TBP Balochi

دستونک

هسابجار

دی بلوچستان پوسٹ

کَمُکے بیا کہ من وت ءَ چاراں
زرد ءِ آدینک ءَ تئی وتا داراں

من مراتاں کہ تو نہ بئے گندگ
چہ کجا مَٹ ءَ من تئی بیاراں

مردمی جند ئِے من نیاں ھچبر
اے تئی جند انت کہ سر ءَ ساراں

هو اگاں بیائے گورگیں کُل ءَ
گوں وت ءَ هرچیز ءَ مں مانداراں

اے هبر راستے تو بہ بئے دلجم
بے ترا هر ڈول ءَ بہ باں گاراں

بلکین ءَ ماهیں ماهلکا رنجیں
هست گمانے کہ دیدگوں هاراں

ساهتے بِلّے من بباں زندگ
تو نسا شانک دے ململیں شاراں

آشوب ء گْوستانک

نبشتہ کار: میار دشتی

اولی بھر

دی بلوچستان پوسٹ

آشوب وھدیکہ آشوب شھراں گِران ءُ مئے کُچگ ءُ میتگاں ایرّچان بیت تو دیست اسکول ءُ اسپیتالانی دیوالاں نبشتہ کنگ بیت آجوئی آجوئی یا بلوچستان زندگ بات پاکستان مردگ بات ھمے وڑ گِندگ ءَ اَتک کہ آشوب ءَ را وتی بانزُل پچ کُتگ اَنت بلے آشوب چیر اَت کسّ ءَ را اِے زانت نیست اَت کہ اِے دیوالانی نبشتہ کنوک کَے اَنت؟ چیا کہ سیاسی مردُم ھست اِت انت بلے کسّ ءَ نزانت کہ کَے اَنت سیاسی مردم وتی کار ءَ چیر ءُ گاری کنگ ءَ اِت انت پد ءَ دومی نیمگ ءَ سلاھبند ءُ دموکہ بندیں ناشُناسیں مردُمانی رنگ ءَ آشوب مارا ھم گِندگ ءَ اَتک مئے دمگ ءُ میتگ ءِ مردُماں کسّ ءَ شُناس کُت نہ کُتگ انت بلے بازاراں ھمے ھبر ءَ ڈاہ کُتگ اَت کہ دوشی پلاں جاگہ ءَ اُرشے بیتگ پد ءَ ھمے اُرشکار اِے کوہ ءَ پُترتگ انت-

برے تو دیست مردُم ھبرایاں کہ اِے ٹیک اَنت، دوز اَنت جنگ کن انت ءُ کایاں پد ءَ کوہ ءَ پُتر اَنت گپ ایش اَت کہ اِے دموکہ بندیں مردُم بازار ءُ میتگانی چَکّ ءَ نہ کپت اَنت یا کہ جنگلے ءَ اشاں وتی دمے بالا کُت یا تو دیست کہ دیم پہ کوہ ءَ روگ ءَ انت اگاں میتگ ءَ اشاں مردُمے یا سنگتے وتی جوڑ کُتگ اَت گڑا آ ھم چیر گٗور کس ءَ را اِے گمان ھم نہ کُت کہ پلانی اِے مردُمانی مردُم اِنت چیا کہ بس اِے کار چیریں گاماں گوں جنزان ءُ دیم ءَ روان اَت، چوناھا گوریلہ وار ءِ سرپدیں سوھوانی ھمے زانِشت بیتگ کہ گوریلہ جُنز ءِ اولین پرز آئی ءِ چیر ءُ گاری اِنت ناشُناسی اِنت چیری گوریلہ جنگ ءِ اولی اسول اِنت ما سلاھبندیں مردُمانی تہ ءَ ھمے چیز دیست چیر ءُ گاری-

ھمے وھدیکہ ھمراھے ءَ اِے ناشُناسیں مردُم ھم روان اِت انت گڑا بلاھیں مُدّتے گْوست وھد ءَ را وتی دیم ھم مٹ کُت تو دیست اِے دموکہ دروشمیں مردُمانی سیادی میتگانی تہ ءَ گیشتر آباد بیان بیت چیا کہ آ وھد ءَ میتگ ءَ یکّے یا دو آ مردماں گوں بندوک اَت گڑا اِے وھد ءَ ھر لوگے ءَ یک سلاھبندے مارا گِندگ ءَ اَتک اِے ھمے سلاھبند اِت انت ما اشاں جنز ء نوکیں سپاھی ءِ نام داتگ اَت بلے اِے نوکیں سپاھی وت نزانگ ءَ اِت انت کہ ما سلاھبندیں پرچا؟ اِے توپک ما پہ چیا بڈّا کُتگ ءُ پہ کَے ءَ بڈّا کُتگ؟ اِے نوکیں سپاھی اے چیزّ ءَ سرپد نہ اِت انت چیا کہ اشاں چے لھتے پہ مپاد ءُ لھتے پہ شوک جُنز ءَ گوں کپتگ اَت-

اِے وھد ءَ آشوب ءَ را اَنچوش دنز کُتگ اَت چو دشت ءِ گرماگی بیگاہ ءِ گْواتانی وڑ ءَ ھرچیز تو چار اِت ترا آشوب گِندگ ءَ اَتک چیا کہ ھرنیمگ ءَ بس آشوب آشوب دیولانی سر ءَ آشوب ،دگانی سر ءَ آشوب ،میتگاں آشوب، جنگل ءَ آشوب آشوب ءَ سرجمیں ھلک میتگ ءُ دیار وتی انگِرّ ءَ کُتگ اِت انت بلے اِے وھد ءَ آشوب نوکیں سپاھیانی کْوار ءَ اَت ءُ چو کیچ ءِ تُپّان ءَ میتگاں لپاشان اَت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: گوریلا جنگ ءِ سر ءَ چمشانکے

نبشتہ کار: خالد سھیل

رجانک: زبیر بلوچ

دومی بھر

دی بلوچستان پوسٹ

ولادیمیر لینن ءُ گوریلا جنگ ولادیمیر لینن ءَ 1906 ءَ گوریلا جنگ ءِ بارو ءَ یک پَٹ ءُ پولی تاکے نبشتگ اے تاک ءِ تہ ءَ آئی ءَ گوریلا جنگ ءِ سنچ ءُ زانت ءُ ڈولانی سر ءَ چمشانک داتگ اے تاک ءِ تہ ءَ آ دیم ءَ گوش ایت کہ وھدیکہ یک راجے ءِ توک ءَ سیاسی سنچ ءُ سرپدی بیدار بیت آ وتی زندگی جھلانک ءِ توک ءَ بزاں چاگردی ءُ زرکاری ءُ سیاسی بدلی کار ایت گڑا آ زوراک ءِ کالونائزر ءِ ھلاپ ءَ جنگ کنگ ءَ تیار بیت ءُ وتی دژمن ءَ پروش دیگ ءِ ھاترا وڑ وڑیں ھیل ءُ ھنر کنت اے ھنر ءُ ھیلاں چے یکے گوریلا جنگ انت-

وھدیکہ مردم مارا گوریلا جنگ ءِ جواز ءُ دلیلاں لوٹ انت گڑا ما گوش آں مارکسزم ءِ پلسپہ ھر وڑیں گریب ءُ نیز گاریں مھلوکے ءِ واستا آشوب لازمی ءُ اژدری سرپد بیت ۔مارکسزم ءِ پلسپہ ءِ سر ءَ امل کنوک آشوبی راجدپتر ءِ ھُرتچاری کننت ءُ بدل بووکیں چاگردی ءُ سیاسی جاوراں گوں ھوار وتی جنگی وڑ ءُ ڈولا بدل کناں کن انت-

اگاں ما روس ءِ سیاسی جاورانی گپ ءَ بہ کن ایں روس ءِ مزدوراں 1896 ءَ بگر داں 1900 ءَ پد ءَ 1901 ءَ بگر داں 1902 ءَ وانندھاں گوں ھوار ھَک ءُ ھکانی ھاترا جوانیں ھڑتال کتگ وھدیکہ ایمینیں جھد ءُ ھڑتال زور دارگ بیت آں گڑا نودربر ءُ مزدوراں گوں ھواری ءَ سلاہ بندیں جھد بنا کت اش ما اے سر پد باں کہ 1906 ءَ روس ءِ واستا سلاہ بندیں جھد باز لازمی بیتگ ات سلاہ بندیں جھد ءِ دو راہ بنت۔ اولی سرا آشوبی زالم ءُ زوراکاں کُش اَنت پد ءَ دومی راہ ءِ مردم آشوبی سرکار ءُ فوج ءُ پولیس ءُ زرکار ءُ ساھالاں دستیگ کن اَنت بلے اے دستیگی زورتگیں وساھل یک فردے ءِ کیسگ ءَ روگے ءُ بینک ءَ جما بوگ ءِ بدل ءَ آشوبی پارٹی ءَ دیگ بنت ۔ آچرے وساھلاں آشوبی کاراں دیم ءَ بران کنت روس ءِ توک ءَ شد ءُ گژن ءُ بے روزگاری انچو ودیتگ کہ ایشی ءِ رکگ ءِ واستا سلاہ بندیں جھد المی بوتگ ۔

آشوبی اے پرک ءَ زان اَنت کہ آشوبی جنگ جرمے نہ انت سیاسی املے ۔IT IS political VIOLENCE NOT Criminal violenc اے زوراکی ءِ مول ءُ مراد بینک ءِ لُٹگ نہ انت بلکیں آشوب ءِ راہ ءِ برابر کنگ انت ھما مردم کہ زوراکی ءِ تہ ءَ ڈمبرگ ءِ پرک ءَ نزان اَنت آشوبیانی کمک ءِ جاگہ ءَ سرکار ءُ پوج ءِ کمک ءُ مدت ءَ کن اَنت آ آشوب ءِ دیم ءَ دارگ لوٹ انت اے وڑیں مردماں آشوب دژمن گوش انت ما اے جنگ ءَ گوریلا جنگ گوش ایں کہ آ مزدور ءُ بزگر ءُ لگتمالیں مھلوک ءِ زند ءَ بدل کنگ ءُ لس مھلوک ءِ گھتریں زندے ءِ واستا کنگ بیت گوریلا جنگ ھما وھد ءَ کامیاب ءُ سوبین بیت وھدیکہ آئی ءَ لس مھلوک ءِ دلبڈی گون بیت گوریلا سرمچار ءُ آیانی راھشون ھمینچو تو انگر بنت ھمنچو جنگ سوب مند بیت ءُ آشوبی توان ءُ زور ءُ وشھالیں بانداتے ءِ مانزمان بیت اِنت ۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

لچہ: ٹھلانی سر ڈوکاں شتگ

لچہ:واھگ نیاد

دی بلوچستان پوسٹ

آپ سوچان اِنت میتگے
جھان دلوتے، ندارھی
آس ھچ گوانک ءَ گوں بیرہ نہ کنت
سر پہ سرمبان روان انت
انگر کِشان انت
مارا مئے چمّانی کَلّ ءَ پلکیت اھدے
کہ دعایانی ھاوند ساڑی نہ انت
آدمی گوں ملامانی اولاکاں پِر گوستگ اَنت
بس دابو اَنت مردم اَنت ءُ بے مردمیں بلوچک
گوں ھمے توکل ءَ منتگ اَنت
مئے نسیب ءِ مرگ تھنا مھربان انت
تُنّ ءَ را مرگ ءِ نام نیست
بے شِھمیں زند ءَ تام نیست
گژن اِنت کہ نَکّاں جِکّ کنت
کبرانی شکاں مِک کنت
ایمان پَرے جاہ ءَ نہ رؤت
آس انت پہ داواہ ءَ نہ رؤت
تپلے گوں زاراں لیب کنت
ماتے چہ دیدوکاں شتگ
ھلکے چہ نادوکاں شتگ
پیرکوہ منا را پھِل کن
ٹھلانی سر ڈوکاں شتگ

دستونک

شائر: هسابجار

دی بلوچستان پوسٹ

درد توار ءَ انت دل کجا
رنج کوار ءَ انت دل کجا

من هما پہ دیدے ءَ تُینگ
چم کِمار ءَ انت دل کجا

بیت راهے یا راهسرے دائم
اپس سوار ءَ انت دل کجا

گریوگ ءَ دمبرتگاں دیدگ
کیچ ءِ هارا انت دل کجا

درد گمیگ انت ءُ رنج سربار
کار ءُ بار ءَ انت دل کجا

مجنو ءَ تریت گریشگاں ویلیں
سُد ءُ سار ءَ انت دل کجا

بیا هسا سهتے دمے سارتین
واه ءُ زار ءَ انت دل کجا

وانگجاہ ءِ سنگت باز یات کاینت

نبشتہ کار : جلال اھمد

دی بلوچستان پوسٹ

ھما روچ ءَ کہ من اے ھستی (وجود) ءَ اتک آں گُڑا آ وھد ءَ مئے گِس یک کُوچگی ءَ اَت آں ءُ بِہ زان کہ من یک کُوچگی ءَ پیداگ بُوتگ آں ءُ وھد مٹّان بُوت من مزن بُوت آں گُڑا مئے میتگ ءَ یک وانگجاھے ھست اَت کہ داں پنچ ءَ تبَک ءَ وانگ ھست اَت من درکسانی ھمودا وتی بُنکی وانگ بندات کت ءُ مئے وانگجاہ چہ مئے گِس ءَ باز دُور نہ اَت دہ ساھت ءَ راہ اَت ءُ مئے وانگجاھے کوٹی دو اَت اَنت ءُ مئے ماشٹر یکی اَت ، ھمے یک اِیں ماشٹر ءَ مئے وانگجاہ ءَ پنچیں کلاس وانینتگ اَت اَنت۔

انچو کہ سُھب ءَ روچ ءَ ٹِک کتگ اَت گُڑا من چہ واب ءَ چست بُوتگ اَت آں ءُ کوپ ءِ چاہ گوں نگنی ءَ وارتگ اَت دیم پہ وانگجاہ ءَ رھادگ بُوتگ اَت آں ءُ من ءَ مُدام وتی وانگ ءِ گم پِر اَت چی ءَ کہ مئے وانگجاھے ماشٹر سک اِیں تْرند اِین مردمے اَت اگاں کمو بے وھد ءَ وانگجاہ ءَ سر بُوتین ءِ گُڑا سک جتَگ اَت ءِ پمشکا ما ھر وھد ءَ مھلا وانگجاہ ءَ شُتگ اَت اِنت ما سرجمیں میتگ ءَ چُک وت ماں وت ءَ سنگت ءَ اتیں، برے برے کہ مئے ماشٹر ءَ دیر کتگ اَت گُڑا ما سرجمیں گْونڈلاں گْوازی کتگ اَت۔

ھمے پئیم ءَ وھد بدل بُوان بُوت ما مزن بُوان بُوتیں ءُ داں ما پنچ ءَ تبک ءَ سر بُوتین ءُ ما وتی میتگ ءِ وانگجاہ ءَ وانگ ھلاس کت۔

پنچ ءَ تبک ءِ آسر کنگ ءَ پد مئے سرجمیں ھم مکتب گِیشتریں وانگ ءِ ھاتر ءَ شھر ءَ اَتک اَنت ءُ من ھم دیم پہ شھر ءَ اَتک آں۔ گُڑا شش ءِ تبک ءَ من وتی وانگ شھر ءَ بندات کت ، شھر ءَ وانگجاھاں وانگ گْران اَت ءُ منی ھم مکتباں منی گپّانی سر ءَ مُدام کند اِتگ اَت چی ءَ کہ کوچگ ءُ شھرے گپّانی تَہ ءَ باز کمی ھست اَت۔

ھمے ڈول ءَ من وتی ھم مکتبانی گپّاں چے ھچ بر دلگْران نہ بُوتاں چیاکہ منی مکسد بس وانگ ءُ دربرگ اَت گُڑا من شش ءِ تبک کہ ھلاس کت ءُ ھپت ءَ تبک ءَ بُوتاں من سرکاری وانگجاہ یل کت دیم پہ زَرّی وانگجاہ (پرائیوٹ) ءَ شُت آں ءُ زَرّی وانگجاہ ءَ وانگ سرکاری ءَ چے گِیش تِر مُشکل اَت پرچاکہ زَرّی وانگجاھے دْراھیں کتاب انگریزی اَت اَنت ءُ گُڑا پمشکا منی نہ وانندگی ءِ سبب ءَ زَرّی وانگجاہ ءَ من ءَ گْوشت کہ تو وانگ ءَ باز سُست ءَ من ترا دو تبک ءَ جھل زُوراں ، گُڑا من گْوشت بس شر اِیں مُشکل نہ اِنت من وان آں۔

گُڑا پد ءَ من وتی وانگ چہ پنچ ءَ تنک ءَ بندات کت ءُ من مُدام گِیش چے گِیش مھنت کت چکاسانی وھد ءَ باز مھنت کت ءُ مُدام گوں وتی وانگ ءَ مُشکول بُوت آں ءُ مُدّتے ءَ پد مئے چکاس بُوت اَنت من گوں جْوانیں لمبراں کامیات بُوت آں ءُ شش ءَ تبک ءَ سر بُوت آں ، بلے اے وانگجاھے منی سنگت ءُ ھم مکتب سکیں مھروانیں سنگت اَت اَنت مُدام یکے گوں دومی ءَ ھمکوپگ اَت مُدام ما دْراہ وت ماں وت مسکرائی کتگ اَت ءُ مُدام گْوازی کتگ اَت سک وش اَت داں اے وانگجاہ ءَ من گوں سنگتاں وتی پنچیں سال سرجم کت اَنت ءُ داں دہ ءِ تبک ھلاس کت۔

منی وانگجاھے مھروانیں سنگت من ءَ بے کساس یات ءَ کاینت ھر کجائے دْراہ سلامت بات اِت ھمبلاں۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: دیوانے گوں ناکو مُراد بکش ءَ

سرھال: راہ یکیں انت

سفرخان بلوچ (آسگال)

دی بلوچستان پوسٹ

مگرب ءَ پد وھدے من چہ سپر ءَ ژند ءُ پند وتی گِس ءَ سر بوت آں گڑا زِرگْوات لھم لھم ءَ کشّگ ءَ اَت ءُ منی دل ءَ اُومان کُت کہ مروچی تچک ءَ برو وتی گندلاں تھت ءِ سر ءَ دور بہ دے ءُ گندلانی باھوٹ بو، من وھدے گندل تھت ءِ سر ءَ دور داتاں ءُ دست ماں کیسگ ءَ بُرت کہ موبائل ءَ چاراں باریں ساھت چُنت اِنت، من کہ موبائل کش اِت داں ھمساھگ ءِ وائی پائی ءَ منی موبائل گِرگ ءَ ات، گُڑا دل ءَ جھ جت کہ موبائل ءَ کنکٹ کن دانکہ رسانکدر ( سوشل میڈیا ) ءَ سرے بجن آں ءُ بچاراں کہ ڈیھ ءُ دری ڈیھاں چے بوتگ ءُ چے بُوَگ ءَ اِنت۔

من وھدے موبائل کنکٹ کُت گُڑا وٹس ایپ ءَ مسیجانی آھگ یکشل ءَ بندات بوت، پنچ منٹ ءَ پد وٹس ایپ ءِ سرجمیں میسج اتکاں ءُ من دست ماں وٹس ایپ ءَ دور دات ءُ چم پہ مسیجاں شانک دات اَنت باریں کئی کئی مسیج اتکگ، چاراں گیشتری میسج نیوز گروپ ءُ دگہ گروپانی اَنت۔ ھمے مسیجانی چارگ ءِ نیام ءَ منی چم گوں ناکو مراد بکش ءِ مسیج ءَ کپت کہ آئی سلامے داتگ اَت۔ من وھدے ناکو ءِ مسیج دیست، منی دِل گل ءَ بال ءُ چم رُژناہ بوت آں۔

من ھما دمان ءَ مسیج پچ کُت ءُ دِہ دِہ ءَ سلام ءِ پسّو ءَ والیک سلامے دیم دات، چاراں ناکو آن لائن اِنت۔ گڑا ناکو ءَ پسّو دات ءُ من جست کُت، ناکو تو کجائے دیریں گار بوتگ ئے۔۔۔۔۔۔۔۔؟
ناکو ءَ گْوشت: ھو سپرو من درمُلکی تر ءُ تابے ءَ بوتگ آں کولیگاں، بلے انوں واتر وتی ماتیں بُندر ءَ اتکگ آں۔ گوں اے پسّو ءَ پد من ءَ ناکو ءَ دو منٹ ءُ پانزدہ سکینڈ ءِ تواربندے دیم دات ءُ آئی تہ ءَ ناکو ءَ وتی تر ءُ تاب ءِ کِسّہ گْوشت کہ آ ” درملک ءَ تر ءُ تاب ءَ شُتگ ءُ وتی مردُم ءُ مھلوک دیستگ اَنت “۔ من کہ اے وائس گُوشداشت ءُ تنیگا پسّو نہ داتگ اَت کہ ناکو ءَ دِگہ وائسے دات ءُ من ءَ گْوشت: ” سپرو تو بیا منی گریبی کُڈُک ترا گنداں، تئی تُرو ءَ ھم ترا دیریں نہ دیستگ تئی نام ءَ گیت ءُ گْوش اِیت کہ تو اِد ءَ نہ بوتگ ئے ھمے سپرو وتی گام منی کُڈُک ءِ دپ ءَ اِیر نہ کُرتگ اَنت۔ گوں ھمے گپّ ءَ ھور ناکو ءَ ٹھکے دات ءُ گْوشت: بیا سپرو جان بیا! من پہ ترا وشبوے ( سینٹے ) ءُ شوکیں موبائلے ھم آؤرتگ گوں۔

من ءَ چوناھا ءَ دیر اَت کہ ناکو ءَ گوں ھم نیاد نہ بوتگ اِت آں، دومی ناکو ءِ پُرمھریں بچکند ءُ تُرو شربانو ءِ گِلگ اِش کُت گُڑا گوں ناکو ءَ کَول کُت ءُ گْوشت کہ ناکو من باندا پہ دِلجمی تئی پتّر ءَ کایاں، بس ودارِیگ بو، بلے نہ زان آں منی تُرس یا جاندُزّی گْوش ئے، من ناکو ءِ نیمگ ءَ داں دو سئے روچ ءَ نہ شُت آں، بلے دِل ءَ سک پشل اِت آں کہ من گوں ناکو کَول کُتگ۔

آدینگ ( جمعہ ) ءِ روچ اَت، من نماز ونتگ ءُ دیم پہ لوگ ءَ پیداک اِت آں کہ گُوشاں پرپٹ ءِ توار کپت، بلے منی سر جھل ات دیم پہ لوگ ءَ روگ اِت آں۔ چاراں پرپٹ گوں تْرندیں ھینژّگے ءَ اتک منی کِرّ ءَ بریکے کُت، من وھدے چم چِست کُت آں تہ ناکو اِنت، من وت ءَ دِہ دِہ ءَ ساجو کُت کہ گوں ناکو ءَ سلام ءُ دْروتے کن آں، انچو ناکو ءَ درّائینت کہ سوار بو نگھبت سلام ءُ دْروت گِس ءَ رویں کن اِیں کہ تئی تُرو شربانو ءَ شیرچاھے ھم گْراستگ۔
من پہ ملامتی ھِچّ نہ گْوشت ءُ ناکو ءِ پُشت ءَ سوار بوت آں ءُ ناکو چو تُوپان ءِ داب ءَ رھادگ بوت۔ من پُشت ءَ چو ٹِل ءِ ڈول ءَ بِہ سِٹّ ءُ بہ کپ، بلے ناکو ءِ ریس کمتر نہ بیت۔ گوں ھمے تْرند رواجی ءَ من ءُ ناکو اتکیں ءُ آئی گِس ءَ سر بوت اِیں، ما کہ گِس ءَ سر بوت اِیں ءُ ناکو پرپٹ جیک کُت، انچو تُرو شربانو ءَ جکّان ءَ چہ گِس ءَ درکپت، تُرو شربانو ءِ چم کہ من ءَ کپت اَنت، انچو الھان کُت ءُ گْوشت ئے اے گاریں مرد تو چہ کُجام دمکاں شوھاز کُتگ ءُ آؤرتگ گوں، تئی درمُلک ءَ رَوَگے نہ بوتگ کہ اے مئے گِسانی اِیرگْوات ءَ نہ گْوستگ۔

انچو ناکو ءَ شاکارگے جت ءُ درّائینت، شرّو ( شربانو ) نُوں گیشیں گِلگ مہ کن، تو جگے سارتیں آپ چہ مشک ءَ بیار گوں کہ من ءُ سپرو سک تُنّیگ اِیں، کھرواریں لِوار ءَ جتگ۔
ما کہ گِس ءَ شُت ءُ نِشت اِیں، داں تُرو شربانو ھم گوں جگ ءِ سارتیں آپاں اتک ءُ سر بوت۔ تُرو شربانو ءَ من ءَ سارتیں آپے وارینت ءُ وش آتک کُت، چہ وش آتک ءَ پد ناکو ءَ درّائینت، شرّو نماسگاں بِہ گْوش منا ءُ سپرو جان ءَ شیرچاھے وارین اَنت گوں دانکہ من ءُ سپرو وتی کِسّھانی دْراجیں لڑے درشان بِہ کن اِیں۔ تُرو شربانو پاد اتک ءُ دیم پہ چُلّ ءَ شُت، من ءُ ناکو سلام ءُ دْروتی بوت اِیں ءُ گوں یکّے دومی ءَ مزاک ءُ شُگُل کُت۔ ھمے مزاک ءُ شُگُل ءِ تہ ءَ ناکو ءَ درّائینت ءُ گْوشت: سپرو مزن بوتگ ئے کھر کپتگ، کلوہ ءُ کاسد ءَ دمبرتگ تو مئے چارگ ءَ نیائے، اے ھم جست نہ کن ئے کہ ناکو مُرتگ یا زندگ اِیں۔۔۔۔۔۔۔؟

من گوں لھمیں بچکندے ءَ گْوشت: ناکو من تئی جُست باز رند ءَ کُتگ، زھگ ءُ نماسگاں گْوشتگ ناکو اِد ءَ نہ اِنت سپرے ءَ شُتگ، گڑا من ھمے پھم اِتگ بلکیں ناکو ءِ ورناھی ءَ جھ جتگ ءُ پدءَ دیم پہ کوہ ءَ شُتگ سنگر گپتگ ئے ، گیشیں جُست ءُ پُرس شر نہ اِنت ناکو ءِ راز پاشک بَہ اَنت ھاھاھاھاھاھا۔۔۔۔۔۔

ناکو ءَ ٹھکے دات ءُ گْوشت ورناھاں جنگ وتی کُوپگاں زُرتگ مارا پیریناں نوں وت موہ نہ دے اَنت، بلے من ءَ مُدام اے گپّ سک توریت کہ ما دریگتیں انوں پیداک بوتین اِیں، چی ءَ کہ مئے ورنائی کھورُک ( ڈاکٹر کھور خان ) ءُ آدگراں وتی ارجان جت، بلے مروچیگیں ورناھاں من گِنداں گُڑا دل گل ءَ بال ءُ بژن ھم بیت، بژن ھمے ھاتِر ءَ کہ مارا پرچا چوشیں رھشُون ءُ راھدربر نسیب ءَ نہ بوت کہ انوگیں ورناھاں نسیب بوتگ، گل ھمے ھاتِر ءَ بَہ آں کہ گُلزمین ءِ آشکیں بچّ ءُ شیدائیں جِنکّ چہ وتی واھِشتانی گْوز ءَ سرگْوستگ اَنت ءُ پہ ھر وڑیں دیمونی ءِ دَیَگ ءَ ساجو اَنت، گُڑا اے کادُو ءُ اِکبال لاھُوری ءِ دیستگیں وابانی ریک ءِ کلات زُوت لُمب اِیت۔۔۔۔۔۔۔

من کہ ناکو ءِ زِرد ءِ لھڑیں پاھارانی درشان چو اے وڑ ءَ دیست، گُڑا من چِست ءُ چابُک ءَ گْوشت ناکو تو شاری ءِ داتگیں دیمونی ءَ کُجام لیکہ ءُ نِگاہ ءَ چار ئے۔۔۔۔۔۔۔؟

منی گپّ سرجم نہ اَت کہ ناکو ءَ شاکارگے جت ءُ منی دپ ءِ گپ کپّی کُت ءُ گْوشت، آپرین! آپرین پہ شاری ءِ کوھیں بالاد ءَ، سپر جان راجبانُکیں شاری ءِ گپ نہ بیت، شاری پہ بلوچ راج ءُ آیوکیں پدریچ ءَ واناکیں راجدپترے، شاری تِلائیں بامسار، شاری نوکیں دگ ءِ شون دیوک، شاری راہ پیشداروک، شاری سانکلانی پُروشگ ءِ نام، شاری جُھد ء آجوئی ءِ آزمان ءَ منی اھد ءِ دْرپشوکیں اِستال، شاری بس شاری اِنت، سپر شاری ءِ سِپت ءُ ستاہ گوں ناکو ءِ دوئیں دانکاں نہ بیت۔۔۔۔۔۔۔

گوں ناکو ءِ اے پلسپہ ریچیں دانکاں منی گپّانی چمّگ ھُش اِت کہ من دگہ چِہ ھبر بہ کن آں، من لوٹ اِت کہ گوں ناکو ءَ مروچی بلوچ جُنز یا جنگ ءِ سر ءَ ھِچّ گپّ نہ کن آں بلے ناکو وت مروچی راجی جُنز ءِ سر ءَ گپّ ءِ مُوڑ ءَ اَت، پمشکا من گیش پہ جُست ءُ پُرس نہ کُت۔ گُڑا ناکو ءَ وت چِڑکّہ کُت ءُ گْوشت کہ اے رنگ ءَ بلوچاناں راجی جُنز ءِ دیم ءَ برّگ دہ پانزدہ سال ءَ ساری کنگی بوتگ، بلے مروچی ورنا کہ چاڑِکّہ اَنت، اے ورناھاناں سلام اِنت گوں وتی لیکہ ءِ تمردی ءَ۔ ءُ ھمے رنگ ءَ گوں اے ورناھاں ھوار بلوچ راج ءِ دیمونی دیوکیں رھشُوناں ھم سلام اِنت، ھر ھما بالاد ءَ سلام اِنت کہ اے راجی جنز ءَ دیم ءَ برّگ ءَ اَنت ءُ آیاں دُژمِن اے سبکّ داتگ کہ تئی کْوزہ ءِ ھِلاپ ءَ ما چہ وتی ساہ ءُ سراں سرگوز اِیں۔ وتی ماتیں زمین ءَ آجو کناں ءُ وتی آیوکیں پدریچ ءَ وشھالیں زندے دئیں۔

سپرو! من ترا یک ھبرے گْوش آں اے شُمئے ھمے ٹچ ءُ لنکوکی موبائل ءِ کارمرز کنگ ءَ من نہ زان آں، بلے منی سر ھمے درمُلک ءَ کپت لھتیں ورناہ ءَ من ءَ ھمے لنکوکی موبائلے داتگ ءُ آئی فیس بک، ٹویٹر، دگہ ھمے گرام ءُ سنٹی گرام مان کتگ اَنت۔ کہ من برے برے ھمیشانی تہ ءَ چکر چکرّے ء جتگ، گڑا ھمے ورناہ کہ شھید بوتگاں یا پِدائی ءَ رَوگ ءَ بوتگاں اِیشانی گُڈّی کلوہ من دیستگاں وت ھیران بوتگاں کہ یکّے مِرگ ءَ رَوگ ءَ اَنت، بلے اِیشانی توکل ءُ ھاٹیگ چو البُرز ءُ بولان ءَ مُھکم ءُ بُلند اَنت۔

سپرو! اے ورناھانی کِسّہ نہ بیت، من یک ویڈیویے ءِ دیست کہ ورنایے کوہ ءَ نان پچگ ءَ اِنت، گڑا آرا کسے جُست کنت کہ اگاں بلوچستان آزاد بوت تو چے کن ئے۔۔۔۔۔۔۔۔۔آ پسّو دنت کہ من داں آجوئی ءَ زندگ نہ بہ آں،
سپرو جان! اے سما ( شعور ) ءِ گُڈّی سِیمسر اِنت، چِد ءُ گیش سما ( شعور ) منی ھیال ءَ دِگہ نیست۔ من ھمے ورناہ ءِ بابت ءَ ھمود ءَ درمُلک ءَ جُست کُت کہ اے کَے اِنت۔۔۔۔۔۔۔گُڑا گْوشت اِش کہ شھید بوتگ۔ منی ھیال ءَ اگاں من رد مہ بَہ آں گْوشت اِش کہ اِشی ءِ نام ناکو شھیک بوتگ۔
سپرو جان! اے تئی وش بھتی اِنت کہ تو ھما وھد ءَ زندگی کنگ ءَ ئے کہ ھمے وھد ءِ تہ ءَ تئی چمّانی دیم بلوچ ءِ راجدپتر نبیسّگ بُوَگ ءَ اِنت، چوش مہ بیت کہ سپرو تو پشت بِہ کپ ئے۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

ناکو گپّ ءِ تہ ءَ اَت کہ من درّائینت ءُ گْوشت ناکو من ءَ جِستے ھست، ناکو ءَ انچو شاکارگے جت ءُ گْوشت: بِہ کن سپرجان وتی جُست ءَ، اگاں منی بالاد ءِ جُستے بوت من الم ترا پسّو ءَ دیاں، اگاں چہ منی بالاد ءَ بُرزتر بوت گُڑا پسّو ءَ دات نہ کن آں ءُ تو گِلگ مہ کن کہ ناکو مُرادبکش منی جُست ءِ پسّو دَیَگ ءِ بدل ءَ سر چنڈینتگ۔
من گْوشت ناکو من مُدام یک چیزّے مار اِتگ تو گْوش ئے بس بلوچ جنگ بِہ کن آں، بزاں پرتشدد ءُ عدم تشدد ءِ تو ھِچّ گپّ ءَ نہ کن ئے، مروچی دُگنیا عدم تشدد ءِ منّوک گیشتر اَنت۔ چوش کہ دُگنیا پُراِیمنیں مردُماں گیشتر دوست دار اِیت، ءُ تشدد ءِ منّوگِراں ناشرکار ءُ دگہ دگہ ناماں توار جنت، گُڑا اے رنگ ءَ بلوچ ءَ کس کبول نہ کنت۔ شالا شُما گوں اے پِگر ءُ لیکہ ءَ بلوچ ءَ کُورچات ءَ دور دَیگ ءَ ات۔

ناکو ءَ ٹھکے دات ءُ ٹِکی ٹِکی ءَ کند اِت، چہ کندگ ءَ پد ناکو ءَ شاکارگے جت ءُ گْوشت: سپرو جان دُگنیا ءِ ھما کہ دیمروئی کُتگیں( ترقی یافتہ ) مُلک اَنت، آھاناں اے دیمروئی ءُ گھبودی وپتگیں واب ءَ نیاتکگ ءُ نہ رستگ، بلکیں آھاں جنگ کُتگ، دیمونی داتگ ءُ وتی گُلامی ءِ سانکل پُروشتگ اَنت۔ نوں آ اے وشھالیں زند ءِ واھُند ءُ واجہ اَنت، آھاں وتی راج ءِ ھاتِر ءَ سرجمیں دنیا جنگ آماچ کتگ ءُ کروڑاں مردُم کُشتگ، نوں آ مروچی مارا گْوش اَنت کہ وتی گُلامی ءِ سانکلانی پُروشگ ءِ ھاتِر ءَ ھِچّ مہ کن اِت ءُ بس پُراِیمن بِہ بَہ ات۔

سپرو جان! آجوئی ھون لوٹ اِیت، آجوئی مشکتی ھلواھے نہ اِنت کہ کسے ترا پہ ٹیکی ءُ سوگات دنت ئے، مروچی جنگ کن ئے گُڑا باندا ترا وشیں بانداتے رس اِیت۔ ءُ اے نہ انت دُگنیا ترا چے گْوش اِیت ءُ کُجام نام ءَ دنت، بلکیں گپ اِش اِنت کہ تو چے لوٹ ئے ءُ وت ءَ کُجام نام ءَ دئے، امریکہ ءَ ڈاکٹر چی ناشرکار گّوشتگ، بلے آئی راج ءُ تانسریں دُگنیا آئرا اِنسانیت ءِ چیدگ ءُ بامرد لیک اِیت۔ بھگت سنگ، سبھاش ءَ دنُگیا ءَ ناشرکار گْوشت، بلے آ مرچی پہ وتی راج ءُ گیدی ءِ تہ ءَ اِیردستیں راجانی بامرد اَنت۔
من ترا جُست کن آں کہ ھما پوجی ءَ ڈاکٹر چے کُشتگ، تو آئی ءِ نام ءَ زان ئے۔۔۔؟ اِنّا! ھما جلّاد ءَ کہ بھگت سنگ پاھو داتگ تو آئی ءِ نام ءَ زان ئے۔۔۔؟ اِنّا! بلے بھگت سنگ ءُ ڈاکٹر چی ءَ تو زان ئے۔۔۔۔۔
ھما سئیں پلیتیں چینی کہ شاری ءِ اُرش ءَ وڈالی بوتگاں آھاں کس نزانت، بلے شاری ءَ سرجمیں دُگنیا زانت۔ چی ءَ کہ کارِست ءُ کار وت ءَ وت پدّر کنت، دومی مروچاں مئے لھتیں ورنا ھست کہ گنوک بوتگاں ءُ ھمے بلاہ ءُ بِتریں یو این او ءُ بگر بہ دار، زانت ءُ مِسالے دَیَگ ءُ عدم تشدد، انسانی اُکبال ءُ دگہ باریں چے چے، بلے آ چہ بلوچ ءِ راجکاری ( سیاست ) ءَ سرجم ءَ نابلد اَنت۔ ھما گپّاں کہ کنگ ءَ اَنت، بلوچ اے بِہ کنت ءُ آ بِہ کنت، کُل اھمک اَنت، اے کہ ھما کاراں گْوشگ ءَ اَنت، آ کار بلوچ ءَ پنجاہ سال ساری کُرتگ اَنت، بلے بلوچ ءَ را ھِچّ نہ رستگ۔ پد ءَ شُما گْوش اِت کہ ھما راہ ءَ برو زی شُتگ دانکہ وت ءَ کُورچاتے ءَ دور بِہ دنت۔
بِل اَت اَبّا آ راہ ءَ! ما آ راہ ءَ وتی ورنائی زوال کُت ءُ ھِچّ نہ رست، مرچی پد ءَ پرچا اے ورناھاں گْوش اِت کہ ھما راہ ءَ برو اِت۔ اے راہ ھما یکّیں راہ اِنت، دگہ ھِچّ راہ پہ بلوچ ءَ پشت نہ کپتگ ابید ء جنگ ءَ، اے جنگ چینچو کہ تْرند بیت،ھمینچو گیش بلوچ راج ءَ را پائدگ اِنت۔
چی ءَ کہ بلوچ راج ءِ جیڑہ بس گِلامی اِنت، ءُ گُلامی ءِ سانکلانی پِروشگ ءِ ھاتِر ءَ تپنگ ءِ راجکاری ءُ جنگ ءَ ابید دگہ کُجام راہ ءُ در پشت کپتگ کہ دُگنیا تئی گپّ ءَ گُوش بدار اِیت ءُ وتی دلگوش ءَ گوں تو بِہ کنت۔
سپرو! من یک چیزّے ءَ اجب ھیران آں، ھمایاں کہ زی آجوئی ءِ گپّ جتگ، مروچی گْوش اَنت کہ اِنسانی اُکبال ءُ دگہ باریں چے چے، اگاں شُما اے چیزاں لوٹ اِت شُمئے ھیال ءَ بلوچ ءِ جیڑہ چو بے مُدّتیں بلدیاتی گچینکاری ءِ رنگیں جیڑھے۔۔۔۔۔؟ شُما جنگ مہ کُت اِیں اِنچو مردُم شھید نہ بوتگ اَت، ناکہ بیگواہ، شُما بس لھتیں این جی او ءِ رنگیں گل جوڑ کُت اِیں ءُ وتی لوگ ءَ پہ آسودگی بِہ نِشتنینے شِمارا کس ءَ ھِچّ نہ گْوشت، بَہ کَول ءِ بلوچانی ءَ کس ءَ شُمئے پونز ءِ لِمپ نہ گِپت اَنت۔

کسانیں ساھتے ءَ ناکو ھاموش بوت ءُ من اُوں بے توار بوت آں، ناکو ءَ گِلاس چِست کُت ءُ چہ جگ ءَ آپ مان کُت ءُ منی نیمگ ءَ شھار دات ءُ گْوشت سپرجان آپے بور کُرباناں، من گْوشت ناکو من آپ نہ وراں، گُڑا ناکو ءَ آپ وارت ءُ دست کیسگ ءَ بُرت ءُ سگریٹے کشّ اِت ءُ گْوش سپرجان ڈنّی سگریٹے، ٹالے بِہ کشّ گوں ھاھاھاھاھاھاھا۔۔۔۔۔۔۔ ناکو ءَ سگریٹ روک کُت ءُ ٹالے من، اے دمان ءَ بس کوٹی ءَ منی ءُ ناکو ءِ ھمراھی ءَ ھاموشی ھم ساڑی اَت۔۔۔۔۔۔۔۔۔

کسانیں ساھتے ءَ پد ناکو ءَ گْوشت من یک چیزّے ءَ ھیران آں، ھمے ورنا ننداں کہ یو این او ءَ اے گْوشت ءُ آ گْوشت، بلے دومی نیمگ ءَ سرجمیں دُگنیا امریکہ ءُ روس ءِ پیمیں شیتان ءَ دار مان کُتگ، اے یو این او کُور اِنت۔ من ھمے یو این او ءِ یکّ کارے دیستگ آپ ءِ بھر کنگ ءَ زبر انت، ھر جاگہ ءَ بچار اِیشر ءَ وتی دوئیں آپ والا بوتل گون اَنت کہ من انسانانی ھزمت ءَ کنگاھاں، بلے آپ ءِ بھر کنگ ءَ اُوں مارا نہ گِند اِیت۔ پیرکوہ ءَ مردُم تُنّ ءَ کُشتاں، نہ گْوش اِیت بیاھاں ءُ اِد ءَ آپ بھر بِہ کناں، اے آپ ھم ھمود ءَ بھر کن اَنت کہ ھمود ءَ امریکہ ءُ اے دِگہ زُورمندیں تاکت لوٹ اَنت۔ بائِدیں اے وتی نام ءَ بِہ کن اَنت آپ بھر کنوک۔

سپرو بل اِیشاں! بلوچ راج ھمائی بِہ کنت کہ پہ راجی سیت ءُ نپّ ءَ اِنت، ناکہ اے دِگہ نام گِپتیں ادارھانی، بلے سپرجان شاری بلوچ ءَ زالبولاناں یک راھے پیشداشت ءُ ابدمان بوت، نوں بائدیں بلوچ زالبول رسانکدر ( سوشل میڈیا ) ءَ کُرد ءُ دگہ جنگولیں زالبولانی اکسانی کیپشن دَیگ ءِ بدل اَمَلی میدان ءَ بیا اَنت، ھما راہ کہ راجبانُکیں شاری ءَ پیشداشتگ ھما راہ ءَ برو اَنت۔ شاری ءِ شون داتگیں راہ پچ اِنت، ھرکس شُت کُت کنت ءُ وتی نام ءَ رُژناہ، شاری ءَ کہ پہ راج ءِ آیوکیں باندات ءِ واستا چونیں بلائیں دیمونی یے داتگ، اُمیت اِنت گُلیں راج شاری ءَ نااُمیت نہ کنت۔۔۔۔۔۔۔۔۔

دمانے ءَ پد تُرو شربانو شیرچاہ آؤرت اَنت، گُڑا ناکو ءَ ھمے ساھت ءَ تُرو شربانو ءَ گْوشت: جنے شرّجان ھما پیتی ءَ من سپرو ءِ ٹیکی ایر کُتگاں، بیار اِش گوں کہ سپرو پد ءَ گِلّہ کنت کہ ناکو چہ ولایت ءَ اتکگ پمّن ھچ نیاؤرتگے۔
انچو تُرو شربانو ءَ درّائینت ءُ گْوشت من زاناں تو چوشیں کیمتی ئیں راڈویے پکائی ءَ نیاؤرتگ، سپرجان پہ تئی دپ ءِ شھدیں کندگاں رد نہ کپ اِیت۔۔۔۔۔۔
ناکو ءَ وھدے تُرو شربانو ءِ اے ھبر کہ اِش کُت، انچو ٹھکے دات ئے ءُ ٹِکی ٹکی ءَ کندگ ءَ لگ اِت، چہ کندگ ءَ پد ناکو ءَ درّائینت ءُ گْوشت کہ بچّا سپرو پہ ترا من سوپ والا موبائلے آؤرتگ کھرکپتگ۔ تِرو شربانو ءَ ٹیکی من ءَ دات اَنت ءُ من کڑکّیں شرچاھے وارت، گُڑا من گْوشت ناکو من رواں کہ مروچی لیبجاہ (گراؤنڈ ) ءَ فائنل میچ اِنت، من میچ ءِ چارگ ءَ رواں کہ پد ءَ دیر بیت۔ ناکو ءَ گْوشت شر کُرباناں پاکیں ھُداوند تئی پُشت ءُ پناہ بات، اگاں کارے کپت گُڑا پیریں ناکو ءَ بیھال مہ کن، اے گریبی در ءَ سرے سرے بجن۔۔۔۔۔۔

من چہ لوگ ءَ در کپت آں ءُ ناکو ءَ داں گیٹ ءِ دپ ءَ من ءَ راہ دات، گڑا من گُڈّی ءَ ناکو گْوشت شر ناکو ھواراں۔

ناکو ءَ بچکندگے جت ءُ گْوشت: سپرو جان تو ھما وھد ءَ زندگ ءِ راجدپتر نبیسّگ بُوَگ ءَ اِنت، چوش مہ بیت تو پشت بہ کپ ئے۔۔۔۔۔۔۔۔۔

ناکو ءَ وتی ھبر کُت ءُ دیم پہ لوگ ءِ نیمگ ءَ رھادگ بوت ءُ من وتی راہ ءَ، بلے ناکو ءِ ھبر ءَ منا جیڑگے سر ءَ دات۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: ھر بلوچ باید اِنت چہ مُرتگیں زباناں سبک بہ زیر ایت

نبشتہ کار: ساجد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

مُرتگیں زبان ءِ بزانت چے اِنت؟ مُرتگیں زبان ءِ بزانت ایش اِنت کہ وھدے یک زبانے ءِ وتی گپجنوک مہ بیت گڑا آ زبان مُرتگیں زبانے گْوشگ بیت۔ ھما زبان کہ درّی زبانانی واست ءَ کارمرز بہ بیت مُرتگیں زبانے گْوشگ بیت۔ انچوشکہ لیٹن (Latin) زبان ھم ھمے رنگ ءَ اِنت۔ لیٹن زبان گپّ ءِ واست ءَ کارمرز نہ بیت بلے آئی ءِ گیشتریں گال انگریزی زبان ءِ تہ ءَ کارمرد بیگ ءَ اَنت۔ بازیں مردمانی گْوشگ اِنت کہ شست در سد لیٹن زبان ءِ گال انگریزی زبان ءِ تہ ءَ کارمرز بیگ ءَ اَنت ایشی ءِ بزانت اے نہ اِنت کہ لیٹن زبان زندگ اِنت پرچا کہ لیٹن زبان ءَ گپجنوک نیست زبان پرچا مِر اَنت ءُ آیانی سبب چے اَنت؟

سنسکرت زبان چہ پارسی زبان ءَ بلوچی زبان ءِ گوماں ھم کمیں سیادی دار ایت اگاں ما آئی ءِ گالاں شرّی ءَ بچار ایں آ یک وشیں ءُ شیرکنیں زبانے اِنت وھدے کہ مسلماں یازدہ سد ءِ وھد ءَ سبکنٹینینت (sub-continent) ءَ کبزہ کن اَنت، گڑا آ ھمے جُھد ءَ کن اَنت کہ چے ڈول ءَ ما سنسکرت زبان ءَ گار بہ کن ایں گڑا پد ءَ آیاں ھربی زبان ھر کُنڈ کُنڈ ءَ شینگ ءُ تالان کُت اے یک مستریں سببے اِنت کہ سنسکرت زبان تباھی ءِ نیمگ ءَ روت ایشی ءَ پد باز وھد ءَ رند بریٹش(British) کیت ءُ سبکنٹینٹ ءَ کبزہ کنت ءُ پد ءَ ھما ڈول ءَ ھمے جُھد ءَ بندات کنت کہ مردم انگریزی زبان ءَ پیلو بہ کن اَنت اے سببانی بنیاد ءَ مرچی سنسکرت یک مُرتگیں زبانے ءِ بستار ءَ زانگ بیت۔

ھمے دْروشم ءَ اکادیان (Akadian) ھم یک زبانے بوتگ ءُ آ میسوپوٹیما (Mesopotamia) ءِ تہ ءَ BCE 2800 ءُ 500 CE ءِ میانجی ءَ کارمرد ءُ گپ کنگ بیت۔ بلے رند ءَ آرامیک (Aramic) اکادیان ءِ جاگہ ءَ گیپت۔ یکیں ھساب ءَ اے رنگ ءَ دیگ باز زبان ھم ھست اَنت کہ آ سنسکرت ءِ وڑ ءَ گار ءُ بیگواہ بیتگ اَنت۔

ما بلوچ باید ایں چہ سنسکرت ءُ اکادیان زباناں سبک بہ زیر ایں کہ آ چے ڈول ءَ گار بیتگ اَنت ءُ چے ڈول ءَ مُرتگ اَنت آیانی گار بیگ ءِ سبب اے بیتگ کہ آیاں درّی زبان کبول کُرتگ۔

بلے بدبھتی ءَ انگت تک بازیں بلوچ ھست اَنت کہ آ نہ لوٹ اَنت کہ آ وتی بلوچی زبان ءَ بہ وان اَنت بلے آ شوک ءَ اردو ءُ انگریزی وانگ ءَ اَنت۔ اردو ءُ انگریزی ھراب نہ اَنت بلے منی گْوشگ ءِ مکسد ایش اِنت کہ چون مہ بیت کہ ما سنسکرت ءُ اکادیانی ڈول ءَ بہ بئیں زلورت ءِ ھساب ءَ درّی زباناں بہ وان اِت بلے اے نہ اِنت کہ ما وتی شھدیں زبان ءَ ڈالچار بہ کن ایں ءُ درّی زبان ءَ بہ وان ایں۔

بلے لھتیں بلوچ اے وڑ نہ اَنت پرچاکہ آیاں وتی زبان ءِ گوماں مھر اِنت من گوں بلوچ راج ءَ اے دست بندی کن آں کہ ھر راج ءَ آئی ءِ زبان زندگ کنت اگاں شُما لوٹ اِت کہ ما زندگ بہ بئیں گڑا وتی زبان ءَ بہ وان اِت، بہ پھم اِت، ءُ گپ بہ کن اِت ھر کُجا اِت سلامت بات اِت ءُ بلوچ بات اِت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: شادی کور ءِ وانگجاہ چہ استادے ءَ زبھر اِنت

نبشتہ کار: شئے بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

دنیا شُتگ ماہ ءِ سر ءَ سر بوتگ بلے مارا انگت استادے نیست اِنت کہ لبزے بہ وانین ایت ءُ ھیل بہ دنت من یک نودربرے آں نشتگاں شادی کور ءَ شادی کور ضلع ءِ کیچ ءِ تہ ءَ کَیت اِنت (یونین) پیدارک اِنت-

شادی کور ءِ کِر ءُ گوراں بازیں ھلک ءُ میتگ ھست اَنت، چوشکہ تراتی، گوراستانی، کَڈاکی، زھرین کھور، اے چار مزنیں میتگ اَنت ایشانی آبادی کم از کم دو ھزار ءَ چہ بُرز بیت، اے چاریں میتگانی مڈل سکول بس یکے آ زھرین کھور ءِ توک ءَ اِنت، اے دربرجاہ (سکول) 2014 چِہ بند اِنت، اے سکول ءَ ماسٹر نیا اَنت ءُ چُکاں نہ وانین اَنت-

چوناھا اے سکول ءِ توک ءَ ھَشت ماسٹر پوسٹ اِنت ، ماشٹر وتی پگار ءَ ماہ ءِ سر ءَ گِر اَنت بلے دربرجاہ ءَ نیاینت ءُ چُکاں نہ وانین اَنت ماسٹر ما باز رند ءَ گُشتگ اَنت کہ بیا اِت چُکاں بہ وان اِت، بلے اے ماسٹر پیدارکی ماسٹر اَنت ایشاں پھکا جواب کُتگ کہ شُما ھر چیز کُرت کن اِت بہ کن اِت ما نیاینت ءُ شمئے چُکاں نہ وانین ایں، دمگ ءِ کماش ءُ واجہ شُتگ اَنت تربت ءَ (تعلیم آفس) ءَ اے ماسٹرانی کنپلین کُتگ ، (تعلیم آفس) ءِ کارکُناں گُشتگ کہ ماسٹر وانینگ ءَ نیاینت ما ھچ کُت نہ کن ایں، مئے دست ءَ ھچ بوت نہ کنت وھدے تعلیم آفیسرانی گوما کہ ھچ کنگ مہ بیت گُڑا دمگ ءِ مردم نوں چے کُرت کن اَنت پد ءَ واجہ ظہور بُلیدی ءَ اوٹانی وھد ءَ گُشتگ کہ من شُمارا ماسٹر دیاں اگاں من سرکارے توک ءَ آتک آں کامیاب بوت آں، اوٹ ءَ پد واجہ ظہور بُلیدی کامیاب بوت، مئے مردماں واجہ ظہور ءَ گُشت کہ مارا ماسٹر بدے!-

واجہ ظہور بُلیدیءَ گُشت کہ اے بلاھیں مردمانی مردم اَنت منی گوما اے کار نہ بیت، اگاں یک سرکارے ءِ گوما اے کار نہ بیت گُڑا اے کاراں کنت کَے؟ – اگاں پیدارک ءُ دگہ شھرانی ماسٹر جنگل ءِ توک ءَ نشت نہ کن اَنت گُڑا ھمے دَمگ ءِ مردمے ماسٹر پوسٹ ءِ سر ءَ بہ کن بَلّے وتی چُکاں وانین ایت ، اے گریبیں مردم دگہ کُجا شُت کن اَنت ھر مردم ءَ را کہ وسے بوتگ آئی ءَ وتی چُک زُرتگ اَنت ءُ پسنی ءُ گوادر، تربت ءَ شُتگ وتی چُکانی وانینگ ءَ شادی کور ءِ توک ءَ نوں ھما مردم پشکپتگ اَنت کہ وتی چُکانی وانینگ ءِ گُنجائش اِش نیست-

اگاں ما بچاراں شادی کور ءِ توک ءَ باز چیز ءِ کمی اِنت، سڑک نیست ، نادْرھجاہ ءِ دیوال مِک اَنت بلے ڈاکٹر نیست، دربرجاہ ءِ دیوال مِک اَنت ماسٹر نیست-

بیست ءُ یکمی کرن ءِ توک ءَ مردم اے چیزاں چہ زھبر بہ بیت گُڑا چے پَشت کپتگ دگہ! مئے دزبندی اِنت (تعلیم ) ءِ دیم ءِ مردماں کہ مارا ماسٹر بدے اَنت ما ھم دنیا ءَ سرپد بہ بہ ایں ما ھم چار لبز ونت بہ کن ایں، مئے چُک ھم دنیا ءِ توک ءَ شُمار کنگ بہ بنت-

گوں وتی ورنا ءُ کماشاں گوں دزبندی اِنت کہ مارا کمک بہ کن اِت ءُ مئے گپ ءَ دیم ءَ بہ بر اِت ءُ مئے ھمراہ بہ بہ اِت۔