TBP Balochi

بلوچستان ءِ دمگ پنجگور ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں یک رندے پد ءَ چیدگی ءَ ناکہ بندی کتگ ءُ بازیں مزنیں گاڑی نشانگ جوڑ کتگ انت کہ ایشی ءِ آسر ءَ تیرگواری ءَ چہ ٹریلراں ھوار بازیں گاڑیانی ٹائر تاوان بوتگ انت۔

دمگی مردمانی رد ءَ اے وئیل پنجگور ءُ چیدگی شھدگ ءِ سر ءَ بوتگ کہ اود ءَ سلاہ بندیں مردماں شاھدگ ءِ سر ءَ روڈ بلاک کتگ کہ ایشی ءِ تہ ءَ چہ گوزوکیں مزنیں تجارتی ءُ مال برداریں گاڑی دارگ بوتگ انت ءُ کم چہ کم سئے گاڑیانی سر ءَ تیرگواری کنگ بوتگ ءُ آھاں تاوان رس اتگ۔

بنشون ءَ گشتگ کہ وئیل آماچیں گاڑیانی تہ ءَ ٹریلر ءُ دگہ مزنیں مال برداریں گاڑی ھوار انت۔ تیرگواری ءِ آسر ءَ ھچ وڑیں جانی تاوان ءِ ھال سر نہ بیتگ بلے گاڑیاں مالی تاوان رس اتگ۔

اے وئیل ھما وھد ءَ بوتگ کہ گوستگیں شپ ءَ ھم سلاہ بندیں مردماں پنجگور ءُ چیدگی شاھدگ ءِ سر ءَ ھمے وڑیں روڈ بلاک کتگ ات۔ ھمے وھد ءَ سئے مزنیں گاڑی ھم نشانگ جوڑ کنگ بوتگ ءُ آیانی سر ءَ تیرگواری ءَ چہ آیانی ٹائر ھم تاوان بوتگ اَنت۔

پنجگور ءُ آئی ءِ کش ءُ گور ءِ دمگاں گوستگیں ماھانی تہ ءَ سڑک بندش ءُ ٹرانسپورٹ ءِ نشانگ جوڑ کنگ ءِ وئیل گیش بوتگ انت۔ بلے پنجگور ءَ بوتگیں وئیلانی زمہ واری انگت ءَ کس ءَ نہ زرتگ۔

بلوچستان ءِ دمگ کلات ءَ پاکستانی پوج ءَ ٹوھیں کچے ءَ آپریشن بندات کتگ- گن شپ ھیلی کاپٹر ءُ ڈرون جھازاں ھوار پوھی کاروان دمگ ءَ پیش گامی کنگ ءَ گندگ بیتگ انت-

دمگی مردمانی رد ءَ ھزدار ءُ شال ءَ کلات ءِ نیمگ ءَ ھیلی کاپٹر بال ءَ گندگ بوگ انت-

کلات، ھزدار ءُ مستونگ ءِ دراھی دمگی اھوال بند کنگ بیتگ انت-

دومی نیمگ ءَ کیچ ءِ دمگ تمپ کلبر ءَ ھم پوجی آپریشن ءِ ھال بیتگ-

اھوالانی رد ءَ گوستگیں روچ ءَ بالی گراباں تمپ ءِ کوھی دمگ کلبر ءِ سر ءَ بازیں کساسے ءَ تیرگواری کتگ-

بلے تنی وھدی واکدارانی نیمگ ءَ اے دابیں اھوالانی راستی یا رد کنگ ءِ اھوال دیم ءَ نیتکگ انت-

ھمے وڑ ءَ سلاہ بندیں گلانی نیمگ ءَ ھم بازیں جاھاں ناکہ بندی ءِ اھوال دیم ءَ اتکگ انت-

نرمزاریں سرمچار،ساربان ،ابدللہ

نبشتہ کار: نودان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

مرچی من یک انچیں ھستی یے ءِ یک انچیں سر مچنڈیں نرمزاریں سرمچارے ءِ سر ءَ نبیسگگ ءَ آں کہ کلم اوں من ءَ پسو دیگ ءَ اِنت کہ گوں من نبیسگ نہ بیت لھتیں انچیں ھیال اَنت کہ نبیسگ اوں نہ بنت بس جیڑگ بنت ءُ مارگ بنت۔ کلم ءِ سیائی کہ لھم لھم ءَ ایر بُوان اَنت انچو سما بیت کہ سنگت گوں من گپ ءَ اِنت ءُ میزان میزان ءَ آئی ءِ کندگانی توار منی گوشاں کپان اِنت من ءَ ھچ سما بُوگ ءَ نہ اِنت کہ آ سنگت اد ءَ نہ اِنت ءُ پہ بلوچستان ءِ آجوئی ءَ نمیران بوتگ۔ آ سنگت ابداللہ اُرپ ء ساربان اِنت۔ کہ ما آئی ءَ مُدام چہ مھر ءَ ابدو گُشتگ۔ گِندگ ءَ آ یک زمین دوستیں وتن دوستے ءُ یک ملنگیں مردمے ءِ دروشم ءَ اَت۔

من ءَ یات اِنت کے لیلہ ھالِد ءِ سر ءَ سرکلے بوت سنگت ءَ سرکل دات ءُ پد ءَ بلوچ ءِ زالبولانی سر ءَ گپّے کُت۔ گڈسر ءَ جست ءُ پسّو در پچ کنگ بوت ءُ سنگتے ءَ جُست کُت کہ بلوچیں زالبول پرچا جنگ ءَ ھوار نہ بنت لیلہ ھالِد ءِ وڑ ءَ۔ گُڑا سنگت ابدو ءَ دیم تَرینت سنگت ءِ نیمگ ءَ ءُ پسّو دات ابدو جان ءَ یک شوکیں آدتے گون اَت مُدام کہ سنگتے ءَ جُستے کُت گُڑا دیم ئِے گوں ھما سنگت ءِ نیمگ ءَ کُت ءُ گپ ئِے جت۔ گڑا بلوچ زالبولانی سر ءَ گپ ئِے بِندات کُت ءُ گُشت ئِے بلوچ ءِ راجدپتر ءَ چِست کن بچار آئی ءَ بانک گل بی بی ءِ وڑیں سر مان اِنت کہ آئی ءَ انگریز ءِ دیم ءَ چو سیاجی ءِ کوہ ءَ مِک بوتگ ءُ گوں انگریز ءَ جنگ ئِے داتگ ءُ وتی بلوچ مردیں سرمچارانی سروکی کُتگ ءُ دگی بازیں درور ھست اَنت ءُ انوگیں وھد ءَ بانک کریمہ بہ بیت یا لُمہ شاری ءُ سمیہ بہ بنت کہ آیاں پہ بلوچ راج ءَ وتی تنگوئیں ساہ بکشات ءُ چریشی ءَ ابید انگت بازیں بلوچ زالبول ھست اَنت کہ آ گوں وتی بلوچ براتاں ھور ھم کوپگ اَنت ءُ جنگ ءِ پڑ ءَ یکشل ءَ دژمن ءِ دیم ءَ اڑاند جوڑ اَنت ۔ بلے اے کوزہ گیریں ریاست ءِ وتگڑیں بیانیاں بلوچ زالبولانی زھن سازی بیت ءُ آیاں پہ پِدائی ءَ رازیگ کن اَنت۔ تو مرچی دگنیا ءِ ھر کُنڈ ءِ بچار وھدے کہ راجی آجوئی ءِ گپ بوتگ گڑا بلوچ ماتاں اوں لیلہ ھالد پیداک کتگ۔

سنگت ابدو مُدام کہ من دیست گُڑا کِتاب ءِ وانگ ءَ اَت ءُ سنگتاں مُدام ھمے گُشگ ءَ اَت کہ بُوان اِت پیسر ءَ وت ءَ بزان اِت ءُ ھمک راجی جنزاں اوں بُوان اِت۔

مُدام سرجمیں شپ ءَ نِشت ءُ ونت ئِے روچ ءَ ھم ھمے وڑ بس سے یا چار ساھت ءَ وپت من مُدام گُشت یار بہ وسپ ورگ بور تو سک لاگر ئے گُڑا من ءَ مُدام ھمے پسو ئِے دات کہ وپتگیں مرد ءِ میش نر کنت ءُ من ھمے ھاتر ءَ باز کم وسپاں کہ من وتی آدت ھمے وڑ جوڑ کتگ کہ داں دیر ءَ بوسپاں گُڑا باندا روچ سپر کُت نہ کن آں۔

ابدو یار ترا یات بیت من تو کہ مُدام بیگاہ ءَ نِشت ایں تو من ءَ گُشت یار۔ برے برے انچو سما بیت مارا ھچ نیست مردُم ھست، زمین ھست زبان ھست، دود ھست۔

بلے اے مئے نہ اَنت یار!

کمو ھاموش بوت ءُ پد ءَ گشت ئِے مارا ھر چیز ھست، زمین ھست، زبان ھست، راج، ھست راج دپتر ھست بلے برے برے ھمے سما بیت کہ مارا ھچ نیست۔

من سنگت ابدو ملور ملور ءَ چار اِت ءُ گُشت یار ابدو واکی مارا ھر چیز ھست بلے گلامیں راج ءِ واست ءَ ھچ نیست ابید ء جنگ ءَ۔۔

ءُ سنگت ابدو گوں جھلیں ھیالاں جیڑگ ءَ اَت من جست کُت یار ابدو چی جیڑگ ءَ ئے؟ ابدو ءَ کمو ھاموشی ءَ پد پسو دات ءُ گُشت ئِے یار اگاں من نمیران بوتاں گڑا تو بیا منی مانِش ءِ سر ءَ ءُ من تو ھمے وڑ گپ کن ایں من کندِت ءُ گُشت یار تو باز اِشتاپی کنگ ءَ ئے۔ ”تو باز اِشتاپی کنگ ءَ ئے“ گپ مُدام من ءَ ابدو ءَ گُشت بلے اے رندی من ابدو ءَ گُشت یار تو باز اشتاپی کنگ ءَ ئے سنگت ساربان،ابدو ءَ ٹھک ٹھک ءَ کندِت ءُ گُشت اناں یار من اشتاپی کنگ ءَ نیاں بلے ھمے وڑ بِبات۔

یار ابدو مرچی من اتکگاں تئی مانِش ءِ سرون ءَ نشتگاں یک ھاموشی یے تئی ٹھکانی توار اِنت بلے تو ھچ گُشگ ءَ نہ ئے ابدو جان، ابدو جان تئی داتگیں درس زِندگ اَنت مئے دل ءَ مُدام من کہ تھنا باں گوں تو گپ کناں تئی مھر زندگ اِنت تو نمیران ئے وتن زادگ وتی جِند ءَ ندر کنان اَنت ءُ آجوئی ءِ تیزگامیں جھد برجاہ اِنت۔ رخصت اف آوارن سنگت

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت- 

بلوچستان ءِ جتاجتائیں دمگاں چہ دگہ دہ مردم ءِ زورانسری آوار جنی ءِ ھال دیم ءَ اَتکگ- سر بیتگیں ھالانی رِد ءَ ھُزدار ،سوراب ءُ نوشکی ءَ پاکستانی پوج ءِ آپریشن ءُ میڑانی میان ءَ بازیں مردمے آوار جنگ ءَ پد ناشناسیں جاھے ءَ برتگ اَنت-

نوشکی ءِ دمگ کلی مینگل ءَ مل ءَ مروچی سھب ءَ پاکستانی پوج ءَ مزنیں کچے ءَ آپریشن کتگ – دمگی اِھوالکار ءِ رِد ءَ کساس بیست گاڑیاں ھمگرنچ پوج ءَ دمگ انگیر ءَ کتگ لوگ لوگ ءَ پٹ ءُ پول کتگ- آپریشن میان ءَ ھپت مردم آوار جنگ ءَ پد ناشناسیں جاھے ءَ برتگ-

چہ نوشکی ءَ زورانسری آوار جنگ بیتگیں مردمانی پجّار خالد ، محمد عرفان ، محمد نیاز ، نور محمد ، محمد عارف ،علاؤالدین ءُ عبدالباسط ناماں چہ بیتگ اَنت-

ھزدار ءِ دمگ چہ ڈاکٹر کالونی ءَ 25 مئی 2026 ءِ شپ ءِ کساس دو ءَ بیست ءُ پنچ سالی ئیں سیف الرحمان ء محمد یعقوب ءُ پنجاہ ءُ چار سالی ئیں خدا بخش ء صالح محمد آوار جتگ اَنت- دوئیں مردم دھکانکار اَنت- کھول ءِ رِد ءَ آ ناشناسیں جاھے ءَ برتگ اَنت-

اشی ءَ اَبید مولہ ءَ گوستگیں روچ ءَ ھیلی کاپٹراں چہ شیلنگ ءِ ھال اِنت-

دمگی مردمانی رِد ءَ مولہ چٹوک ءَ پکنک کنوکانی سر ءَ ھم پاکستانی پوج ءِ ھیلی کاپٹراں شیلنگ کتگ، بلے گیشیں ھال دیم ءَ نیتکگ-

نیوکلیئر کالونیلزم

نبشتہ کار: نود بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

نیوکلیئر کالونیلز ءِ بزانت وھدے تاکتورین ءُ زوراکیں راجے پہ وتی ایٹمی تمایانی ھاتر ءَ کمزوریں راجانی ھند ءُ دمگ، آیانی زمین ءُ جاہ ءَ پہ وتی ھاسیں نپ سیتانی ھاتر ءَ ایٹمی تراک ءُ تجربگ ءِ کارانی واستا کارمرز کن اَنت۔چشکہ یورنیم مائنگ، ایٹمی ٹسٹنگ ءُ radioactive waste اے ھما کاریچ اَنت کہ ایردست ءُ نزوریں راجانی زمین ءِ سر ءَ کنگ بنت ءُ اے سرجمیں کاریچ ءِ جند نیوکلیئر کالونیلزم گشگ بیت۔ اے گال چہ بیستمی کرن ءَ آشوبی جھدکار ، چاگردی زانتکار ءُ ایٹمی nuclear ھلاپیں کواسانی نیمگ ءَ کارمرز کنگ بیت۔ اے زانتکارانی رد ءَ نیوکلیئر کالونیلزم لُٹ ءُ پُل ءِ نوکیں دروشمے کہ گوست ءَ مارا کالونائیزیشن ءِ داب ءَ جتائیں رنگ ءَ گندگ ءَ اتکگ۔ چشکہ کالونائیزیشن ءِ دور ءَ یورپی سامراجی تاکتان پہ وتی زاتی ءُ مالی نپ ءُ سیتانی ھاتر ءَ مدام ایندگہ نزورین ءُ پدمنتگیں مھلوکانی زمین کوزہ کُت اَنت چشکہ اے زمین ءُ ھند ابرمی ھساب ءَ پُرمڑاہ پُرارزشتدار اِت اَنت کہ ایشانی توک ءَ سھر، چاندی، تیل، ایگریکلچر ءُ دگہ بازیں مال مڈی ھست اَت گڑا کوزہ گیرانی چم ءَ ایشانی بلاھیں ارزشت ھست اَت کہ جتائیں شوربندی ءِ ھساب ءَ مدام ایشانی لٹ پُل کُت اَنت ھمے داب ءَ مروچی ئیں دور کہ ٹیکنالوجی ءُ ایٹمی دور ءِ بستار ءَ زانگ بیت کہ ھمک تاکتوریں راج ءُ استان ھمے لوٹ ایت کہ تاکت ءِ لیب ءِ توک ءَ پش مہ کپ ایت گڑا ایشی ءِ واستا کہ ارزشتداریں resources مروچی یورینیم ءُ ایندگہrare miniral eart اَنت کہ پہ ایٹمی ءُ ٹیکنالوجی ءِ پڑ ءَ تاکتور بوگ ءِ واستا المی اَنت پمیشکا مارا گندگ ءَ کیت کہ مروچی زوراورانی مستریں لوٹ ھمے مال مڈی اَنت ءُ ھمیشی سوب اِنت آیاں مروچی ایردست ءِ زمین ایوک ءَ پہ سُھر، چاندی ، تیل ءُ ایندگہ لُٹ پُلیں چم ءَ نچار اَنت بلکیں اشی ءِ ھواری ءَ ایردستیں زمین پہ یورینیم ءُ ایٹمی ٹسٹینگ کنگ ءِ واستا بلاھیں ارزشتے دار ایت ۔ نئوکلیئر کالونیلزم ءِ لیکہ ءَ گیشتر سرپد بوگ ءِ واستا مارا کالونائیزیشن ءِ بندپتر چار ءُ تپاس کنگی اِنت۔ پہ درور یورپی نوآبادیاتی تاکت بزانکہ برطانیہ، فرانس، اسپین، بیلجیم ءُ پرتگال ءَ چہ پانزدھمی کرن ءَ افریقہ، ایشیا، امریکہ ءُ پیسفک ءِ سر ءَ کالونائیزیشن پروجکٹ ءَ بندات کن اَنت چشکہ ایشانی مستریں لوٹ مئاشی ءُ سیاسی کنٹرول بیت۔ وھدے کہ زمیں ایردست کنگ بوت اَنت گڑا اود ءِ نندوکیں مردم وتی گلام جوڑ کت اَنت ءُ آیاناں جتائیں ترز ءُ داب ءَ کار گپت ءُ ایشی ءِ ھواری ءَ آیانی زمین ءِ توک ءَ کجام ھم دابیں ابرمی مال مڈی ھست اَت سرجم ءَ لٹ پُل کت اَنت۔ نیوکلیئر کالونیلزم ءِ جند گواچنی ءَ historical process درچ اِنت کہ ھمے کہ گوستیں جاوراں چہ پیداک بوتگ چشکہ پیسر ءَ زوراوراں ایردستیں مردمانی زمین پہ لٹ ءُ پل ءِ ھاتر ءَ کارمرز کُت بلے وھدے ایٹمی دور بندات بوت گڑا پہ سامراجی استان ءُ زورگیراں نوں اے زمیںی لٹ پُل ءِ ھواری ءَ ایٹمی تاکت ءِ جوڑ بوگ ءِ وسیلہ ھم جوڑ بوت کہ چریشی ءِ سبب ءَ ایردستیں مھلوک ءِ زمینانی ارزشت گیشتر بوت ۔اگاں ما نیوکلیئر کالونیلزم نظام ءِ بندپتر ءَ بچاریں گڑا اے مارا چہ دومی جھان جنگ ءِ وھد ءَ گندگ ءَ کیت کہ وھداں امریکہ ءَ مین ہٹنmanhattan پروجیکٹ بندات کنت کہ یک چیریں سائنسی ءُ لشکر پروگرامے بیت کہ آئی ءِ مول ءُ مراد چہ امریکہ ءَ نازی جرمنی ءَ پیسر ایٹمی سلاہ ءُ تاکت جوڑ کنگ بیت ۔ چشکہ اے دگنیا ءِ راستی ءِ کجام ھم استان چہ ایندگہ استان ءَ نزور بوت گڑا آئی ءِ استانک ھترہ ءِ دیمپان بیت ھمے گواچنی سیاست ءِ لیکہ بنیاد ءَ امریکہ ءِ اے منصوبہ ءِ تہ ءَ ھزاراں زانتکار، فوجی کارندہ ءُ کارمند ھوار اِت اَنت دومی نیمگ ءَ ایٹم بمب جوڑ کنگ ءِ ھاتر ءَ مزنیں کساسے ءَ یورینیم ءِ درکار اَت گڑا امریکہ ایشی ءِ ھاتر ءَ افریقہ جتائیں چہ نزور ءُ ایردستیں راجانی زمین ءَ وتی لوٹاں سرجم کنت ایشی ءِ ھواری ءَ پہ یورینیم مائینگ ءِ ھاتر ءَ مزنیں کچ ءَ اود ءِ لس مردم پہ اے کار ءِ واستا کارمرز کنت چشکہ نیوکلیئر تراک ، ٹسٹنگ یا ایشی ءِ مائننگ ءِ بلاھیں ھترناکیں سان ھست اَت اَنت امریکہ ایشانی سر ءَ اینچو ھیال گور نہ کنت ءُ آئی ءِ واستا مزنیں لوٹ ایوک ءَ پہ وت ءَ ایٹمی سلاہ جوڑ کنگ ءُ پوجی تاکتے جوڑ بوگی اَت۔ ھمے کالونیل جیڑگ برورد اَت کہ چریشی ءِ سبب ءَ بازیں مردمے بیران، ءُ نادراھی ءِ آماچ بوت اَنت ءُ بازیں انسانی زندمان ءُ جان سلامتی لگت مال کنگ بوت اَنت ھمے ھساب ءَ وھدے کہ امریکہ نیوکلیئر سلاہ ءِ جوڑ کنگ ءَ سوبین بیت گڑا اگست 1945 ءَ ھیروشیما ءُ ناگاساکی ءِ سر ءَ امریکہ ءَ وتی ایٹمی تراکاں کنت ءُ دگنیا ءُ تاکت ءِ سرجمیں بندپتر ءَ مٹ کنت۔ امریکہ ءَ جاپان ءِ دوئیں شھرانی سر ءَ ایٹمی بمبتراکاں پد نوکیں تاکتیں دروشُمے دیم ءَ کیت ءُ ایندگہ چینکَس کہ راج استان بنت آ ھم اے تاکت ءِ گرگ ءِ ریس ءَ ھوار بنت۔بلے اگاں ھمے ایٹمی تراکانی پد ایشی ءِ تابکاری یا مجگی نادراھیانی سر ءَ گپ بجن اَنت گڑا انسان ءِ بندپتر ءِ تہ ءَ مزنیں ھترناکیں پالے زانگ بیت چشکہ جاپان ءَ وھدے ایٹمی تراک بنت گڑا اے تراک ءَ پد یک مزنیں تبائی ءِ گندگ ءَ کیت چشکہ اے تراک ءَ پد ھزاراں مردم بیران بیت ءُ بلاھیں کچ ءَ مردم تابکاری ءِ سبب ءَ جتائیں نادراھی ءِ آماچ بنت ۔ چشکہ تاکت ءِ جنگ ءِ تہ ءَ ءُ زوراورانی واستا وتی نپ ءُ سیتانی رکینگ ءِ ھاتر ءَ انسانی جان ءُ مال ھچ بستار ندار اَنت ۔
ھمے درگت ءَ ما گند ایں کہ دگنیا ءِ تہ ءَ بیلنس ءُ پاور شاھم یک نیمگ ءَ بوگ ءِ سبب ءَ ایندگہ ھمک راج وتی جھد ءَ بنا کن اَنت ءُ ایٹمی تاکت ءِ جوڑ کنگ ءِ کوشست کن اَنت ۔دومی نیمگ ءَ چینکس کہ زیردست ءُ نزریں راجانی دمگ ءُ زمین کہ اے وڑیں استانانی چیر دست اَت اَنت گڑا آیاں پہ ھمے سیاسی ءُ تاکت ءِ لوٹ ءِ سرجم کنگ ءِ ھاتر ءَ اے جاہ زمین کارمز کُت اَنت ایشی ءِ مستریں سبب ایش یکے وَ اود ءِجامنندانی نسل کشی کنگ اِنت ءُ دومی چشکہ اے ارزان تریں ترز داب اَت کہ اود ءَ گوں ارزانی ءَ اے کار بوت کُت پمشکہ ایشی ءِ اگاں ما دروراں بچاریں گڑا مارا یک ھاسیں درورے پیسفک اوقیانوس ءِ مارشل جزائر ءَ دست کپ ایت چشکہ 1946 ءُ 1958 ءِ نیام ءَ امریکہ ءَ پہ وتی ایٹمی پروگرام ءِ سرجم کنگ ءِ ھاتر ءَ ھُدا شست ءُ ھپت ایٹمی چکاس(ٹیسٹ) کنت کہ اے نیوکلیئر کالونیلزم ءِ تچکیں دروران اےنت ۔ چشکہ دومی جھانی جنگ ءَ پد امریکہ دگنیا ءِ توک ءَ سُپر پاوریں استانے جوڑ بیت ءُ اے وھد ءَ ایشی ءِ ھلاپ ءَ سویت اوشتوک بیت گڑا فوجی تاکت اے وھد ءَ سرجم ءَ گوں نیوکلیئر تاکت ءَ بندوک اَت امریکہ ھمے تاکت ءِ برجم ءُ مھکم دارگ ءِ ھاتر ءَ وتارا گیش ءَ چہ گیش نیوکلیئر تاکت جوڑ کنگ ءِ واھشت دار ایت نو ایشی ءِ ھاتر ءَ امریکہ ءَ یک انچیں زمینے درکار اَت کہ ھُدا آئی ءِ ھلاپ ءَ کس گھگیری کُت مکنت گڑا امریکہ ءَ مارشل جزائرisland ءَ در چنت، چشکہ جاپان ءِ شکست ءَ پد امریکہ ھمے جار ءَ جنت کہ Pacific-ocean ھمک island ھست امریکہ ایش ءَ govern کنت ایشی پد ھمک island ھست اَت اَنت اے امریکہ واستا سٹریٹجک ءُ پوجی مکسدانی ھاتر ءَ مڈی جوڑ بوت اَنت، امریکہ ءِ واستا ھُدا نندوکیں مردمانی ھچ بستار نیست اَت پرچا کہ اے کالونیل روشت ءِ کہ انسان ءُ بنی آدمی زند پہ زوراکاں ھچ پرک ندار اِیت ھمے ھیال ءِ بنیاد ءَ امریکہ اے زمین در چت پہ وتی پوجی ءُ ایٹمی تاکت ءِ ودینگ ءَ ءُ ایشی ءَ پد ھرچی کہ اود ءَ ھندی جاھمنند اِت اَنت آیاناں چہ وتی پت ءُ پیروکی زمیناں کشگ ءُ در پہ در کنگ بنت ءُ آیانی زمین پہ امریکہ ءِ واستا پوجی ءُ ایٹمی ٹسٹنگ گراؤنڈ جوڑ بیت۔ دومی نیمگ ءَ ھمے ایٹمی چکاس ءَ پد کہ تابکاری ءِ سبب ءَ زمین ،موسم ءُ سرجیمں ماھول چہ ایٹمی سان ءَ مزنیں کچے ءَ سانمند بوت کہ چریشی ءِ سبب ءَ جتائیں نادراھی ودی بوت اَنت بلے امریکہءِ گوشاں مورے ءَ ھم نوارت ھمے وڑ ءَ ما دیست کہ نیوکلیئر کالونیلزم بنیاد ءَ امریکہ ءَ کجام پیم ءَ نزرو ءُ ایردستیں راجانی زمین پہ وتی ھاسیں نپ ءُ سیتاں کارمز کت ءُ ایشی ءِ ھواری اود ءَ جاھمندانی کجام پیم ءَ جسدی ءُ مجگی ھساب ءَ نسل کُشی کُت۔
ھمے پیم ءَ اگاں ما پرانس ءَ ھم بچاریں مئے دیم ءَ تچک بیت کہ زیردست زمین پہ زورگراں ابید آیانی نپ ءُ سیتاں دگہ ھچ ارزشت ندار اِیت پرانس مئے گور ءَ دومی مزنیں نیوکلیےر کالونیلزم ءِ دورور اِنت۔ وھدے کہ دومی جھانی جنگ ھلاس بیت گڑا پرانس ءَ ھمے ترس بیت کہ میان اُستمانی پڑ ءَ آئی ءِ تاکت نزور مہ تر ایت چشکہ اے وھد ءَ امریکہ ءُ سویت دگنیا ءِ سیاست ءِ لیبی اَت اَنت گڑا پرانس ءِ نیکولئیر تاکت جوڑ بوگءَ بنا کنت ءُ ھمے منارینگ ءِ کوشست ءَ کنت کہ من ھم یک میان استمانی تاکتے آں، بلے نیوکلیئر تاکت جوڑ بوگ ءِ واستا پرانس ءِ دیم ءَ لھتیں جیڑہ ودی بوت آ ایش اَت اَنت کہ کجام زمیں ءِ سر ءَ وتی نیوکلیئر چکاس بکنت چشکہ پرانس ءَ اے سما اَت کہ من وتی زمین ءِ سر ءَ ایشاں کُرت نہ کن آں پرچا کہ ایشی ءِ مزنیں نکسان ءُ تاوان ھست اَنت گڑا ایشی ءِ توجیل ءِ واستا پرانس ءِ وتی کالونی درچت اَنت ،کہ ایشی ءِ توک ءَ ولی الجیریا ءُ دومی french plynesia ات ۔ چونیا الجزائر چہ 20 کرن ءَ پرانس کالونی بیت ءُ پرانس مدام ایشی ءَ وتی بھر لیک اِیت بلے الجزائر نندوکیں مردم چہ بندات ءُ زورگیر ءِ ھلاپ ءَ جھد کن اَنت ءُ 1954- 62 یک مزنیں کچے ءَ ترندیں سیاسی ءُ سلاہ بندیں جنزے جنزین اَنت ءُ ھمے وھد ءَ وتارا آجو کن اَنت، بلے ھمے وھد ءَ بزانکہ 1960 پرانس وتی اولی نیوکلیئر چکاس ءَ سارا ڈزرٹ sahara desert کنت ,چشکہ اے وھد ءَ پرانس تاکت وریں استان بیت ءُ الجزائر مردمانی گور ءَ اییچوں تاکت نیست اَت کہ پرانس ءِ دیم ءَ بوشت اَنت گڑا پرانس ءِ واستا اے چیز ارزان بیت کہ وتی سرجمیں ایٹمی چکاس لوٹ ءَ ھمے زمین ءِ سر ءَ پورا بکنت۔ چشکہ UN رھبند ءِ رد ءَ کجام ھم جاہ 200 کلو میٹر اگاں آبادی نشتگ اود ءَ ایٹمی چکاس کنگ رزا کسرا ھم نیست بلے وھدے ما اے جاہ ءِ سرا کہ پرانس وتی ایٹمی چکاس ءَ کنت اود ءَ بلاھیں آبادی یے آباد اَت۔

پاکِستان ءُ نیوکلیئر کالونیزم

اَنچش کہ برز ءَ ما نئوکلیئر کالونیزم ءِ بابت ءَ گپ جتگ اَت گڑا ھمے داب ءَ پاکستان ھم نوآبادیاتی اے سلاہ ءِ کارمرزگ ءَ دومی استانی رد ءَ ھوار اِنت کہ آئی ءِ جتائیں جتائیں ترز ءُ تریکان بلوچ ءِ سر ءَ اے نیوکلیئر کالونیزم ءِ سلاہ ءَ کارمرز کتگ ءُ کنگ ءَ انت۔ پاکستان 27 مارچ 1948 ءَ بلوچستان ءِ سر ءَ زوانسری کوزہ کنت کہ آ بلوچ راج ءِ لوٹ ءُ منشا ءِ چپ بیت کہ آئی ءِ ھلاپ ءَ بلوچ روچ ء اول ءَ داں زورگیری ءِ ھلاپ ءَ جنگ دانت ءُ گَھگیری ءَ وتی بندات کنت۔ دومی نیمَگ ءَ استان ھم ھر وھد ءُ دوراں وتی زوراکیانی کساس ءَ مٹ ءُ بدلی ءَ گوں ، گیش ءُ توانگر کناں انت۔ کہ جتائین وھد ءُ باریگاں استان ءَ جتائیں وڑ ءُ ڈول ءَ بلوچ ءِ سر ءَ زالمی ءُ زوراکی کتگ کہ آیانی درچ بلوچستان ءِ سر ءَ کوزہ ءَ بگر داں روچ ء مرچی برجم انت۔ نیوکلیئر کالونیزم ءِ دومی درورانی رد ءَ پاکستان ھم وتی زوراکیانی سیمسراں سر بیت ءُ زورگیری ءِ اے شوربندی ءَ بلوچ ءُ آئی ءِ سرزمین ءِ سر ءَ کاربند ایت کہ آئی ءِ اندر بلوچ سرڈگار ءِ سر ءَ یورینم ءِ داب تابکاریں ایلیمنٹانی کشگ ءُ تانکاریں کچرانی ھما آبادی ءِ کش ءُ گوراں دور دیگ ءَ ھوار نیوکلیئر سلایاں بلوچ سرزمین ءِ سر ءَ چکاسیگ سرجم ءَ ھمے درچ ءِ بھر انت۔ استان ءِ اے امل سرجمیں آئی ءِ گپتماناں پدر کنت آئی ءِ سازَیتگیں پہ لس بلوچ ءِ ریپینَگ پہ بلوچ ءِ آجوئی ءِ لوٹ ءِ چیر ترینگ ءَ پرچا کہ استان مدامی ھمے اسپانکانی شنگ کنگ ءَ گوں مشکول گندگ بیت کہ بلوچ آجوئی ءِ لوٹوک بس لھتے بلوچ ناراز انت کہ آیانی لھتیں بُنکی لوٹ پورو کنگ نہ بوتگ انت بلے چو نہ انت استان ءِ اے دابیں بلوچ کُشیں شوربندی وت آئی ءِ زورگیر ءِ تب ءَ پیش دار انت کہ آ تھنا بلوچستان ءَ وتی دوستگیں کالونی ءِ چم ءَ چار اِیت ناں کہ آئی ءَ پہ بلوچ مھلوک ءَ مھر ھست نا کہ ھُدا سرزمین گوں۔ آ بس بندوک انت گوں وتی نپانی رکینگ ءُ ھمے نپانی گرگ ءَ بلوچ مھلوک مر ایت ھم آئی ءِ ھچ پروا نیست بلوچ گلزمین پہ نندگ ءَ سّازگار نہ بیت ھم آئی ءَ مورے ھم گوش ءَ نہ وارت۔ اگاں ما نوآبادیاتی نزام ءِ اندر ءَ زورگیر ءِ تب ءَ بچارین ءُ بوانیں گڑا مارا سرجم ءَ ھمے داب ءَ گندگ ءَ کیت چوکہ پاکِستان انت۔ چونیا استان اے نیوکلیئر ءُ ایٹمی ٹیسٹان ھما جاہ ءَ کن انت کہ آیانی وتی مہ بیت بزانکہ ھما جاہ ءَ کہ گوں ھُدائی مردماں آیا دوستی مہ بیت یا ھما جاہ ءَ کہ اود ءَ آباد ءِ جند مہ بیت پہ درور پَرانس ءُ برطانیہ ءَ اے وھد ءَ داں وتی زمین ءِ سر ءَ یک ھم ٹیسٹے نہ کتگ ھر ٹیسٹے کہ آیاں کتگ گڑا وتی داشتگین کالونیانی اندر ءَ کتگ انت انچچ کہ بازیں درورے برز ءَ نبشتہ ات۔ نوں پاکستان ءِ نکوکلیئر تراکانی بلوچ سرزمین ءِ سر ءَ چکاسیگ ءُ یورینم مائینگ ءُ ڈمپینگ آئی ءِ پہ بلوچ ءَ بگز ءُ نپرتاں ابید آئی ءِ زورگیری تب ءَ پیش دار ایت کہ آئی ءِ کر ءَ بلوچستان بس یک ٹیسٹینگ گراؤنڈے۔

استان ءِ بلوچ سرزمین ءَ یورینم مائینگ پلانٹانی جَنگ۔

پاکستان 11 اگست 1955 اَمریکَہ ءِ Atom for peace گامگیج ءِ بھر بیت کہ آئی ءِ تہ ءَ چہ ایٹم ءُ نیوکلس ءَ ریکٹیرانی وسیلہ ءَ انرجی گرگ ءُ آ انرجی ءَ پہ انسان ءُ ملک ءِ شریں آکبت ءَ پہ کارمرزگ بیت۔ اے پروجِکٹ ءَ اَمریکہ 1953 ءِ وھد دیم ءَ کار اِیت ءُ پاکِستان دو سال ءَ پد آئی ءِ بھر جوڑ بیت پرچا کہ اے وھد ءَ پاکستان نوک جوڑ بوتگ ءُ اَمریکَہ ءِ وڑیں تاکتے نزیک بوگ پہ پاکستان ءَ استانکی وجود ءِ دارگ ءَ پہ لوٹ ءِ بیت
ھمے داب ءَ پاکستان 1956 ءَ Pakistan Atomic Energy Commission (PAEC) جوڑ کنت کہ آئی ءِ کار نیوکلیئر فیزن ریکیشن ءَ چہ انرجی جوڑ کنگ بیت کہ آئی ءَ پد 1960s ءِ دَھک ءَ پاکستان ڈیرہ غازی خان ءُ کوہ ءِ سلیمان ءِ ھند ءُ دمگاں یورینم پد جنت۔ پہ یورینیم ءِ کشگ ءَ ھمے دمگاں شت mining plants کہ آئی ءِ اندر ءَ بگلچور ، ڈیلانہ ، نّگرنائی دگہ بازیں ھند ءُ جاہ ھوار اِنت ھمے جایاں جَنگ بنت ءُ ھمے رد ءَ وھدے پاکستان وتی project 706 ءَ بندات کنت گڑا 1977 ءَ چہ بگلچور ءَ یورینم ءِ کشگ بندات کنگ بیت۔ استان وتی لوٹ ءُ زلروتانی ھساب ءَ یورینم کشگ ءِ کار ءَ تیز کنت کہ آئی ءِ تہ ءَ کوہ ءِ سیلمان رینج ءِ جتائین ھند ءُ دمگ ءَ یورینم کشگ کار تیز کنگ بیت۔ ھَدا در کَپوکین یورینم U-235 ءُ U-238 کہ یُلوکیک ءِ نام ءَ زانگ بیت کہ آیاں ھوار Radium ءُ polonium ھم مزنین کچے ءَ درکپ ایت۔ گُشگ بیت کہ سالانہ 25000kg یورینم چہ اے جایاں کشگ بوتگ۔ نوں اینچو مزنیں کساسے ءَ تابکارین ایلمنٹ کہ کشگ بنت ءُ دومی پد ءَ استان ءِ نیمگ ءَ چہ نا اے مائینگ ءِ واستا چوشیں ھاسیں پَھریز ءِ کنگ بوتگ کہ اے تابکاری اسر چاگرد ءِ سر ءَ دارگ بہ بنت ھمے سوب بیت کہ تابکاری سرجمیں ھند ءُ دمگ ءَ سانمند کن انت۔ ھمے داب ءَ وھدے پاکِستان وتی نیوکلیےر سلایاں بلوچستان ءِ دلبند ءَ چکاس ایت گڑا آئی ءَ پد ھکومت ءِ رد ءَ 2000 ءَ بگلچور ءِ مائینگ سائیٹ بند کنگ بیت ءُ دو سال ءَ پد تونسہ شریف ءِ گیش ءُ گوراں یورینم کشگ ءِ کار بندات کنگ بیت ءُ ھما جایاں کہ یورینم کشگ ءِ کار پیشتِر ءَ بند کنگ بوتگ اَت آ جاہ پہ ھمے مائینگ پروجِکٹ ءِ تابکاریں گند ءُ کچرا چگل دیگ پہ کارمرز کنگ بیت۔ ھمے یورینم ءِ باکیات ءُ کچرا کہ انچو بے گار ءُ گور دور دیگ بنت گڑا آیانی تابکاریانی اسر کر ءُ کش ءِ آبادی ، ورگ ءُ وردن ، دلوتان ھوار ماھول ءِ سر ءَ کپ انت کہ آئی ءِ اندر ءَ کِر ءُ کش ءِ جاندَار ءُ دلوتانی نادراہ بوگ ءُ مِرگ ، کاہ ءُ بوچ درچک ءُ دارانی نہ رودگ ءُ ھُشک تریگ، آپ ءِ اسرمند بوگ ءَ ھوار مردمانی جتائیں جتائیں ویل ءُ بے الاجیں بیماریانی آماچ بوگ ھوار بنت۔ ھمے وڑ ءَ تابکاریانی اسر سرجمیں دمگ ءَ وتی انگیر ءَ چن انت درائیں الاکہ چہ ھمے اسراں سانمند بیت کہ ایشی ءَ پد ھندی مردم 2005 ءِ وھد ءَ ھمے گند ءُ کچرایانی بے گار ءُ گور چَگَل دیگ ءِ سرا آمیدگِس ءَ PAEC ءِ ھلاپ ءَ پیٹیشن دئینت کہ ھمے مائینگ پروجِکٹ ءِ گند ءُ کچرا انچو پہ دیم آبادی ءِ کر ءُ کشاں چگل دیگ مہ بنت بلکیں راھبندی رد ءَ دوسد پٹ ءَ چہ گیش زمین ءِ اندر کَل کنگ بہ بنت دانکہ ھندی مھلوک چہ آیانی ساناں بہ رک ایت بلے PAEC وتی نمائینگانی وسیلہ کوٹ ءَ گُش ایت کہ یورینم ءِ گند ءُ کچرا انچو پہ دیم دور دیگ بوگ نہ انت بلکیں ما آیاں کل کنگ ءَ آں بلے ھندی مردم ءِ گپے باور کنگ ءَ پہ ھچ وڑ رازی نہ بنت پرچا کہ ھمے ھند ءُ دمگاں کہ مائینگ کنگ بوگ انت آ سرجم ءَ ٹٹ جُنگ بوتگ ھر ھام ءُ ھاس آ جاہ ءَ شُت نہ کنت ءُ کسے اگاں روگ بلوٹ اِیت ھم آ رزا دیگ نہ بیت دانکہ استان ءِ ھمے سیاھیں رنگ کِسی دیم ءَ پدر مہ بیت ءُ ھمے چیز رکارڑ کنگ مہ بنت۔ اے استانی بلوچ دزمن پالیسی ءُ پروجِکٹ ءَ باریں چینچو بلوچ بیران کت ءُ چینچو نادراہ کس زانت کت نہ کنت ءُ آیاں چہ اندر ءَ سک باز گیش ھر روچ پہ وت ءَ مرگ لوٹگ ءَ انت دانکہ آیانی چہ ھمے ازیتناکیں شومک ءَ نجات برس ایت۔ اگاں ھمے تابکاریانی سوب نادراھی ءُ مرگ ءِ کیس چارگ بہ بنت کہ آیانی سر ءَ چوشیں ھاسیں کارے نہ بوتگ پرچا کہ استان وتی ھر بوتگیں کوشِست ءَ کنگ ءَ انت کہ ھمے کیس رکارڑ کنگ مہ بنت بلے اگاں اَندازَگ ھساب ءَ گُشگ بہ بنت گڑا اے شُومک ءُ دومی تابکاریانی سوب ءَ بوتگیں نادراھی کیس لکھانی اندر اِنت آ کہ آئی ءَ چہ ما ملتان ءِ یک شومکے ءِ نادراھجاہ کیساں چہ دیست کناں کہ آئی ءِ کر ءَ اے وھد ءَ داں پنچ ھزار ءَ گیش شومک ءِ کیس رکارڈ ھست اِنت۔ چہ اے یکیں نادراھجاہ ءِ رکارڈاں چہ اندازگ جَنگ بیت کہ استان ءِ اے یورینم مائینگ ءُ ڈمپنگ شوربندی ءَ چون بلوچ مھلوک سانمند کتگ کہ لکھانی کساس ءَ بلوچ استان ءِ داتَگیں ویلانی آماچ انت کہ سرجم ءَ بلوچ چُکّچینی ءِ درچ اِنت۔

استان ءِ بلوچ سرزمین ءَ جوھری تراک

ھمے رد ءَ 18 مئی 1974 ءَ وھدے ھندوستان اِندر ءَ گاندی ءِ ھکومت ءِ وھد ءَ وتی نیوکلیئر سلاھاں چکاس اِیت گڑا پاکِستان ایشی ءَ پہ وت ءَ بِھارے سرپد بیت پرچا کہ ھندوستان ءُ پاکستان ءِ دژمنی چہ پاکستان ءِ جوڑ بوگ ءَ بندات بیت ءُ ھمے روچ ءَ داں یکے دومی ءِ استانکی وجود ءَ پہ دَنتان درش اَنت ءُ یکے دومی ءِ مستریں دژمن زانگ بنت۔ ھندوستان ءِ اے تراک پہ پاکستان ءَ بِھارے ءَ ابید وجودی ھترہ بیت پرچا کہ ھندوستان ءِ اے تراک دوئیں ملکانی میان ءَ تاکت ءِ سنگ ءَ یک دیم کنت اَنت کہ آ سرجم ءَ ھندوستان ءِ نیمَگ ءَ بیت۔ دومی دیم ءَ آ وھد ءِ پاکستان ءِ سر وزیر زولفقار علی بٹھو بیت کہ ھندوستان ءِ جوابی ءَ پہ اے سلاہ ءِ جوڑ کنگ ءَ وتی چن ءُ لانچ ءَ بندات کنت ءُ کدیر خان نامی ئیں سائینسدان چہ اولینڈ ءَ لوٹائینیت ءُ ھمے کار ءِ زمہ واری ءَ دنت۔ پرچا کہ اے پروجِکٹ ساری ھم پاکستان ءِ اندر ءَ جنزگ ءَ بیت بلے ھندوستان ءِ اے تراکاں گوں بٹھو وتی کار تیز کنت ءُ راولپنڈی ءِ یک کَسانیں جاہ کئوٹہ کہ ھُدا اے پروجِکٹ ءِ بنجل جوڑ کنگ بیت کہ آئی ءِ نام Khan Research laboratories (KRL) ءِ نام ءَ زانگ بیت کہ آ PAEC ءِ چیر دستی ءَ کار کنت بلے دیمتر ءَ ڈاکٹر چہ کدیر خان ءِ سروزیر بٹھو ءَ ارز کنگ ءَ پد KRL چہ PAEC ءِ چیردستی ءَ درکشگ بیت ءُ آئی ءِ چک ءُ تان ءِ زمہ واری سرجم ءَ PMO ءِ چیر ءَ کیت۔ اے ادارہ ءِ مسترین ءُ بُنکی کار پہ استان ءَ نءُوکلیئر سلاہ ءِ جوڑ کنگ بیت کہ پہ اے پروجِکٹ ءِ واستا مستریں لوٹ یورینم بیت کہ آ چہ بلوچ سرزمین ءَ در کنگ بیت کہ آ yellowcake گُشگ بیت اے یورینم ءِ بندات دروشُم بیت کہ آ یورینم آکسائیڈ ءِ مکسچرے بیت۔ کدیر خان کہ چہ اولینڈ ءَ آرگ بیت گڑا آ وتی ھمرائی ءَ یورینم ءِ ساپ ءُ پلگارگ ءِ نوکین ٹیکینک ءِ ھم گوں وت کار اِیت گوں کہ آئی ءِ وسیلہ ءَ Uranium enrichment کنگ بیت پہ سلاھانی جوڑ کنگ ءَ۔ انچوش کہ پہ اے سلاھاں جوڑ کنگ ءَ پاکستان ءِ یورینم ءِ لوٹانی پورو کنوک یکے بلوچ گلزمین بیت ءُ دومی لیبیا بیت آ وھد ءَ ھاکم گداپی گوں پاکستان ءِ سر وَزیر بٹھو ءَ سک باز نزیک بیت ءُ مالی کمک ءَ ھوار یورینم ءِ ھم بائین کچے پاکستان ءَ دنت پہ ھمے امیت ءَ کہ باندہ پاکستان منی کمک ءَ کنت پہ ھمے سلاہ ءِ جوڑ کنگ ءَ۔ انچوش کہ اے پروجِکٹ بٹھو ءِ وھد ءَ بندات کنگ بیت بلے بٹھو داں دیراں سروزیز نہ بیت ءُ 1977 وھد ءَ ضیا الحق آئی ءِ بندیگ کنت ءُ ملک ءِ تہ ءَ پوجی ھکومت کار اِیت کہ ایشی ءَ پد لیبیا ءِ گوں اے پروجِکٹ نزیکی ھم داں ھمد ءَ آسر بیت ءُ لیبیا ءِ سرجمیں سائنسدان چہ پاکستان ءَ در کنگ بنت بلے ایشی ءَ رند ھم نیوکلیئر سلاہ جوڑ کنگ ءِ کار اوست ءِ آماچ نہ بیت ءُ 1984 ءَ داں پاکستان وتی سلاھاں جوڑ کنت بلے آئی ءَ پد پاکستان ءِ وڑیں استان ءَ پہ جاور سازگار نہ بنت کہ آ وتی نیوکلیئر ٹسٹاں کت بکنت۔

11 ءُ 13 مئی 1998 ءَ وھد ءِ ھندوستان اٹل بھاری واجپائی ءِ ھکومت ءِ دور ءَ یک برے پد ءَ وتی نئوکلیئر سلاھاں چکاس اِیت گڑا پاکستان ءَ آس لگ اِیت۔ ھمے تاکتے یک سنگینی کہ 18 سال ءَ پیش بنا بوتگ اَت ، پاکستان ءِ وھد ءَ پہ وت ءَ مورے سرپد بیت کہ وھد ھمیش اِنت کہ ھندوستان ءِ ھمرائی ءَ ما ھم وتی سلاھاں بہ چکاساں ءُ تاکت ءِ ساھیم ءَ ھمسنگ بکن اِت۔ چوناھا اے دابیں نیوکلیئر سلاھانی چکاسیگ ءَ استان ھچ بر وتی زمین کارمرز نہ کن اَنت ءُ اگاں کناں گڑا اَنچیں جاہ ءَ کنگ بنت UN ءِ رد ءَ کہ آ تراکانی دوری چہ آبادی ءَ دوسد کلو میٹر بہ بیت بلے پاکستان ءِ واستا جیڑھے نہ بیت پرچا کہ آئی ءِ کر ءَ بلوچستان نامیں ٹیسٹینگ گراؤنڈ موجود بیت پرچا کہ ناں کہ پاکستان ءَ پہ چاگی ءِ بلوچ مھلوک انچو ارزشت دار بیت نا کہ بلوچ ءُ بلوچستان کہ پہ آیاں رکینگ ءَ پہ استان وتی سوکی بہ کنت۔ بلوچستان ءِ ایردست کنگ ءَ داں روچ ء مرچی استان ءَ ھر وھد ءُ باریگ ءَ وتی جنگی ءُ پوجی سلاہ بلوچ ءُ بلوچ سرزمین ءِ سر ءَ کارمرز کت اَنت کہ آئی ءِ تہ ءَ استان جتائیں توپک بہ بنت ، جنگی جتائیں جھاز بہ بیت یا وڑ وڑیں ٹوپ ءُ بمب سرجم ءَ بلوچ ءُ آئی ءِ سرزمین ءِ سر ءَ الم چکاسیگ بوت انت، گڑا نوں کہ باریں نیوکلیئر سلاھانی ٹیسٹ کنگ ءِ کیت، ھمے داب ءَ استان دگہ دیم ءَ دست ءُ پادے ھم نہ جنت ءُ بلوچستان آئی ءِ دیم ءَ چو درپشوکیں سُھیل ءَ زاھر بیت۔ اَنچوش گُشگ بیت کہ پاکِستان وتی نیوکلیئر سلاھانی جوڑ کنگ ءَ چہ سک باز پیش وتی ٹیسٹینگ گراؤنڈ ءَ گچین کنت کہ 1976 ءَ نوک استان ءِ project706 کہ بندات بیت کہ آئی ءِ کار پہ استان ءَ نیوکلیئر سلاہ جوڑ کنگ بیت ھمے وھد ءَ بلوچستان گچین بیت ءُ جوڑ بوؤکیں نیوکلیئر سلاھانی ٹیسٹ کنگ ءِ ھاتر ءَ ھمے وڑ ءَ وَھدے ھندوستان وتی سلاھاں چکاس اِیت گڑا پاکستان پہ جوابی ءَ 17 روچ ءَ پد بزانکہ 28 مئی 1998 ءَ 3:15 pm ءَ پَنچ تراک چاگی ءِ دلبند کوہ ءِ راسکوہ ءَ کنت۔ اے تراکانی کنگ ءَ گوں استان شاتکامی کنت کہ ما جھان ءِ ھپتمی ایٹمیک تاکت جوڑ بوتگ اَنت بلے ھمے ساھت ءَ بلوچ راج ءُ ھاس چاگی ءِ مھلوک اندوئیں ارساں گلگل کنگ بنت پرچا کہ اے تراکاں گوں بلوچ ءُ بلوچ گلزمین ءَ یک دامی ٹپے لگ اِیت کہ آئی ءِ بلوچ راج ھچ بر شموشت کت نہ کنت۔ بلوچ راج ءُ چاگی ءِ ھندی مردم ھمے تراکانی ترس ءُ لرز ءِ اندر ءَ بنت کہ دو روچ ءَ پد کوہ ءِ کمبران ءَ استان پد ءَ دو تراک کنت۔ استان ءِ جوھری تراکاں پد چاگی ءُ کر ءُ کش ءِ مھلوک ، مال ءُ دلوت ، ور ءُ رردناں ھوار سرجمیں ماھول ھم سانمند بیت کہ آئی ءَ پد ھمے تابکاری وتی ھمرائی جتائیں جتائیں نادراھی کار ءَ اَنت گوں کہ آ پہ بلوچ ءَ ناسناس بنت۔ اے نادراھی اندر ءَ سِل ءِ شومک ، جگر ءِ نادراھی، دم ءُ پُپّانی نادارھی سک باز مکلھلوک ءَ سانمند کن اَنت بلے اے نادراھیاں گوں ھوار زالبولانی ھاسیں ویلاں miscarriage ءُ چیریں جاھانی ھاسیں نادراھی سک باز ھندی مردماں تاوان دینت ءُ اے ویل ءَ چہ پد نوک پیداک بوتگیں زَھگانی پالج ءُ لنگ ءُ منڈ بنت سک باز گیش بیت کہ داں روچ ء مروچی یکشل مھلوک ءَ سانمند کنگ ءَ اِنت۔ ایشاں ابید استان ءَ مُورے ماں گوشاں نہ وارت کہ بلوچ مِرگاں ءُ ھر روچی بنیات ءَ ازیت ورگاں کہ پہ آیاں شریں نادراھجاہ ءِ جوڑ بکنت بلے انچوش کہ ما ساری گُشتگ اَت اے سرجم ءَ استان ءِ بلوچ چُکچینی ءِ درچ اِنت کہ زورگیراں پاکستان ءَ چہ پیش وتی کالونیانی اندر کارمرز کُتگ اَنت۔ من سرپد باں کہ بلوچ راج نا اے استان ءَ چہ امیت دار اِیت ءُ نہ کہ ساری داشتَگ کہ آیاں آسراتی دنت بلے اے امل ءُ بلوچ کُشیں استانی پالسیانی سر ءَ ھبر کنگ ءَ گوں ما استان ءِ اسپانکاں پروش دات کن اَنت کہ استان ءَ گوں وتی جتائیں ادارہ ءُ گپتمان ءَ بلوچ ءَ داتگ انت مارا سرپد بوگ لوٹ اِیت استان ءَ مدامی بلوچ ءُ بلوچستان وتی کالونی ءِ چَمّ ءَ چار اِتگ ءُ نوں مارا ھم زانگ لوٹ اِیت کہ ایردستی در آیگ ءِ راہ کجام اِنت دانکہ اے ایردستی بلوچ ءِ سر ءَ ھست اِنت استان ءِ اے پیمیں بلوچ کُشیں شوربندی دائم ھمے داب ءَ بلوچ ءِ سر ءَ مان اَنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت- 

شھناز! کوھانی شیرزال

نبشتہ کار: رُژن بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

بلوچستان ھما دیار اِنت کہ آئی ءِ ماتاں وتی بچ لیلوھانی جاہ ءَ گِھگیری ءِ سوج داتگ اَنت ءُ آشوبی نازینکاں گوں واب گیتکگ اَنت۔ ھود ءِ جنکاں وتی منگلیکاں چہ گیش وتی ننگ ءُ ناموس، وپاداری ءُ آجوئی دوست داشتگ اَنت۔ آئی ءِ کوہ کرناں چہ بے توار اُوشتاتگ اَنت ءُ ھمے بے تواریں کوھانی سینگ ءَ یاگی اِیں جنگولانی ھزاراں کسہ کلّ اَنت۔ ھمے رِیکستگ ءُ اَبیتکیں کوھانی نیام ءَ یک توارے راج ءِ گوشاں کپت ءُ یک نوکیں نامے راجدپتر ءِ تاکانی سر ءَ نبشتہ کنگ بوت۔۔۔ آ نام اَت شھناز بلوچ۔

شھناز تھنا یک نامے نہ اِنت، بلکیں بلوچ سرڈگار ءِ ھما شیرزال اِنت کہ آئی ءَ تُرس ءِ سانکل سستگ اَنت ءُ گُلامی ءِ تھاریں شپاں آجوئی ءِ کندیل بلینتگ اَنت۔ آ ھما شیرزالانی وارس اِنت کہ آیاں زوراکی ءِ دیم ءَ سر جھل نہ کُتگ۔ شاری ءِ ھمّت، سمیہ ءِ وپاداری، ماھل ءِ دیمھونی، بانک کریمہ ءِ سما، زرینہ، یسمہ، ھوا، مریم، ھتم ناز ءِ کرد شھناز ءِ تھانگ ءَ ساہ زورگ ءَ اَنت۔

وھدے یک راجے گُلامی ءِ سانکلاں گوں بندوک بہ بیت گُڑا ھما سامراجی تاکت زالبولاں نزور، بے واک ءُ چاگردی چِست ءُ اِیراں چہ دُور دارگ ءِ کوشست ءَ کنت۔ نیکراہ، دودمان ءُ ننگ ءُ ناموس ءِ نام ءَ زالبولاں راجمانی سما ءَ چہ اَنچو زبھر کنت، کہ آ زوراکی ءِ بِگیر ءَ توار چست کُت مہ کن انت۔

بلوچستان ءِ ساچ ءَ وھدے گوکرت ءُ شوروھانی بوہ ءُ باس شنگ ءُ تالان بوت، وھدے بلوچ مات وتی زھگانی ودار ءَ زمین ءِ میار بوھان بوت اَنت۔۔۔ وھدے ھر گس ءِ دروازگانی دپ ءَ تُرس چو سپاھیگ ءَ میلانک بوت گُڑا شھناز ءَ بے توار بوھگ ءِ جاہ ءَ گھگیری ءِ نمیرانیں کِشک گچین کُت۔ آ وتی براتانی ھمکوپگی ءَ اُوشتات ءُ ھمے پیشداشت کہ بلوچ زالبول تھنا درد سگگ ءِ ھاتر ءَ ودی نہ بوتگ اَنت بلکیں آ زُلم ءُ زوراکیانی بگیر ءَ اُوشتگ ءُ جنگ کنگ ھم زان انت۔

آ کوھانی شیریں جنک اِنت، پمیشکا آئی ءِ ھوسلہ چو سیاھیجی مُھکمیں کوہ ءَ بُرز اِنت۔ آئی ءِ چمّانی تہ ءَ آجوئی ءِ واب ءُ گالوار ءَ آشوب ءِ توار جکسگ ءَ اِنت۔

شھناز ءَ زانتگ اَت، اگاں گُلامیں راجانی جنک سما ءُ زانشتی ھساب ءَ پاد بیاھنت گُڑا سامراج ءِ ایوان لرز اَنت۔ ھمے سوب اِنت آئی ءَ کتاباں چہ سما در بُرت ءُ توپک گچین کُت۔ آئی ءَ بلوچ جنک تُرس ءِ ساھگ ءَ چہ کش اِتنت ءُ ھوسلہ ءُ ھاٹیگ دات انت۔

گش انت لَھتیں کارست راجدپتر نہ وان انت، بلکیں وت راجدپتر جوڑ بنت۔ شھناز ھمے کارستاں چہ یک کارستے۔ آ ھما درستیں بلوچ شیرزالانی چیدگ اِنت کہ آیاں زُلم، جبر ءُ نہ انساپی ءِ بگیر ءَ مھکمی ءَ اُوشتاتگ اَنت۔

شیرزالیں شھناز ءِ کرد تھنا یک جنگولے ءِ نہ اِنت، بلکیں آ یک سرجمیں زرمبشت ئے، یک زندگیں چیدگے ءُ آ ھما رھشونیں کہ وتی مکسد ءِ سرجم کنگ ءَ ھر وڑیں سکّیانی دیم ءَ گوں ھمت ءُ دلیری ءَ اُوشتیت ءُ ھر وڑیں دیمھونی دیگ ءَ جاڑیگ بیت۔ آ وتی اَھد ءِ ھما چراگ اِنت کہ آھوکیں پدریچ ءَ نوکیں راھانی ڈس ءَ دنت۔

لبزانکی دُنیا ءِ تہ ءَ بازیں کارست وتی گواچن ءَ چہ گیش چیدگی دروشم ءَ زندگ ماننت۔ شھناز بلوچ راجی زرمبشت ءِ ھما کتاب اِنت کہ انگت نہ سرجم اِنت۔ آئی ءِ تاکدیم نوک نبشتہ بوھگ ءَ اَنت۔ اِشی ءِ گالانی معنا گوستانک ءِ دست ءَ اِنت۔ باند ءَ اِشی ءَ راجدپتر وت پدّر کنت کہ آھوکیں پدریچ شھناز ءَ کُجام سرنام ءَ دنت۔ بلے ما اِینچو زانیں کہ بلوچستان ءِ راجدپتر ءُ راجمانی باوست ءِ تہ ءَ آ یک جوانیں درورے جوڑ بوتگ۔

شھناز ءِ کسہ تھنا یک مردمے ءِ کسہ نہ اِنت، بلکیں یک زورگپتگیں دیارے ئے، یک پدریچے ئے ءُ یک زرمبشتے ئے کسہ اِنت۔ ھردیں تیاب ءَ چہ چِست بیتگیں گوات کوھاں امباز کن انت گُڑا بلوچ ءِ جنگ بے توار نہ بیت ءُ داں آجوئی یکشل ءَ ھمے داب ءَ روان کنت۔

شھناز دابیں کارست مارا ھمے درس ءَ دینت کہ آجوئی ءِ جنگ تھنا مردیں آدمانی جنگ نہ اِنت بلکیں ھما مُچ بلوچ شیرزالانی ھم جنگ اِنت کہ آ گُلامی ءَ کبول کنگ ءَ جاڑیگ نہ اَنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-

بلوچ لبریشن آرمی ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ وتی آفیشل چینل ھکل ءَ شال ءَ پوجی شٹل ریل ءِ سر ءَ بوتگیں جندندری بلال شاہوانی پنام ءِ سائیں ءِ تامری کلوہ شنگ کتگ ۔

تامر ءِ تہ ءَ اے ھم نبشتہ انت کہ پاکستانی پوج ءِ سر ءُ پرانی سر ءَ نگاہ ایرکنوکیں زراب یونٹ ءِ انٹلی جنس ءُ بی ایل اے مجید برگیڈ ءِ جندندر بلال شاھوانی ءَ پاکستانی پوج ٹوھیں دکے جتگ ۔

دیمتر ءَ اے ھم نبشتگ کہ مشکاپ ءَ جاپر ایکسپریس ءِ ھائی جیکنگ ءَ پد پاکستانی پوج ءَ وتی سر ءُ پر مٹ کتگ انت ءُ شال کینٹومنٹ بگر تاں بازار ءِ تہ ءَ چمن پاٹک ریل اسٹیشن ءَ شٹل ریل کارمرز کنگ بندات کتگ ، اے شٹل ریل چد ءُ پیسر ءَ ھم نشانگ کنگ بوتگ کہ آ شھر ءِ بنجاھی ریل اسٹیشن ءَ سر بہ بیت ۔

شال اُرش ءَ ساری اُرش ءَ کارمرز بوتگیں گاڑی ءَ سواریں بی ایل اے مجید بریگیڈ ءِ جندندر بلال شاھوانی گوش ایت کہ سنگت من وتی سواری ءَ سواراں پہ دژمن ءَ ائید ءِ سوگات ءَ برگ ءَ آں ، بازیں وھدے بیت کہ ھمے ودار ءَ بوتگاں ، سے ماہ انت نوں دژمن ءَ اے کلوہ ءَ دئیگ ءَ اوں ۔

آ گوش ایت کہ ٹوھیں ڈک ءِ جنگی ایں ، جنگ برجاہ ایں چہ راج ءَ ھمے گوشگ لوٹ آں کہ بیا انت اے جنگ ءِ بھر جوڑ بہ بنت شھیدانی نام ءَ کربان کہ آیاں وتی کرتن ءَ چہ راج پھمینتگ ءُ وت شتگ ءُ ٹکر ٹکر بوتگ انت ۔

وتی کلوہ ءَ آ گوش ایت دژمن ءِ ھمرائی ءَ گوشگ لوٹاں کہ ھر وڑیں ایٹمی تاکت ءِ بہ بیت پاکستان ، چین ھرکس بہ بیت ۔ بکول ءِ جنرل اسلم ئیگ ءَ” وشی ءَ ھچ کس چہ مئے وتن ءَ یک ڈوکے برت نہ کنت بلے ھئو مئے نزوری ، نالائکی برت کن انت اگاں ناں ھچ برت نہ کن انت ۔

تامر ءِ دگہ ندارگی ءَ وتی گڈی کلوہ ءَ جند ندر گوش ایت کہ درساں پیش ڈیھے نمیرانیں سراں دروت ، من کربان باتاں آیانی پادانی چیر ءِ ھاکانی کہ آیاں پہ آوکیں پدریچ ءِ ھاتر ءَ وت ءَ کربان کتگ ، مئے ھر یک نمیرانیں سرے ءَ وتی گپ جھان ءَ سر کتگ کہ تو مئے یک ڈوک ءِ برت نہ کن ئے ۔

آ گوش ایت کہ آ ھرکس بہ بیت ، چین ، پاکستان. یا جھان ءِ ھر وڑیں تاکت ءِ بہ بیت تاں ھما وھد ءَ بلوچ ءِ رزا نہ بیت چریشاں چہ ھچ برت نہ کن انت ءُ راج درست ءَ سرپد ایں ۔ مئے ھر یک ورنایے دیمھونی داتگ ءُ اے کلوہ داتگ کہ اے ورنا پرچا دیمھونی دیگ ءَ انت ۔ ما دراہ سرپد ایں کہ یک ھنچیں زورگیرے کہ آئی ءِ ھچ گوستانک ءِ نیست پنجاپ ءِ ھچ راجدپترے نیست ۔

دیمتر ءَ گوش ایت بژن ھمیش ایں کہ ھمائی ءَ وتی راجدپترے نیست ھمائی ءَ راجدپتری ڈیھے کبزہ کتگ ۔ مئے ھر یک نمیرانیں سرے ءَ راج ءَ ھمے کلوہ داتگ کہ بگیر توپک ءُ جنگ ءَ مئے ڈیھ ءَ ایمنی اتک نہ کنت ، زورگیر ءِ در کنگ ءَ وتی دیمھونی دیگ کپ ایت ۔

جند ندر بلال گوش ایت کہ وتی ھون ریچگی انت اشی ءَ ابید مئے گور ءَ دگہ ھچ نیست ۔ ما اے گپ ءَ دراہ سرپدیں کہ پاکستان مئے مال ءُ مڈیانی برگ ءَ ھوار مئے چک چینی ءَ کنگ ءَ انت ۔ پاکستانی پوج ، ایپ سی ، سی ٹی ڈی ھر روچ مارا ھر روچ کوشگ ءَ انت اشی ءَ ابید دگہ بازیں پالیسی ءِ مئے سر ءَ دور داتگ ، ھزارانی کچ ءَ ورنا نشہ آماچ انت ، کپتگ انت ھچ سدے پرنیست ۔

آ گوش ایت کہ دژمن مارا ھمے واست ءَ یل نہ کنت مئے راج وت ماں وت دلگوش کتگ ۔ ھر شپ ادار سے ءَ گسانی تہ ءَ دور کن انت چادر ءُ چاردیوالی ءَ لگت مال کنت ۔

آ دیمتر ءَ گوش ایت کہ درساں مستریں زالم ھما انت کہ آئی ءِ سر ءَ زلم بوگ ءَ انت ءُ ھچ نگوش ایت ۔ دژمن گوش ایت کہ اے برین واش کنگ بوتگ انت ، ایجنٹ انت جزباتی آں بلے مئے شھیداں اے پدر کتگ نمیرانیں استاد اسلم ءَ وتی چک ءِ دیمھونی داتگ ۔ ھچ وڑیں ایجنٹ وتی چک ءَ ٹکر ٹکر بوگ ءَ دیم نہ دنت ۔ انسان ھمینچو جزباتی بہ بیت ، برین واش بہ بیت آ وتی چکاں یل نہ دنت ءُ اے ماتی شاری ءُ استاد اسلم ءَ پدر کتگ.

جندندر بلال گوش ایت اے زورگیرے درکنگ ءَ ھر یک ماتے ءَ شاری ءُ لمہ یاسمین جوڑ بوگی انت ھر یک پتے ءَ استاد اسلم بوگی انت ، ھر گھارے ءَ ماھل ءِ وڑ ءَ بوگی ایں ھر یک براتے ءَ ریھان جان ءُ سربلند وڑ ءَ بوگی ایں گڑا اے زورگیر پاکستان ءَ در کت کن ایں بید ھون ءِ ریچگ ءَ دیمھونی دیگ ءَ ھچ نہ بیت ۔

مجید برگیڈ ءِ جندندر بلال گڈسر ءَ ھمے گوش ایت کہ من وتی راجی پوج بی ایل اے ءِ منت ءَ گراں ھما سنگتانی جند ندر درویش ، جند ندری ریھان جان وت ءَ ٹکر ٹکر کتگ ءُ اے راہ ءِ بنھشت ایر کتگ ءُ بلوچ لبریشن آرمی ءَ مھکمی ءَ اے راہ گپتگ ءُ دیما برتگ اد ءَ سر کتگ ۔ سنگتاں رکست نہ ایں یک جاھیں۔

بلوچ لبریشن آرمی ءِ جارکش جیئند بلوچ ءَ شنگ کتگیں درشان ءِ تہ ءَ گْوشتگ کہ سی مئی ءُ سی یک مئی ءِ میان ءَ جتاجتائیں دمگاں بیست ءُ دو کاروائی کتگ، آیانی تہ ءَ زورگریں پوج، پولیس ءُ چریک ڈیتھ اسکواڈ نشانگ کتگ اَنت- اے اُرشانی آسر ءَ زورگریں پوج ءِ سیزدہ کارندہ مرتگ ءُ ھشت ٹپی بیتگ اَنت، وھدے کہ پولیس ءُ ڈیتھ اسکواڈ ءِ کارندھاں چہ مزنیں کچے ءَ سلاہ دستیگ کتگ اَنت- اے میان ءَ بلوچستان ءِ بُنجاھی شھدگ سر ءَ سرمچاراں سرجمی ءَ دستیگ برجاہ داشتگ، اود ءَ زورگریں پوج ءِ سامان سر کنوکیں گاڑی نشانگ کنگ ءِ ھمراھی ءَ، گل ءِ انٹیلی جنس ونگ، زراب، ءِ چیریں ھالانی سر ءَ ڈیتھ اسکواڈ ءِ پُرکاریں کارندہ دزگیر ھم کتگ اَنت- زورگریں پوج ءَ گوں اے تُرندیں میڑانی میان ءَ بی ایل اے ءِ سرمچنڈیں سرمچاراں سنگت چاکر ءَ دلیری جنگ دیان ءَ نمیران بیتگ-

بیست ءُ سے مئی : شال ءِ دمگ پنجپائی بلوچ لبریشن آرمی ءِ سرمچاراں زورگریں پاکستانی پوج ءُ سی ٹی ڈی ءِ اے یکجاھی ٹولی یک دامے ءَ آورتگ ءُ نشانگ کتگ اَنت کہ دمگ ءَ پوجی زوراکی ءِ نیئت ءَ پیشگامی کنگ ءَ بیتگ اَنت- سرمچاراں شھدگ سر ءَ شورواں پُریں یک گاڑی یے ءَ چہ ریموٹ کنٹرول تراکے کتگ، چریشی ءِ نشانگ ءَ آؤکیں زورگریں پوج ءِ دو گاڑی ءُ پیادگ ٹولی اَتکگ اَنت- اے سوبمندیں تراک ءِ آسر ءَ سی ٹی ڈی چار کارندہ جاہ پہ جاھی مرتگ اَنت ءُ شش ٹپی بیتگ اَنت – اشی ءَ زوت پد سرمچاراں زورگریں پوج ءِ دگہ پوجی ٹولیانی سر ءَ سنگر گپتگ ءُ اُرش کتگ چریشی ءِ آسر ءَ دُژمن ءِ سے کارندہ مرتگ- اے تُرندیں میڑ ءِ میان ءَ سرمچاراں سنگت چاکر ءَ سرڈگار ءِ پھاز ءَ وتی دیمونی دیان ءَ نمیران بیتگ- ھمے روچ ءَ ھاران ءِ دمگ گرُک ءَ سرمچاراں زورگریں پوج ءِ یک گاڑی یے ریموٹ کنٹرول آئی ای ڈی ءَ نشانگ کتگ سکا مالی ءُ جانی تاوان ءِ دیمپانی کنگ کپتگ- اشی ءَ اَبید ،نوشکی ءَ مَل ءِ ھند سر ءَ سرمچاراں شال -تفتان راجی شھدگ سر سرجمی ءَ دستیگ کتگ زورگریں پوج ءِ واستا راشن بروکیں پنچ گاڑی مانداشتگ اَنت-

بیست ءُ چار مئی : مستونگ ءِ دمگاں کردگاپ ءُ کانک ءَ دو جتاجتائیں آپریشنز ءِ میان ءَ زورگریں پوج آئی ای ڈی ءُ سنگر گپتگ ءُ اُرشانی نشانگ کتگ، چریشی ءَ دُژمن ءِ چار کارندہ مرتگ ءُ بازین ئِے ٹپی بیتگ اَنت- اے درچ ءَ، ببری ءِ ھند سر ءَ شال – تفتان دگ سر ءَ ناکہ بندی جتگ زورگریں پوج ءِ ھشت سامان بروکیں گاڑی مانداشتگ ءُ سرجمی ءَ تباہ کتگ اَنت-

بیست ءُ پنچ مئی : بسیمہ ءِ ھند سر ءَ سرمچاراں یک کاروائی ءِ میان ءَ شمشی ایئربیس ءِ واستا تیل بروکیں یک آئل ٹینکرز وتی دستیگ کنگ ءَ پد مانداشتگ – اے میان ءَ مستونگ ءِ دمگ کردگاپ ءَ شال – تفتان شھدگ سر ءَ کاروائی کنان ءَ دگہ چار سامان بروکیں گاڑی تباہ کتگ اَنت- وھدے کہ پنجگور ءِ دمگ چتکان ءَ ڈپٹی کمشنر کارگس ءِ سر ءَ سیکیورٹی ءِ واستا ساڑی پوجی کارندھانی سر ءَ یک سوبمندیں دستی بمب اُرشے کتگ-

بیست ءُ شش مئی : بی ایل اے ءِ سرمچاراں دالبندین ءَ شال – تفتان شھدگ سر ءَ برجاہ گچین ءِ سورگل پُھل ءُ ھاران – شال شھدگ سر ءَ برجاہ یک بُنجاھی پُھلے تراکناکیں شورواں چہ تراکینتگ ءُ تباہ کتگ، چریشی ءَ چہ دُژمن ءِ جھلی اھوال بند بیتگ- ھمے روچ ءَ سرمچاراں یکیں وھد ءَ دو جتاجتائیں ھندانی سر ءَ ناکہ بندی کتگ، کہ ھاران – کراچی شھدگ ساروان ءِ ھند سر ءَ ھاران – شال شھدگ نوروز کلات ءِ ھند سر ءَ بازیں کلاکاں تاں گل ءِ دستیگ بیتگ- اے میان ءَ نوشکی ءِ دمگ جنگلات ءَ زورگریں پوج ءِ چار سامان بروکیں گاڑی داشتگ ءُ مانداشتگ اَنت- کلات ءِ دمگ گرآپ ءَ زورگریں پاکستانی پوج ءِ پیادگ کارندہ ھما وھد ءَ نشانگ کتگ اَنت وھدے آ وتی پوسٹ ءِ واستا آپ برگ ءَ بیتگ اَنت- اے روچ ءَ مستونگ ءِ دمگ کردگاپ ءَ سرمچاراں پیشگامی کنوکیں دُژمن ءِ ٹولی مزنیں کچے ءَ جانی تاوان داتگ اَنت- اے بے سوبی ءَ زورگریں پوج ءِ تیرگواریں ھیلی کاپٹراں چہ نزیک لَس آبادی ءِ سر ءَ سر ءُ دیم تیرگواری کتگ، بلے سرمچاراں وتی سنگر گوں مھکمی ءَ داشتگ ءُ دُژمن ءِ پیادگ ٹولی پسّھی اُرش ءِ نشانگ کتگ ءُ آ پُشتکنزی ءَ لاچار کتگ اَنت-

بسیت ءُ ھپت مئی : عید ءِ روچ ءَ بی ایل اے ءِ سرمچاراں ھاران ءَ راجی عید مُچی ءَ جوانیں وڑے ءَ بھر زرتگ ءُ راج ءَ چہ گلی ءُ سیاسی تران کتگ- مستونگ ءِ دمگ اسپلنجی ءَ ھم سرمچاراں عید ءِ روچ ءَ سرجمیں دمگ دستیگ کتگ دمگی آبادی ءَ چہ گند ءُ نند کتگ- اے میان ءَ زورگریں پوج تُرس ءِ سوب ءَ وتی بُنجل ءَ چہ دراھگ ءِ ھمت نہ کتگ، بلے آیاں وتی بُنجل ءَ چہ لَس آبادی ءِ سر ءَ مارٹر ءَ چہ گولہ آس داتگ چریشی ءِ نشانگ ءِ آیگ ءَ چار لس شھری ٹپی بیتگ اَنت- ھمے روچ ءَ بسیمہ ءِ دمگ ساجد ءَ سرمچاراں یک انٹیلی جنس بیسڈ آپریشن ءِ میان ءَ ریاستی ڈیتھ اسکواڈ ءِ گچین ءِ کارندہ محمد بخش سمالانی ءِ اوتاک سر ءَ اُرش کتگ آ کشتگ، وھدے کہ آئی ءِ دگہ سلاہ بندیں ھمراہ پڑ یل داتگ ءُ تتکگ اَنت- سرمچاراں آئی ءِ اوتاک ءِ سرجمیں سلاہ ءُ پوجی ساز ءُ سامان وتی دستیگ کتگ اَنت- پنجگور ءِ دمگ پُھل آباد ءَ سی پیک(CPEC) ءِ دگ سر ءَ سرمچاراں بازیں کلاکاں تاں ناکہ بندی کتگ پٹ ءُ پول کتگ، چریشی ءِ میان ءَ ریاستی ادارہ نادرا (NADRA) ءِ یک گاڑی یے دستیگ کتگ ءُ آ سرکاری سامان ءَ ھوار مانداشتگ – اشی ءَ اَبید ھُزدار ءِ دمگ باغبانہ ءَ سمبان ءِ ھند سر ءَ سرمچاراں راج ءِ شکایات ءِ سر ءَ کاروائی کنان ءَ چار پولیس کارندہ دزگیر کتگ اَنت، آیانی سر ءَ گاڑیانی درکانودی زر گرگ ءِ بھتام بیتگ- سرمچاراں آیانی سلاہ دستیگ کتگ اَنت ءُ دیمتر ءَ راجی پُلپانچی ءَ پُرکاری ءَ چہ یک کر بیگ ءِ تُرندیں کڈن کتگ ءُ یل داتگ اَنت-

28 مئی : تمپ ءِ دمگ بالیچہ ءَ سرمچاراں زورگریں پوج ءِ بُنجاھی بُنجل ءِ سر ءِ گرنیڈ لانچر ءَ چہ بازیں گولھے آس داتگ، چریشی ءَ چہ دُژمن ءَ سکا جانی ءُ مالی تاوان داتگ-

سی مئی : نوشکی ءِ دمگ نیامدرگی ءِ ھند سر ءَ سرمچاراں زورگریں پوج ءِ یک پوجی کاروان سنگر گپتگ ءُ نشانگ کتگ ءُ دُژمن ءَ را مزنیں کچے ءَ تاوان چست کنگ کپتگ- ھمے روچ ءَ نوشکی ءِ دمگ قادر آباد ءَ ‘زراب ‘ ءِ داتگیں چیریں ھالانی سر ءَ کاروائی کنان ءَ ڈیتھ اسکواڈ ءِ کارندہ پجّار ءَ پد دزگیر کتگ اَنت، چریشی ءَ پد سرمچاراں بُنجاھی شھدگ دستیگ کتگ-

جارکش ءَ گوشتگ کہ بلوچ لبریشن آرمی سرڈگار ءِ سر ءَ زوراک ءِ سرجمی ءَ ھلاس کنگ ءُ وتواجھی ءَ تاں وتی کاروائیاں ھمے وڑ تُرند ءُ مھکمی ءِ ھمراھی ءَ برجاہ دارگ ءِ کول ءَ کن ایں-

جھانی رسانکدر بی بی سی ءِ رد ءَ مروچی بزاں سی ءُ یک مئی ءَ اگاں آزمان ساپ بوت گڈا ماہ وت ءَ مروچی دوبر سرجم ءَ زاھر بیت ۔ آ تھاری ءَ نگرہ ءِ تال ءِ وڈا جلکش ایت ۔ مئی ماہ ءِ اے دومی رند انت کہ ماہ دوبر وت ءَ سرجم ءَ زاھر کنت ۔ بلے اے ماہ ءِ نام مٹ انت اشی ءِ نام بلیو مون ایر کنگ بوتگ ۔

یکیں ماھے ءِ تہ ءَ دو رند ءَ سرجمیں ماھے زاھر بوگ سک کم گندگ بیت ءُ نوکیں گپ ئے ھمے ھاتر ءَ اے ماھے دومی براں سرجمی ءَ زاھر بوکیں ماھے نام ”بلیو مون “ گوشگ بیت ۔

یکیں ماہ ءَ دو رند ءَ سرجمیں ماہ چوں گندگ بیت ؟

ماہ زمین گولائی ءَ تر ایت بلے اے میان ءَ آئی ءِ رپتار یک وڈ نہ بیت ۔ وھدیکہ روچ یک نیمگے ، زمین ءُ ماہ یک برابر بنت گڈا ماہ سرجم ءَ زاھر بیت ۔ ھما ساھت ءَ اے ھر سئینانی بنجاہ یکیں خط ءِ سرا کائینت ءُ ھما وھد ءَ سرجمیں ماہ بیت ۔

اشی ءِ دگہ سوب ءِ ایش انت کہ گریگورین کلینڈر ءِ درسیں ماھانی تہ ءَ روچ یک وڈ نہ انت لھتے ماھانی بیست ءُ ھشت روچ بنت لھتے ءِ سی ءُ سی ءُ یک ۔ ھمے ھاتر ءَ اگاں یک ماھے ءِ سی روچ بہ بنت ءُ آئی ءِ بنداتی روچاں اولی ءَ ماہ سرجم ءَ زاھر بہ بیت گڈا شک دارگ بیت کہ گڈسر ءَ ھم ماہ سرجمی ءَ زاھر بیت ۔

اے ماہ ءِ اولی ءَ ھم ماہ سرجم ءَ زاھر بوتگ یک مئی ءَ وھدیکہ دومی 31 مئی ءَ ءُ اشی ءَ بلیو مون گوش انت۔

ماھ سرجمی ءَ زاھر بوگ ءَ چینچو وھد جنت ؟
زمین ءِ گولائی ءَ ماھے یک چکرے ءِ سرجم بوگ ءَ 27.3 روچ لگ ایت بلے مارا ھر 27.3 روچ ءَ پد ماہ گندگ ءَ نہ ایت ۔ وھدیکہ ماہ وتی 360 درجہ ءِ چکر ءَ سرجم کنت گڈا آ وھد ءَ زمین ھم چہ وتی مدار ءَ دیم ءَ کنز ایت ۔ سرجمیں ماھے زاھر بوگ ءَ روچ ، زمین ءُ ماھے یک گچینی وڈے بیت بلے چوش کہ زمین دیم ءَ روت گڈا اے وڈ مٹ بیت ھمے واست ءَ ھر رند ءَ ماہ سرجم ءَ گندگ نہ بیت۔ اشی ءَ ابید ماہ زمین ءِ گولائی ءَ مدار ءَ نہ چکر ایت بلکنہ ھیک ءِ مدار ءَ تر ایت وھدیکہ ماہ زمین ءِ نزیک ءَ بیت گڈا تیزی ءَ گوں رؤت ءُ اے جاہ ءَ پیریجی گوش انت وھدیکہ چہ زمینءَ دور بیت گڈا آئی ءِ رپتار کم بیت ءُ آئی ءَ اپوجی گوش انت ۔

آئی ءَ نام بلیو مون چوں پرکپتگ ؟

فلکیاتی رد ءَ موسم دو بھر کنگ بوتگ انت وھدیکہ روچ ءُ شپ برابر بنت ءُ وھدیکہ سال ءَ شپ یا روچ درساں گیش دراج بنت ۔ یک شمسی سال ءِ کساس 365.224 روچ بنت ھمے ھاتر ءَ ھر موسم ءَکساس 91.3 روچ بنت ۔ چوشکہ سرجمین ماھے اوسط 29.53 روچ انت ھمے ھاتر. ءَ یک موسمے ءِ تہ ءَ سے سرجمیں ماہ بنت. بلے پدا ھم موسم مٹ بوگ ءَ برے برے چار رند ءَ بوت کن انت.

ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں باپاری مردمے ءَ ھوار کسانیں زھگے آوار جتگ ءُ گوں وت برتگ ۔

گیشیں ھالانی رد ءَ بلوچستان ءِ دمگ کیچ ءِ دمگ تمپ رودبن ءَ گوستگیں روچ ءَ ناشناسیں پرپٹ سواراں باپاری مردم عبدالحلیم ءِ زھگ خلیل توپک ءِ زور ءَ آوار جتگ ءُ گوں وت برتگ ۔

ھالانی رد ءَ آوار جنوکاں چہ کھول ءَ مزنیں ملامے ءِ لوٹ کتگ بلے تنی وھدی کھول ءُ واکدارانی نیمگ ءَ ھچ وڈیں گپ دیم ءَ نہ اتکگ.

زانگ بہ بیت اشی ءَ پیش ھم تمپ ءِ دمگ پھل آباد ءَ یک ورنایے آوار جنی ءِ ھال اتکگ ات کہ چہ آئی ءَ ملال ءِ لوٹ اتگ کہ چریشی ءَ پد دمگ ءِ تہ ءَ ایمنی جاورھالانی سرا جست کنگ بوگ ءَ انت۔

دومی نیمگ ءَ کیچ ءُ تمپ ءِ سیاسی ، چاگردی ءُ لس مھلوک ملام گری ءُ اے وئیلاں پدردی درشانگ ءُ ترندی ءَ گوں ایرجنگ ءَ انت ۔

مھلوک ءِ گوشگ انت کہ اے دابیں کار دودمان ءُ چاگرد ءَ چپ انت ءُ اے وڈیں کار کنوکانی بگیری ءَ گامگیج زورگ بہ بیت۔

دومی نیمگ ءَ شمبے ءِ بیگاہ ءَ دشت بل نگور ءَ سلاہ بندیں مردماں باپاری مردم اکیل اکبر آوار جتگ ۔

اے مرد ءِ درگت ءَ ھمے گوشگ بوگ انت کہ اے دمگ ءَ لاٹری ءُ دگہ کاراں دلگوش انت ۔ بلے تنی وھدی آئی ءِ آوارجنی ءَ پد ملام گری یا دگہ ھچ وڈیں گپ دیم ءَ نہ اتکگ۔