TBP Balochi

زَرگُل ءِ زِند

دھمی بَھر

نبشتہ کار: سخی ساوڑ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

نھمی بَھر

ما زرگُل ءِ ٹیسٹ کناھینت اَنت ءُ من مھروان ءُ آئی ءِ دزگھار ءَ را پہ مسکرا گُشت شما منی ھمراہ اِت ءُ بچار کہ شمارا کسّے مہ گِند اِیت کہ پد ءَ شمارا جُست کن اَنت ھما بچک کَے بوتگ کہ شما ھمائی ءِ ھمراہ بوتگ اِت، من کندگے جَت ھاھاھاھاھاھاھا.

اناں ما وتی پَسّہ ءَ آئی ءَ را الّم دے اِیں ءُ ما چہ گِس در آتکگ اِیں، گُڑا اَلّم ءَ یک بھانگے جیڑ اِتگ ھاھاھاھاھاھاھاھا مھروان ءُ آئی دزگھار ءِ گندگاں من ءَ گیش وشیانی بھر جوڑ کرت ءُ من سک وش اَت آں کہ من ءَ مھروان ءِ وڑیں ھمراھے گون اِنت ءُ من آئی ءَ مدام وتی ھمسپر کن آں ءُ ما وتی زند ءَ یک وشھالیں زندے ءِ باھوٹ کن اِیں.

شما گُڑا مروچی وانگجاہ ءَ نہ شتگ اِت ءُ وھدے گِس ءِ مردم سرپد بہ بنت کہ شما وانگ ءَ نہ شتگ اِت، گُڑا جیڑھے نہ بیت؟

مھروان ءَ پسّہ دات،: اِنّاں مئے کِرّ ءَ بھانگ باز ھست ءُ من دوشی زرینہ ءَ را ھال کرتگ کہ باندا مارا نادراھجاہ ءَ روگی اِنت، گُڑا تو وت ءَ کمو نادْراہ بہ کن ءُ سُھب ءَ مئے لوگ ءَ بیا ماس ءِ دیم ءَ ھمے بہ گْوش مھرجان من دوشی نادْراہ بوتگ آں، تو منی ھمراہ بہ بو کہ نادْراھجاہ ءَ رو اِیں ، گُڑا من چہ وتی ماس ءَ موکل گِراں کہ من گوں زرینہ ءَ ھمراہ بہ آں، نادراھجاہ رو آں پرچاکہ زرینہ ءَ ایوک اِنت ءُ چونایا منی گِس ءِ مردم ھم زان اَنت کہ مھرجان ءُ زرینہ سکیں دوستیں دزگھار اَنت، پمیشکا آ من ءَ مکن کرت نہ کن اَنت، ھمے وڑ ءَ ما چہ گِس ءَ نادراھجاہ اتکگ اِیں.

ارررررررر شمارا اللہ وت مجنات شما چون چونیں بھانگ زان اِت ولّہ ھاھاھاھاھاھاھاھا ءُ شر کرتگ اتکگ اِت، زَرگُل ءَ ھم گِند اِت ءُ دیوانے ھم بیت کہ دیر اِنت نِند ءُ نیادے نہ بوتگ.

مھروان ءَ پسّہ دات: تئی ءُ منی مروچی دل ءِ مراد پورو بوتگ اَنت، زَرگُل ءَ مارا مروچی یکجاہ کرتگ ءُ اللہ زَرگُل ءَ زوت وش کنات ءُ مئے آروس ءِ مراداں بہ گِندات ھاھاھاھاھاھاھاھاھا مھروان ءَ گوں وش گُٹّے ءَ مزنیں کَندگے جَت ءُ مردمانی دلگوش گوں مھروان ءَ بوت ءُ نزیک ءَ یک ملاھے نِندوک اَت، گُڑا آئی ءَ مھروان ءَ را توار کرت، زالبول لوگ ءَ چہ ڈنّ ایوڑیں کندگ نہ جَن اَنت ءُ من نہ زاناں تو چونیں جنکے ئے کہ ایوڑیں کندگے جَت ءُ منی ھیال ءَ ترا چہ گِس ءَ اسلام ءِ بارو ءَ سرپدی دیگ نہ بوتگ کہ اسلام زالبول ءِ بارو ءَ چے گْوش اِیت ءُ تو ھچ میاریگ نہ ئے پرچاکہ تئی گِس ءِ مردم کہ اسلام ءِ جِند ءَ سرپد نہ اَنت ،تو چہ کجام سرپد بہ ئے کہ اسلام چی یے ءُ چی ءَ گْوش اَنت،ملا گوں شرّیں وڑے ءَ مھروان ءِ سرپدی دیگ ءَ اَت.

مھروان ءَ گوں نرمیں گالوارے ءَ پَسّہ دات: ملا تو راست گْوش ئے ،ما اسلام ءِ بارو ءَ ھچ سرپد نہ اِیں ءُ اسلام ءِ بارو ءَ ھچ نہ ونتگ، بَلے تو من ءَ گْوشت کن ئے ھما وڑ ءَ کہ اسلام ءَ زالبولانی ھک ءِ بارو ءَ گْوشتگ، شما ھما وڑ ءَ کرتگ ءُ کنگ ءَ اِت ءُ مروچی یک بلاھیں زُلم ءُ زوراکی یے بُوَگ ءَ اِنت، شما کدی وتی توار چِست کرتگ، مروچی باریں چُنت زالبول ءِ ازت درامدانی دست ءَ لگتمال بُوَگ ءَ اِنت، شما کدی ھمے گْوشتگ کہ زالبول مئے ازت ءُ گیرت اَنت کہ پرچا مروچی آیانی ازت درامدانی دست ءَ لگتمال بوَگ ءَ اَنت، مروچی مئے لوگ گوں اللہ ءِ پاکیں کتاب ءَ بُن دیگ بُوَگ ءَ اَنت، گُڑا یکروچے شما ھمے زُلم ءِ بارو ءَ زھرشانی کرتگ کہ پرچا اے زُلم زوراکی مئے سر ءَ بُوَگ ءَ اَنت؟ منی ھیال ءَ تئی پَسّہ ھمے بیت ھرچی بیت پروا نیست، اے مُز مارا کیامت ءَ رس اِیت یا اے دْرست دروگ اَنت ءُ وھدے کہ من یک کندگے جَتگ ترا وتی اسلام ءُ گیرت یات اتک ءُ شرّ اِنت کہ من یک مزنیں کندگے جَت ءُ اگاں من کندگے مہ جَتیں منی ھیال ءَ ترا ازت ،گیرت ءُ اسلام دل ءَ نیاتکگ اَت،مروچی اے بزگی ءُ واری پرچا تئی چمّان نیا اَنت؟

ملا چَٹ ھاموش بوت کہ من نوں چے پَسّہ بہ دے آں ءُ گُڈسر ءَ ھمے گْوشت ئِے کہ تو ھچ میاریگ نہ ئے، شمارا ھمے ٹی وی ءُ موبائلاں کفر ءَ داکل کرتگ ءُ یھودیان چار اِتگ کہ چو اسلام ھلاس نہ بیت، پمیشکا آیاں اسلام ءِ گار کنگ ءِ واستا ھمے پَندل ساز اِتگ اَنت.

مردمانی دلگوش گوں ملا ءُ مھروان ءَ اِت اَنت کہ اے چونیں جنکے کہ گوں ملا ءَ اے وڑ گپ کنگ ءَ اِنت ءُ پکّا اے جنک سر ءَ شرّ شرّ نہ اِنت یا اے جنک بدکارے کہ گوں ملا ءَ اے وڑ گپ کنگ ءَ اِنت ءُ ملا ءَ را اے وڑیں جُست کنگ ءَ اِنت.

ملا ساھب من اِد ءَ پہ باوست کنگ ءَ نیاتکگ آں ءُ نہ من اے بارو ءَ باوست کنگ لوٹ آں ءُ من بَس یک گپّے ترا گْوشگ لوٹ آں کہ شما ھمے بجیڑ اِت کہ شما اے پاکیں اسلام پرچا مروچی دنیا ءِ تہ ءَ بنّام کرتگ ءُ ھرکجا کہ بمب تراکے بیت یا دگہ چیزے بیت نام مسلمانانی ءُ اسلام ءِ گِرگ بیت، تو یکبرے ھمے بارو ءَ پُھ بُہ بو ،پد ءَ بیا وتی نوک جوڑ کرتگیں اسلام ءِ بارو ءَ مارا سرپدی بہ دے شر ءُ منی دومی گپّ ءَ ھم دلگوش کن ھما جاہ ءَ کہ تبلیک ءُ واز کنگی اِنت، گُڑا شمئے چم ھما جاہ ءَ پرچا کور اَنت ءُ آود ءِ مردمان ءَ پہ وت ءُ دیمیں گُد گْوار اِنت ءُ سر اِش درا اَنت ءُ اے سریگبءِ نام ءَ ھم نہ زان اَنت کہ سریگبءِ جِند چی یے، شمئے چم آود ءَ پرچا نہ گِند اَنت ءُ شما وتی دیدونکاں شَرّی ءِ سر ءَ پَچ بہ کن اِت ءُ بچار اِت مارا ( بلوچان ءَ) ھماگُد گْورا اَنت کہ سرجم ءَ اسلام ءِ دود ءُ ربیدگ ءِ وڑ ءَ گِندگ بنت منی واجہ ملا جان.

ھمے گپّاں گوں مھروان ءَ وتی دیم ترینت ءُ گْوشت ئِے سوچ بے سریں ملایان بیا اِت وارڈ ءَ رو اِیں کہ نادْراہ مارا گون اِنت گنتر ءَ نادْراہ بیت.

ملا ءَ وتی دیم مجین کرت ءُ گْوشت ئِے کفری چے زانت کہ سلام چی یے.

مھروان ءِ یکبرے پَد ءَ پہ ملا ءِ سوج دیگ ءَ دلمانگ اَت کہ من آئی ءِ دستانی لنکُک وتی لنکُکانی شملگ ءَ داتگ اَنت ءُ گْوشت بِلّ اے ملایان بھتاور ایشان ءَ پاکیں کُران ءَ سرپد کرت نہ کرتگ ءُ من ءُ تو چوں ایشاں سرپد کرت کن اِیں؟

مھروان: یار ملا ءَ منی مُوڈ ءِ دیم سیاہ کرت گوں وتی نوکیں اسلام ءَ.

روان اِنت

ھلک پُرسیگ اَنت

نبشتہ کار: بوھیرسگار

دی بلوچستان پوسٹ

سبزیں دْرچکانی نمبیں وشبو ءُ تچوکیں آپ ءِ ندارگ کِشت ءُ کشاری مچکدگانی زَبکیں کلُوٹُک امبانی ترْپشیں اَمبُک ۔ سُھب ءِ روچ درائی بِہ بیت یا کہ بیگاہ ءِ روچ زدر میتگ ءِ دُرائیں ورنا کماش زھگ ءُ زالبول سئیل ءَ ساڑی اَنت ۔ گولو ءُ بُلبلانی توار کپوتانی زھیریں نالگ ، شانتلانی بِرتکگیں کوکو باتن ءَ انچش سُرور کن اَنت انسان تاجگ تاجگ بیت ۔

اِد ءَ ھرکس وتی کاراں دست گٹ اِنت. د‌رچک ،دار، زمین، ھاک، ڈل ءُ ڈوک دْرست پُرسیگ اَنت ۔ سبزی اِنت بھار گاہ اِنت ۔ سُھب ءِ رچوکیں نود ،بیگاہ ءِ سارتیں کْوش ، دیگر ءِ وھد ءَ گَلھیں نگنانی وشّیں بُو ،بلے اجب ھلک ءِ دْرائیں شے پُرسیگ اَنت ۔

بس کندگ ءُ ٹھکانی توار گوشاں نہ کپیت ۔ ملوکیں زال مردانی وداریگ اَنت۔ بانُکیں مات ءُ گُھار، زھگ ءُ براتانی وداریگ اَنت ۔ ھروڑیں رو اَنت ءُ کاینت ، جمبر ھْور گْوات ،گرماگ ءِ وشیں ، زمستان ءِ تْرونگلیں سارتی وتی دل ءِ تب ءَ کا ینت ءُ رو اَنت ، کس کَسیگ نہ اِنت ، دْراھیں ندارگ پرسیگ انت ، ماھکانیں شپانی لیب ءُ گْوازی بیگواہ اَنت، زھگ ارسیگ انت ، ھلک ءِ ورنا کوھان اَنت ءُ چیزْکے بیگواہ اِنت ، من شش سال ءَ چہ پد واتر کتگ اتکگاں، کمو ھلک ءَ چہ دُور ،،،،،،،،،،، کمو یک جُمپی یے سر ءَ نشتگاں، وتی ایوکی ءَ گوں ندارگ کنگایاں ، مچکدگ ھما وڑ سبز ءُ براھدار اَنت، ڈگار کشار اَنت ، بھارگاہ اِنت ، بَلے ھلک ملوریانی زمیزیلاں پتاتگ ، کھنانی سارتیں آپاں شینزُک بستگ ، اِے بھشتیں ھلک ءَ را گوں تنداں بستگ ۔

میتگ ءَ چہ کمو گِستا ناکو چاوش ءِ دْوار جاہ انت ، ناکوں آجز اِنت، بزّگ ءِ بچ در پہ در اَنت ، پَس ءُ گوکانی شیر ءُ شیلانچ بےتام اَنت ۔
من گوں وتی ایوکی ءَ الوت کنان آں ، ھست کسے کہ من ءَ جُست بکنت کہ اے سیرآپیں ھلک پرچا پُرسیگ اِنت؟
بس وت ءَ تسلّہ دیان ءُ دیم پہ مِنزل ءَ جنزان آں.

مگرب ءِ وھد اِنت ، میتگ ءِ رمگ وتی وڑ ءَ دیم پہ میتگ ءَروان اِنت ، باروٹی ئیں لشکر ءِ تُرس ءَ میتگ بے چاڑ اِنت ، بھارگاہ اِنت ،بَلے ویران اِنت ، پرچاکہ ماتانی لاڈیں بچ، گُھارانی تاسُپیں برات ، زالانی تمردیں جُود ھمے لشکر ءِ تھاریں کوٹیاں بندیگ اَنت ، دْراھیں مُلک ھمے آس ءَ سُتکگ ۔

مزن پیر مردے است، اکسانی دیم ءَ نشتگ ، راج ءِ بندیدگیں زھگاں پہ جھد ءَ اِنت ، بے زمیریں جھان انگت ھاموشیانی چیدگاں وش واب اِنت، اِد ءَ نَد بےوارس اِنت، کتاب چُورو اَنت ، ندارگ ھیالانی بُن زِھاں جلیں آساں مان داشتگ اَنت، مروچی اگاں ما بِچار اِیں زمانگ ءِ اکس ھمے مزن شھر ءِ نشتگیں پیر مرد ءِ دیم ءَ ٹنگوک اِنت ، پہ گژن نشتگ جھد ءَ اِنت ۔ پیر مرد زِریں اکس آئی ءِ ماھیگ اَنت ، انچش کہ زِر ءِ تہ ابد اوشتاتگ ، پیر مرد ھم وتی لیکہ ءِ سر ءَ اوشتاتگ ، پیر مرد ءِ ایمان اِنت کہ اِے اکس باندات ءِ کندیل بنت، پیر مرد ءِ اوتاگ اِنت۔

اِے ھما ھلک اِنت کہ اِد ءِ دْراھیں بنی آدم آباد ءُ سبز بیتگ اَنت، گَل ءُ شادان بیتگ اَنت ، بلے مروچی اِد ءَ ابیتکیانی گْوات ارواھانی تہ ءَ تالان اِنت ، رولھیں ساھتاں اِد ءَ ھما شھیدیں زھگ نشتگ اَنت کہ مروچی آیانی جِند چِداں چہ رپتگ اَنت ، بلے ھمایانی ساچشت ءُ لیکہ پشت کپتگ اَنت ، ھمے لیکہ ءُ ساچشت ھر زھگ ءَ را وتی باتن ءَ ڈّک داتگ ۔ مارِشتءُ جیڑہ موریکاں گپتگ اَنت ، ھیال تُنّیگ اَنت ، ندارگ کُور دِیم اَنر ، گِس گُنگ اَنت چو کوھے ءِ دْروشُم سِنگ ءِ بُت ءَ بے برْمش اَنت، شاد ءُ شاتکامی مزھب ءُ سِتر ، لّج ءُ ننگ ، یکجاھی ءُ تِپاکی ، کُّل باروٹی ئیں لشکر ءَ گار ءُ بیگواہ کُتگ اَنت.

اِے ھما ھلک اِنت کہ چِد ءُ پیش اِد ءَ یکجاھی ءُ برابری بیتگ ، گل ءُ شادانی بیتگ ، بلے مرچی پُرسیگ ءُ کَربلاہ انت ۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ئے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ھانل دلپروش بوت۔

نبشتہ کار: جہانزیب بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

سُھب ءِ سر ءَ شَنیکانی توار اَنچو وش اَت کہ بے تاھیریں زِرد ءَ کرارے شکساھگ ءَ اَت، ءُ زھگ ھمے پسانی شنیکاں گوں گْوازی کنگ ءَ اِت اَنت۔ ھمے پیم ھانل ھم چو مُدامیگیں سُھب ءِ وڑ ءَ پاد اتکگ اَت ءُ وتی مکتب ءِ روگ ءِ تیاری ءَ گُلائیش اَت کہ زُوت ءَ زُوت وت ءَ جاڑی بِہ کنت ءُ دیم پہ وانگجاہ ءَ راھی بِہ بیت ۔ دومی نیمگ ءَ ھانل ءِ دزگھارھم اتکگ ءُ ساڑی اِت آں کہ دم پہ ساھت ھانل ءَ توار ءَ اِت آں زُوت کن دیر بوھگ ءَ اِنت ۔ دومی اے ھم یک چیریں گپّے نہ اَت کہ ھانل وانگ ءَ سک شیوار ءُ جُھد ءُ جپّاہ کشوکیں جنِکّے اَت، پمشکا میتگ ءِ تانسریں مردماں آئی ءِ سک توسیپ ءُ ستاہ کُت کہ وانگ ءُ زانگ ءَ ھانل وتی مٹ ءُ بدل وت اِنت ۔

ھمے وڑ ءَ وھد دیم ءَ جُنزان اَت ءُ ھانل ءِ زند ءِ لاری ھم، ھمے داب ءَ دیم ءَ کنزان اَت۔ چیاکہ ھانل ءِ دیستگیں واب یک رُژناھیں باندات ئے ءِ واستہ جہد کنگ اَت داں وتی پُلّیں راج ءَ وشیانی امبارے دات بکن آں، بلے ھانل ءَ اے سما نہ اَت کہ دُژمِن ءُ دُژمِن ءِ کاسگ چٹ پہ مئے راج ءِ ھوناں تُنّیگ اَنت ۔ چو جنگل ءِ آس ءِ وڑ ءَ مئے راج ءِ سرجمیں دیار ءَ سوچ اَنت ءُ منی بے ساھگیں گدان ءَ ھمَ وتی ارجان جن اَنت۔ ھانل ءَ وتی بُنکّی وانگ چہ ءَ تربت ءَ بندات کتگ اَت بزاں اولی تبک (کلاس) داں پنچمی تبّک ءِ ھمدا در بُرتگ اَت ءُ شش داں دہ ماڈل ءِ وانگ جاہ ءَ در بُرت۔ بیگاھاں سنٹر ءَ انگریزی ءِ ھم دَر بُرت۔ سال ءِ ھر چکّاس گوں اولّی نمبر ءَ آئی ءَ پاس کُت ۔ پہ گیشیں وانگ ءَ گُڑا ھانل ءِ واھگ اَت کہ دگہ جاھے بُرواں ۔

ھانل ءَ یک روچے وتی مات ءَ را گشت کہ من دیم ءَ وانگ لوٹ آں ، بزاں دیم پہ شال ءَ رواں ۔گوں اے ھبر ءِ اِش کنگ ءَ آئی ءِ مات ءُ پت سک وش بوت اَنت کہ ھانل پہ َ گیشیں وانگ ءَ شال ءَ روگ لوٹ اِیت۔ چہ مات ءُ پت ءِ موکل ءَ پد ھانل ءِ واھشت ءُ ارمانانی جمبر ساچان اَت ءُ پہ شال ءِ روگ ءَ جاڑی بوت۔ وھدے شال ءَ شُت ءُ داخلہ ئِے زرت ءُ کلاس ئِے گران کت اَنت ، بیگاہ ءِ وھد ءَ سنٹر ءَ ھم شت ءُ اتک۔ ھمے داب ءَ وھد دیم ءَ روان اَت کہ یک روچے ھانل واب اَت گوشی ءَ توار کت ، آ پاد اتک گوشی ئِے چست کت داں آئی ءِ سیادئِے ءُ ھمے گْوشت ئِے کہ تئی مات ءُ پت ءَ گْوشتگ کہ بیا بل وانگ ءَ ۔ ھانل ھیران بوت ءُ ھیالانی تہا کپت کہ منی مات ءُ پت ءَ اے وڑ پرچہ کت ! اَنچو لہتے روچ ءَ پد آئی ءِ لوگ ءِ در ءَ توار کت ءُ لوگ ءِ در کہ ھانل ءَ پچ کت داں آئی ءِ سیادے، گُڑا ھانل ءَ گوں ھیرانی ءَ جُست کُت کہ تو مروچی سُھب ءِ سر ءَ منی نیمگ ءَ ھیر اِنت ! آئی ءَ پسّو دات کہ ھو ھیر اِنت، بلے تئی مات ءُ پت ءَ گْوشتگ کہ ھانل ءَ بیار گوں وانگ نہ لوٹ اِیت۔ اے گپاں ھانل سک دلپروش بوت ءُ آئی ءَ زانت کہ اے زوراکیں چاگرد ءُ مئے دیار ئے دشمن زالبولانی وانگ ءُ آیانی دیمروی کنگ ءَ کدی وش نہ بنت پرچہ کہ اگں یک زالبولے وانیت بزاں سرجمیں راجے وانندگ بیت۔

آزمانک

زاناں اے واب یے اَت؟

نبشتکار: گائے دی موپاساں (فرانس)

رجانک: ھلیل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

منا دیوانگی ءِ کساس گوں آئی ءَ مہر اَت!
کسّے گوں کسّے ءَ پرچا مہر کنت؟ اے اجبیں گپ یے کہ آ وھد ءَ مہر کنوک ءَ تیوگیں دگنیا ءِ توکا تھنا یک انسانے گندگ ءَ کَئیت، تھنا یک ھیالے آئی مارشتانی تہا اُژناگ کنت، یک واھشت یے آئی دِل ءِ تہا جاگہہ کنت، ءُ آئی ءِ زُبان تھنا یک نام یے ءِ زِگر ءَ کنت، دریا ءِ چِست بوتگیں چَولانی وڑا ھر وھد یک نامے چہ آئی ءِ ارواہ ءِ اندر ءَ چِست بیت زُبان ءَ کَئیت۔ تھنا یک نام یے کہ مہر کنوک ھرچ وھد چہ زُبان ءَ کشّیت ئِے، ھرچ جاگہہ اَلوتانی تہا ھما نام مہر کنوک ءِ لُنٹاں شیرکن کنت، زِگر ءُ اِبادَت ءِ وڑا۔

“من شُمارا مئے دوئینانی یک کسّہ یے گْوشگ لوٹاں، پرچا کہ مہر ءِ تھنا یکّیں کسّہ بیت، یک وڑیں کسّہ۔ ایشی متلب ایش اِنت کہ یک روچے من گوں آئی دوچار کَپت آں، ھما وھد ءَ منا گوں آئی ءَ مہر بوت، تھنا ھمینکسیں کسّہ یے اَت۔ بلے پدا تیوگیں سال من آئی ءِ زُلپانی ساھگ، نرمیں بوسگ، آبریشُمیں رکّ، کوھیں دِلبند، آئی ءِ گُدانی وَشبو، ءُ آئی ءِ شیرکنیں گَپّانی کیز ءَ بندیگ بوت آں، آ منی تہا انچو پُترتگ اَت کہ من چہ وتی ھوش ءُ ھنان ءَ شُتگ اِت آں کہ منا ھِچ سَما نہ کَپت کہ روچ اِنت اگاں شَپ، یا اے کوھن ءُ کدیمیں زَمین ءِ سرا من مُرتگیں انسانے آں اگاں زندگیں۔”

پدا اناگت ءَ مَرگ ءِ دَیناں آئی ءِ ارواہ رَپت۔ چے وڑ ءَ؟ من وَت نزان آں۔ من ھِچ سرپد نہ آں، تھنا ھمینکس زان آں یک شَپ یے آ میچل اَت لوگ ءَ واتر بوت، پرچا کہ آ وھد ءَ سکّ ھَور ریچگ ءَ اَت۔ دومی سُہب ءَ آئی کُلّگ ءُ جَکّگ شُرو بُوت ءُ داں ہَپت روچ ءَ آ ھمے وڑ اَت ءُ نِپادانی باھوٹ اَت۔

گواچن چے اَت، منا اے باروا انّی یات نہ اِنت، تھنا ھمینکس یاد اِنت کہ ھر وھد ڈاکٹر اَتک اَنت ءُ کاگَد ءِ سرا چیزے نہ چیزے نبشتہ کُت اِش۔ ھمے وڑا لھتیں مہروانیں زالبول اَست اَت کہ ھر وھد درمان اِش وارینت۔ اے نیام ءَ ھر وھد آئی ءِ دست گرم اِت اَنت ءُ پیشانی یے ھم چو آس ءَ اَت ءُ آئی ءِ چمّ چو اِشکر ءَ اِت اَنت بلے آھانی توکا یک تاموری یے گِندگ بُوت۔

اگاں من گپ بہ کُتیں آئی ءَ منی گَپّانی پسّو ھم دات، بلے ما دوئیناں چے گَپ کُتگ منا انّی یاد نہ اِنت۔ من کُلّیں گَپ شموشتگ آں۔ کُلّیں گَپ، کُلّیں گَپ! ءُ وھدے آ سکرات ءَ اَت گُڑا ھما گُڈّی ساہ کہ آ کشّگ ءَ اَت منا شرّی ءَ یات اَنت۔ وھدے نَرس ءِ توار منی گوشاں کَپت من شرّی ءَ سرپد اِت آں کہ چے بوتگ۔ شرّی ءَ سرپد اِت آں!

چدو گیشتر منا ھِچ مالُوم نہ اِنت، ھِچ مالُوم نہ اِنت۔ تھنا ھمینکس یاد اِنت وھدے من پادری لوٹارینت گُڑا آئی ءَ اولی جُست ھمے کُت: ” چے آ تئی “رکھیل” اَت؟” منا یاد اِنت اے گَپ منا سکّ ھراب لگ اِت پرچا کہ اے وڑیں جُست آئی ءِ نَنگ ءَ پولنگ کنگ ءَ اَت۔ من پھم اِت کہ پادری یا دگہ کسّے ءَ چُشیں ھک نیست ءُ اے مناسب ھم نہ اِنت کہ آ یک انچیں زالبولے ءِ سرا بُھتام بہ جن اَنت کہ آ مُرتگ۔ پمشکا من آ پادری رھادگ کُت۔ دومی پادری کہ اتک سکّیں دردوار، شیرکن زُبان ءُ وش تب یے اَت۔ پمشکا وھدے آئی ءَ مرگ ءِ آماچ بوتگیں زالبول ءِ باروا لھتیں شرّیں دانک چہ دَپ ءَ کش اِت گُڑا منی چمّانی اَرس در اتک اَنت۔

پدا مردماں چہ منا کبر کنگ ءِ سَلاہ کُت کہ منا ھِچ یاد نہ اِنت آ چے گْوشگ ءَ اِت اَنت، اَلبت منا تابوت ءِ یاد اِنت ءُ چِہ وڑ ءَ آھاں مُردنیں جْون تابوت ءِ توکا کُت ءُ تابوت اِش مے جت ءُ بند کُت، آ کُلّ منا یاد اَنت ءُ کُدینّگ ءِ توار تاں انگت منی گوشانی تہا ھلوت کنت۔ یا منی ھُدا۔۔۔ منی ھُدا!

پدا آئرا کبر ءِ تہا کَلّ اِش کُت! کَلّ اِش کُت! آئرا! یک جُہلیں کَڈّے ءِ تہا! لھتیں مھلوک آ وھد ءَ مُچ اَت۔ گیشتر آئی ءِ دزگوار۔ اے ھما ساھت اَت کہ من چہ اودا تچ اِت آں۔ من دمکانی سرا تچان ءَ وتی لوگ ءَ اتک آں۔ ءُ دومی روچ ءَ من دراجیں سَپرے ءَ در اتک آں۔

مزنیں وھدے ءَ پد زیکّ من پیرس ءَ رَس اِت آں۔ ھما لوگ، مئے کوٹی، مئے گَندل ءُ پوشاک، مئے کَباٹ، تھنا ھمے نا بلکیں ھر ھما چیز کہ یک مُرتگیں انسانے ءِ مرگ ءَ پد آئی ءِ یات ءَ گیج ایت، آھانی سرا منی چمّ کپت اَنت گُڑا یکبرے پدا منی دِل ءِ ٹَپّ تازگ بوت اَنت۔ دِل ءَ لوٹ اِت کہ کوٹی ءِ دریگ ءَ پچ کن ءُ چہ ھمودا دمک ءِ سرا وتا دَور بہ دَئے۔ پرچا کہ من گوں یک مُرتگیں انسانے ءَ بندوکیں چیزانی نْیام ءَ نِشت کُت نہ کن آں۔

ھما دیوالانی نْیام ءَ نِندگ سکّ گْران اِنت کہ اودا آئی ءِ وشبو تالان بوتگ، ھمودا آئی ءِ کرپاس دْروشمیں بدن تھت ءِ سرا ایر بوتگ۔ منی ھاترا اے وھد ءَ وتی جزبگانی دارگ سکّ گْران اَت۔ پمشکا من وتی کُلا زُرت ءُ ڈنّ ءَ دَر آیگ ءَ لگّ اِت آں۔ بلے دروازگ ءَ سر بوھگ ءَ پیسر من ھال ءِ تہا دْرنج اِتگیں آدینک ءَ گوں دُچار کَپت آں،

کہ ایشی اے جاگہہ ءَ دْرنجگ ءِ آئی ءَ پمشکا پرمائش کُتگ اَت کہ ھمُک روچ چہ لوگ ءَ دَر آیگ ءَ پیسر آ چہ سَرا تاں پاداں وتارا بِچاریت کہ آئی ءِ میک اَپ شرّ اَنت ءُ اے کہ آ ھر وڑا ڈولدار لگّگ ءَ اِنت اگاں نا۔ چہ بوٹ ءُ تسمہ والا ٹوپ ءَ آئی ءِ دِلکَشی ءِ تہا گیشی اتکگ اگاں نا۔

من ھمے آدینک ءِ دیم ءَ چُپ اوشتات آں، پرچا کہ آئی ءَ لوگ ءَ نِندگ ءِ دوران ءَ ھم ھر وھد، اَو ھر وھد، ایشی دیم ءَ ھمنچو اوشتاتگ کہ انّوں ھم منا لگّگ ءَ اَت کہ آئی ءَ وتی اَکس اے آدینک ءِ توکا اِشتگ ءُ شُتگ۔ اے وھد ءَ من آدینک ءِ دیم ءَ اوشتاتگ لرزگ ءَ اِت آں، وتی چمّ گوں آئی ءِ کانچ ءِ آدینک ءَ جَتگ اَنت۔

ھما ساپیں شیشگ ءِ دیم ءَ، کہ ایشی تیوگ ءَ آئی ءِ چیریں ساھِگ بگل کُتگ اَت، ھمے ڈول کہ آ وھد ءَ منی دِل ءَ لوٹ اِت آئرا بگل بکن آں، من ھمے مارِت کہ منا گوں ھمے آدینک ءَ مھر بوتگ۔ پمشکا من ایشرا دست جَت چارِت۔ اے وَ منا چٹ سرد مھسوس بوت۔

بد بھتیں یات! گَم ءِ آس ءِ تَہا سُتکگیں آدینک! دَھُوت آدینک! انسان ءَ یاتانی اَزاب ءِ تہا پرچا سوچ ئے؟ شاید ھما مردُم وشّ ءُ وشھال بیت کہ آئی ءِ دِل وتی تَھ ءِ ھَر چیز ءَ بیھال بکنت۔ ھر ھما چیز کہ گْوست ءَ گوں آئی ءَ ڈیکّ وارتگ اِش۔ ھر چیز آیا مِھر بہ بیت یا آئی ءِ تْرانگ۔۔۔ بَلے من پرچا یاتانی اَزاب ءِ تَہا چو اَگریچ ءَ بُن گِپتگ آں؟

بلے آ وھد ءَ نا منا ایشی سَوَب مالُوم اَت ءُ ناں کہ ایشی مالُوم کنگ ءِ واھشت۔ آ وھد ءَ منی ھیال ءُ جَزبگ چو پْرشتگیں کانچ ءِ وڑا تالان اِت اَنت۔ اے ھالت ءَ منی مجگ ءَ ھِچ کار نہ کُت گُڑا من کَبرستان ءَ شُت آں۔ من دیست آئی ءِ کبر ءِ سِنگ مَرمَر ءِ تھتگ ءِ سرا اے وڑ نبشتہ اِنت:
“ایشی ءَ مہر بکشات، ایشی ءَ مہر مُچ کُت، ءُ چہ دُنیا ءَ گِستا بُوت۔”

“اڑے آ ھاکانی چیر ءَ کَلّ اِنت ءُ آئی ءِ بَدن سَڑَگ ءَ اِنت! چونیں درد دَھوکیں وَیل یے گوں منا! ھمے جزبگاں گوں منی پیشانی زمین ءِ سرا ایر بوت ءُ من زار زار ءَ گریوگ ءَ لگ اِت آں۔ پدا چہ ھمودا پاد آیگ ءَ منی پاداں جواب دات ءُ من تاں دیر ھمودا نِشت آں، بَلکیں ساھتانی ساھت۔ پدا من چار اِت تَہار بوھگ ءَ اِنت۔ بَلے ایشی گوں ھَوار منی دِل ءِ تَہا یک اَجَبیں، گنوکی وڑیں واھگ یے پیدا بُوت۔

واھَگ، ھما کہ یک گَم جَتیں ءُ پْرشتگ دِلیں مہر کنوکے ءِ بیت۔ ءُ آ واھَگ ایش اَت کہ من اے شَپ ءَ، بلکیں گُڈّی وار اے شَپ ءَ وتی مَھگونگ ءِ کَبر ءِ سرا پہ گریوگ بہ گْوازیں آں۔ بَلے اے ھم بُوت کنت کہ کسّے منا بہ گِندیت ءُ چہ اِدا بہ تاچینیت۔ گُڑا پدا من چے بہ کن آں؟ من کمّو شیوار بوت آں ءُ ھمے چُپّیں میتگ ءِ اے نیمگ ءُ آ نیمگ ءَ تَرّگ ءَ لَگ اِت آں۔

اے چُپّیں میتگ آ بازار ءِ مُکابل ءَ چنچو کسان اِنت، کہ ما اودا اَڈّ کن آں۔ بَلے انگت اِدا مُردگیں مردُمانی کَچ چہ زندگیں مردماں گیشتر لَگ ایت۔ مارا مزن مزنیں ماڈی، پَتَن پَتَنیں دَگّ، پْراہ ءُ شاھگانیں زمین زِند ءِ گْوازینگ ءِ ھاترا وتی چار نَسل ءِ مردمانی ھاترا زلورت بیت، بَلے آ ھم مئے وڑا سُہب ءَ پَد روچ ءَ گِند اَنت۔ ءُ آ ھم مئے وڑا چہ چمّگ ءُ دَریاب ءَ وَرگ ءِ آپ، چہ انگُور ءَ تْرنداپ ءُ چہ ڈَگاراں نان زُور اَنت۔

ءُ کُلّیں مُردگیں نَسل، کہ چہ آھانی پِدیانک ءَ اِنسانیت مارا سَر بُوتگ، گوں آھاں مُشکِل ءَ چیزے پَشکپتگ، مُشکِل ءَ! آھانی کُلّیں چیزاں زمین پُلیت، ءُ دُنیا آھانی نام ءُ نشان ءَ گار کَنت۔ رُکسَت۔ اللہ نگہبان!

وھدے کَبرستان ءِ گُڈّی کُنڈ ءَ من سَر بُوت آں گُڑا اناگہ ءَ من مار اِت کہ من کَبرستان ءِ کوھن تریں کُنڈ ءَ سر بوتگ آں، کہ اِدا آیوکیں مردمانی جون باریں چنچو وھد اِنت کہ ھاک ءِ تَہا ھَوار بوتگ آں۔ کَبرانی سِنگ مَرمَری تھتگ وَت زمین ءِ تَہا کَلّ بوتگ اَنت۔ کَبرانی ھال ھمے وڑ اِنت کہ ھمے زُوت ءَ ایشانی جاگہہ ءَ نوکیں مردمانی کَبر جوڑ بوھگ شُرو بِیت۔

کَبرستان ءِ اے نیمگ چہ گُلاب ءِ پُلّاں پُرّ اِنت۔ کہ ایشانی چاروک کسّے نیست۔ اِدا مزن مزنیں دْرچک ھم باز اَست۔ ءُ یک گیمُرتگیں زیبائیں باگ یے ھم اَست کہ شاید وتی وَراک ءَ چہ انسانی گوشت ءَ پُورا کَنت۔
من اے وھد ءَ تَھنا اِت آں، سکّ تَھنا۔ پمشکا من یک بَزیں دْرچکے ءِ پُشت ءَ دو زانو نِشت آں داں کہ کسّے منا مہ گِندیت۔ شَپ ءِ بَزیں ساھِگانی وَدار ءَ من دْرچک ءِ شاہ داشت اَت ءُ انچو نِشتگ اِتاں چوکہ گَرکاپ بوتگیں لانچ ءِ مُساپرے ءَ دَریا ءِ توکا اناگہ ءَ تھتگ یے بِہ رَسیت ءُ بِہ نِندیت۔

وھدے ھر نیمگ ءَ تَھاری ءَ مان شانت گُڑا من چہ وتی جاگہہ ءَ بے تواری ءَ کدم جَناں چہ مُردگانی کَبرانی نزّیک ءَ رھادگ بوت آں۔ بَلے تاں دیر پَٹّگ ءَ اَبید منا منی مھگونگ ءِ کَبر ءِ ڈسّ نہ رس اِت۔ اے وھد ءَ من وتی دَست دْراجی ءَ پَچ کُتگ اِت آں، پرچا کہ من وتی دَست، پاد، کونڈ، سینگ ءَ اَبید وتی سَر ءِ سُرینگ ءِ کِمک ءَ آئی ءِ کَبر ءَ شوھاز کنگ ءَ اِت آں۔

اے وھد ءَ من ھما کور ءِ وڑ ءَ اِت آں کہ وتی راہ ءَ بیھال بکنت ءُ سرگَردان بہ بیت۔ ھمے پُلّانی نْیام ءَ روان ءَ من کَبرانی تھتگانی سرا نبشتہ ایں ناماں وانگ ءِ کوشست کنگ ءَ اِت آں۔ بلے چونیں بیمناکیں شَپ یے اَت، بیمناکیں شَپ! پرچاکہ ھر وڑیں جُہد ءُ کوشست ءَ پَد ھم آئی ءِ کَبر گِندگ نہ بُوت۔

اے وھد ءَ ماہ ھم گِندگ بوھگ ءَ نہ اَت۔ چونیں سیاہ ءُ تَھاریں شَپ یے اَت! من کَبرانی نْیام ءِ ھالیگیں جاگہہ ءَ تَرّان اِت آں، یک تُرسے ءَ منا سَرا زُرتگ اَت۔ منی چاریں نیمگ ءَ کَبر اِت آں۔ تھنا کَبر! دِگہ ھِچ نہ تھنا کَبر اِت آں! منی چَپّیں نیمگ ءَ راستیں نیمگ ءَ منی دیم ءَ پُشت ءَ ھر کُنڈ ءُ ھر نیمگ ءَ! انّی منا ھمنکس ھِمّت نیست اَت کہ دو کَدم دیم ءَ بہ رَویں، پرچا کہ منی کونڈاں جواب داتگ اَت۔

پمشکا من یک کَبرے ءِ سَرا نِشت آں، اے وھد ءَ من وتی دِل ءِ دریکّگاں شرّی اِشکُنگ ءَ اِت آں۔ بَلے ایشی اَبید جاک ءُ سلواتے منی گوشاں کَپَگ ءَ اَت۔ یک انچیں توارے کہ من سرپد بوھگ ءَ نہ اِت آں کہ چہ کُجام نیمگ ءَ پیداک اِنت، آیا اے توار چہ منی اَندر ءِ تُرس ءَ پیداک اَت اگاں نا ھمے زمین ءِ توار اِنت کہ چہ انسان ءِ جون ءَ پُرّ اِنت؟ من وتی چاریں نیمگ ءَ ھمے جاک ءُ سلوات ءِ جاگہہ ءَ شوھاز ءَ اِت آں۔ منا ھِچ مالُوم نہ کَپت کہ تاں چنچو دیر من ھمیدا نِشت آں۔

ھمے نْیام ءَ من چہ تُرس ءَ ھُشک ءُ ھیران اِت آں، اے ھالت ءَ منی بدن سارت اَت، ءُ من تْرُند ءَ گریوگ ءُ کُوکار کَنگ، بلکیں وتی جِند ءَ کُشگ ءِ ھاترا تیار بوتگ اِت آں۔

پدا اناگہ ءَ من ھمے مارِت کہ کَبر ءِ ھمے سِنگ مَرمَر ءِ سرا کہ من نِشتگ اِت آں، سُرَگ ءَ اِنت۔ اے تھنا منی وھم نہ اَت پرچا کہ گْواچنی اے انچو سُرگ ءَ اَت گُشئے کسّے ایشرا بُرز کنگ ءَ اِنت۔ من اجکّہ بوت آں ءُ سِٹّ یے جت ءُ دیم پہ دیم ءِ کَبر ءَ سر بوت آں۔ ھمودا چہ من شرّی ءَ دیست ھما سِنگ مَرمَر کہ من سَر ءِ نِندوک اِت آں راست ءَ راست اوشتاتگ۔ کمّو پدا چہ ھمیشی یک مُردگیں مردمے زاھِر بُوت، تیوگ ءَ برھَنگ چہ گوشت ءُ پوست ءَ ھالیگ۔ آئی پدا ھمے سِنگ مَرمَر ءِ تھتگ ھمودا ھمے وڑا ایر کُت کہ یک نیمگ ءَ چہ کمّو چِست اَت، شَپ ءِ اے بیمناکیں تَھاری ءَ انگت تھتگ ءِ سَر ءِ نبشتگیں لبز من شرّی ءَ وانت کُت اَنت:

“ایدا جاکس اولیواں کَلّ اِنت، کہ پنجاہ ءُ یک سال ءِ اُمر ءَ مَرگ ءِ دَیناں رَپتگ۔ ایشرا گوں وتی ھاندان ءَ سکّ مِھر اَت ءُ سکّیں مھروان ءُ شرّیں مردمے اَت۔ ھُدا ءِ رھمتاں گوں ھَوار آئی ءَ کوڈھیں دُنیا یلا دات۔”

مُردگیں مردم ءَ ھم کَبر ءِ تھتگ شرّی ءَ وانت ءُ پدا چہ زمین ءَ یک سِنگ یے زُرت ئِے ءُ ھمے لَبزاں کروجگ ءَ لگّ اِت۔ ھمے وڑا کمّ کمّ ءَ کُلّیں لبزے ھتم کُت اَنت ءُ پدا چہ وتی چمّانی مزنیں کَڑکّاں ھمے کُلّیں جاگہہ ئِے شرّی ءَ چاراِت اَنت کہ اودا ھمے لَبز نبشتگ اِت اَنت۔ پَدا آئی ءَ گوں وتی لنکُکانی ھَڈّاں ھمے لبزانی بَدل ءَ دِگہ لَبز نبشتہ کُت، ھمے وڑا کہ گْونڈُو پہ اِشکر ءَ دیوالانی سَرا نبشتہ کَن اَنت۔

گُڑا تھتگ ءِ نوکیں لَبز چو اے وڑ ءَ بوت اَنت:
“اِد ءَ جاکس اولیواں آرام کنگ ءَ اِنت، کہ آئی پنجاہ ءُ یک سال ءِ اُمر ءَ وپات کُت۔ آئی ءَ وتی پِت ءِ جائیداد ءِ زورگ ءِ ھاترا وتی پِت ءِ سَرا انچو زُلم کُت کہ آئی ءِ پِت چہ وھد ءَ پیسر مَرگ ءِ آماچ بُوت۔ آئی ءَ وتی زال لَٹّ ءُ کُٹ کُتگ، وتی زھگانی سَرا زُلم کُتگ، گوں وتی ھمساھِگاں دَگا ئِے کُتگ، بلکیں ھر کس ءَ گوں ایشی ڈیکّ وارتگ، آئرا ریپینتگ ئِے۔ بَلے پہ بے ڈَولی مُرتگ۔”

ھمے لَبزانی نبشتہ کنگ ءَ پَد مُردگ بے سُد ءُ بے سما اوشتات، ءُ وتی نوکیں نبشتگ ئِے چار اِت اَنت۔ ھمے وھد ءَ من وتی چاریں نیمگ چاراِت گُڑا منا مالُوم بُوت کہ ھر نیمگ ءِ کَبرانی مردُم دَر اتکگ اَنت ءُ وتی کَبرانی تھتگ ءِ دروگیں نبشتانک اِش کروتکگ اَنت، کہ آھانی سْیاد ءُ سنگتاں نبشتہ کُتگ اِت اَنت ءُ ایشانی جاگہہ ءَ مُردگاں وتی باروا راستیں لَبز نبشتہ کُتگ۔

ءُ ھمے لَبزانی رِدا من دیست کہ کُلّیں مھلوک وتی ھمساھگانی تنگ کَنوک، جَنگول، بے ایمان، دَگا دیوک، دروگبند، بَدماش، کینگ ءُ کَست کنوک اِت اَنت۔ ایشاں دُزّی ءَ کُت، دروہ دَیگ ایشانی ھَمروچی کار بُوتگ۔ ھر وڑیں ھرابیں کار ءَ اے ساڑی اِت اَنت۔ ایشانی تَہا آھانی اسیلیں تھتگانی رِدا باز شرّیں پِت اِت اَنت، آھانی وپاداریں زال ھم اِت اَنت، آھانی ھِزمت کنوکیں زھگ ھم ھوار اِت اَنت، شیرزالیں جِنک ھم۔ مزنیں بوتار ءُ دومی باپاری ءِ مردُم اِت اَنت۔

ایشانی توکا ھر وڑیں مرد ءُ زالبول ھوار اَت، لھتیں انچیں اِت اَنت کہ ایشانی کَبرانی تھتگانی رِدا کسّے ایشانی باروا گَپ کُت نہ کَنت، اے وتی مُدامی ھَنکینانی ءِ تہا وتی دروگیں نیکیانی گَپ ءَ جن اَنت بلے ایشانی گْواچن کسّے را مالُوم نہ اَت، اگاں کسّے ءَ مالُوم اَت ھم آھاں گْوشگ ءِ بَدل ءَ چُپّ بوھگ شرّ لیک اِت، چو کہ اے مُردگانی نزّیکیں مردُماں ایشانی زِند ءِ تَہا کُت اَت۔

ھمے وھد ءَ من ھَیال کُت کہ بُوت کنت کہ منی مھگونگ ءَ ھم وتی کَبر ءِ سر ءِ نبشتگ بَدل کُتگ اَنت۔
گُڑا من بے تُرس ءُ بے بیم ئیگ ءَ ھمے کَپَن ءُ لاش ءُ مُردگانی نْیام ءَ یکبَرے پَدا آئی ءِ کَبر ءُ آئی ءِ جِند ءِ شوھاز ءَ رھادگ بوت آں۔ پرچا کہ انّی من یکیم اِت آں کہ الّم ءَ آ ھم چہ کَبر ءَ ڈَنّ ءَ دَر کَپیت، ءُ بُوت ھم ھمے وڑ۔ گوں گِندگ ءَ من آئرا دْرست کُت ھالانکہ آ کَپن ءِ توکا اَت۔ ءُ لھتیں ساھت پیسر کہ من دیست اَت آئی ءِ کَبر ءِ سِنگ مَرمَر ءِ تھتگ ءِ سرا اے وڑ نبشتگ اَت:
“ایشی ءَ مہر بکشات، ایشی ءَ مہر مُچ کُت، ءُ چہ دُنیا ءَ گِستا بُوت۔”

آئی جاگہہ ءَ انّی نبشتگ اَت:
“اے گوں وتی مہر کنوک ءَ وَپادار نہ اَت ءُ یک روچے ایشی پہ دْروگ ءُ دْراج چہ آئی ءَ اجازت گِپت ءُ دِگہ مُردمے ءِ کِرّا رَوَگ ءِ ھاترا ھَور ءِ تَہا در اتک گُڑا سردی ءَ جَت ءُ مَرگ ءِ آماچ بُوت۔”
“پَدا انچو لگ اِت کہ دومی روچ ءِ سُہب ءَ مردماں منا آئی ءِ کَبر ءِ سرا بیھوشی ءِ ھالت ءَ دیستگ۔”

“هم ءَ ساوؔڑ شُمارا یات بیت؟ “

نبشتہ کار : ماهل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

نا کہ شپ جلّیت ناکہ روچ بس هما نام جلّ اَنت ءُ ابدمان بنّت کہ پہ لیکہ ءُ راجی باندات ءِ هاتِر ءَ وت ءَ کربان کن اَنت ۔۔ زمین بے مٹّیں مڈی یے کہ ایشی بدل دگہ هِچ دَری دیار بوت نہ کنّت ءُ زمین ءِ مِہر بُنکی مِہرے کہ هرکسّی دِل ءِ تہ ءَ چہ ابرم ءَ هست اِنت ۔ چوناها گُش اَنت کہ اگاں ترا گوں چیزے ءَ مِہر بہ بیت تو آئی رکینگ ئِے هاتِرا وت را هم کُربان کنگ ءَ چَک ءُ پد نہ بئے وتی ساه ءَ چہ سرگوز ئے آئی پهازگ ءَ پہ همے داب ءَ اِے نوجوان ءَ هَم وتی ساه دات۔۔۔۔۔

پہ وتی مکہیں زمین ءِ پہازگ ءَ وتی تنگوئیں ساه ءَ چہ سرگوستگ ۔پہ دائمی راج ءِ دِلانی تها وت ءَ را چوں کندیل ءَ بالینتگ من شُمارا هنچیں ورنایے بارو ءَ سرپد کنگ لوٹ آں کہ پہ وتی هاک ءَ دیوانگ بوت ءَ پہ گُلزمین ءَ زروک بوت ءَ آ شهید سراج پَنام ءِ ساوڑ بلوچ ءَزانگ بیت ۔۔

ساوڑ 1990ء واجہ پزل ءِ گِس ءَ کولواه ،آواران ءَ ودی بوتگ ، ساوڑ جان بے دروریں سنگتے بوتگ آ بلوچ نودربر گَل آزات (بی ایس او آزاد)ءِآواران هنکین ءِ یک سرپد ءُ کامریڈیں سنگتے بوتگ
2008 ءَ ساوڑ جان ءَ وتی وانگ بزاد لد ءِ وانگجاه ءَ بندات کُتگ پدا 2010 آ پہ گیشتر وانگ ءِ هاتِرا مالار ءَ روت وتی نُہمی تَبَک(class) ءِ چکاس ءَ سوبمند بیت۔ دیم ترا ونت کُرت نہ کنت پاکستان ءُ آئی کاسگ چٹیں پوج ءِ سوب ءَ۔۔

2011 ساوڑ جان آواران هنکین ءِ کارمستر جوڑ کنگ بوت .شهید ساوڑ جان یک وشتَب ءُ مھروانیں مردُمے اَت آئی مُدام گوں بِچکند آں مردُم وش اَتک کُتگ اَنت هرکّس را ھندگ ءِ سوگاتے بکشات آ وهد ءَکہ ساوڑ شهید کنگ بیت آ سکّ کسان بیت۔۔

نوں جیڑه اِش اِنت کہ یک چُکے ءِ زِندگ بوهگ پہ پاکستان ءَ جنجالی یے کہ آ چُک ءِ پِگر ءَ ولگوج کنگ ءِ هاتِرا آ وڑ وڑیں پندل سازیت کہ من چے پیم ءَ ایشی ءِ دِل ءَ چہ آجوئی ءِ شہزانتی ءَ دَر بکناں ءُ آ منی ھاکمی ءِ تھارگ ءِ وڑالاں بہ بیت .

ساوڑ یک جْوان ءُ دلیریں سنگتے بوتگ آئی مُدام وتی کلم ءُ کتاب ءِ زور ءَ دُژمن ءَ شیکست دیگ ءِ جُھد ءَ اَت ۔ کواس گُشت اگاں تو یک راجی یے پروش دیگ لوٹ ئے تو درُستاں چہ پیسر آئی پدریچ ءَ هلاس بکن کہ آئی اوست اِنت آ مُدام وتی راج ءِ باندات بابت ءَ جیڑہ اِیت ۔

ساوڑ ءِ بارو ءَ هرچی بہ نویس آں انگت ءَ کم اِنت آ یک دیوانگ ءُ ملنگے اَت پہ زمین ءَ شیدا اَت کہ مرگے همباز اِت بلّے پاکستان ءِ گُلامی یے نہ منّ اِت کُل درچک ءُ دار ساوڑ ءِ گِسر بوھگ ءَ موتکی اَنت .ساوڑ جان ءَ وتی زِند ءِ سرجمیں وهد ءُ پاس گوں آشوبی چِست ءُ ایراں گوازینت مُدام گوں هما کاراں گُلائیش اَت کہ راج ءَ را نپ اِش دات پہ راج ءِ وشیں باندات ءِ هاتِر ءَ مُدام جُهد ءَ اَت آ چو کوه ءَ مُهکم اَت ۔ ساوڑ پہ بلوچستان ءِ آشوب ءِ جُنز ءَ یک مِسالے اَت ساوڑ ءِ مٹ ءُ مُل هر هما بچّ ءُ جِنّک اِنت کہ پہ وتی ڈیہ ءَ جہد ءَ اِنت پہ ڈیہ رکینگ ءِ هاتِر ءَ وتی وس ءُ واک ءَ چیزے کنگ ءَ اِنت .

23 سوچکان (مئی) 2017ء ءِ هما سیاه ءُ تهاریں روچ اِنت کہ بلوچستان ءُ پہ کولواه ءِ سنگت ءُ بیلّ باھڑیں باسک ساوڑ اَچ ما گِستا بوت ءُ پہ وتی ڈیہ ءَ سالونک بوت هون ریتک اَنت کولواہ ءِ دِلبند ءَ کُش ءِ وشبوُ ءَ آتار اَنت۔۔

هو ! هون ءِ وشبو هما بوُ اِنت۔۔۔کہ ھؤر ءِ اولی ترمپ کہ زمین ءِ دلبند ءَ کپ ایت ھما بوُ مردم پُرتاھیر کنت ۔ پدا ھک ءِ ریتکگیں هون کہ پہ زمین ریتکگ هما هون کہ آجوئی مستاگ ءَ دنت اِے وشبوُ ھمیش اِنت

(ساوڑ ءِ جِتائی ءَ بلوچستان ارسیگ اِنت شال پُرسیگ اِنت کیچ ءَ جنوزامی سیہ ایں پوشاک پوشتگ اَنت کولواه ءِ کپوت نالنت ءُ تئ نام ءَ گِراں مُھرانی کلات پرُشتگ اَنت ، کوه ءِ مُراد چو مرید ءَ تئ لوٹوک اِنت اَلبُرز کپتگ چہ وتی بالاد ءَ خاران ءِ همُک سرگوْپ نازینیت ترا ءُ ماتی سِپتاں جنّت کہ تئ مَٹ ءَ دوبر پیداک کناں واتر بکن ءُ همنپس بے ترا ما ابیتکیں ).۔۔۔

پاکستان یک مردُمے کُشت کنّت بلے پِگر ءُ لیکہ آ هِچبر کُشت نہ کنّت ءُ ساوڑ یک پِگرے همُکیں بلوچی پُسگے مروچی ساوڑ اِنت ءُ ما درُست ساوڑ ءِ پِگرے منوک اَنت .

ساوڑ ءَ پاکستان نہ منّیت ءُ آئی گُلامی کنگ ءُ وت ءَ را باجو نہ کُرتے آ را گُشگ بوت کہ پاکستان ءَ بہ منّ اگاں نا ما ترا شھید کن ایں۔ بابا کازیؔ گُشیت ۔۔

“هما کہ آھاں گوں گُلزمینءَ دگا نہ کُرتگ هما شھید اَنت”

ساوڑ هم همے شهیداں گوں هوار اِنت کہ وت ءَ را کُربان ئے کُت بلّے گُلامی یے نہ منّ اِت .
بائد اِنت مروچی کُل بلوچ ساوڑ دْروشُم ءَ بہ بنت ءُ ما را ساوڑ ءِ هما سرامدیں کار کہ ساوڑ ءَ سرجم کُرت نہ کُت ھمائی ما سرجم بکن اِیں اے مئے راجی ڈبا یے ، هما ساوڑ ءِ پِگر ءُ لیکہ ءَ دیما بہ بر ایں دُژمن ءَ پروش دیاں بہ بَہ ایں روان بہ بہَ اِیں پہ وتی گُلزمین ءَ

یک برے پدا جُست کنگ لوٹ آں هما ساوڑ شُمار یات بیت “نوں اُمیت کناں شُمارا یات بیت ”

تئ شپ نکاه ئے اتکگ ءُ مئے زِندگی نہ جلّ ایت تو سرپد ئے اُو بانڈی سراج گوں وتی (ماکج) مُھبت ءَ موال بوتگ بلّے گنوکیں ساوڑے پہ گُلزمین ءَ آشک اَت تو واهگانی کِلّہ پہ دابے سمبئینتگ تئ دست ءُ پاداں دزگُهاراں پہ دابے هِنیّ رَجنّت تئ مهپراں زباد مالنت کوه ءُ کهچر آں تَچنّت بهاری ساهتاں بلّے سِراج گون نہ بیت …..

ساوڑ جان تو نمیران ئے تو اَبدمان ئے

“داں شائِرے شئِرے گُشیت تو زندگ ئے”
“داں کوچّگاں آسے بلیت تو زندگ ئے”

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ئے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

دهن پت رائے ءِ زند ءُ ازم ءِ سرا گونڈیں چمشانکے

هسابجار

دی بلوچستان پوسٹ

دهن پت رائے 1880 ماں هندوستان ءِ دمگ بنارس ءَ ودی بوتگ .پنچ سال ءِ امبر ءَ فارسی ءُ اردو ءِ وانگ ئےِ بندات کُتگ ، سینزده سال ءِ امبر ءَ اسکول ءَ ششمی تبک ءَ داخل ئےِ زُرتگ ، پانزده سال ءِ امبر ءَ سیر ئےِ کتگ ءُ مٹرک ئےِ هم همے سال ءَ پاس کُتگ ، بلے کالج ءَ داخلہ ئےِ نہ رسیت –

1899 ءَ یک پرائمری اسکولے ءَ ماشٹر بیت – همے میاں ءَ 1900 نبشتہ کنگ ءَ بتدات کنت ، ” زمانہ ” ءُ ” آزاد ” نامیں تاکاں آئی ءِ لبزانکی نکاں آزمانک ، کسمانک ، ءُ نگدی نبشتانک شنگ بواں بنت –

1902 ءَ اولی ءُ 1904 ءَ دومی گدار ئےِ شنگ کنگ بنت ، ءُ همے میان ءَ آ ٹریننگ کالج ءَ جونیئر انگلش ٹیچر ءِ چکاس ءَ جوانیں وڑے ءَ سوبین بیت ءُ همے ٹریننگ کالج ءِ ماڈل اسکول ءِ هیڈ ماشٹر کنگ بیت –

1907 ءَ کسہ نبشتہ کَنگ بندات کنت ءُ آئی ءِ اولی کسہ ” دنیا کی انمول رتن ” انت کہ تاک ” زمانہ ” ءَ شنگ بیت –
1908 ءَ اسکولانی سب ڈپٹی انسپکٹر ءِ اُگده ئےِ رسیت – 1909 ءَ آئی ءِ کسہانی اولی کتاب ” سوزِ وطن ” شنگ کنگ بیت ، سرکار ءَ چرائی ءِ کسہاں یاگی ءِ گُمان بیت ءُ آئی ءِ کتاب ءِ سرا بندش جَنت ، چمداں چہ آ وتی اسل نام ءَ چیردنت ءُ مُنشی پریم چند ءِ نام ءَ نبشتہ کنگ ءَ بندات کنت ، گوں همے نام ءَ نام کپیت ءُ آئی ءِ آزمانکانی دومی دور چمد ءَ بندات بیت ، آ راجدپتری ءُ سرءُ سوجی کسہ نبشتہ کنت ، ” وکرمادت ” ، ” راجہ ہردول ” ، ” رانی سارندها” ، ” گُناه کا اگن کنڈ ءُ ” راجپوت کی بیٹی ” همے دور ءِ ساچست انت ئےِ اے کسہانی تہا آئی ءَ راجپوتانی دلیری ، جنگولی ءُ وتن دوستی وتی بُنگپ کُتگ ات انت –

1919ءَ انگریزی راجدپتر ءَ اوار ماں فارسی ءَ بی اے کنت – 1921 ءَ سرکاری نوکری ءَ ویل کنت ءَ ماں راجی آجوئی ءِ جُنز ءَ بهر زُریت –

منشی پریم چند ءِ آزمانکانی سیمی دور همے سال ءَ بگر داں 1930 ءَ انت اے دور سیاست ءُ پُرشت ءُپروش ءِ دور بیت اے دور ءَ ” پریم چالیسی ” ، ” فردوس خیال ” ءُ ” خواب و خیال ” شنگ کنگ بنت ، اے کتابانی گیشتریں آزمانک انچیں انت کہ آیانی سیادی وڑے نہ وڑے ءَ گوں هندوستان ءِ سیاست ءَ ات ،
1922 ءَ ماں کانپور ءِ ہندی روتاک ” مریادا” ءِ کارئےِ وتی دست ءَ زُرت انت ، پدا بنارس ءَ سر سوتی پریس ءَ جوڑ کنت-
1925 ءَ گنگا پستک مالا ءَ نوکر بیت ءُ نصابی کتابانی جوڑ کنگ ءَ دلگوش بیت – 1929 ءَ هندی مهتاک ” مادهوری ” ءِ کشگ ءِ کاراں اوار بیت گوں ،
1936 ءَ دیمروی دوستیں انجعمن ءِ بُن ہشت ءِ ایر کنگ ءِ هاترا لکهنو ءَ آل انڈیا کانفرس کنگ بیت ءُ کانفرس ءِ سرکماش پریم چند بیت –
1930 ءَ وتی جند ءِ تاک ” هَنس ” ءَ کش ایت ءُ چمداں آئی ءِ چارمی ساچستی دور بندات بیت داں 1936 ءَ اے دور ءِ آئی ءِ آزمانکانی کتابانی تہا ” زادِراه ” ، ” دوده کی قیمت ” ، ” واردات ” ءُ ” آخری تحفہ اوار انت –

” روہانی شادی ” ، ” روٹهی رانی ” ءُ ” کربلا ” آئی ءِ نامداریں کسمانک انت ، آئی ءِ سینزدهیں گدارانی تہا ، ” بیوه ” ، ” نرملا ” ، ” کشنا ” ، ” جلوه ایثار ” ءُ ” بازارِ حُسن گیش نامدار بوتگ انت –

پریم چند ءَ آزمانک ، کسمانک ءُ نبشتانک نبیستگ ، بلے آزمانکاری ءِ پڑا آ گیش نامدار بیت ءُ آ اردو ءِ اولی آزمانکار زانگ بیت ، آئی ءِ آزمانکانی تہ ءَ راستی ءِ درانگازی ءُ گوں لیکہ ءَ بندوک بوهگ گیش گندگ ءَ کیت ، آئی ءِ زبان سادگ انت ءُ ریچ ئےِ سک وش انت ، ردان گونڈ گیپت ، آئی ءِ آزمانکانی تہ ءَ آئی ءِ وتی دور ءِ زند ءِ دروشم درا انت –
گڈیگ ءَ سک باز نادره بیت همے شلوکشیں نادراہی ءِ میان ءَ وپات کنت

سر شونی کتاب : پریم چند کے بے مثال افسانے ترتیب/ انتخاب .طائر منصورفاروقی

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ئے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بام ءِ بوہ پیداک اِنت

(نمیرانیں سَنگت جلال بلوچءِ نامءَ)

نبشتکار۔ بہادُر بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

زاناں کہ مرچی حلیم جان ءُ ثناء تاج چہ گَلءَ بال بنت، کِساس نُھ سالءَ پد آ گوں وتی دِلی دوستے ءَ ، وتی راہ ءِ ھمسپرےءَ گوں ھوار بوتگ اَنت، ھما ھَمسپر کہ آئیءَ اے گِستائیءِ نُھ اِیں سال باریں پہ چے پیمی گوازینت اَنت ؟ ھمُک دَمک ءُ دَرانی تہا ھمُک روچ گوں مَرگ ءُ زندءَ گُوازی کنان ءُ مروچی گوں سُہرچکیں ھون ءُ گوں سربلندیءَ آھانی گورا وتارا سر کرتگ ے۔

مروچی پہ شانے آھانی دیوانءَ شُتگ چیا کہ آھانی ارواھانی گُما دَگا باز نہ بوتگ ، داں وتی زِند ئے گُڑّی ساھتاں ھماھانی کِشکءَ روان اَت، بے وپائی، لبّ ءُ لالچ ءُ چَک ءُ پدِیءِ نام آئیءَ نزانت۔

چو سال 2011ءِ ڈولءَ کَلیریءِ اَمبانی ساھگءَ مروچی پدا پتّرے پچ اِنت ءُ کَندگ اِنت ، گپ اِنت، دیوان اِنت ، بلے آ مروچی اے گپّاں نہ اَنت کہ نوں مارا مادِنیں کِشکءِ ڈنگر چون دور کنگی اَنت، چیا کہ آھاں وتی ھکّ سرجم کُرت اَنت ءُ رَپت اَنت۔ انسانءِ مستریں چیز آئیءِ ساہ اِنت، آھاں وتی ساہ ھم ماں ھمے کوھدیماں زندگ داشت اَنت ءُ پہ دائمی رپت اَنت۔

مروچی ئیں روچءَ گوْست ئے کِسّہانی دیوان برجاہ اِنت ، ھمبلیں ثناء جان وتی وانگجاہ ءِ کِسّہاں آرگءَ اِنت، سُلوئی ڈیم سربِر ئے بَستگیں ھزاراں نا سَرجمیں اُمیتانی کِسّہان اِنت ، میناز ءِ دمک ءُ دَرانی ندارگاں گیر آران اِنت۔

درویش ئیں حلیم ھم مرچی پدا وتی سُروزءَ را ساز کرتگ، گوں دلءِ مئیلءَ شعر گُشگءَ اِنت، گوں وتی زہیروکاں سرجمیں کوہ مرچی پدا آئیءَ الہان کرتگ اَنت۔

ھچ گُمان نہ بوت کہ مروچی ئیں روچءَ وتارا پہ دیگر ءَ چون سر کرت ، نوں رُوزرد ایر تَرّان ایر ترّان ءَ تہار بوّان اِنت۔

ملا شیحق ءُ ولی ھان ھم سرپد بوتگ اَنت کہ جلال اتکگ نوں آ ھم اتکگ ءُ دیوانءَ ساڑی اَنت۔ دیوانے بہ بیت وتی سَنگتانی پدا آئیءَ ساڑی بہ بنت شیہو ءُ ولی ھان گڑاں شاتکامی ءِ پُل اے ساھتاں چو تاکریچءَ جَہلاد نہ بنت گڑا کدی جہلاد بنت۔۔۔ ؟

شپ نوں گوں استالاں سَمبہان اِنت، حلیم جان وتی پُرانی سِکانی تلءَ داتگ ءُ آئیءِ اِشکراں شر کنگءَ اِنت ، ھانو وتی دُراھیں سَنگتانی جُستءَ یک پہ یکءَ کنگءَ اِنت، ھمے گپّانی مَیانءَ ثناء جان جلال ءِ کُٹّءَ وتی سرارا ایر کرت ءُ گُشت ے “باریں چون اَنت منی ھما ھمسپر انگت وتارا ھما ھسابءَ داشتگ اِش” ؟

ھؤ آھاں کہ وتءَ دارگی بوتگ داشتگ اِش بلے بازینے لگور بوتگ ،وتی زُبان اِش وارتگ اَنت ، بئیپاریءَ پہ چار کلدارءَ بہا بوتگ اَنت ،واجکارانی دزشود جوڑ بوتگ اَنت ءُ بازینےءِ پد گار اَنت۔

چون بازینے کُجانگو ھداءَ بُرتگ؟ “ھاھاھا من شُمارا گُشتگ اَت کہ کاشُکءِ بَہا کنگ نہ اِنت ھمے میانءَ ملا شِیہو ٹَہک دات ءُ ھنچو گُشتے”۔ حلیم ھم کَندانءَ وتی پُرانی چادرءَ کرتگ اَت ءُ پیداک اَت۔

شمے سنگتانی کِسّہ وَ باز اَنت بلے باریں سامان کلاتءِ ھما بُرزگ ءِ سر ئے منی کَاپر چون اِنت ؟ گواتءَ برتگ یا کہ انگت ءَ ھست اِنت ؟
ھانو جان کاپر ءِ جُستءَ مکن ، تو ھما مردم کہ یلا داتگ اَنت ھما مردم ھم وتیگی نہ اَنت کاپَر کُجا وتا دار اِیت، کاپر ءِ ھیالءِ داروک وَ ھما کماشیں شُوانگ اَت چہ ترا پد ماں اے کاپرءِ کش ءُ پہناداں نہ آ شُوانگ دیست ءُ نئیکہ آئیءِ رمگ۔

ھؤ ڑے منی جلو جان ، ثناء چہ جلال ءِ کُٹّءَ وتی سرارا چِست کرت ءُ وتی دستے ماں آئیءِ امبازاں دات “شر اِنت کہ تو مرچی اتکگ ئے مارا چینکس زہیر بوتگ، باریں چینکس سال ءُ مُدّتاں پد مرچی پدا ما ءُ شما دیم پہ دیم اِنت”۔

نوں شپ آزمانءَ سیاہ ترّینان اِنت، اِستال گیشتر ترْپان اَنت، ھمے وھداں سیکلےءِ لیٹءَ کوہءِ دیمءَ شَہم دات ، شیہو پاد اَتک کہ چارانے بلے حلیم چو مدامی ئیں دابءَ پیسرا کوہءِ دیمءَ نشتگ اَت باریں کئی شعر آئیءِ دپءَ اَت، وھدے کہ سیکل ماں نزّیکاں سر بوت آئی گُوانک جنت کہ کئے ئے؟

بلے کُوھی کُکّار کنان اَت آئیءِ گپّاں کئے پجّہ نیار اِیت، کوھی ءُ مُراد اِتنت ، مراد ءِ زاماتی بوتگ اَت ءُ انشپی آئیءِ نِکاھی اَت بلے آ نہ نِشتگ اَت۔ مُراد ھم ھمے کِشکءِ جِتائیں شیدائیاں چہ یکے اَت مرچی باریں آئیءَ چونیں کارے کپتگ کہ میتگءِ مہلوکءَ آئیءِ آروس ءِ بَشانگ بستگ اَت ءُ آ پہ مدامی ادا اتکگ اَت۔

ھانُو وتی کٹُور چِست ءُ گُشتے کہ کُوھی اگاں ترا شِیر گون نیست اِنت گڑا نزّیکءَ نیائے ، سرجمیں کوہ ٹَہکاں سرا زُرت، کُلبر ءَ بشّءَ چو دِرْدءَ گوْرتگ، بہارگاہ ءَ سرجمیں مُلک پتاتگ انگتءَ مارا شیر گون مہ بیت سالونکیں مُراد بِچکندانءَ پسّہ دات۔

ھمینچو دیوان کہ بَز بوان اَت، شادھیءِ پُل ھمینکس ایر رِچان اِتنت ۔

پدا گپ ، پدا دیوان پدا کَندگ۔۔۔حلیم وتی پُرانی چار راہ ءَ کت، شیہو ءَ چادر پچ کُرتگ اَت، کُلبر ءِ شیر ءُ شیلانچاں کہ وتی بوہ پچ دات ھانو وتی دست ماں سینگءَ ٹپّ اِت ءُ گُشتے کہ منی سامان کلات ءِ بُرزگءِ کماشیں شُوانگ گار نہ اِنت، آ انگت زندگ اِنت ، نوں کُلبر ئے ھنکین کتگ۔

سنگتاں نوک ورگ بندات کرتگ اَت کہ ثناء جان وتی دستانءَ چنڑ اِت ءُ پُشتءَ نشت ءُ گُشتے مرچی منی دل باز سیر اِنت ھچءَ آھگءَ نہ اِنت۔ جلال تو اے سنگتءِ تاریپءَ بکن کہ من گُش ئے سنگت پیسرا نہ دیستگ آئی وتی دست مُرادءِ گورا ٹال کُرت ءُ گشتے۔ ؟

ترا چہ پد تئی کِشکءِ ڈنگرانی دیمپانیں سنگتاں چہ یکے ، بگندءِ تو نہ دیستگ بلے تئی وابانی دگنیا ئے راستیں سنگت ھمیش اِنت ۔۔۔ تئی گِچتگیں کشک ئے راہ ءُ رنداں جُنزان جُنزان ءَ مرچی ترا پہ سر بوتگ۔

“سَنگتاں وتی آ دگہ گپ ءُ گالاں نوں سہبءَ بکن اِت کہ شپ نوں میزّان میزّانءَ پہ ھلاسءَ روگءَ اِنت سہبءَ پدا کار ھست اِنت مہلا پاداھگی اِنت” ۔

ھؤ بلے انشپی حلیم جان ءُ ھان ئے بینجو ءِ کَسانیں دیوانے کن اِیں ءُ پدا وپس اِیں ، شیہو ئے گپءِ پُشتءَ جلال ھنچو گشت ءُ آ پاد اَتک اَنت۔
آھاں ورگ وارت ءُ پہ وتی دیوان ءِ ھاترا چہ ادا پاد اتک ءُ کوہءِ ھما دیمءَ شُت اَنت ،چیا کہ کوہ ءِ ھما دیمی دلبندءَ آھاں جاھے شر کُرتگ اَت کہ آؤدئے زمین تچک اَت ، آھانی چیز ھم ھمادا ایر اِتنت، آھانی وابجاہ ھم ھما اَت، داں استال ترپگءَ اِتنت آھانی بینچو ئے توار منی گوشاں کپان اَت۔

بلے نوں بام ءِ بوہ پیداک اِنت من گُشاں سنگت وپت اَنت من ھم رواں وپس آں۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ئے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ڈیھہ ءَ واتر کنگی اِنت

حکیم واڈیلہ

دی بلوچستان پوسٹ

منا ھپت سال ءَ بُرز اِنت کہ من درانڈیھہ آں۔ اے ھپتیں سالانی تہا من ھچبر نہ جیڑیتگ من پرچہ وتی نزوریانی تہا شری آورت کنگ ءَ نیاں من پرچہ ھمک روچی ھساب ءَ چہ وتی مردماں گسر کپاناں۔ پرچہ منی مردمانی اوست و باور چہ من سدان اِنت پرچہ من آیانی جستانی پسو ءَ دات کنگءَ نہ یاں پرچہ من گپ گپءَ برانز گراں پرچہ من مردماں مدام ھمے گپءَ پہ شگان گُشاں کہ من درملکءَ پہ راج ءَ جہد کنگءَ آں۔ پرچہ من مردمانی گپانی سرپد بیگءِ جاہ ءَ وتءَ راست پیش دارگ ئے جہد کناں۔

وھدے من اے گپانی جیڑگ ءَ لگیتاں تاں دیست کہ من گسر کپتگاں منی درملکءَ آیگ ئے مستریں سوب کہ من گُشتگ بیتگ پہ راج ءَ جہد کنگ اِنت نوں آئی ءِ جاگہ دگہ شئے آں گپتگ چُش کہ درملکءَ زند گوازینگ وتی زند ءِ بروبر کنگ پہ وتا شریں کار ئے شوہازگ اگں کاروبار کنگ ءُ لوگ و جاگہ شر کنگ درملکی پاسپورٹ گرگ ءُ پدا یک آسودگ ئے زند ءِ گوازینگ اگں اے دراھیں کاراں چہ پد اگں کمو وھد رست گُڑا پہ جہد ءُ قوم ءَ ندر کنگ ءُ ھمے پیش دارگ کہ من سک باز کار کنگ ءَ اَنت ۔ بلے اے دراھیں وھد ءَ من یک چیز ئے پہک بیحال کُتگ کہ منا واتر کنگی اِنت منا پدا روگی اِنت منا وتی زمین ءِ سرا وتی مردمانی نیام ءَ بوگی اِنت آیانی درد مارگی اِنت آیانی جُست پسو کنگی اَنت پہ آیاں چہ درملکءَ یک شریں مستاگ ئے برگی اِنت گُڑا چون من چہ وتا چہ وتی کِشک ءَ چہ وتی راج ءَ ءُ چہ وتی زمینءَ پراموش بیت اَنت ۔ ایشی ئے مستریں سوب چہ من پیش درملکءَ اتکگیں منی دابیں سیاسی مردم اَنت وھدے درملکءَ سر بیتگ اَنت آیاں پدا وتی واتری راہ وت بند کُتگ ءُ ھمے گمان کُتگ کہ نوں مرگ ءُ زند بس ھمدا بیت ۔

منی ھیال ءَ مئے درملکی کارانی بے سوبی ئے یک مستریں سوب ئے ھمے ھیال اِنت کہ ما وتی زہنءَ جاہ داتگ کہ نوں واتر کنگ نہ بیت یا بیت کنت مئے زند ءَ ھما وھد مئیت کہ ما وتی ملک ءَ آجوہ کُت بہ کنیں ءُ ھمے جیڑگ ءَ مارا سیاسی ھساب ءَ نزور ترینتگ ءُ مئے پگرانی تہا جُنز ءَ چہ پیسر وتی زند وتی وشی وتی کہول ءُ وتی باندات ءِ وشی ءُ آباد کنگ ءِ ھیال ءَ جاہ کُتگ ۔ اگں مئے زہنانی تہا اے گپ بہ بیت کہ ما ستر درملکی دراھیں آسائش ءُ وشیانی تہا بہ بئیں پدا ھم اے درآمدیں دیار اے درآمدیں مردم کدی مئے نہ بنت کدی ایشانی ھیال ءُ مئے ھیال یک نہ بنت کدی ایشانی زند ءُ مئے زند یک نہ بیت گُڑا الم ما پدا وتی زمین ءُ وتی مردمانی نیمگءَ دلگوش کنیں آیانی جیڑہانی سرپد بیگ ءَ بندات کنیں آیانی پگری ھمرائی ءَ گوں وتی توار ءَ بُرز بریں دانکہ جوانیں رنگی ءَ دیمروی بہ کنیں ءُ پدا وتی ڈیھہ ءَ وتی مکہیں دیار ءَ وتی وابانی ھنکین ماتیں وتن ءَ واتر کُت بہ کنیں۔

زھیر نالیں شانتُل

زمین زھگ

دی بلوچستان پوسٹ

مدام اِش کتگ کہ کپوت آشوب ءِ توار ءَ کنت۔ ھر کُجا کہ کپوت نال اَنت ,ھمود ءَ آجوئی اِنت۔ جنگ زدگیں ھند ءُ دمگاں ءَ نہ کپوت نال اَنت, نیکہ زھیروک، نہ انسان ،انسان ءِ چھرگ ءَ جَنت ۔ اےراستی یے کپوت ءُ مُرگاں گوں آشوب ءِ بلاھیں سیادی یے ھَست ۔ مدام اِش کتگ کہ کپوت ءِ نالگ آشوبے کار اِیت ، چیاکہ کپوت ءَ گوں زمین ءَ بے کِساس مھر ھست ۔

من وھدے کپوت ءُ آ دِگہ مُرگانی بابت ءَ جیڑاں، گُڑا مُدام ھمے ھیال کیت کہ ھرچ مُرگ بال چیّا کُرت نہ کنت ، یا ھمُک مُرگ زمینءَ چیّا نِشت نہ کنت۔ یک وھدے یک مُرگے ھستگ اَت، نہ ایشی ءَ بال کُت کُرت، نہ دومی زمین ءَ آتک ، بلے ھمے مُرگ ھر وھدے زمین ءَ آتک آپ ءِ ورگ ءَ یا نان ءِ چِست کنگ ءَ گُڑا دومی مُرگ ءَ زانت کُجا ؟

کدی آپ ءِ ورگ ءَ کیت۔۔۔۔۔ کدی ءُ کُجا نان ءِ ورگ ءَ ۔ مدام راہ ئِے بست ءُ نِشت دانکہ بِہ گِند اِیت ئِے۔ ہر وھدے کہ آ مُرگ زمین ءَ آتک گُڑا دُور ، دُور ءَ نِشت نہ نال اِت ئِے ءُ نیکہ کوکو کُرت ئِے ،بلے ھما کہ پہ ورگ ءَ آتکگ ءَ ورگ ئِے وارت ءُ بال ءِ کُت ۔ چُنت وھد ءَ نِشت ،بلے آ مُرگ پدا واتر نیاتک۔

ھمے وڑ ءَ یک روچے ھمے راہ ءَ نِندوک اَت ،تا ھما مُرگ ءِ کوکوے اِش کُرت اَنت، تاں دل ءَ اجب رنگیں واھگے پاد آتک۔ شپانی ودار انچوش سما بوت کہ ھَلاس بوت اَنت ، گوں اجب رنگیں دْروشم ءُ واھگاں ھمے مُرگ ءَ چارگ ءَ اَت ۔ ھما مُرگ ءَ کہ بال کُت ءُ آتک ھمیشی ءِ کِرّا یکجاہ بوت اَنت، نِشت ءُ ھور کوکو کُرت اِش۔ بلے یک روچے ھمے مُرگ ءَ گُشت ،من ھم بال کنگ لوٹ آں ، من ھم گِندَگ لوٹ آں کہ شُما چون بال کن اِت۔

ھمے وڑ ءَ کُجا یکّے دومی ءِ دوست بوت۔ روچ روان ءُ شپ گردان اِت اَنت کہ بانگواہ بُتک ءُ روچ ءَ ٹِکّ دات ۔ ھمے وڑ ءَ روچ ءِ برانز پہ ھمے بال نہ کنوکیں مُرگ ءَ مِستاگے بوت کہ آئی ءَ بال نہ کُرتگ اَت ۔ ھمے بیگاہ ءَ بے برمش ءُ بے نِشان در کپت ءُ شُت، زمین ءَ نِندوکیں مُرگ ءَ سر سر جت کہ من شوھاز ئِے کن آں ، بلے بے بانزُلی ءَ جتگ اَت ، بلے اے اُمیتے ھچبر یل نداتگ اَت کہ من بال کُت نہ کن آں۔ اناگت ءَ یک روچے کَمے بال کُت ئِے تا ھمے جیڑگ ءَ لگ اِت کہ من ءَ اِد ءَ کَے کوکو کنت ۔ من ءَ چہ پد منی زمین چون بیت ، گوں ھمے اِشکریں یاتاں آئی ءَ بال کنگ ءِ کُوشست ھم یل دات ،بلے وس ئِے کُت چہ ھما مُرگ ءِ ھیالاں در نہ کپت ۔ ناگھاں یک روچے پدا ھما مُرگ ءِ سر کپت ءُ اے چو موالانی پیم ءَ ھما جاگہ ھما وڑ ءَ نِشتگ اَت تاں آ آتک ءُ ھمے گُشت ئِے، من زمین ءَ نِشت نہ کن آں نیکہ تو بال کُت کن ئے۔ منی ءُ تئی راہ جُتا ،من ءُ تو جُتا ، گوں ھمے گپّاں زمین ءَ نِندوکیں مُرگ ءِ چمّاں چِہ ارس شیپ گیپت اَنت۔ لوٹ اِت ئِے کہ باز بُہ گُش آں، بلے گپ جت ئِے نہ کُرت ۔بے بّرمش بوت ءُ بس ھما مُرگ ءِ چار اِت، تاں گُڈّی ءَ ھچ گپ ئِے نہ جت ۔ بے برمش چو ماہ ءِ دْروشم ءَ ھما مُرگ ءَ چارگ ءَ اَت ،نہ چمّاں ارس ءِ گْوارگ بند کُت نیکہ وتارا بے آئیءَ گِندگ لوٹگ ءَ اَت۔

سالانی سال گْوست اَنت نیکہ آ مُرگ زمین ءَ آتک نیکہ آئی پہ ودار دم بُرتگ اَت ، بلے یک روچے جیڑ اِت ئِے کہ زمین ءَ نِشت نہ کن اَنت، بلے! ھمے زمین ءَ کیت آپ وارت ، ھمے زمین ءَ کیت ورگ ءِ شوھاز ءَ ،بلے انگت ھمے زمین ءَ نِشت نہ کنت پرچا ؟ اے زمین زان ءَ پہ آئی ءَ تنک اِنت یا اے زمینءَ نِندگ ءَ نیل اَنت ئِے ؟ بِہ گِندئے تُرس اِیت کسے من ءَ جنت، بلے ھر کُجا کہ بال بِہ کنت گُڈّی جاہ زمین اِنت۔ ھر کُجا کہ بہ بِیت روچے نہ روچے گوں زمین ءِ ھاکاں ھوار بیت، گُڑا پرچا زمین ءَ نئیت۔ چیاکہ شپ ءُ روچ گْوز اَنت، بلے زمین ءَ گوں مھر ءِ سپر نہ ھَلاس بیت نہ آئی ءِ ودار ھلاس بوت کنت ۔ مُدام گوں نالگاں اجب رنگیں نِدارگانی چارگ ءَ مُلمہ اَت، تاں ھمے زمین ءِ سر ءَ یکّے ءَ جت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ئے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

آزاد لَــچّــہ

شھـید ابـدالمجـید جـان ءِ نـام ءَ پـہ نـدر اِنت

لَچّہ کار: شیردل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

تو گوں شھیـداں چوش کن ئے
مـا تـرا نـہ بکـش اِیں
او لگـور
ُ تـرا دیـستگ جنـگجاھاں
پـہ گـریوگ ءُ زار
تـو دگـنیا سـر ءَزُرتگ
اے راجـی نـرّمـزار اَنت
آپـے تـرا وارینتگ
تـاں زنـدگ اسـت انـت
پُــریں دپ ءَ نــام اِش گـرگ
نــہ بـِیت اِنت گـوں
وھــدی شـھید بـَنت انت
گـڑا پـدا تـئی گیگ وار کیت اِنت
آیاں وتـی کار گوں تو کُـرتگ
گـوں انگت درد ءُ مـرگے کنت اِنت
تـرا سیـر واب ءَ نیـل اَنت
پـرتـو درد ءَ سـرکیـل اَنت
تـئی منّـت سـارتـیں گـوات اِنت
تـرا ھُــدا چــدّاں بـارت اِنت
نـوں اِد ءَ پرتـو اَنگر ایـر اِنت
تـئی مُــکبر ءُ دلاراں
اِد ءَ راھے پـدا پیـشداراَنت
کُـرتگیں اِش گـوں اَنـت
ءُ سـربـارانت…..
بـہ کـن ھـرچیـز کن ئے پـہ وت
تـو دسـت ءَ اگاں اتـک ئے
پـد ءَ تـرا کلـمہ دپ ءَ نئیت اِنت
تـو ھـرچکُـت کن ئے بـہ کـن
مـن اھـد کُـتگ سـگگ ءِ
تـو گـوں شِـرّیں وتـی کـرداراں
ھــرجـاہ پجــا تـرا کار اَنت
کَے گُشـتگ مــا بـہ وار اِیں
مـرگ ءَ وتـی تیــار اِیں …
بـلّـے پـاداں ..
راھـے تـرا پیـشدار اَنت
نـوں بے وارس اِد ء
َ ھچ کـس نـہ اِنت
چـو لاچـار بے وس نـہ اِنت
مئے مـرگ….
مئـے راجے زنــد اِنت
تـئی مـرگ …
تئی تـرا نکس ءُ تـاواں اِنت
رنـد ءَ تـرا ارمـاں بیـت
آسے تـرا سوچـاں بیت
پـدا اِد ءَ زنـد ءَ تـرا مـا نیـل اِیں
اے ڈیھ بلوچئیگ اِنت..
پـدا تئـی کبـرسـتاں بیـت…
بلّـے پمـا بھـشت ءُ گلــستاں بیت
انگـت پـدا نام ءِ بلـوچسـتان بیـت…