TBP Balochi

پاکستان ءُ ایران ءِ بیپاریءِمنگ نامہ

نبشتہ کار: یلان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

بی بی سی ءِ رپورٹ ءِ رد ءَ ایران ءِ سَرمَستر (صدر) پاکستان ءَ یک انچیں وھدے ءَ دورہ کنت کہ ایران ءُ اسرائیل ءِ یکے دومی ءِ اُرشانی پد ءَ جارو نگیگ بنت ءُ دومی نیمگ ءَ ھمئے سال ءِ جنوری ءِ ماہ ءَ ایران ءَ رودرتکی بلوچستان ءَ پنجگور ءِ دمگ سبز کوہ ءِ سرا بمب ءُ توپ جنت ءُ ھمئے داوہ ءَ کنت کہ اے اُرش ناشرکارانی (جیش العدل) سر ءَ کتگ، بلے رسانکدر ءَ دو گونڈو ئے اکساں ابید ھچ گندگ نہ بوتگ ءُ ھمئے وت گڑیں شوربندیانی پد ءَ پاکستان ھم روکپتی بلوچستان ءِ سمسری ھند ءَ اُرش کنت ءُ ھما ایران دابیں داوہ کنت، اِد ءَ اوں بگیر چُک ءُ بے میاریں بلوچ جنگ بنت ءُ اے دوئیں اِستان وتی بیانانی تہ ءَ ناشرکارانی جنگ ءِ داوہ ءَ کن اَنت۔ اد ءَ چہ یک ھبرے تچک بہ بیت کہ اے دوئیں اِستان ھمک وھداں بلوچ ءِ کُشت ءُ ھون ءَ بگل ماں بگل بوتگ اَنت، ھپتاد ءُ سئے ءِ دَھک مئے گور ءَ یک تچکیں درور یے۔
 
اے یکیں بیان ءِ تہ ءَ سے بیانیہ ءِ سرا گپ بوت کنت۔ ۱۔ یکے اسرائیل ءُ ایران ءِ جڑپ اِنت ۲۔ ایران ءُ پاکستان ءِ میان ءَ اُرشانی جیڑہ اِنت ۳۔ ایران ءُ پاکستان ءِ بیپاری ءِ منگ نامہ وھدے کہ ۱ اپریل ءَ اسرائیل دَمشک ءَ ایرانی سپارت ھانہ ءِ سرا اُرش کنت اے اُرش ءَ IRGC ءِ دو مزنیں اگدہُ داریں اَپسرانی ھواری ءَ ۱۱ مردوم بیران بیت۔ بلے اسرائیل تچکی ءَ اے اُرش نہ من اِیت ءُ ایرانی ءُ ڈنّی تجزیہ نگار ھمے داوہ ءَ کن اَنت کہ اے اُرش اسرائیل ءَ کتگ۔ ۱۳ اپریل ءَ ایران اسرائیل ءِ اُرش ءِ پدا کساس گوں ۳۰۰، ڈرون ءُ میزائیلاں اُرش کنت، بلے اسرائیل اے داوہ ءَ کنت کہ آئی ءَ ایران ءِ اُرش بے سوب کتگ دومی نیمگ ءَ ایران ءِ مھلوک شاتکامی کن اَنت ءُ ایرانی سُپریم کمانڈ گُش اِیت کہ اے تھنا اسرائیل ءِ اُرش ءِ پدا یک بیھارے بوتگ کہ آئی ءَ دمشک ءِ تہ ءَ مئے سپارت ھانہ ءِ سر ءَ اُرش کتگ اگاں اسرائیل پاد نہ داشت اَنت گڑا ما گوں ترندی ءَ وتی اُرشاں گیش کن ایں ءُ اے اسرائیل ءِ واستا وشیں پالے نہ بیت، اے اُرش یک کسانیں اُرشے نہ بوتگ اگاں پیش ءَ ایران وتی پروکسی کارمرز کتگ اَنت اے رندی ایران تچکی ءَ اسرائیل ءِ ریڈ زون ءِ تہ ءَ اُرش کنت۔انوں جھان ءِ تہ ءَ اے دابیں اُرش کنگ بزان کہ سرجم ءَ اوپار کنگ اِنت ءُ ھما اِستان اے دابیں اُرش ءِ ھمت کنت کہ آ پہ جنگ ءَ ساڑی بہ بیت ایران اسٹرٹیجیکلی جنگ ءِ ھوالہ ءَ ما گُشت کن ایں تیار اِنت، بلے اسرائیل ءِ نیمگ ءَ بیدے بیان ءَ دیگ ءَ چوشیں سُر ءُ پُر گندگ نہ بوتگ۔ ایران ءُ پاکستان ءِ بیپاری ءِ منگ نامگ ایران ءُ پاکستان  ءِ میان ءَ یک ِدیریگیں گیس پائپ لائن منگ نامہ یے  بیت کہ ۲۰۱۳ ءَ پی پی پی ءُ مسلم لیگ ن ءِ ھکومت ءِ گُڈسری وھداں پاکستان ءِ سَرمَستر آسپ اَلی زرداری ایران ءِ دورہ ءَ روت گیس پائپ لائن ءِ منگ نامہ ءِ بندات ءَ کنت۔ بلے اے منگ نامہ تھنا منگ نامہ یے بیت ءُ پاکستان امریکہ ءِ بندشانی تُرس ءَ کار بندات نہ کنت ءُ اے اوشت ءِ اَماچ بیت ۔

پاکستان مسلم لیگ ن ءُ تحریک انصاف ءِ ھکومت اے منگ نامہ ءِ سر ءَ چوشیں پیسلہ یے زورگ ءِ نیمگ ءَ ھچ ڈولیں گامگیج  نہ زور اَنت۔ وھدے کہ پی ڈی ایم ءِ ھکومت کیت گڑا پاکستان ءِ مزن وزیر جنوری ۲۰۲۳ ءَ یک کمیٹی ءِ اڈ دنت پد ءَ نگران مزن وزیر اے منگ نامہ ءِ سرا کار ءِ بندات کنگ ءِ منزوری ءَ دنت۔ نوں یک برے پد ءَ ایران ھمے منگ نامہ ءِ سوب ءَ پاکستان ءَ کیت کہ اے معادہ یا منگ نامہ ءِ سر ءَ کار بندات بہ بیت۔ بلے پہ پاکستان ءَ اے منگ نامہ ءِ سر ءَ کارکنگ انچو بندات ارزان نہ اَنت پرچہ کہ امریکہ اِد ءَ ڈالچار کنگ نہ بیت کہ امریکہ ءِ مھکمہ ھارجہ ءِ جھگیر میتھیو میلر اے گپ ءَ تچک کنت کہ ما ھر وھد ءَ دَرستاں ھمے شور ءُ سلاہ ءَ دیں کہ ایران ءِ گوما بیپار کنگ ءَ ھیالداری گوماں گام چست بہ کن اِت کہ چو مہ بیت کہ  ایران ءِ سر ءِ جتگیں امریکی بندشانیا زد ءَ شما ھم بیا اِت ءُ وتی تراں ءِ گُڈسر گُش اِیت کہ ما ایران ءُ پاکستان ءِ اے پائپ لائن ءَ کار ءِ بندات کنگ ءِ ھک ءَ نہ اِنت۔
 
دومی نیمگ ءَ پاکستان ءَ اے ھم ترس اِنت کہ اگاں من اے منگ نامہ ءِ سر ءَ کار مہ کن آں اشی ءِ چپ ءَ برو آں گڑا ایران میان اُستمانی ادارہ ءُ آمِید گس ءَ منی سر ءَ کیس کت کنت کہ اُد ءَ اسلام آباد ءَ 18 ارب امریکی ڈالر ءِ جرمَلام دیگ لوٹ اِیت۔ اے منگ نامہ ءِ سر ءَ کار کنگ ءَ ساری پاکستان ءَ واشنگٹن المی رزامند کنگی اِنت۔ اگاں پاکستان ءَ اے منگ نامہ ءِ سر ءَ کار بندات کت گڑا امریکہ بوت کنت کہ پاکستان ءِ سر ءَ بندش بہ جنت ءُ پاکستان ءِ جاور چو سلطنت عثمانیہ ءِ داب ءَ اَنت کہ اولی جھانی جنگ ءَ سلطنت عثمانیہ برطاینہ ءُ جرمنی ءِ میان پس اِیت پاکستان ھم انوں امریکہ،ایران ءُ چین ءِ میان ءَ پس اِتگ۔ بلے اد ءَ دیگ ءَ یک تاکتے پاکستان ءِ واست ءَ ھست اِنت آ بلوچ اِنت کہ پاکستان ءُ ایران ءِ واست ءَ مزنیں سردردے۔ منگ نامہ ءِ پُشدر چو اے داب ءَ انت کہ وھدے پی پی پی ءِ ھکومتی بیت گڑا ایران ءِ گوم ءَ اے منگ نامہ بیت، ءُ ھمے یکیں سال ءِ تہ ءَ ایران رودرتکی بلوچستان ءَ ماں کولاھو ءَ مُلا اُمر ءِ لوگ ءِ سر ءَ ڈورن اُرشے ھم کنت کہ آ گوں جیش العدل بندوک بیت۔ اے اُرش چہ ملا عمر رک اِیت بلے یک ءُ  دو گونڈو نمیران بنت بُندپتر شاھد اِنت کہ اگاں پاکستان ءُ ایران ءِ منگ نامہ بوتگ گڑا آ بیپاری ءُ ھنچائیں منّگ نامہ نہ بوتگ اَنت بلے بلوچ ءِ چکچینی ءِ بوتگ اَنت شاہ ءِ زمانگ بہ بیت یا ابراھیم ءِ
ایران ءُ پاکستان ءِ میان ءِ جڑپ اے سرھال ءِ سر ءَ گپ کنگ ءَ ساری پاکستان ءُ ایران ءِ دونیمگی سیادی ءِ پُشدر ءَ زانگی اِنت کہ گوست ءَ آیانی بلوچ ءِ پروش دیگ ءَ واست ءَ گامگیج چے بوتگ اَنت۔ ھپتاد ءِ دھک ءَ وھدے کہ بلوچ ءِ جُنز جنرل شیروف مری چیر دستی ءَ جنزگ ءَ بیت گڑا ایران وتی زمینی نَپ ءُ ستانی ھاتر ءَ پاکستانی ریاست ءَ گوں تچکی ءَ بلوچ ءِ جُنز ءَ بے سوب کنگ ءِ ھاتر ءَ پاکستان ءَ بازیں مالی ءُ لشکری کُمک کنت سِلیگ ئریسن ماں وتی کتاب In Afghanistan’s shadow Baloch nationalism and soviet temptations ءِ تہ ءَ نبشتہ کنت وھدے ھپتاد ءِ دھک ءِ جنز جنزگ ءَ بیت گڑا ایران ءِ شاہ  بھٹو ءَ ھکّل کنت کہ اےجُنز ترا الم پروش دیگی اِنت ءُ پاکستان ءَ لاچار کنت کہ آ زمینی ءُ آزمانی اُرش بہ کنت۔  بھٹو وتی گُلگدار ءِ تہ ءَ ھریسن ءَ گُش اِیت، کہ شاہ اے کار ءِ کنگ ءِ  ھاتر ءَ تھنا زور نہ کُتگ بلکیں، کساس شاہ ءَ گوں بیھار تبیں روشت ءَ گُشتگ ءُ بازیں زر ءُ مالے کول ءِ ھم کتگ۔ شاہ ءِ ھیال اے بوتگ کہ اگاں پاکستانی اِستان ءَ بلوچ ءِ لوٹ منّت اَنت گڑا تھنا پاکستان ءِ واستا جیڑہ نہ بیت بلکیں ایرانی بلوچ ھم سانمند بنت۔ اے جڑپ دُگنیا ءِ واست ءَ ایران ءُ پاکستان ءِ میان ءَ اڑ ءِ بوت کنت، بلے بلوچ اے جڑپ بلوچ چُکچینی یے سرپد بیت پرچا کہ دوئیں نیمگاں بلوچ ءِ ھون ریچگ ءَ اَنت۔ اگاں ما گوست ءَ بچاریں گڑا ایران ءَ وتی نَپانی ھاتر ءَ پاکستان ءِ پُشت ءَ بلوچ ءِ جنز ءِ پروش دیگ ءِ جھد ءَ کنت۔ گڑا مرچی ھم ایران بلوچ ءِ جنز ءَ ھلاس کنگ ءِ واستا رنگ رنگیں پندل سازگ ءَ اِنت۔ بلوچ ءَ سرپد بوئگی اِنت کہ ایران بلوچ ءَ کدی اوں ھلاس کت نہ کنت۔ کول ءِ وسعت اللہ ھان ئیگ ءَ ایران ءُ پاکستان ءِ منگ نامہ چہ ما تھنا وتی دل ءَ وش کت کن ایں۔ پرچا کہ گوست ءَ ھم باز اَنچائیں منگ نامہ بوتگ انت بلے پاکستانی  زانتکارانی ھیال ھمے  بوتگ کہ پاکستان امریکہ گوں نہ سُر اِیت پرچہ پاکستان ءِ مھار امریکہ ءِ دست ءَ اِنت مردم۔ پاکستان ھما ھر اِنت اگاں لگت بہ جنت گڑا بے شام بیت؛ بلے بلوچ زانتکار اے اِشی دیگ ءَ چمے ءَ چار اَنت۔ منگ نامہ بیت یا نہ بیت بلے بلوچ ءِ جنز ءَ ھلاس کنگ ءِ واستا منگ نامہ بس ھنچائیں ھبر اَنت اسل ایشانی اسل مول ءُ مراد بلوچ ءِ راجی آجوئی جُنز ءَ پروش دیگ اِنت۔ انچو کہ ھپتاد ءِ دھک ءَ ایران ءِ شاہ گُش اِیت کہ پاکستان ءِ جاورانی ھرابی پہ مئے نَپ ءُ سیتاں باز تاوان بار اَنت، ھمے داب ءَ مرچی ھم ایران ءِ کِرا بلوچ ءِ جنگ ایران ءِ نَپاں تاوان دنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

من پرچا کتاب واناں؟

نبشتہ کار: حمّل سادک

دی بلوچستان پوسٹ

وانگ ءِ تہ ءَ زندگی ءِ دُرائیں کِشک نکش اَنت، وانگ انسان ءَ جھان ءِ کُلیں چیزانی بابت ءَ سرپدی دنت ، علم دریایےِ اِے دریا ءِ تہ ءَ اوژناگ کنگ المی انت، بلے منی وانگ ءِ مول ءُ مُراد ایش نہ انت کہ من کتاب واناں دانشوارے باں ھرچ جُست ءِ پسّہ منی کرا بیت انت یاکہ مردم من ءَ بگنداں منی ستاہ ءَ بکناں ، منی کتابانی وانگ ءِ پُشدر دگرے ، من اے واستا ھم نہ واناں کہ من نبشتہ کارے باں ، من پمشکا واناں من کسھانی تہ ءَ ایر کپگ ءُ گار بوھگ وش بیت ، من ھمے کہ کتاب ءَ واناں منی نِزّا من کسہ ءِ کارستانی ھمرائی ءَ گون اَنت ، بلے من ءَ دگہ نادرائی یے ھست من سیاسی کتاب نہ واناں ، من ءَ گوں سیاست ءُ سیاسی چِست ءُ ایراں ھچ وڑیں کار نیست ، ھردیں کہ من سیاسی کتاب بُواناں من سک بُور باں ۔

من سرگوست واناں گیدی کسہ گدار آزمانک شاعری ھم واناں بلے کم منی زندگی ءِ دست گٹی در پہ دری وھد ءِ نہ رسگ ءُ برے برے وھد رس ایت ھمے رس اتگیں وھد ءِ زوال کنگ اِے جیڑہ ءُ جنجال ھست اَنت ، بلے من کتابےِ بگنداں الّم وانان ئے من ءَ لبزانکی کتاب ھجبر بُور نہ کنت ، مدام وانگ ءِ وھد ءَ من کتابانی نمبیں بانزلانی چیر ءَ واب اَنت ۔ من ءَ وانگ ءِ تام سک وش بیت کتاب بہ بیت ارواہ پُر تاھیر بیت ، رسول ھمزہ توف ءِ کتاب داگستان وانوک ءَ چون گوں وت بارت وانوک ھم ھمزہ ءِ ھمرائی ءَ داگستان ءِ دمکاں اسپ ءَ سوار انت یاکہ اسپ ءِ لگامی دست ءَ انت کمو میتگ ءَ گستا وتی اسپ ءَ سوار بیت ءُ جنزیت، برپیں داگستان ءِ سارتیں موسم ءَ مھسوس کنت ۔ ھمے وڑ ءَ خلیل جبران ءِ گدار ”زرد پتے” بہ بیت تو کارستانی ھواری ءَ گون ءِ شپ اِنت موسم سارت انت ھما بَلک گوں وتی جنین زھگ ءَ آس ءِ سرا نشتگ، یاکہ پادری بہ بیت شیتان ءِ ٹپی ایں بالاد ءَ گندیت ءُ شیتان درمان ءُ دارو کنت۔ بلوچیں شیردل غیب اُپ کہ تئی درشانداب ءُ ندارگ کشی ءِ ، گُڈی نمدی بہ بیت 43 منٹ یاکہ کوٹی نمبر 52 بلوچستان جاورانی دُرائیں تک ءُ پھناتاں سپر کناں اِنت برے ھمبل ءِ ھمراہ انت ءُ برے چنگیز ءِ وشنو مندر ءَ ، وانگ پُر تاھیریں کیفیت انسان ءَ کُمار کنت زندگ بوھگ ءِ سکین ءَ دنت ۔

من کہ کتاب ءِ وانگ ءَ بندات کناں منی دل گُش ایت ھرچ ونتگیں تاک ءَ دِران کن ءُ ماندار ، اے نادرائی ءَ من سک تکانسر کُتگ ، بلے کتاب سک دوست بنت منی چمّاں کتاباں چہ زیبا تریں ھچ چیز نیست۔ اِے زندگی کتابانی زِر ءَ چول جنان انت ، باریں دومی جھانےِ ھست یا اناں ، اگاں ھست گُڑا کتاب الّم بیت، اے وانگ ءِ ھوشام اگاں اِے زند ءَ نہ پُرشت ، دومی جھان ءَ اّلم پروشان ئے۔ وانگ ءِ زیبائیں ندارگاں مردم ھر کجا سئیل کُت کنت ، گیدی کسھاں وانان ئے تو گوست ءِ دُرائیں جیڑھانی بابت ءَ سرپد بہ ئے کہ یک زمانگی ءَ پیسر بنی آدم ءَ چون زندگی کُتگ ، یاکہ دری لبزانکاں وان ئے ھم ھمے سرپد بہ ئے کہ آوانی تب چون انت آوانی زند ءَ آشنا بہ ئے کہ چے پیمیں سوچ داراں چونیں زندگی کنگایاں، وانگ پُر تاھیر اِنت وانگ وتی جُتائیں تامےِ ۔ تھنائی ءِ پُر مھریں ھمراہ ھمے کتاب انت ، کسھاں ساز ءُ زیمل اِنت ، چندن ساچ راست گُش ایت زند کہ بیت لبزانک بیت ، لبزانک زندگی انت ءُ زندگی لبزانک انت ۔ من مروچی چندن ساچ ءِ یک کسانیں نبشتانکےِ ونت جیک لنڈن ءِ بابت ءَ اَت ، گُڈی ءَ چندن گُش ایت کہ نبشتہ بکن نبشتہ کنگ ءَ مہ تُرس ۔ چوناھا تُرس انسان ءَ ھراب کنت ، ماتم ایک عورت کا، ھمے کتاب ءِ تہ ءَ نبشتہ کار بس ھزابی ءُ بزگی ءِ کسھاں کاریں کہ ھمے جنین ءِ گوم ءَ چونیں ازیت کنگ بیت، کجام ٹارچر اِنت زندان ءَ آرا دئیگ نہ بیت ،نبشہ کار ھما وھد ءِ زالم ءُ زوراک ءِ زُلماں چے نگد کنگ ءَ اِنت وانوک زانت نبشتہ کار ءِ تہ ءَ ھچ وڑیں تُرس نیست نبشتہ کار تھنا ایردستیں راج ءَ توار ءَ چے پیم دیم ءَ برگ ءَ اِنت ، ریاست ھرابیں کاراں انتھائی نگیگیں جاوراں لبز لبز نبشتہ کنگ انت، وانگ انسان ءَ کُلّیں چیزاں آشنا کنت ، ابرم ءِ ندارگ بہ بنت یاکہ زُلم ءُ زوراکی، موسمانی وشیں بوہ، کُلاں ترا آشنا کنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ملنگ تبیں ورنا شھاب رھیم

نبشتہ کار: دلجان مراد پرومی

دی بلوچستان پوسٹ

دگنیا ءِ تہ ءَ ھر کس کہ کیت وتی زند ءِ چاریں روچاں گوازین ایت آئی ءِ سپر آسر بیت دیم پہ دگہ منزلے ءَ رھادگ بیت بلے لھتیں انچیں انسان ھست کہ وتی زند ءِ چاریں روچاں گوازین انت رو انت آ بے ھیال کنگ نہ بنت آیانی یاد ھمک سھت ءُ دمان کیت آ پہ مدامی نمیران بنت چہ آ مردماں یکے شھاب ات کہ آ مدام پہ دگر ءَ زندگ ات آئی ءُ منی سیادی ھما سیادی انت کہ دگنیا آ سیادی ءَ مدام برجاہ دارگ ءِجھد ءَ کنت آ سیادی استاد ءُ نودربرے سیادی انت کہ اے سیادی باز وھد ءَ چہ سرجمیں رگ ءُ رشتیاں دیمتر بیت منی ءُ شھاب جان ءِ سیادی ھمی بوتگ آ منی استاد بوتگ من آئی ءِ نودربر من ءَ یاد انت کہ منی امر کساس نہ دہ سال ات کہ من شھاب جان دیستگ ات کہ جپتے ربڈ ءِ گورا ات کوچگ ءَ یلہ ات شکار کنگ ءَ ات پد ءَ جاور سک نگیگ بوت انت بازیں مردماں چہ وشکوشیں پروم ءَ لڈ ءُ بار کت دیم پہ شھر پنجگور ءَ شت انت شھاب ءِ کھول چہ ھمایاں یکے ات کہ لڈ ات ات شھر ءَ آباد بوت انت گڑا من شھاب جان داں سک دیر ءَ نہ دیست باز بر ءَ پہ نادراھی سر پنجگور ءَ کپت گڑا شھاب جان دیست کہ نوں مزن بوتگ ات نوک بروت ات وانگجاہ ءَ وانگ ءَ ات ءُ آ ھم باز بر ءَ پروم آتک انت ھمے وڑ ءَ وھد وتی ترندیں گاماں روگ ءَ ات ما پروم وانگجاہ ءَ وانگ ءَ ات ایں کہ مئے وانگجاہ زورگراں وتی بنجل جوڑ کت درستیں سنگت یک یک ءَ سداں بوت انت لھتیں وانگ ءَ شت لھتیں ھمود ءَ پشت کپت ما شت ایں کیچ ءَ وانگ ءَ شش سال کیچ ءَ ونت وانگ آسر کت پد ءَ شت ایں کراچی ءَ وانگ ءَ کراچی ءَ وانگ ءَ موکل بوت انت من واتر پہ پنجگور بلوچستان درکپت آں گڑا من پنجگور ءَ شھاب جان ءَ گوں دچار کپت آں گڑا من ءَ جستے کت کہ کجا وانگ ءَ ئے من پسہ دات کہ کراچی ءَ گڑا گشتۓ من ھم کراچی ءَ وانگ ءَ آں بلے من سرپد نہ بوتگ آں کہ تو اود ءَ ئے دگہ من ترا الم وتی گس ءَ برتگ ات موکلانی روچ ءَ پد ءَ گشتے واتر کہ روے گڑا من ءَ ھال دے الم تئی کرا کایاں من کہ واتر اتک اں گڑا من آ ھال دات کہ من اتکگ آں گڑا گشتۓ کہ باندا الم تئی رند ءَ کایاں باندا آ آتک ما شت ایں لوگ ءَ گڑا آئی ءَ من باز سر ءُ سوج کت آئی من ءَ بازیں کتاب دات پہ وانگ ءَ گڑا من ھر وھد ءَ آئی ءِ کر ءَ شت آں گند ءُ نند بوت ھرچیکہ من آ کتابانی تہ ءَ پوہ نہ بوت آں گڑا من آرا جست کت انت آئی مدام گوں بچکندگاں منی جستانی پسہ دات انت من ھم آرا بازیں کتاب سوگات کت،آئی ءَ وتی گیشتریں وھد گوں کتابے وانگ ءَ گوازینت آئی مدام وتی کش ءُ کرے مردم کتاب ءِ وانگے سکین دات انت-

آئی ءِ مھر گوں کتاباں سک مھکم ات آئی مدام گشت کہ کتاب وانوک وتارا درست کنت گڑا وتی ھکاں زانت وتی راج ءَ درست کنت گڑا وتی راج ءِ بزگیاں ماریت تو ھم وتی راجے بزگیاں سرپد ات ئے ترا درستانی گم بر ات تو پہ درستاں مھروان ات ئے ترا درستاں براس گشت تئی روھ پہ ھر کس ءَ پچ ات تئی روگ ءَ درست گمیگ بوت انت بلے پیسلہ کہ چہ برز ءَ بیت گڑا مردم ھچ کت نہ کنت بیدے سبر ءُ اوپار دگہ ھچی کار ءَ نئیت مئے دوا انت کہ کہ تو گوں ایدگہ سنگتاں ھوار بھشت ءَ بات ات تئی پیمیں جوانانی روگ پہ راج ءَ مزنیں تاوان ئے –

ھون ءِ ترمپ چو ھور ءِ وڑ ءَ رچ ایت
ارس ءِ ترمپ چو کور ءِ وڑ ءَ تچ ایت

ھر کس کہ تئی اکس ءَ گندیت چو کانچ ءِ وڑ ءَ پرش ایت سنگت تئی مھر سلامت انت بس من ءَ گلامی ءِ آس سوچ ایت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بساک بلوچ نودربرانی اُوستانی چراگ

نبشتہ کار: تلکار بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

کجام ھم راجے ءِ باندات گوں ھما راج ءِ نودربراں بندوک انت۔ پرچا کہ اے ھمے نودربر انت کہ باندا وتی ڈیھ ءِ ادارھاں رکین انت۔ یک ملکے ءِ مھکمی چہ آئی ءِ ادارھانی مھکمی ءَ کساس کنَگ بیت۔ James A. Robinson ءُ Daron Acemoglu وتی کتاب Why Nations Fail ءِ تہ ءَ نبشتہ کنت کہ راجانی بے سوبی ءِ سبب ھما راج ءِ ادارھانی بے سوبی ءَ گوں بندوک انت۔ گڑا چوش گؤشت بیت کہ بلوچ راج ءُ بلوچستان ءِ بدھالیں جاورانی سبب ایشی ادارھانی نزوری انت۔ جوانیں ءُ سوبمندیں ادارھانی لوٹ وانندگ ءُ سرپدیں مردم بنت۔ بلے دومی نیمگ ءَ ما گندیں بلوچستان ءَ بلوچ نودربر ھزار جیڑھانی آماچ کنگ بوتگ انت۔ بلوچستان ءِ گیشتر دمگاں وانگجاہ ءِ نہ بوھگ ءِ سوب ءَ بلوچ ءِ چک چہ وانگ ءِ وڑیں زیبائیں سوگاتے ءَ زبھر انت۔ بازیں دمگاں وانگجاہ وَ ھست بلے آھانی تہ ءَ استاد ءُ بُنکی آسراتی گؤاہ نہ کنت۔ ھمے رنگ ءَ کالج ءُ مزنشاھدرجاھانی نہ بوھگ یا ایشانی تہ ءَ بازیں faculty آھانی نہ بوھگ, استاد ءُ آسراتی ءِ کمی ءَ چہ بلوچ نودربرانی وانگ باز اسرمند انت۔ پرچا کہ بلوچ راج یک نیزگاریں راجے ءُ مالی ھساب ءَ باز نزور انت۔ پمیشکا لس مھلوک وتی چکاں دومی شھراں پہ وانگ ءِ ھاترا روان دات نہ کنت۔ چریشی ءَ آوانی چک لاچار انت کہ وتی وانگ ءِ روچاں کار ءُ روزگار ءَ بہ گؤازین انت۔ بلئے دومی نیمگ ءَ ما گندیں بلوچ راج ستر کہ یک ایر دستیں راجے بلئے آئی ءِ وانندہ گوں جوانیں رنگے ءَ وانگ ءَ انت ءُ ھمے جھد کنگ ءَ انت کہ بلوچستان ءِ نگیگیں جاور جوان بہ بنت ءُ بلوچ راج ءِ جیڑہ کمتر بہ بنت۔ بلے بد بھتی ءَ بلوچستان ءِ ادارہ کرپشن ءِ ھرجان کنگ بوتگ انت۔ لائک ءُ وانندگیں ورنا چہ اے ادارھاں دور دارگ بوتگ ءُ بوھگ ءَ انت۔ پمیشکا بلوچ راج چہ ازل ءَ ہزار جیڑھانی آماچ انت ءُ پیداک انت۔

بلوچ راج ءُ بلوچ نودربرانی جیڑھانی گیش ءُ گیوار کنگ ءِ ھاترا بلوچ نودربرانی سیاسی پند ءِ کسہ سک کؤھن انت۔ اے کسہ سال 1967ءِ زمانگ ءِ کسہ انت وھدے BSO بزانکہ بلوچ نودربر گل اڑ دیگ بوت۔ اے سیاسی پند ءِ تہ ءَ بلوچ نودربر بندیگ کنگ بوتگ انت۔ جنگ بوتگ انت۔ بیگواہ کنگ بوتگ انت۔ بلے بلوچ نودربر چہ وتی وانگ ءِ لوٹ ءَ ھچبر چک ءُ پد نہ بوتگ انت۔ پہ بلوچ نودربرانی سیاسی توان ءِ ھتم یا نزور کنگ ءَ پاکستان ءَ ھوار وتا بلوچ سیاسی گل گؤشوکاں مزن مزنیں پندل ساز اتگ۔ ایشاں بلوچ نودربر بھر ءُ بانگ کرت انت ءُ کنگ ءَ انت۔ دانکہ آ نزور بہ بنت ءُ وتی جھد ءَ چہ یکر بہ بنت۔ بلئے بلوچ نودربر روچ پہ روچ گیشتر توانتر بوتگ ءُ پیداک انت۔ ءُ پہ ایشاں درد ء سر جوڑ انت۔ پاکستان ءَ وھدے مار ات کہ ایشاناں ھر وڑ ءَ دارگی انت۔ گڑا ایشی ءَ بی۔ایس۔او (آزاد) ءِ سر ءَ بندش جت۔ گل ءِ بازیں سنگتے شھید کرت۔ ایشی ءِ سر کماش زاھد بلوچ، ءُ مزن زھرگیں زاکر مجید، اسد بلوچ، شبیر بلوچ ءُ دگہ سدانی کچ ءَ باسک بیگواہ کرت انت۔ دومی پش کپتگیں BSO سیاسی ٹولیانی Pocket organizations جوڑ کرت انت۔ تانکہ آ اشانی چیر دستی ءَ پاکستان ءِ گلامی ءَ بہ کن انت ءُ چہ وتی بنکی لوٹاں یکر بہ بنت۔ بلئے ھمے سالاں بلوچ نودربرانی یک نوکیں گلے وتی سر ءَ چست کنت ءُ پہ بلوچ راج ءُ نودربرانی جیڑھانی گیش ءُ گیوار ءَ پاکستان ءُ نام گپتیں بلوچ سیاسی گلانی دیم پہ دیم ءَ اوشت ایت۔ اے گل بلوچ ایکشن کمیٹی بزانکہ بساک ءِ نام ءَ زانگ بیت اِنت۔

وھدے بی۔ایس۔او (آزاد) ءِ سر ءَ بندش جنگ بیت۔ گڑا بلوچ نودربر چوں گاریں پساں بے ھنکین بنت۔ پرچا کہ دومی BSO وَ پیسر ءَ چہ بلوچ سیاسی پارٹیانی ٹولی بنت ءُ ھست انت۔ آ بلوچ نودربرانی جیڑہ ءُ جنجالی ھاترا ناں بلکیں پہ سیاسی پارٹیاں سیاست کن انت ءُ ھماھانی کاراں دیما برگ ءَ گلائش بنت ءُ ھست انت۔ گڑا اد ءَ اے المی بیت کہ بلوچ راج ءِ جیڑھاں ھوار نودربرانی جیڑھانی گیشینگ ءِ ھاترا یک زمہ واریں نودربر گلے ءِ بوھگ ھژدری بیت انت۔ پمیشکا نمیرانیں کمبر چاکر سال 2009 ءَ ماں بیوٹمز یونیورسٹی شال ءَ بلوچ اسٹوڈنس ایکشن کمیٹی (بساک) ءِ بنھشت ءَ ایر کنت۔ رندتر ءَ بساک ءِ اولی بُنجاھی کونسل سیشن 2018 ءَ شال ءَ برجم دارگ بیت۔ایشی ءِ اولی کونسل سیشن ءَ ڈاکٹر نواب بلوچ چئیرمین ءُ سلمان بلوچ جنرل سیکٹری گچین کنگ بنت۔ ھمے رنگ ءَ BSAC ءِ دومی بنجاھی کونسل سیشن سال 2021 ءَ ماں کراچی ءَ برجم دارگ بیت۔ ایشی ءِ 2021 ءِ کونسل سیشن ءِ تہ ءَ ڈاکٹر صبیحہ بلوچ چئیرپرسن ءُ آصف جنرل سیکٹری نامینگ بنت۔ بساک ءِ پہ بلوچ نودربرانی ھاترا کاراں بلوچ نودر کہ گند انت۔ گڑا ھر بلوچ نودربر بساک ءِ ممبرشپ ءِ زورگ ءَ ھدوناک بیت ایں۔ ھمے رنگ ءَ بساک کسانیں مدتے ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ بلوچ نودربرانی مستریں گل جوڑ بیت۔بساک ءِ سیمی کونسل سیشن سال 2023 ءَ شال ءَ برجم دارگ بیت کہ ایشی ءِ چئیرمین شبیر بلوچ ءُ ازر بلوچ جنرل سیکٹری گچین کنَگ بنت اِنت ۔

دگنیا ءِ گؤستانک ءُ راجدپتر شائد اَنت کہ ھر گلے ءَ گوں دلپھکی ءَ وتی کار دیما برتگ انت۔ آ چوں جنگل ءِ آس ءَ ھر نیمگ ءَ تالان بوتگ انت۔ پمیشکا چیزے سالانی تہ ءَ بلوچستان ءَ ھوار سندھ ءُ پنجاب ءِ کنڈ کنڈ ءَ بساک ءِ بُنزہ (زون) جوڑ بنت (دلگوش! ستر کہ بساک ءَ مالی کمک چہ ھچ نیمگ ءَ نہ بیت۔ ابید چہ ایشی ءَ باسکانی جند ءِ کمک ءَ)۔ بساک بلوچ نودربرانی لوٹاں پیلو کنان ءَ داں انوں بلوچستان ءِ شھر شال، تُربَت، پنجگور، خضدار، لورالائی، نال، نصیرآباد، حب، اُوتھل ءُ خاران ءَ وتی زمہ واریاں پیلو کنان ءَ بلوچ راج ءُ بلوچ نودربرانی دلانی تہ ءَ چوں چراگ ءَ روک انت۔ ھمے رنگ ءَ بساک بلوچ نودربرانی ھیالداری ءَ داران ءَ سندھ ءِ تہ ءَ کراچی ءُ حیدرآباد ءُ ملیر ءَ ھم وتی بُنزہ جوڑ کنت۔ اشاں ابید، بساک چہ پنجاب ءِ بلوچ نودبراں شمشکار نہ بوھان ءَ ڈی جی خان ءُ تونسہ شریف ءَ ھم وتی بنزہ اڑ دنت ءُ آھاں ھر وڑیں کمک کنت۔ زانگ بہ بیت کہ پاکستان ءِ دومی صوبھاں بلوچ نودربر گیشتر جنجالانی آماچ کنگ بنت۔ بساک پمشکا آھاں ایوک ءَ یل دیگ ءَ تیار نہ انت۔ یک دگہ دلگوش کرزیں گپے ایش انت کہ بلوچستان ءَ ھوار سندھ ءُ پنجاب ءِ دومی شھراں بساک ءِ سر نہ بوھگ ءِ سوب لھتیں جاھاں بلوچ نودربرانی نہ بوھگ یا کمی ءُ ھما دمگانی تہ ءَ بلوچ نودربرانی جند ءِ بے سدی انت۔ بلے پد ءَ ھم بساک ءِ جھد ھمیش انت کہ ھر جاہ ءَ یک بلوچ نودربرے ھست آ وتی بُنزہے اڑ بہ دنت ءُ بلوچ نودرانی جیڑھاں بہ گیشین ایت۔

بساک سرپد بیت کہ ھچ راج ءَ بے زالبول ءِ کرد ءَ دیمروھی نہ کرتگ۔ پمیشکا بساک چہ بلوچ ءِ گؤستانک ءَ پراموش نہ بوان ءَ بلوچ شیرزالیں نودربراں وتی کاروان ءَ ھوار گیجان ءَ دیم ءَ جنزان انت۔ بساک شر سرپد انت کہ بلوچ گؤستانک ءِ تہ ءَ مھناز، ھانی، بانڑی، چاگلی، مائی بیبو، گل بی بی ءُ سیمک ءِ کرد چے بوتگ۔پمیشکا بساک ھچ وڑ ءَ بلوچ جنکیں وانندھاں چہ وت ءَ گستا نہ کنت ءُ وتی مونوگرام ءِ تہ ءَ کتاب ءَ یک نیمگے بچکیں نودربرے ءِ دست ءَ دنت ءُ دومی نیمگ ءَ جنکیں نودربرے ءَ ھمے کتاب دز گپتگ۔ انچوش کہ دومی نیمگ ءَ ڈاکٹر ماھرنگ، ڈاکٹر صبیحہ بلوچ، سمّی دین، سیما بلوچ ءُ ڈاکٹر شلی ءَ ھوار دگہ بازیں بلوچ شیرزال وتی راجی زمہ واریاں زانان ءَ بلوچ ءِ توار جوڑ بوتگ انت مرچی۔ گڑا بساک نہ لوٹ ایت کہ باندا ڈاکٹر ماھرنگ، سمّی دین ءُ دومی ودی مہ بنت انت۔ پمشکا بساک بلوچ شیرزالیں جنکیں نودربراں گوں وت ھمگام کنت ءُ دیم پہ منزل ءَ جنزان ءَ گندگ بیت۔

بساک یک سرجمیں نودربر گلے۔ پمیشکا بساک مار ایت کہ لبزانک پہ وانندہ ءُ لس مھلوک ءَ چنچوکیں مزنیں کردے پیلو کنت۔ پمیشکا بساک اے پڑ ءَ ھورک نہ کنان ءَ وتی لبزانکی تاکے شنگ کنت۔ اے تاک”نوشت”ءِ نام ءَ زانگ بیت۔ داں انوں نوشت ءِ 5 تاک چاپ ءُ شنگ بُوتگ۔ ایشی ءَ ابید، بساک چہ بلوچ راج ءِ زھگاں ھم پراموش نہ بوھان ءَ پہ بلوچ ءِ چکاں”گام” ءِ نام ءَ یک تاکے شنگ کنگ ءَ گندگ بیت۔ داں انوں “گام” ءِ 2 تاک چاپ ءُ شنگ بُوتگ۔

بساک لبزانک ءَ ابید، زبان ءِ ارزشت ءَ زانان ءَ ماتی زُبانانی میان اُستمانی روچ ءَ داران ءَ صباء لبزانکی فیسٹیول ءِ نام ءَ بلوچستان ءُ پنجاب ءِ جتا جتائیں شھراں مراگش دار ایت۔ اے دیوانانی تہ ءَ ماتی زبان ءِ ارزشت ءِ سر ءَ بلوچ کواس، زبانزانت ءُ شائر توار پر جنگ بنت کہ آ اے درگت ءَ وتی ھیالاں درشان کن انت۔ اے درگت ءَ بساک21 فروری 2024 ءَ ماتی زُبانانی میان اُستمانی روچ ءَ یک کتابُکے “ماتی زُبان” ءِ نام ءَ چاپ ءُ شنگ کنت۔ چرے گپاں اے گپ تچک بوت کہ بساک چہ دومی بلوچ وانندہ گلاں چٹیں جتائیں گلے کہ آ وت ءَ بلوچ نودربرانی درد وار وَ گؤش اَنت بلے مارا اے درگت ءَ ھچ کنگ ءَ گندگ ءَ نیا انت۔ گڑا چوش گؤشگ بیت کہ بساک پہ بلوچ نودر، بلوچ راج، زبان، ءُ بلوچ گلزمین ءِ ھمک چیز ءِ شیداھیں یک وانندہ گلے۔

پہ راجانی دیمروئی ءَ وانگ ءِ ارزشت ءَ بساک ءَ گیشتر دگہ کئے زانت کنت؟ پمشکا بساک وانگ ءِ دود ءَ بلوچ گلزمین ءِ ھمک ھند ءُ دمگاں چوں بؤر ءَ تاچینگ ءَ مارا گندگ ءَ کئیت اِنت۔ بساک ءَ ھمے زوت ءَ کتاب میڑہ ءِ نام ءَ بلوچستان ءِ ھمک دگ ءِ سر ءَ، وانگجاھانی تہ ءَ کتابانی امبارے جت ءُ بلوچ نودربراں ھوار لس بلوچ ءَ را لاچار کرت کہ آ وانگ ءِ نیمگ ءَ وتی دلگوش ءَ گؤر بہ کنت۔ اے کتابانی تہ ءَ راجدپتر، سائنس فکشن، لبزانک، شاھزانتی، تب زانتی ءُ دگہ بازیں پڑاں گوں بندوکیں کتاب گندگ بوت انت۔ بساک ءِ چرے جپاکشی ءَ چہ سما کپ ایت کہ بساک لوٹ ایت بلوچ مھلوک وانگ ءَ گوں نزیک بہ بیت۔ پرچا کہ بساک سرپد بیت بلوچ ءِ جیڑھانی گیش ءُ گیوار کتابانی تہ ءَ انت۔ زانشت ءِ تہ ءَ انت۔ سرپدی ءِ تہ ءَ انت۔ چریشی ءَ چہ بے رھشونیں بلوچ راج ءَ پہ بگندئے باندا یک رھشونے ودی بہ بیت ءُ بلوچ راج ءِ رھشونی ءَ کنان ءَ ایشی ءَ وتی گڈی منزل ءَ بہ بارت ءُ سر بہ کنت۔ پمیشکا بساک بلوچستان ءَ یک وانگی آشوبے ءِ آرگ ءَ دلمانگ انت۔

اَنچوش کہ ما شما کل چہ بلوچ راجدپتر ءُ گؤستانک ءِ تاکاں سرپد انت کہ پاکستان ءُ بلوچ سیاسی گلاں بلوچ راج ءَ ھوار نودربرانی سر ءَ چنچو ناشری کرتگ ءُ پیداک انت۔ سدانی کساس ءَ بلوچ نودربر شھید کنگ بوتگ انت۔ بیگواہ کنگ بوتگ انت۔ تھاریں کوٹیاں بندیگ کنگ بوتگ انت۔ اے درچ داں زیک ءُ مرچیگ ءَ ھم برجاہ انت۔ پمشکا بساک ءِ سنگت ءُ گؤستگیں سینٹرل کمیٹی ءِ ممبر وھاب بلوچ ءُ گوستگیں کمک کماش فیروز بلوچ بے میار ءَ بیگواہ کنگ بنت۔ بلے وش بھتی ءَ رندتر ءَ آ چہ پاکستان ءِ تھاریں بندیگی کوٹیاں آجو بنت۔ بلئے بساک ءِ دگہ بازیں باسکے داں مرچی ھم ھمے تھاریں کوٹیانی تہ ءَ نشتگ ءُ وتی آجوئی ءِ واب ءَ گندگ ءَ انت۔ ایشی ءَ ابید ھم، بساک ءِ کاروان دیم پہ منزل ءَ جنزان انت۔ بساک! تو دائم ءَ ھست بات ئے ءُ تئی کاروان انچوش دیم پہ منزل ءَ جنزان بات ءُ تو زوت وتی گڈی منزل ءَ سر بات ئے۔ شالا انچوش بات! بساک! پہ تو ارشاد پرواز ءِ شئیرے ءِ اے بنداں ندر کنان ءَ اے نبشتانک ءَ آپسرے ءَ سر کنان ءَ چہ تو موکل لوٹاں-

“درست وتن پہ دیوانگ، درست بے وساں اَنچو، درست یک ھساب ءَ انت،
ھر بلوچ وانندہ یا کہ سرمچار، جنگجو، درست یک ھساب ءَ انت۔”

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

اے نبشتانک ءِ سرھال تئی بالاد ءَ چیر داتگ

نبشتہ کار:نوید بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

تئی بالاد ءَ دْروت ندر کن آں، او مھروان! کُج ءَ بندات بِہ کن آں،ھمود ءَ چہ کہ گون ترا سپر بندات کُت یا ھما روچ ءَ کہ تئی نمیرانی ءِ ھال منی گوشاں کپت؟ھر کُج ءَ چہ بندات بِہ کن آں بلے بندات ءُ آسر ءَ ھردُکاں تئی نام اِنت،بِہ گند ئے تو ھیران ئے کہ من پرچا تئی نام ءَ بندات ءُ آسر کن آں؟بلے ترا جیڑگی نہ اِنت، منی لال!تو پہ بیوس ءُ لاچاریں راج ءِ ھاتر ءَ ھما کربانی داتگ کہ منی توسیپ کنگ ءِ مُھتاج نہ اِنت بلے ھمے دردچکاریں یات کہ دجنت گُڑا ساھے گُڈّی تاھیر دیوک بس نبشتہ کنگ بیت اِنت-

جوانیں کِرد ءِ ھُدابُند داں کیامت ءَ پراموش نہ بنت پرچاکہ آواں پہ وت ھما نام ایر کُتگ ءُ رپتگ اَنت کہ آ نام ھر کدم مارا ھمے گوش اَنت کہ اے گام پہ گام ءِ بزّگی پہ شُما پاک ءُ پلگاریں ءُ وتواجھی ءِ سوگاتے کار اَنت، منی راستیں باسک ھما کہ آواں منی ھر سکّی سوری پہ وت زُرتگ ءُ زند ءِ وشّی اِش من ءَ بکشاتگ اَنت تو ھماوانی رِد ءَ ھور ئے پرچاکہ اے زند ءِ گرانیں جیڑھانی تھ ءُ توکاں تو پہ من ھما درد وار بوتگ ئے کہ من ءَ شُبین ھم نہ بوتگ کہ اے درد ءَ را دوا یے بیت بلے اے منی وشبھتی اِنت کہ ترا گوں دوچار کپتگ آں تو منی درد ءُ اندوہ پہ وت زُرتگ اَنت ءُ من ءَ مدامی وشّی بکشاتگ، بلے یارر!من ءَ گون ترا گِلّھے ھم ھست، تو من ءَ پرچا ھال نہ دات کہ زندگی وش نہ اِنت ءُ تو من ءَ پرچا گون وت نہ بُرت؟

من اگاں بُہ گوش آں کہ چہ ترا دور آں ھم من رد بَہ آں پرچاکہ راجی منگھیں بامرد چہ وتی ھم پِگریں سنگتاں زند ءُ مرگ ءَ ھور اَنت ھچ وڑ دور بوت نہ کن اَنت بلے یار من ھنگت ھمے جیڑاں کہ ترا کمی جلّگی اَت، رُژنائیں بانداتے چموکیں استال ترا چو اشتاپ کنگی نہ اَت تو زان ئے تئی روگ پرچا چو تورینگ ءَ اِنت؟ تو وَ بائد اِنت بِہ زان ئے اے ھبر ھم تو وت گُوشتگ کہ من ءَ بس زندگ بوھگی اِنت، گُڑا…؟ تو پرچا رپت ئے ترا منی دیوان وش نہ بوت یا ترا راجی بامردانی زھیراں زُرتگ اَت کہ تو من ءَ پہ یک جیڑھے اِشت ءُ شُت ئے، بلے ھیر، من زان آں کہ جنگ اِنت،جنگے گُڈّی سیمسراں ھر ھما شوکیں سر کہ پہ چارگ ءَ دل نہ بنت آ ھم ندر کنگی اَنت تئی رپتن من ءَ درد بیت بلے من جزم آں کہ تئی رِتکگیں ھون ئے وشبوہ بلوچستان ءِ ھر کُنڈ ءَ آتار اِیت ءُ اِے وشبوانی ملپد ءَ نود ئِے مئے سر ءَ ساھیل بیت، تو وَ رپتگ ئے بلے ترا چہ رند باز ابیتک بوتگ باز ءَ گون تئی ھبراں دیوان کُتگ وتا ساڑا کُتگ باز ھرسیگ بوتگ بلے داں ھمے مار اِتگ کہ تو پہ راجی آجوئی ءِ درپشناکیں باندات ءَ پہ ندر بوتگ ئے ءُ آیوکیں ھمُک ورنا پہ راجے آجو کنگ ءُ پہ دژمن ءِ بِے سوب کنگ ءَ تئی رند ءَ پد ءَ کدم پہ کدم جُنزان بیت ءُ گُڈی تیر ءَ دلبند ءَ جاہ دنت ءُ کارست ءِ جوڑ بیت، ھواریں داں آجوئی ءَ-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

پاکستان ءَ نہ رک اتگیں زرکاری

ٹی بی پی شونگال

پاکستان ءَ سویڈن سپیر ھنرک پرس ءَ گوستگیں ھپتگ ءَ کراچی اسٹاک مارکیٹ ءَ مراگش ءَ تران کنان ءَ گوشتگ سوئیڈش کمپنی پاکستان ءَ زرکاری کنگ ءَ لَرزگ ءَ اَنت ءُ پاکستان ءَ زرکاری ءِ کنگ ءَ پیسر چہ من ءَ پھزداری ءِ ھاتر ءَ پُرس اَنت ءُ من آیاناں سرپد کن آں بلوچستان کُجا اِنت ءُ کراچی کجا اِنت ءُ لاھور کجا اِنت-

سویڈن ءِ سپیر ھنرک پرس ءِ تران ءَ زانگ بیت اِنت یورپی ڈیھ پھزداری ءِ تُرس ءَ پاکستان ءَ زرکاری کنگ ءَ ساجو نہ اَنت – گوستگیں سالاں پاکستان ءِ جاور ھال ناگیگی ءِ دیمپان بیتگ اَنت، بلوچستان دو دھکاں جنگ آماچیں دمگ اِنت بلے پکتوانکواہ ءِ گیگتریں دمگانی ڈول ءَ داسو ڈیم ءِ منسوبہ ءِ سر ءَ کار کنوکیں چینی انجینئرزانی سر ءَ سَے سالاں دو کوشکاریں اُرشاں پد پاکستان ءِ دگہ جاھاں ھم درملکی زرکار وتی زرکاری ءَ نہ رکگ سرپد بنت اِنت-

چین وتی جھمنندانی پھریزگ ءَ سدکی کنگ ءُ آیاں نشانگ کنوکیں جنگولانی ھلاپ ءَ بیڑ برگ ءِ واستا پاکستان ءَ زور دیگ ءَ اِنت ھمے وڑ درملکی شھری یکشل ءَ اُرشانی تہ ءَ اَنت – پکتونکواہ ءُ بلوچستان ءِ جاور پیش ءَ ناگیگ اَنت بلے نی پاکستان ءِ مستریں شھر کراچی ءَ ھم درملکی انجینئرزانی سر ءَ اُرش گیش بوتگ اَنت – پاکستان ءِ واستا درستاں تکانسری کنوک وتی زرکاری ءَ گھتر کنگ ءُ ڈیھ ءَ زرکاری ءِ آرگ اِنت بلے پاکستان دگہ مردمانی جاوراں درملکی زرکارانی باور کنگ ءَ سِتک دیگ مشکل اِنت-

دومی نیمگ ءَ بلوچ لبریشن آرمی ءِ مجید بریگیڈ ءِ ترند ءُ کوشکاریں اُرشاں بلوچستان ءَ زرکاری کنگ یک بندشیں دمگے جوڑ بیتگ-

دستونک

شکاری بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

دژمن ءَ زرد ءَ آسے بَلّ داتگ
دیدگاں ہردو ارس شَلّ داتگ

چیزے بےلجیں لیڈراں گِنداں
راج ءُ ڈیھ اِش پہ زربدل داتگ

ندرءُ کولیگ ءُ شنک شہیدانی
ھُون آہاں وتی پہ گَل داتگ

زامران کرنیگ اِنت ھمائیں نوں
ماسٹر یحیی ءَ ناگ یل داتگ

المءَکیت اِنت روچے آجوئی
زُرتگ بارود کلم چگل داتگ

زُور کلاشءَ نوں بیا رویں کوہءَ
مکبراں گلزمین مَل داتگ

جنز شکاری بجن دوگام دیم ءَ
تو چیا چو وت ءَ زَلَل داتگ

دانشوریں تاج تو بیماری گْوشتگ گڑا الاج؟

نبشتہ کار: میراس زِرباری

دی بلوچستان پوسٹ

جَنگ ھم بہ بیت ءُ مردم مہ مِر ایت چُش وَ بوت نہ کنت آس کہ روک بیت دار اَلم سُچ انت-

پَد ءَ گُش ایت کہ ھما وھد ءَ بوتگ کہ آوامی مزھمتے بوھگ ءَ بوتگ، میڈیا گپے بوھگ ءَ بوتگ اگاں آوامی مزاھمت دَھکاں جنزاں بہ کنت گڑا جنگ چے بہ اوشت ایت ؟ واجہ پرچا اے گپ ءَ چہ نہ آشنا اِنت کہ ھردو یکیں وھد ءَ جنز اِت کناں یکیں وھد ءَ بوت کن انت چیا بوت نہ کن انت ؟ آیانی بُنکی جیڑہ یک انت گڑا پرچا گِستا بہ بنت؟

چون چون کَٹّگ بیت مھلوک ءِ کمک ءَ مھلوک وھدے کربانی مہ دنت ھون مہ ریچ ایت دگہ باریں چُشیں ارزانیں یا شارٹ کٹ راھے ھست کہ جَنگ ءَ تو باج بُرت بکن ئے ؟

بایدیں مردم وتی جاگہ موکپ ءَ تچک بکنت تو انسان دوستے ئِے ؟ تو جنگ ءَ انسان دوستی چشمک ءَ چار ئے یا راج دوستی ءِ ؟ تو دانشور ئے یا لیڈرے ءِ ؟ یا اھوالکارے ءِ کَسے ءِ کہ جاگہ مہ گِیشّ ایت آئی ءِ گپ چہ کُجا گیشّ اَنت ؟

پہ شِگان کَے کوہ ءَ روت ءُ دست ءِ وت وتی مرگ ءِ ساھت ءُ جاھاں گِچین کنت مرچی تو ڈن ءَ نشتگ ئے من ترا ھزار شِگان بجناں تو ملک ءَ کائے ؟ ترا شگان کار نہ کنت آیاں کار کنت تو بلوچے نہ ئے یا آیاں چہ لاھک ءُ سیاسی شَئوری سِنچ دار ئے ؟

اے وانند ءَ وان انت سرپد بنت نوں پہ وت راھے گچین کن انت اے واناں بہ ننداں بس میڈیا ءِ تہ ءَ مزن مزنیں گپ جَنوک ءُ دانشور جوڑ بہ بنت گڑا بزاں کار ءَ انت ؟ درست کہ بہ ننداں پیتاری بہ کن انت گڑا کربانی کے دنت جنگ ءَ کے کنت ؟

تو گشے کہ سرکار اِش بارت زندگ بیگ ءِ اُمیتے ھست زندگ بیت چی بکنت ؟ نوکری یے بِہ گیپت دگہ درزنے چُک پیدا بہ کنت اے وَ ھما سرکار ءِ بیانیہ بوت بلوچ جنگ مہ کنت نوکری بہ کنت پہ آئی ءَ دگہ ھزاراں زند بیگ ئے آسراتی ھست گڑا بلوچ جنگ ماں کربانی مہ دنت گڑا آزادی گِرگ ءِ ھاتر ءَ دگہ راہ تئی گور ءَ چی ھست ؟ ورنا کُربانی مہ دے اَنت کماش شما ڈن ءَ ات گڑا اے کربانی ءَ کے بہ دنت ؟

ھزاراں ورنا ھست ما ندیستگ کہ یکے ءِ سر ءَ کلوہ روان دیگ بیتگ بیا تو پِدائی بکن اے ھما سنگتانی وتی شَئوری پیسلہ انت ءُ اے وھد ءِ لوٹانی ھساب ءَ ھما کار ءَ کنگ ءَ انت ، ھما کہ وت ءَ سیاست ءَ شوکتر دیست کنت سیاست کنت کسے ءِ اھوالکاری ءَ وت ءَ دیست کنت آ اھوالکاری کنت۔ ھرچی وتی جاہ ءَ وت شرتر زانت من کجا شرتر کار کُت اَنت۔

ڈاکٹر جنگ مہ کنت ، ماسٹر جنگ مہ کنت ، انجینئر جنگ مہ کنت ، ڈرائیور جنگ مہ کنت گڑا جنگ کَے بہ کنت تو ھما تبکہ ءِ نام ءَ دیم ءَ بیار ، جنگ کہ شوانگاں کُت شمئے گِلہ ھمیش اَت جنگ شوانگ ءُ دھکان کاراں گون اِنت چیز ھراب روان انت وھدے کہ وانندھاں دست ءَ کُت شمئے گِلہ ھمیش انت پد ءَ کس نہ زانت شما کجام پیم ءَ وش بہ ئے ؟ اے مومنٹ پہ شمئے وش کنگ ءَ جنز اِت نہ کنت اگاں تو جاھے کمی یے دیستگ بیا ھما کمی ءَ بِگر گون بو بچار لیب ءِ چارگ ءَ بونڈری نہ لگ ایت داں تو وت لیب ءَ مہ بہ ئے گراونڈ ءِ نرم ءُ تیزی ءَ مہ زان ئے ۔

تو گُشے کہ اے دگہ راہ نہ گند ایت سجیں راہ بند کنگ بوتگ اَنت گڑا بکول تئیگ ءَ اے راہ بند کنگ بوتگ اَنت توئے دانشور ءِ گڑا اے راہ چوں پچ بنت ڈن ءَ بروت ؟ یا ودار بہ کنت راہ پچ بہ بنت ؟ کنت چے بہ کنت؟

تو بگندے وت دل ءَ بیماری ءَ گشگ ءَ ئے گڑا بیماری ءِ الاج ؟

پیدائی اُرشاں تیوگیں راج گندگ ءَ انت کہ دشمن چنکس نپسیاتی نادراہ جوڑ کتگ بلے ریاست ءِ ھمرائی ءَ دگہ بلوچانی کپل شرما چیا پریشان بوھگ ءَ انت ؟ دشمن ھمے گپ ءَ کنگ ءَ اِنت بلوچ رَد دیگ بوھگ ءَ اَنت کوشارینگ بوھگ ءَ انت ھمے بیانیہ شما دیم ء آرگ ءَ ئے گڑا اد ءَ ما چی تپاوت بہ کن ایں ؟ ساہ ھرکس ءَ دوست بیت کہ پہ جزباتی بیگ ءَ کَے پہ ھچ نزانگ ءَ پہ وت مَرگ ءَ گچین کنت ؟ تئی کِرّا ھم دگہ راہ نیست توئے تاج چیا مَرگ ءَ پہ وت گچین کنگ ءَ نہ ئے ؟ توئے پاکستان ءِ کُشت ءُ کوشاں چُش کُھتیگ نہ ئے ، ایش دراہ تاسراتی گپ انت ایشانی تہ ءَ منتک ءُ دلیل دور دور ءَ درائی نہ کن انت گُشے کہ کسے ئے زِد ءُ کُنت بیتگ انت آئی ءَ کَشیتگ انت۔ یا وَ بیا مارا لیڈ بکن یا وَ مارا آزادی ءِ شاٹ کٹ راھے بدئے کہ ما مِریں ءُ آزادی ءَ نزیک بہ بہ ایں ۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

سی پیک پہ بلوچستان ءَ دیمروھی ءِ مستاگ یا بربادی ءِ مانزمان؟

نبشتہ کار: زرپھاز بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

چارُمی ءُ گڈی بھر

سی پیک پروجیکٹ ءِ چینی انجینئر ءُ سوداگرانی سر ءَ ایوک ءَ بی ایل اے ناں بلکیں دومی بلوچ سلاہ بندیں گلانی ارش ھم گندگ بنت ایں۔ اے ارشانی نشانگ بلوچستان ءِ شاھدگانی مزنیں پھلانی گوں تراکناکیں شورواں تباہ کنَگ، ھندی ءُ دَری دگ کاری کمپنیانی سر ءَ ارش، پاکستانی لشکر ءِ پانَگ گسانی سر ءَ ارش ءَ ابید دگہ بازیں انچیں ھوار اَنت۔ اے درگت ءَ جولائی، 2020 ءَ بی ایل اے ءِ کماندار بشیر زیب، بی ایل ایف ءِ کماندار اللہ نذر بلوچ، ری پبلکن آرمی ءِ دزگیر بوتگیں کماندار گلزار امام بلوچ ءُ بلوچ ری پبلکن گارڈز ءِ کماندار بختیار ڈومکی ءُ سندھ ءِ سلاھ بندیں گل سندھو دیش ریوولوشنری آرمی ءِ یک پترے ءَ نندگ ءُ دژمن ءَ را نشانگ کنگ ءِ ھاترا بلوچ راجی آجوئی سنگر (براس) اڑ دیگ بوت۔ زانگ بہ بیت کہ رندتر ءَ سندھو دیش ریوولوشنری آرمی ءَ وت ءَ چہ براس ءَ جتا کت۔ براس ءَ داں انوں سی پیک پروجیکٹ ءُ پاکستانی لشکر ءِ سر ءَ بازیں مزن مزنیں ارش کرتگ اَنت۔ یات بہ بیت کہ براس بی ایل اے ءِ مجید بریگیڈ ءِ بازیں ارشانی چیروکائی ءَ کمکار ھم ھست اِنت۔

سی پیک پروجیکٹ ءِ ھلاپ ءَ جنگ ایوک ءَ بلوچ کنگ ءَ نہ اَنت۔ بلکیں پاکستان ءِ تہ ءَ دومی ایردستیں راج چشکہ پھٹان ءُ سندھی ھم نوں شر سرپد بوتگ انت کہ ھپتاد ءُ سئے سال انت پاکستان گوں آھاں چے کنگ ءَ انت یا کنگ لوٹ ایت۔ گڑا آھاں ھم اے لُٹ ءُ پُل ءِ ھلاپ ءَ چوں بلوچ جنگولاں سلاہ چست کُرت انت۔ اے درگت ءَ جولائی، 2021ءَ پاکستان ءِ صوبه خیبرپختونخوا ءِ شھر اپرکوھستان ءَ داسو ہائیڈرو پاور پروجیکٹ ءِ سر ءَ ٹی ٹی پی ءِ یک جند ندرے ارشے کنت ایں۔ اے ارش ءَ نوہ چینی انجینئر مردار بیت اِنت۔ ھمئے رنگ ءَ 2021 ءَ شال ءِ نامداریں ہوٹل سرینا ءِ پارکنگ جاہ ءَ ٹی ٹٰی پی ءِ جند ندرے چینی سفیرے ءِ سر ءَ پدائی ارشے کنت اِنت۔ بلئے وش بھتی ءَ آئی ءِ جند اے ارش ءَ رَک ایت۔ بلئے اے ارش ءَ آئی ءِ پنچ ھمراہ مردار بیت انت۔ اشاں ابید، ھمئے زوت ءَ خیبر پختوانخوا ءِ شھر شانگلہ ءِ دمگ بشام ءَ چینی اجنینئر ءُ شھریانی سر ءَ یک وتکشتراکے بیت۔ اے تراک ءَ پنج چینی انجینئر بیران بنت اِنت۔ اے ارش یک دوازدہ گاڑیانی کاروانے ئے سر ءَ کنگ بیت کہ آ چہ اسلام آباد ءَ دیم پہ داسو ڈیم، کوھستان ءَ روگ ءَ بنت اِنت۔ من سرپد نہ باں کہ اے ارشانی درچ چمدا آسر بہ بیت اِنت۔ پرچا کہ ھچ راج وتی زمین ءَ دومی راج ءَ را ھدا ءِ نام ءَ نہ دنت کہ آ بئیت ءُ دومی راجاں لگتمال کنان ءَ آ راجانی زمین ءِ مڈیاں بہ پُل ایت۔ نوں چائنا بائد انت ھوش ءِ گولی ءَ بہ وارت ءُ وتی انجینئر، سوداگر ءُ مھلوک ءِ کوشارینگ ءَ بند بہ کنت۔

سیمی نیمگ ءَ سندھ ءَ ھم وھدے مار اِت کہ سی پیک پروجیکٹ پہ سندھ ءِ زمین ءِ مڈیانی لُٹ ءُ پل ءَ ابید دگہ ھچے نہ انت۔ گڑا سندھو دیش لبریشن آرمی (ایس ایل اے) ءَ 2013 ءَ کراچی ءَ چینی سفارت خانہ ءِ ڈن ءَ ارشے کنت۔ ءُ پد ءَ (ایس ایل اے) ءِ چینی انجینئر، سوداگر ءُ باشندگانی سر ءَ ارش کم، گیش داں روچ ء مروچی برجاہ مان اَنت۔

چرے گپاں اے گپ پدر بوت کہ سی پیک پہ بلوچ ءِ وشھالی ءِ مستاگے نہ انت۔ بلکیں اے چائنا ءِ BRI پروجیکٹ ءِ ھما بھر انت کہ آ بلوچ گلزمین ءَ گلام دارگ لوٹ ایت۔ ءُ ایشی ءِ زر ءُ گنجیں مڈیانی لُٹ ءُ پُل ءَ پاکستان ءُ چین ءِ چم سک انت۔ بلئے پنڈوریں پاکستان ءُ ایشی کبلہ چین چہ بلوچ ءِ گؤستانک ءَ بے ھیال مہ بنت ایں۔ بلوچ ءِ زر ءَ وھدے پرتگیزی برت نہ کَن انت۔ بلوچ گلزمین وھدے پاکستان ءِ گؤستیں پِت برطانیہ ءَ گلام داشت نہ کُت۔ عرب ءُ منگولاں ھم وھدے بلوچ گلزمین ءِ زورگیری ءِ بے سوبیں جھد کرت تاں بلوچ ءَ اشاناں ھم کَرک ءِ جوس میچینت اَنت۔ جھانگیریں سکندر ءَ سرجمیں دگنیا ءِ راجانی زمین لَگت دیان ءُ اے راجاناں لپاشان ءَ وتی سوبمندی ءِ بِیرک آھانی زمینانی سر ءَ چنڈینت۔ بلئے بلوچ ءِ سر زمین ءَ چہ گؤستے ھم نہ کُت۔ جھدم چہ زمین ءِ کبزا، ءُ بلوچ راج ءِ سر ءَ واجھی کنَگ ءَ۔ بلوچ راجدپتر شائد انت کہ بلوچ راج ءَ ھر وھد ءَ ھر وڑیں دَری ءُ اندری زورگر ءِ ھلاپ ءَ گھگیری کرتگ ءُ وتی راج ءُ زمین چراھانی پنجگاں رکینتگ ءُ پیداک انت۔ گڑا تؤے پنڈور ءُ چین، شمئے بستار چے؟ پاکستان ءُ چین دنیگا چہ بلوچ پسگانی زھرگ ءِ جوش ءَ نا آژناگ اَنت۔ بلوچ گلزمین ءِ ھمک سنگ ءِ سر ءَ بلوچانی نام گوں ھوناں نبشتہ اِنت۔ بلوچ مات مرچی ھم جنرل اسلم، مجید جونیئر، درؤیش، ریحان، گلام مھمد، لالا منیر، سنگت ثنا، ڈاکٹر ھالد، دلجان، میر جان، ڈاکٹر کمبر، کمبر چاکر، الیاس نزر، شاری، ھمل، ءُ سلال ودی کنَگ ءَ اَنت۔ اے پہ وتی ماتیں وتن ءِ مھر ءِ راھ ءَ پہ ھون ریچی ءَ پیداک کنَگ بوھگ ءَ انت۔ پرچا کہ اے زان آں کہ وتن چہ کرناں راجانی آزاتی ءِ نشان اِنت۔ پَریشاں وتن ایمان اِنت۔ مھر اِنت۔ پرچا کہ اے سرپد بنت کہ وتن بلوچ راج ءِ شرپ ءُ شان اِنت۔ وتن پہ اشاں سھب ءِ سمین اِنت۔ اے وتن ءَ بھارانی رنگ ءُ درین سرپد بنت ایں۔ اے سرپد بنت اگاں وتن مہ بیت تاں ھچ نہ مان ایت۔ پمشکا اے پہ وتی آؤکیں پدریچاں بالو بوھگ ءُ پہ رُژنے سُچگ ءَ انت۔ پمشکا کماش بشیر زیب ءَ وتی تامربندے ئے تہ ءَ گؤشتگ ات، ”چین ءُ پاکستان ءِ گؤر ءَ انگت ھم وھد ھست کہ آ مئے ڈیھ ءَ یل بدے انت۔” گڑا پَریشاں گھتر انت کہ اے وتی بُنڈاں بہ بند انت ءُ ھاموشی ءَ وتی وتی راھ ءَ بہ گِر اَنت۔ اگاں ناں بلوچ پسگ گوں وتی گڈی تیر ءِ فلسفہ ءَ اِشانی چِرک ءُ پتلوناں مس ءَ پر کنان ءَ چہ وتی زمین ءَ گِران کنان ءُ کَشگ ءَ مدام تیار اَنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔