ءِ مھلوک بھٹو ءِ سِلکاریں پاکستان ءَ ناامُیتیں زِند گْوازینگ ءَ اَنت اود ءَ ناں مُزّ ءُ انساپے ھست ءُ ناں کہ وشھالی ءُ دیمروی یے ھست نَیکہ چد ءُ پد دیمروی یے کنت اے مُلک ءَ سندہ ءِ لھتے جاگیردار ءُ وڈیرہ۔ پنجاب ءِ چوھدری ءُ انڈسریلسٹ، پشتونانی ٹیکنوکریٹ ءُ بیروکریٹ۔ بلوچستان ءِ لھتے راجدروہ ءُ کوڑائیں میر ءُ سردار ءُ پوج پہ وتی سِلکاری ءَ جُنزینگ اِنت۔

مرچی پاکستان یک 136 بلین ڈالر ءِ وامدار اِنت، مُلک ءَ بے کساس بے روزگاری ءُ گرانبھائی اِنت ءُ اِے بے پوریاگِری ءُ، ڈنّی وام ءُ گرنبھائی تْرُندی ءَ ودان اِنت۔ اِے مُلک ءِ تہ ءُ چاریں نیمگاں بے کساس جنگی جیڑہ اَنت۔ پوج ءُ سیاستدان ئِے سرجمی ءَ سِلکار اِنت۔ پاکستان ءِ مھلوک، بِہ گر پاگواجہ تاں چپڑاسی ءَ، دْراہ دو لمبر اَنت۔

اے ملک ءِ مستریں ھتر ءُ تُرس راجمستری اِنت چی ءَ کہ اگاں مُلک ءَ راجمستری بیت گُڑا ماں گچینکاری ءَ مُدام پنجابی باج بر اَنت کہ آیانی سْیاسی سیٹ گیشتر اَنت چریشی ءَ سندھی راجدوست پائدگ زور اَنت ءُ سندھودیش ءِ آجوئی لوٹ اَنت پمیشکا چہ وتگڑیں گچینکاری ءَ پوجی ترامگیج وتی کاسگچٹ پی پی پی ءَ سوبمند کن اَنت کہ پی پی پی سندہ ءِ آجوئی لوٹوکیں راجدوستانی ھلاپ ءَ ھمیشانی مستریں سِلاہ اِنت انچوشکہ بلوچستان ءِ راجدوستیں گلانی ھلاپ ءَ دژمن راجدروھیں دمگی نواب، سردار ءُ میراں کارمرز کنت۔ دْروگیں کشمیر ءِ نام پاکستانی پوچ داں ھپتدہ سال ءَ بزگیں پاکستانی مھلوک ءَ رَد دیگ ءُ پُلگ اَنت۔ مرچی بنگلہ دیش جی ڈی پی ءُ دیمروی ءِ پھناتاں چہ پاکستان ءَ سک باز دیم ءَ شُتگ بلے پاکستان یکشل پُشت ءَ روان اِنت بے ھال مہ بَہ اِت من ھما بنگلہ دیش ءِ ھبر ءَ آں پیسر ءَ پاکستان گلام بیتگ۔

ماں اِے مُلک ءَ جمائیت الدواہ ءُ ٹی ایل پی ءِ وڑیں بازیں وتگڑیں اسلامی نیکراھی گل پہ وتی سیاسی پائدگاں پوج ءَ اڈ کُتگ اَنت ءُ بازیں اِے وڑیں گل سِند ءُ بلوچستان ءَ راجدوستی ءِ ھلاپ ءَ کارمرز بوگ ءَ انت۔ گِند ئے پاکستانی پوج ءِ اسلامی نیکراھی سِلاھبندیں گلانی پلہ مُرزی مرچاں ٹی ٹی پی ءِ دْروشم ءَ پاکستان ءِ جِند ءَ بیران کنگ ءَ اَنت۔ ٹی ٹی پی ءِ جھاد، آزات ھیالیں بلوچ راج ءِ آجوئی لوٹوکیں سرمچار، پاکستان ءِ بے زری، سِلکاری ءُ پاکستان ءِ تہ ءَ سْیاسی پڈا اے دْراہ چیز پدرا کن اَنت کہ پاکستان زیت پْروش ایت۔

اگاں اِے مُلک ءَ پہ کربانی ءَ آجو بوتیں یا اِے مُلک ءَ راجی آجوئی ءِ مامردے بوتیں۔ یا مھمد الی جناہ انگریزاں پاھو بہ داتیں گُڑا بلکیں پاکستان مُھکم بوتیں، دیمروی ئِے بہ کُتیں ءُ پاکستان ءِ مھلوک ءَ بہ زانتیں کہ پہ اے مُلک ءَ ما چے کربانی دات ءُ مرچی پرچا مئے مُلک ماں بدیں جاوران اِنت۔ چوناھا اِے مُلک ءَ پنجابی، سندھی، بلوچ ءُ پشتو ءِ وڑیں راج بندیگ اَنت ءُ اے دْراھیں چہ پاکستان ءَ وتی ڈیھ ءُ راج ءِ آزاتی لوٹ اَنت۔

شالا ھمے تیوگیں زیردستیں راجاں آجوئی بہ رسات۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

گوستگیں دو روچاں پیسر شال ءَ جھمنندی کوٹی ءِ سر ءَ پوج ءَ بیڑ برتگ ءُ دو ورناہ آوار جنگ ءَ پد بیگواہ کرتگ اَنت کہ آیانی پجار بیتگ اَنت-

وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءِ سروک نصر اللہ بلوچ ءَ اے درگت ءَ گوشتگ بلوچ نودربرانی توک ءَ زوھیب رئیسانی ءُ نور اھمد مھمد ھسنی ءِ زورانسری آوار جنی ءِ درگت ءَ سرپدی کھول ءَ گل ءَ سر کرتگ اَنت-

کھولانی گوشگ اِنت ھردوکیں ورنا پوج ءَ ھمے سال ءِ یک جنوری ءَ شپ ءِ ساھت یک ءُ نیم ءَ یونیورسل کمپلکس شال ءَ آیانی کوٹی ءَ آوار جتگ ءُ ناشناسیں زنداناں برتگ اَنت ءُ پد ءَ آیانی درگت ءَ ھچ سرپدی دیگ ءَ ھم نہ اَنت-

بیگواھیں بیتگیں نودربر زوھیب بلوچ ڈگری کالج شال ءُ نور اھمد پولی ٹیکنیکل کالج ءِ نودربر اَنت-

نصر اللہ بلوچ ءَ گوشتگ کہ زوھیب ءُ نور اھمد ءِ اے وڑ ءَ آوار جنگ ءُ بیگواہ کنگ ءُ آیانی کھولاں ھال نہ دیگ کانون ءِ لگمتالی اِنت ءُ ایشی ءَ ما ایر جن ایں سرکار ءَ لوٹ کن ایں ھردوکیں نودربرانی بیگواھی ءِ درگت ءَ گامگیج بہ زور ایت ءُ آیاں سلامتی یل بہ کنت-

پرتگال ءِ اسٹار فٹبالر کرسٹیانو رونالڈو ءَ ’النصر‘ ءِ بھر مند ءِ بیگ ءِ دزنشان ءَ پد ءَ وت ءَ سعودی کلب ءِ ٍفٹبال اسٹار وت ءَ پیش کتگ ءُ گوشتگ کہ یورپ ءُ گوریچانی امریکہ ءِ بازیں پیشکش رد کتگ اَنت-

زانگ بہ بیت گوستگیں مانچسٹریونائٹیڈ ریال میڈرڈ ءُ جووٹنیس ءِ فارورڈ ءَ سعود کلب ءِ گوازی کنگ ءِ واستا دو سال ءِ مسام کتگ-

رونالڈو ءَ سَے شمبے ءِ روچ ءَ ریاض ءِ مرسول پارک ءَ یک نیادے ءَ تران ءِ تہ ءَ آئی ءَ وتی لیکہ درشان کتگ اَنت-

رونالڈو ءِ شرپی نیاد ءَ آیگ ءِ وھد ءَ زھگانی یک ٹولی ءَ آئی ءِ وش اتکی کرتگ- آئی ءَ اے مردمانی گندگ ءَ وتی دزنشان کتگیں فٹبال داد داتگ اَنت-

عرب نیوز ءُ امارات الیوم ءِ رد ءَ سعودی کلب النصر ءِ اسٹار ءِ بستار ءَ سَے شمبے ءِ روچ ءَ اولی پریس کانفرنس ءَ رونالڈو ءَ گوشتگ ’ من ءَ وتی زندگی ءِ مزنیں پیسلہ کنگ ءِ سر ءَ پھر اِنت‘

آئی ءَ گوشتگ کہ امیت اِنت النصر ءِ واستا گوازی ءَ ایوک ءَ دنیا بلکیں سعود کلب ءِ سنچ مٹ بہ بیت ءُ وتی ڈیھ ءِ نام ءَ شرین نامے بہ کنت-

رونالڈو ءَ وت ءَ یک جتائیں گوازی کنوکے گوشتگ ءُ اے من اتگ کہ آئی ءِ سنچ داں انگت ءَ ھلاس نہ اِنت-

آئی ءَ گوشتگ کہ سعود عرب ءَ آیگ باز وشی یے یورپ ءَ بازیں ریکارڈ پروشتگ اَنت اد ءَ ھم لھتے ریکارڈ پروشگ لوٹ آں-

آئی ءَ گوشتگ کہ من اد ءَ سوبمند، گوازی کنگ، وش مھری بوگ، ڈیھ ءِ سوبمندی ءُ دومان ءِ بھر بوگ ءَ اتکگاں-

آئی ءَ گوشتگ کہ پورپ ءَ منی کار سرجم بیتگ ءُ یورپ ءَ بازیں سِلاہ جنگ بیتگ اَنت ءَ کہ ایشانی توک ےَ برازیل، امریکہ ءُ آسٹریلیا ءُ دانکہ پرتگال ھم ھوار اِنت –

زانگ بہ بیت رونالڈو ءَ ھمے زوتاں سعود عرب ءِ فٹبال کلب النصر ءَ بھر زرتگ ءُ اود ءَ گوازی ھیلکاری ءَ ھوار ڈیھ ءَ گوازی کنگ ءِ پیسلہ کتگ-

بلوچستان ءِ دمگ سبی ءَ گوستگیں شپ ءَ پاکستانی پوج ءِ بُنجل سر ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں راکٹ ءُ دگہ مزنیں سلاھاں گوں اُرش کتگ ءُ دومی نیمگ ءَ اے اُرش زمہ واری بلوچ آجوئی لوٹوکیں سلاہ بندیں گل بلوچ لبریشن آرمی ءَ منّ اِتگ-

بلوچ لبریشن آرمی ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ رسانکدر ءَ شنگ کتگیں درشان ءِ تہ ءَ گْوشتگ کہ بلوچ لبریشن آرمی ءِ سرمچاراں گوستگیں شپ ءَ سبی ءِ دمگ ڈھاڈر صبری ءَ زورگریں پاکستانی پوج ءِ یک بُنجلے ءِ سر ءَ راکٹ ءُ دگہ مزنیں سلاھانی چہ نشانگ کتگ اَنت-

جیئند بلوچ رِد ءَ بُنجل ءِ یک سنگرے ءِ تہ ءَ راکٹ لگگ ءَ چہ زورگریں پاکستانی پوج ءِ کارندھے ھما دمان ءَ مرتگ وھدے کہ دُژمن ءَ گیش جانی ءُ مالی تاوان چست کنگ کپتگ-

جیئند بلوچ ءَ گْوشتگ کہ بلوچ لبریشن آرمی اے اُرش زمہ واری ءَ منّ اِیت ءُ اے اِھد کنت کہ زورگریں پوج ءِ سرجمی دراھگ ءَ تاں مئے اُرش برجاہ بنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ساؤتھ ایشیا ءِ نیمگ ءَ شنگ بیتگیں درشان ءَ گوشگ بیتگ کہ گوادر ءَ مھلوک ءِ زھرشانی ءِ سر ءَ سرکار ءِ زورمندیاں ایر جن ایں-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ءِ رد ءَ بیست ءُ ھشت دسمبر ءَ بیوکیں زھرشانی ءِ دارگ ءِ ھاتر ءَ جھلمگیں کانون ءِ آرگ ءَ پد گوادر، بلوچستان ءِ انٹرنیٹ ءِ بندش واتر پچ کنگ بہ بنت- اے وڑ ءَ دیم ءَ مک بیگ ناں زلوری اِنت نہ انساپ اِنت اے وڑیں گامگیج گوادر ءِ شھریانی ھکانی لگتمالی ءِ بروبری اِنت-

درشان ءَ گُشگ بیتگ کہ مھلوک ءِ پھریزگ ءِ نام ءِ سر ءَ دفعہ یک سد ءُ چل ءُ چار ءِ آرگ انسانی ھکانی گیشیں لگتمالی ءِ بھانگ کنگ نہ بیت اِنت سرکار ءِ نیمگ ءَ اے وڑیں گامگیجانی زورگ ءَ شھریانی ھکانی واستا بیوکیں پُر ایمنیں زھرشانی ءِ دارگ ءِ بروبری اِنت-

درشان ءَ گوشگ بیتگ کہ ایمنسٹی انٹرنیشنل ءَ گوشتگ کہ ترس اِنت انٹرنیٹ ءِ بندش ءُ جھلگمیں کانون ءِ آرگ ءَ مردمانی ھکانی آجوئی کہ آجوئی ءِ گپ جنگ، پُرایمنیں زھرشانی زاتی پھریزگ ءِ ھک گیش کریک ڈاؤن ءِ واستا یک سپرنگ بورڈت کار کنت-

ایمنسٹی انٹرنیشنل ساوتھ ایشیا ءَ گوشتگ کہ ما سرجم ءَ بلوچستان ءِ سرکار ءَ سرجمی ءَ گوادر ءِ انٹرنیٹ سروس ءِ پچ کنگ ءُ مھلوک ءِ مچیانی سر ءَ جتگیں بندش ءَ ھلاس کنگ ءِ لوٹ ءَ کنت-

کورونا وائرس ءِ درگت ءَ چین ءِ سائنسداناں میان اُستمان ءِ جانسلامتی ءِ ادارہ ءِ سرجمیں ھالاں پیسر چینی رسانکدر ءَ وائرس ءِ زور ءِ چیر دیگ بندات کتگ-

ھال سرکنوکیں ادارہ روئٹرز ءِ رد ءَ چین ءِ سرکاری روتاک پیپلرز ڈیلی ءَ سَے شمبے ءِ روچ ءَ وتی یک تاک دیمے ءَ جتا جتائیں چینی زانتکارانی درور دیان ءَ گوشتگ کہ وائرس ءِ آماچ بیتگیں مردمانی کساس باز کم اَنت کہ اشانی توک ءَ نشان باز کمی گندگ بیتگ اَنت-

بیجنگ ءَ چاؤ یانگ نادراہ جاہ ءِ کسان کمک سرکماش ءَ روتاک ءَ گوشتگ شھر ءِ جتا جتائیں نادراہ جاھاں تھتیگیں وائرس ءِ آماچجں مردمانی تہ ءَ سَے ءَ چہ چار درسد مردم باز نادراہ اَنت-

زانگ بہ بیت چین ءِ مزنیں شھراں زھرشانیاں پد سرکار ءَ ھپت دسمبر ءَ کورونا ءِ بندش ھلاس کتگ ات چریشی ءَ پد وائرس ءِ کیس یکدم گیشن بوان بیت اَنت ءُ یک رندے پد ءَ بازیں ڈیھاں چین ءِ آیوکیں مساپراناں سپر کنگ ءِ بندش جتگ ات-

ڈبلیو ایچ او ءَ سَے شمبے ءِ روچ ءَ بیوکیں ٹیکنیکل چار ءُ تپاساں نیاد ءَ چینی سائنسداناں وائرس ءِ بارو ءَ سیکوینسنگ ءِ بارو ءَ سرجمیں ھالانی پیش کنگ ءِ ھکم داتگ ات ھمے وڑ نادراہ جاھاں نادراہ، بیرانی ءُ ویکسینیشن بوھوکانی درگت ءَ ڈیٹا سرکنگ گشتگ –

دو شمبے ءِ روچ ءَ چین ءَ سرکاری تکاں کورونا ءِ آماچیں سَے مردمانی بیرانیانی ھال داتگ ات-

سرکاری کچ ءُ کساساں جھانی نادراہ کورونا ءَ داں انگت ءَ پنچ ھزار ءُ دو سد ءُ پنجاہ ءُ دو مردم بیران بیتگ اَنت بلے میان اُستمانء زانتکار ءُ جانسلامتی ءِ واکانی گوشگ اِنت راستین کچ کم چہ کم دَہ لک اَنت-

سچوان یونیورسٹی ءِ تیانفوں ھسپتال ءِ سروک کانگ یان ءَ گوشتگ کہ گوستگیں سَے ھپتگانی توک ءَ چل ءُ شش درسد نادراہ گچینی نگاہ جاھاں برگ بیتگ اَنت کہ وائرس ءِ سانمندیں مردمانی کچ یک درسدے-

دومی نیمگ ءَ جانسلامتی ءِ دمگی واکدارانی گوشگ اِنت زرباری روکپتہ سچوان ءَ ھشتاد درسد ءَ گیش شھری کورونا ءِ سان ءَ گپتگ اَنت-

میان اُستمان ءِ جانسلامتی ادارہ ڈبلیو ایچ او ءَ آدینگ ءِ روچ ءَ چین ءِ واکداراں کڈنی کتگ کہ آ کورونا ءِ جاورھالاں سھت ءُ دمان سر بہ کنت-

روکپتی ڈیھانی نیمگ ءَ کورونا ءِ بارو ءَ ڈیٹا ءِ سر ءَ ایراد گپتگ ءُ گوشتگ کہ نوکیں ویریئنٹ مدُتی ءِ بیت اِنت بلے اشی ءِ تاوان کم اَنت-

یورپی یونین ءَ ھم چین ءَ را مپت ءَ کورونا ویکسین ءِ دیگ ءِ سِلاہ جتگ-

ایشانی ھوار ھواری ءَ امریکہ، فرانس، آسٹریلیا، انڈیا ءُ دگہ ڈیھاں چین ءَ آیوکیں مساپراناں کورونا ٹیسٹ کنگ المی کتگ –

بلوچستان ءَ مرگ ءِ اَرجانیں مات

دی بلوچستان پوسٹ گچینی

نبشتہ کار: فتح بلوچ

بلوچستان ءِ تہ ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ بیرانیانی تہ ءَ ترسناکیں کساسے ءَ گیشی اَتکگ۔ یک پٹ ءُ پولے ءِ رد ءَ اے سال ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ مرگانی کساس ایم ایم آر 650 درسد ءَ گیشتر اِنت۔

گوستگیں روچاں ڈیرہ بگٹی دمگ ءِ تہ ءَ دگہ یک جنین آدمے چِلّگی ءِ نیام ءَ کودکیں چُک ءَ ھوار بیران بیتگ۔ دہ روچانی نیام ءَ ڈیرہ بگٹی ءِ تہ ءَ بیران بیتگیں جنین آدم ءُ نوک پیداک بیتگیں چکانی کس شش ءَ سربیتگ اَنت۔

اھولانی رد ءَ ڈسٹرکٹ ھیڈ کوارٹر نادراھجاہ ڈیرہ بگٹی ءِ تہ ءَ گائناکالوجسٹ ءِ نہ بیگ ءِ سوب ءَ لاپ پُریں جنینانی بیرانیانی تہ ءَ ترسناکیں ھدے ءَ داں گیشی اَتکگ۔

گوستگیں روچاں ژانکو میتگ ءِ جھمنند سعید بگٹی ءِ کسان سالیں جَن چِلّگی ءِ نیام ءَ وتی تپلیں چک ءَ ھوار بیران بیتگ، بیران بیتگیں جنین دو چکانی مات بیتگ۔

بلوچستان ءِ گیشتر دمگ کہ اود ءَ زالبولیں ڈاکٹر اگاں زالبولیں ہیلتھ ورکر ءِ پئیمیں آسراتی ھم نیست اود ءَ بلکانی سر ءَ اوستمندیگ برجاہ اِنت۔

زانتکار گُش اَنت کہ اے المی نہ اِنت کہ لاپ پُری اگاں چِلّگی ءِ نیام ءَ ھمک جنیں جنجالاں چہ بہ گوز ایت بلے اے المی اِنت کہ گیر ھیلکاریں ءُ ناسرجمیں ڈاکٹراں چہ پھریز کنگ بہ بیت ءُ جنجالی چِلّگیاں چہ رکگ ءِ ھاتر ءَ لاپ پُریں جنین ءَ زیت ءَ زیت نادراھجاہ ءَ برگ بہ بیت۔

ڈیرہ بگٹی ءَ ابید بلوچستان ءِ گیشتر دمگانی تہ ءَ جاورھال انچُش اَنت۔ اے پرارزشتیں جیڑہ ءَ زیران ءَ دی بلوچستان پوسٹ ءَ کیچ دمگ ءِ ایران ءَ چہ نزیکیں ھنکین مند ءِ تہ ءَ 32 سالی ئیں پری گل (اڈ داتگیں نام) ءِ اندوھناکیں وئیل نبشتہ کُتگ۔

پری گل ءِ لوگ واجہ گُش ایت کہ وھدے آئی ءَ درد مار اِتگ اَنت گُڑ ءَ آ مدامی دروشم ءَ پہ الاج ءُ جانسلامتی ءِ ھاتر ءَ ھندی بَلکے گور ءَ شُتگ، بنداتی روچاں وھدے آئی ءَ ھندی بَلک ( ھما جنین کہ لوگی تک ءَ چِلّگی کیساں چار اَنت) ءِ داتگیں دیسی درمان کارمرز کُتگ اَنت کہ چہ ایشاں آئی ءَ ھما وھد ءَ آرام رس اتگ۔

یک شپے وھدے درد ءِ کساس سک باز ودیتگ گُڑا پہ گیشتریں الاج ءِ ھاتر ءَ آئی ءَ تُربت ءَ برگ ءِ بندوبست کنگ بیتگ۔

لھتے زر وان زرتگ ءُ زیت یک گاڑی ءِ باڑہ ءَ زُرتگ ءُ دیم پہ تُربت ءَ درکپتگ اَنت۔ یک ادارے ءِ مساپری پرشتگیں دگانی سوب ءَ چار اداراں سرجم کُتگ ءُ تُربت ءِ سربیگ ءَ لوگیگ ءَ ساہ داتگ اَنت۔

آئی ءَ گُشت اے تھنا گوں من نہ بیتگ ھمک دہ ءِ تہ ءَ دو لوگانی ھمے کسہ اِنت۔

ڈاکٹر ربابہ خان بلیدی گُش ایت کہ بلوچستان ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ بیرانیانی کساس جاورھال یکشل ءَ سنگین اِنت، پرگینگ ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ یک لکھ ءِ تہ ءَ 298 مات مرگ ءِ دپ ءَ رو اَنت، اے کساس راجی درنیامی ءَ دوسری اِنت ءُ پاکستان ءِ دگہ کجام ھم پرگینگ ءَ چہ باز گیشتر اِنت، انگت ھم کلّگی ھند ءُ دمگانی تہ ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ بیتگیں بیرانیانی مزنیں کساسانی رپورٹ نہ بیگ ءَ اَنت ھمیشی ءِ سوب ءَ پریسکاری رپورٹ ءُ چِلّگی ءِ نیام ءَ بیرانیانی سوب سرجمی زانگ نہ بنت۔

بولان میڈیکل کالج شال گائنی یونٹ ءِ پروفیسر ڈاکٹرنجمہ گُش ایت کہ بلوچستان ءِ بُنکی جوڑشت ءِ تاراجی چِلّگی ءِ نیام ءَ بیرانیانی گیشی ءِ یک مزنیں سوبے بلے انیگیں ھاراں پد بُنکی جوڑشت گنتر برباد بیتگ اَنت کہ اِشی ءِ سوب ءَ لاپ پُریں جنیناں نادراھجاھاں سرکنگ ءَ داں جنجالانی دیمپانی کنگ کپ ایت۔

یک رپورٹے ءِ رد ءَ بلوچستان ءِ 25 دمگانی تہ ءَ 735 بُنکی سلامتی ءِ بنجاھانی تہ ءَ 196 بی ایچ یوز ھار ءُ ھورانی سوب ءَ سانمند بیتگ اَنت کہ اِشانی تہ ءَ 24 بی ایچ یوز سرجم ءَ تباہ بیتگ اَنت ،173 بی ایچ یوزانی ماڑی ءُ دروزاگاں تاوان رس اتگ۔

پاکستان ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ مرگانی کساس درستاں گیشتر بلوچستان ءِ تہ ءَ اِنت کہ اود ءَ یک لکھ چِلّگی ءِ نیام ءَ 298 مات مرگ آماچ بنت۔

جانسلامتی ءِ واکدارانی رد ءَ چِلّگی ءِ نیام ءَ 1000 ءِ تہ ءَ 78 ءَ 50 ءَ داں ءُ یک لکھ ءِ تہ ءَ 298 جنینانی بیرانیاں داں 200 ءَ آرگ ءِ جھد کنگ ءَ اَنت کہ اِشی ءِ ھاتر ءَ ایل ایچ ویز ءِ کمی ءَ سرجم کنگ ءُ گائنا کالوجسٹ برتی کنگ بئیگ ءَ اَنت۔

پاکستان انسٹیٹیوٹ آف ڈویلپمنٹ اکنامکس اسلام آباد ءِ رپورٹ 2021ء ءِ رد ءَ پاکستان ءِ تہ ءَ درستاں گیشتر بزگی ءُ واری ءِ کساس 40.7 درسد بلوچستان ءَ اَنت۔

یات بہ بیت کہ بجٹ2022، ـ2021 ءِ تہ ءَ پرگینگی سرکار ءَ سرجمیں بلوچستان ءِ دمگانی ھاتر ءَ جانسلامتی ءِ درگت ءَ 38ارب کلدار ایر کُتگ اَنت۔ چریشاں ناراھجاھانی تہ ءَ جانسلامتی ءِ درستیں آسراتی سر کنگ لس مھلوک ءَ دارودرمان ءِ آسراتی دیگ نادراھجاھاں نوکتریں مشینری ءِ دیگ ءُ نوکیں نادراھجاھانی اڈ دیگ ھوار اَت۔

وھدیکہ بنجاھی سرکار ءِ نیمگ ءَ 2.937 بلین کلدار ءِ گرانٹ ءِ ھم دیگ بیتگ اَت۔ چہ اے زراں 5 نوکتریں لیبارٹریز ھم اڈ بئیگی بیتگ اَنت البت بدبھتی ءَ چہ مدامی دروشم ءَ اَے زر سلکاری ءِ نشانگ بیت اَنت۔

چاگردی ءُ سیاسی تکانی گُشگ اِنت کہ چِلّگی ءِ نیام ءَ بیرانیانی کساس کم کنگ بیت کنت اگاں سرجمیں بلوچستان ءَ بُنکی جانسلامتی ءِ بنجاھاں کارآمد کنگ ءُ آسراتی دیگ بہ بیت وھدیکہ اے درگت ءَ مھلوک ءَ ‘کونسلنگ’ ءِ ھم زلورت اِنت بلے درستیں گام سرکار ءَ چِست کنگ کپ اَنت۔