TBP Balochi

خیبر پختونخوا ءِ دمگ بنوں ءَ برجاھیں کاؤنٹر ٹررازم ڈپارٹمنٹ (سی ٹی ڈی) ءِ کارگس ءِ سر ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں اُرش کُتگ –

اھوالکار ءِ رِد ءَ سی ٹی ڈی ءِ بنجلے سر ءَ کساس پانزدہ سلاہ بندیں مردماں اُرش کُتگ پھازگی لشکر ءِ سلاہ پچ گپتگ انت ءُ میجر سوبیدار خورشید اکرم ءَ ھوار ھشت کارمند دزگیر کتگ انت ءُ سلاہ بندیں مردماں وتی شنگ کرتگیں تامرے ءِ تہ ءَ لوٹ کتگ کہ تاں اوگانستان ءَ رؤگ ءُ سر بوگے راہ پہ آھاں پچ کنگ بہ بیت ءُ ھچ کنگ مہ بنت –

بنوں پولیس ءِ کارمندے ءَ برتانیہ ءِ رسانکدرے ءَ گوں ھال کنان ءَ گوشتگ کہ انسداد دہشتگردی ءِ کارگس ءِ تہ ءَ سیف ہاؤس ھست کہ اودا کساس بیست ءُ پنچ پہ جست پُرس ءِ ھاتر ءَ دارگ بوتگ انت –

کارمند ءِ گوشگ ات کہ کارگس ءِ تہ ءَ ساڑی ایں اُرشکاراں پولیس کارمندانی سلاہ پچ گپتگ انت ءُ دزگیر کتگ انت ءُ تیرگواری ھم کتگ –

پولیس کارمند ءِ گوشگ ات کہ تیرگواری ءَ سَے پھازگی کارمند زدگ بوتگ انت کہ نادراھجاہ ءَ برگ بوتگ انت ءُ کینٹ سرجمیں بند کنگ بوتگ ءُ وئیل جاہ ءَ پولیس ءُ ایندگہ ادارہ ھم سر بوتگ انت –

گڈی ھالاں تاں پولیس ءُ اُرشکارانی میان ءَ تیرگواری برجاہ انت ءُ مرگ گمان کنگ بیت اِنت –

ھندوستان ءِ نیوی ءَ ھندوستان ءِ زر ءَ چین ءِ دیمپانی کنگ ءِ واستا سٹیلتھ گائیڈڈ میزائل ءِ تباہ کنوکیں آپی جھاز “آئی این ایس مورموگاؤ” وتی زر ءَ جنگی آپ دُزاں ھوار کرتگ-

ٹائمش آف انڈیا ءِ رد ءَ ھندوستان ءِ وزیر دفاع راج ناتھ سنگھ ءَ جھاز ءَ بھری بیڑے ءَ ھوار کنگ ءِ مراگش ءَ تران کنان ءَ گوشتگ کہ آئی اہن ایس مورموگاؤ ءَ انیگیں دراھیں نزام ءُ آیوکیں اژدریاں سرجم کت کنت-

آئی ءَ گوشتگ کہ اے مئے پھریزی زوراں چہ یکے ءُ آیوکیں وھداں ما جھان ءَ جھاز سازی کن ایں-

وزیر دفاع ءِ گوشگ اَت انڈین زرکاری ءِ تکاں دنیا ءِ توک ءَ پنچمی مزنیں ڈیھ اِنت زانتکارانی رد ءَ سال دوھزار ءُ بیست ءُ ھپت ءَ ما چارومی یا سیمی زرکاری ڈیھ ءَ ھوار گیجگ بہ ایں-

انڈین نیول چیف ایڈمرل آر ھری کمار ءَ گوشتگ کہ اے جھاز ءَ پدر بیت اِنت گوستگیں یک دھکے ءَ انڈین نیوی ءَ جھاز سازی ءَ کجام کچیں گامگیج زرتگ-

آئی ءَ گوشتگ کپ مروچی آئی این ایس مورموگاؤ ءَ را بھری بیڑے ءَ ھوار گیجگ جھاز سازی ءِ یک نوکیں بنھشتے ءُ یک سالے ءَ پیسر وساکھاپتنا جھاز ھوار گیجگ بیتگ-

اے جھاز ءَ بازیں سینسرز، نوکیں رڈار ءُ زمین ءُ زمین ءِ سر ءَ دور دیوکیں میزائلانی بے سوب کنگ ءِ سسٹم ھوار اَنت-

اے نیوکلیئر، بائیولوجیکل ءُ کیمیکل جنگ ءِ گون ءَ جوڑ کرتگ ءُ اشی ءِ توک ءَ نوکیں رڈار سسٹم ھوار گیجگ بیتگ اَنت ٹارگٹ ءِ ڈیٹا ءِ بارو ءَ سرپدی دنت –

اے جھاز ےَ برھاموس سپر سونک کروز میزائل ھم پٹ اِنت کہ اشی ےِ رینج دو سد ءُ نود ءَ گیش کنگ بیتگ ءُ چار سد ءُ پنجاہ کنگ بیتگ-

پاکستان ءِ اُستان خیبرپختونخوا ءِ دمگ لکی مروت ءِ تھانہ برگئی ءِ سر ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں اُرش کتگ چار کارندہ کُشتگ ءُ چار ٹپی کتگ اَنت-

لکی مروت پولیس ءِ گْوشگ اِنت کہ اُرش تھانہ برگئی ءِ سر ءَ دو نیمگی کنگ بیتگ، چریشی ءَ پد پولیس ءُ اُرشکارانی میان ءَ تُرندیں تیرگواری بیتگ-

لکی مروت پولیس ءَ گْوشتگ کہ تیرگواری ءَ پد اُرشکار تتکگ اَنت ءُ آیانی پٹ ءُ پول ءِ ھاتر ءَ لشکر کشی برجاہ ءَ اِنت-

اُرش ءَ کُشگ بیتگیں کارندھانی تہ ءَ کانسٹیبل ابراھیم ، عمران ، خیرالرحمٰن ءُ سبز علی وھدے کہ ٹپیانی کارندھانی تہ ءَ اے ایس آئی گل خان ، کانسٹیبل بلقیاز ، امیر نواز ءُ فرمان اللہ ھوار اَنت-

لاش ءُ ٹپی کارندہ دمگی نادُراھجاہ ءَ برگ بیتگ اَنت کہ اود ءَ ٹپی دوا درمان کنگ بیگ ءَ اَنت-

کتاب: بلوچ ریاست کی تشکیل

نبشتہ کار: سمیع بلوچ

گڈی بھر

دی بلوچستان پوسٹ

سیزدھمی سنچری ءَ “مارکوپولو” چہ چین ءَ گوز ایت ءُ بلوچستان ءَ کیت ءُ پہ بلوچاں دو دانک نبشتہ کنت “بلوچستان یک آزاتیں سرڈگارے ءُ ادے مردمانی کارو ءُ بار تجارت اِنت ءُ چیزانی درآمد ءُ برآمد اِنت” 1223ء ءَ “چنگیز خان” ءِ چُکانی تہ ءَ “چغتائی خان” مکران ءَ تک پُتران بیت کیت چنگیزی ءَ نی نشان تا روچ مروچی “پندران ءُ نیچارا” ءِ میان ءَ ھست اَنت ایشاں چہ رَند دور کیت “امیر تیمور” ءِ کپ دنیا ءِ یک بھرے پتاھیت پد ءَ امیر تیمور ءِ نماسگ “پیر محمد” ءِ زمانگ کیت ءُ 1398ء چہ قندھار ءِ نیمگ ءَ کوہ سلیمان ءِ سر ءَ اُرش کنت ءُ سیستان ءُ بلوچستان ءِ سر ءَ ھاکمیت کنان ءَ تا ملتان ءِ سر ءَ اُرش کنت دومی نیمگ ءَ ” تیمور لنگ” ءِ چُک “میران شاہ” خاران ءُ خضدار ءِ راھاں مکران ءِ سر ءَ اُرش کنت ءُ ایرانی بلوچستان ءِ سر ءَ زورگری کنت-

ما اے گوستگیں دورے تہ ءَ “سلجوق،غزنوی،غوری ءُ منگول ” دیستاں ءُ ھمیشاں مئے سر ءَ قبضہ ءِ وھد ءَ مئے مال ءُ دولت وتی مھپوزیں مُلکاں دیم دات اَنگ چئیا کہ اے سوبمندیں ھاکم بوتگ اَنت تیموری خاندان ءِ گڈی نشان “سلطان حسین مرزا” بیت کہ رند ءُ لاشار  ءِ جنگانی تہ ءَ اول رندانی نیمگ ءَ بیت ءُ جنگے ھلاسی ءِ وھدا رند ءُ ءُ تاچینیت ءُ وت ھاکم بیت-
 
رند ءِ زمانگ ءَ بلوچستان ءِ کلاسیکل دور گُشگ بیت ھمد ءَ ما گنداں “ابوالقاسم فردوسی” کہ ھزار سال پیسر فارسی ءِ مزن نامیں شاعرے گوستگ وتیکلاسیکل شاعری ءِ تہ ءَ “کوچ و بلوچ”ءِ ذکر ءَ کنت دری شاعرانی ءُ پولکارانی مھربانی ءَ ما تا روچ ء مروچی اے کنفیوژن ءِ شکاریں کہ (بلوچی زبان ءِ ساخت ءُ پرداکت چی اَنت ؟ ما پھلوی ھاں ؟ دھلوی ھاں ؟ دراوڑی ھاں یانکہ آریائیاں؟ ) مارا انچیں تھیوری وانینگ بوتگ کہ مئے اکل کار نکنت کہ (بلوچ چہ حلب ءَ حب چوکی ءَ اتکگ اَنت یانکہ چے کیسپین ءَ کلات ءَ اتکگ اَنت ؟)

ھیر مئے کلاسیکل شاعری کدی چاکر ءَ ھیر ءُ کنت ءُ کدی متنازع مردمے کنت چاکر ءُ لاشار ءَ کدی بلوچ ءِ جد امجد گُش ایت ءُ کدی باز نسل ءُ ریس ءِ داواہ ءَ کنت چاکر ءِ پت “شیہک” بیت ءُ چاکر ءِ زال “شہناز” ءُ چُک “شھداد ،اللہ داد ءُ شیھک” بنت بلوچ ریاست ءِ تشکیل ھوں ھمے اھدے تہ ءَ بندات بیت وھدے 1530ء کلات ءِ سر ءَ “ارغون خاندان” ءِ حکمرانی بیت ءُ قندھار کلات ءِ پایہ تخت بیت ءُ ھمے وھدا ارغون حاکم “ذالنون بیگ” ءَ”مرزا کامران” شکست دنت ءُ ہمھمے جنگاں رَند بلوچانی یک سردارے “عمر خان میرواڑی” کلات تخت ءِ سر ءَ قابض بیت ءُ اولی رند بیت کہ یک بلوچ ھاکمے تخت کلات ءِ سر ءَ جاھنشین بیت ھمدا چے ریاست کلات ءِ تزکرہ بیت ءُ عمر خان ریاستے چار سروسزانی سر ءَ شپ ءُ روچ محنت کنگ ءَ بیت کہ چے مکران ءُ کرمان ءِ نیمگ ءَ چہ “سردار شیھک رند ءُ گوہرام لاشاری” گوں یک لشکرے ءَ زاھر بنت ءُ تھت کلات سر ءَ زورگر بنت ءُ برات کُشی ءِ یک دراجیں رِچے بندات کنان ءَ کہ عمر خان میرواڑی جنگ ءُ کُشگ بیت ءُ ایشی ءِ جاگہ ءَ نوکیں ھاکم کلات شیہک ءُ گوہرام ءِ منشا ءَ چے ” میر مندو خان رند ” کنگ بیت ءُ اے دوئیں سردار دیم پہ کچھی ءَ رونت لھتے وھد ءَ رند 1512ء “بجار میرواڑی” کہ عمر خان ءِ زھگ بیت جوان بوھگ ءِ شرت ءَ گوں وتی پت ءِ بیرے گِرگ ءَ کلات ءِ سر ءَ اُرش کنت ءُ میر مندو خان ءَ کُش ایت ءُ وت تھت ءِ سر ءَ براجمان بیت (میر مندو خان ءَ کلات ءَ قبر کنان ءُ ھمد ءَ چے شاھی قبرستان ءِ وجود بندات بیت 1839ء ءَ انگریزانی اُرش ءِ تہ ءَ نمیرانیں بلوچستان ءِ قبر ھوں ھمدا اَنت)-

بجار خان وتی پیرانسری ءَ تھت ءَ چہ ایر کپ ایت ءُ “نغاڈ سوراب” ءَ جاھمنند بیت گڑا “مرزا کامران مغل” اے گپ ءِ اِشکنگ ءَ گوں کلات ءِ سر ءَ اُرش کنت ءُ بیدے ھچ پیمیں مزاھمت ءَ تھت ءِ سر ءَ قابض بیت ءُ مھلوک ءِ تنگ کنگ بندات کناں مگل گڑا بلوچ یاگی کنان ءُ مگلاں شکست دے انت ءُ پد ءَ تھت ءِ سر ءَ “میر حسن خان “نندیت ءُ “خان بلوچ” ءِ پنام اولی سر ءَ حسن ءَ رس ایت مکتسر وھدے ءَ رند حسن ءِ بیرانی ءَ رند گڑا “کمبر خان” ءِ چُک ءَ تھت ءِ واجھی دیگ ءِ پیسلہ بیت ءُ اولی رند ءَ کمبراڑیں قبیلہ ءِ چشم ءُ چراگ “میر احمد خان ” ءَ خانیت دیگ بیت ءُ ھمد ءَ چہ احمدزئی ءِ روایت بندات بیت ءُ تھت کلات موروثی جوڑ بیت-

رندانی سردار شیھک ءِ بیرانی ءَ رند “میر چاکر خان” سردار بیت ءُ لاشاریاں گوں سیادی بیت زمین ءَ زمان ءُ مکان یک بنت مزنیں تاکتے بیت ءُ درزن ئے ءَ گیش کلاسیکل داستان ھمے زمانگ ءِ داتگیں داد اَنت (شھداد رند وھدے وتی زال مھناز ءَ طلاق دنت ءُ پد ءَ مھناز ءِ دراجیں داستان پہ بلوچ زالبولانی تاکتوریں مردین ءِ دیم ءَ اوشتگ ءُ انساپ لوٹگ ءُ ھمے کلاسیکل زمانگ ءِ مرھون منت اِنت) ھمے پیم ءَ “دوستین ءُ شیرین” یک زیبداریں کلاسیکے ءُ ڈولداریں شاعری ءِ ھوں “بالاچ” ءِ داستان ھوں شانزدھمی سنچری ءِ بے مٹ ءُ بے دروریں داستان ھوں ھمے کلاسیکل دور ءِ تہ ءَ دیم ءَ کاینت-

داستان ءِ گم بزاں چاکر ءُ گوہرام ءِ ھون آشامیں جنگ ھوں ھمے زمانگ ءَ بندات بنت وت ما وتی ءِ جنگ ءِ تہ ءَ بلوچانی تاکت ریزہ ریزہ بیت اَنت 1470ء سال ءَ تُرک وارلارڈ “سلطان حسین مرزا” شال تا سیوی پہ “امیر شجاع الدین ذوالنون بیگ ارغون” ءِ واستا قبضہ کُرت ۔۔ چاکر ءَ لاشار ءِ ھلاس کنگ ءَ پہ ھمیشی کرا مدت ءُ کمک ءِ لوٹ کُرت سلطان حسین کبول کُرت ءُ لاشاریانی نسل کُشی کُرت ءُ آخر کار چاکر ءِ سیوی ھوں چہ چاکر ءَ پچ گپت چاکر تباہ گوہرام تباہ 1480 حسین مرزا ءَ قندھار ،شال،پشین،سیوی،مستُنگ ءُ بازیں کسان کسانیں علاقاھانی گورنر شجاع الدین ارغون ءَ مقرر کُرت بلے گوں اُزبک ھاں گوں جنگ ءِ تہ ءَ مریت ءُ پد ءَ ذالنون بیگ ءِ چُک “شاہ بیگ ارغون” حاکم بیت سیوی ءُ بلوچستان ءِ ایندگہ باز جاگہ گوں سندھ ءَ ھوار تا 1520ء بازیں ھون ریچی جنگانی تہ ءَ بنت 1522 ءَ شاہ بیگ مر ایت ءُ نوکیں حکمران شاہ بیگ ءِ چُک “شاہ حسین” بیت تا 1554ء بادشاہ بیت ءُ ایشی ءِ مِرگ ءَ گوں ارغون شاھی ءِ ھلاسی بیت ءُسندھ ءِ لھتے جاگھاں چے بچیتگیں نام ءُ گار بیت”بابر مگل” ءُ تُرکمنوں ھمے تمامیں زمین ءَ نی واجہ بنت ءُ دومی نیمگ ءَ چاکر ءُ گوھرام چے بلوچستان ءَ جلاوطن بنت 1512ء بندات ءَ چاکر سبی ءِ راہ ءَ دیم پہ ملتان ءَ روت اے راھاں بازیں جاگہ انگت گوں چاکرے نام سر ءَ بندوک اَنت چاکرہ کئور ، چاکرہ ھوڈ،چاکرہ مھیاگ، چاکرہ پوش مروچی ھوں ھست انت گوھرام لاشاری دیم پہ گجرات کاٹھیاواڈ ءِ نیمگا ہجرت کنت- 1526ء ءَ سر چست کن اَنت “مغل” مغلاں پیسر بنت “لودھی” ابراھیم لودھیانی گُڈی ھاکم بیت ءُ “بابر” مغلانی اولی-    

بلوچستان ءِ تہ ءَ “ہیبت خان نیازی” ءُ “شیر شاہ سوری” ءِ وڑیں شاطر ھاکمانی وھد ءِ ھوں گوں چالاکی ءُ چالبازی ءِ زمانگاں گوز ایت1541ء شیر شاہ سوری ءِ جاور نگیگ بنت ءُ “غازی خان ءُ اسمعائیل خان ” ءِ وتی وتی بلوچ دمگّانی سر ءَ ھاکمیت ءَمنّیت ءُ “فتع خان دودانی” ءَ ملتان ءِ تہ ءَ وتی لشکرے ءِ کماندار مکرر کنت بلے کمو وھد ءَ رند 1543ء ءَ ہیبت خان نیازی ءِ کمانداری ءَ بلوچانی سر ءَ لشکر کنت بلے اے زمانگ ءِ یک گپ ءِ فراموش کنگ نبیت کہ 1539ء وھدے “ہمایوں” کہ شیرشاہ سوری ءِ لشکر ءَ چہ شکست وارت گڑا لاہور ءِ نیمگ ءَ چہ دیم پہ ملتان ءُ پد ءَ اوکاڑہ ءَ کیت ءُ وتی ساہ ءَ سر کنت سرگودھا ءِ نزیک ءَ کہ سر بیت گڑا بلوچیں سردار “بخشو” ءِ کرا کُمک لوٹ ایت ءُ بخشو 100 لانچ چے وراک و وردن ءَ پُر کنت ءُ جنگی تکگیگیں بادشاہ ءِ واستا دیم دنت ءُ پد ءَ ھمے لانچانی سر ءَ ھمایوں ءُ باج بُرتگیں لشکرے سپاھیگ ءُ ھمایوں ءِ گوھار “گلبدن بیگم” ءَ دریا ءَ اے دیم کاریت ءُ بازیں وھد ءَ ہمایوں گوں وتی لشکر ءُ کٹّم ءَ مھاجری ءِ زندگی “ڈیرہ غازی خان ” ءَ بلوچانی باھوٹی ءَ گوازینیت 1545ء زمانگ ءُ ھمایوں مستونگ ءِ سردار” لونگ خان”ءِ باھوٹ ھوں بیت 1555ء زمانگ ءَ سردقر چاکر خان ءِ گوھار” بانڑی” ءِ گُشگ ءِ پد ءَ بلوچ ھمایوں ءِ واستا جنگ کن اَنت ءُ “دہلی” ءَ فتع کن اَنت اے جنگ ءِ تہ ءَ بازیں بلوچ سرمچارے نمیران بیت ءُ “شھزادگ نوھک” ھوں چاکر خان رند ءِ مقدم بیت ھمایوں ءَ رند “اکبر” بادشاہ بیت ءُ بلوچستان ءِ بازیں دمگانی تہ ءَ اکبر ءِ شھنشاھت ءِ زمانگ ءَ کُمک ءُ تاریپ ” آئین اکبری” ءِ توک ءَ ھست انت ھندوستان ءِ نوکیں شھنشاہ ” شاہ جھان” ءِ زمانگ ءَ بولچاں بازیں دمگاں اُرش جنگانی سوْب ءَ شاہ جھان ءَ مجبوراً وتی چُک ” اورنگ زیب ءَ ” ملتان ءِ نگران جوڑ کنت ءُ دیم دنت 1106ء اورنگ زیب بلوچانی سر ءَ باقاعدہ اُرش کنت دیم ترا تجارتی ءُ دگہ بازیں بوھوکیں مسامانی زکر ” تزک بابری” ءِ بابر ءَ وت نوشتہ کُرتگ اَنت بلوچانی باقاعدہ “ریاستی تشکیل” ھما وھد ءَ بیت کہ قلات ءِ تہ ءَ میرواڈی 1666ء زمانگ ءَ “مغلانی فیوڈلزم” ءِ ھلاپ ءَ جُھد کن اَنت ءُ مغلاں وتی زمین ءَ چہ در کن اَنت وت ھاکم بنت خان میر احمد خان ( خان ءِ لبز شاہ محمد گُش ایت منگولیانی ءِداتگیں خطاب ءِ کہ بلوچانی تہ ءَ رواج زوریت) ءِ زمانگ ءَ بلوچستان یک آزادیں سلطنتے ءِ نیمگا ءَ گام جنت ھمے زمانگ ءَ عدالتی نظام جوڑ بیت زراعت ءِ دیمروئی ءِ واستا گامگیج زورگ بیت کاریزات ءِ نیمگ ءَ سک باز توجہ دیگ بیت ءُ زمینانی جیڑہ ءُ جنجالانی سر ءَ بازیں بازیں جنگ ءُ احمد خان ءِ زمانگ ءَ بیت احمد خان 29 سال بلوچستان ءِ خان بیت ءُ رندا محراب خان 2 سال خانیت ءِ تاج ءِ وارس بیت ءُ “کلہوڑوں” ھاں گوں “کرخ” ءِ جنگ ءِ تہ ءَ نمیران بیت رندا “خان سمندر خان” ءِ حاکمیت 1715ء تاں بیت سمندر خانیت ءِ وھداں بلوچانی آزاد حکومتی ءِ تہ ءَ قندھار جرگہ ءِ تہ ءَ بھر زورگ ءَ ابید بازیں جنگ ھوں بیت کہ بلوچ “خانہ بدوشانی” بازیں کامیابی ءُ “صفوی بادشاہ” ءِ مَرگ ھوں بیت سمندر خان ءِ 18 سال خانیت ءَ رند “عبداللہ خان قہار” خان بیت ریاست قلات ءِ قہار یک سکیں مزن دلیں و بھترین جنگول ءُ خان ءِ بیت-

“کوھنگ ءُ اے کوہیں کلات”
“کسے پِت ئے میراث نہ اَنت “
“ما گوں سگاراں گپتگاں “

اے مشہوریں شعر قہار ءِ بنت اولی رَنداں مھر ءِ قلات عبداللہ خان قہار ءِ رائج کنت ءُ مُہرے سرا نبشتہ بیت
(حاکم وقت ظل سبحانی، عبداللہ خان سکندر ثانی) عبداللہ ءَ رند “خان محبت خان 12 سال خان بیت ءُ ہمے زمانگ ءَ ” نادر شاہ ءُ احمد شاہ ” ءَ بازیں جنگ گوں بلوچاں بیت ءُ ایشانی سلطنت تا باز دوُر دوُر تالان بنت نادر شاہ محبت خان ءِ زمانگ ءَ “مشہد ءُ خراسان “ءِ سرا اُرش کنت 1736ء نادر شاہ “بندرعباس” سر ءَ اُرش کنت ءُ بلوچ سک جنگ کناں بلے شکست ور اَنت  محبت خان بازیں جنگانی تہ ءَ باج برگ ءَ رند روپوش بیت ءُ نادر خان قندھار ءَ فتع کنت 1739ء زمانگ ءَ نادر شاہ ھندوستان سر ءَ اُرش کنت ءُ بازیں مال غنیمت ءِ گوں “کوہِ نُور ءُ تختِ طاؤس” ءَ گوں وت 1740ء ءَ واتر کاریت گوں ( بیدے ایندگہ مالیاتاں) بلوچانی تاریخی ءُ 47 سال خانیت کنوکیں خان” خان نصیر خان نوری” ءِ وھد ءُ اھد ھوں نادر شاہ ءِ زمانگ اِنت11 سال کسان عمری ءَ نوری ءِ اھد ءِ نادرشاہ ءِ دربار ءَ گوزیت ھبدھمی کرن ءِ گُڈسرا وھدے “میر احمد خان کنفیڑریسی” بنیاد ایر کنگ بیت گڑا بلوچانی تہ ءَ سیاست ءِ بنیاد ایر بیت 1747ء وھدے “نادر شاہ افشار” کُشگ بیت گڑا نوری گوں دگہ بازیں سردر ءُ لشکریاں “مشھد ءُ شیراز” ءِ سر ءَ اُرش آور بنت ءُ رند ءَ نوری وتی برات محبت خان ءِ تھت ءِ سر ءَ قبضہ کنت سلیگ ہیریسن ءِ حوالہ ءَ دنت ءُ شاہ محمد مری گُش ایت اولی رند ءَ نوری 25 ھزار لشکر ءِ فوج ءِ تیار کنت تکریبن کم ءُ بیش 38 بلوچ قبائیلانی سر ءَ مشتمل یک ھاسیں دستہ ءِ تیار کنت ( قبائلانی نام کتاب ءِ تہ ءَ مان اَنت) اے ھاسیں دستہ ءِ “سراوان،جھالاوان” ءِ تہ ءَ براہ راست وتی دست چیری ءَ کار کن اَنت نوری یک مذھبی لیڈرے بیت ءُ گیر اسلامی تاکتانی سر ءَ زبردست اُرش کنت ( بالخصوص ذکری فرقہ ءِ نیست ءُ نابود کنگ ءِ واستا مزنیں لشکر کشی ءِ کنت مکران ءِ سر ءَ )  نوری ءَ پیسر ھوں عبداللہ ءِ زمانگ ءَ بازیں اُرش مکران ءِ سر ءَ بیت بلے سوب مند نہ بنت نوری ءِ لشکر پنجگور ءِ سر ءَ قابض بیت ءُ ذکریانی قتل عام ءَ کنت مکران ءِ سر ءَ گچکیانی دور حکومت ءِ زمانگ ءَ “خان افغان” ءَ چے مدت ءُ کُمک رس ایت بلے نوری گوں چالاکی ءَ لھتے وھد جنگ بندی کنت بلے زوت پد ءَ وتی مذھبی جنونیت ءَ گوں ذکریانی سر ءَ اُرش کنت ءُ پنجگور ءِ کلات ءِ سر ءَ زورگری کنت ءُ خاران ءِ راہ ءَ چہ دیم پہ کلات ءَ واپس کیت نصیر نوری ءِ زمانگ اسل ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ” فیوڈل انقلاب” ءِ جھگیری ءَ کنت 1783ء تانکہ 1958ء مکران ءِ یک بھرے عمان ءِ زیردست بیت ءُ گلامانی رَد ءُ بدل ھوں گیشتر ھمے زمانگ ءَ بیت کہ عمان ءِ “زنجباری” ایران ءِ راہ ءَ مکران ءَآرگ بنت ءُ ایشانی بھا ءُ کاروبار بیت 1872ء سال ءَ باقاعدہ کلات ءِ خان “گوادر ءُ زرباری” دمگاں عمان ءِ حوال کن اَنت گلام دارگ ءِ رواج ءَ انگریز 1914ء ھلاس کن اَنت بلے با اسر مردم انگت “سیاہ فارم” افریکی ءُ زنجباریاں وتی گلام دار انت ءُ ایشاں چے بازیں کار گِر اَنت انچوکے مچکدگانی دیمپانی ءُ بازیں مشکل ءُ گرانیں کار شانزدھمی سنچری اسل ءَ بلوچ ءِ بازیں ریاستی مُلکے جوڑ بیت کنفیڈریشن ءِ اے زمانگ ءَ بازیں فوج کشی بیت ءُ خانیت ءِ علمبرداری ءِ منارینگ ءِ واستا ازیں بلوچ مھلوک ءِ کُشت ءُ ھون بیت 1758ء ءَ باقاعدہ نوری وتی آذاتی ءِ جار ءَ جنے بلے احمد شاہ چہ اے جار ءَ وش نہ بیت ءُ “ریاست کلات” سر ءَ اُرش کنت بلے سوبمند بنت ءُ خان ءِ ھاکمیت ءَ منّیت ءُ بازیں ایگریمنٹ کنت نوری ءِ زمانگ ءَ اولی رند ءَ بلوچانی یک بیرک ءِ بیت( بُرز سُھر ءُ جھل سبز بیت) کہ بلوچستان ءِ کُلیّں سردار ھمے بیرک ءَ “ریاست کلات” بیرک سرپد بنت ریاست کلات ءِ وتی زَر (کرنسی) بیت ریاست کلات ءِ نبشتگی زبان “فارسی” بیت نوری ءِ زمانگ ءَ اولی رَند ءَ بلوچ قبائلانی مشترکہ( بلوچی مجلس) “پارلیمنٹ” ءِ بیت ءُ ایشرا “بلوچ کنفیڈریسی” ءِ نام دیگ بیت ءُ نام بلوچستان ایر کنگ بیت ھمے نام ءَ ایندگہ دنیا یک آجوئی ریاستے ءِ ھیسیت ءَ منّیت ءُ قبول کنت بلے ” جنین آدم ءُ زالبولانی” حق ءِ پَچ گِرگے قانون ءُ عمل ھوں نوری نصیر خان ءَزمانگ ءَچے بلوچستان ءَرائج بیت نوری 800 اسپ سوارانی یک لشکرے اڑ دنت بہ نام “سرسرادارنِ جہالاوان ءُ سراوان” اھدہ دیگ بنت ھمے وھداں “حسنڑیں” نام ءِ یک قبیلہ ءِ رودرتکی نیمگ ءَ سک تاکتور بیت کہ مروچیگین وھدا “مری” ءَ نی سرجمیں علاقہ ہمیشانی کنٹرولءَ بیت ءُ نوری ءِ لشکر ایشانی سرکوبی ءُ ھلاسی ءَ کن اَنت گڈسری نوری نصیر ءِ مَرگ 1795ء گنداوہ ءَ بیت ءُ جنازہ ءَ عمان، اوغانستان ءِ جہگیر گوں بنت شاہ ایران ءُ “خلیگہ اسلام” چے ترکی ءَ وتی تعزیتی بیان ءَ دیاں نوری ءِ مَرگ ءَ رَند نوری ءِ چُک “خان محمود خان ” ہفت سال ءِ عمر ءَ تھت ء نشین بیت ءُ “ریاست کلات” ءِ روینیو ۳۰ لکھ ءَ چے کم بیت ءُ ۳ لکھ بیت سندھ ءِ امیر ءُ مستر “کراچی ءِ پورٹ ” ءِ سر ءَ قبضہ کن اَنت بلوچستان ءِ بازیں قبائل پدا سرکش بنت ءُ رودرتکی بلوچستان ءِ تمامیں علاقھانی سر ءَ تا انگریز ءِ آمد ءَ قابض بنت نوری ءَ رَند بلوچستان پد ءَ قبائلی ءُ فیوڈل سسٹم ءِ تہ ءَ داخل بیت وت ما وتی جنگ قلات ءِ تہ ءَ سیاسی بھران معاشی جیڑھانی سوْب ءَ ریونیو ءِ سک کم بوھگ بدنزمی ءِ بد ام نوری ءَ رَند بلوچستان پد ءَ قبائلی ءُ فیوڈل سسٹم ءِ تہ ءَ داخل بیت ” قلات ءِ حاکمیت” نزور بیت-

نوٹ “بلوچ ریاست ءِ تشکیل” یک دراجیں تَسلسُل ءَ رند قائم بوتگ ءُ بلوچ لَس مھلوک ءِ قربانی چہ بلوچ سردار، خان، نواب ءُ فیوڈل طبقہ ءَ چے باز گیشتر بوتگ اَنت بلوچ آجوئی جُھد ھوں مروچی ہم ءَ راج دپترے رہشونی ءَ کنگ ءَ اِنت ءُ دیم ءَ جُنزان اِنت دکتور شاہ محمد مری ءِ اے کتاب یک انچیں کتابے کے ایشی ءِ تہ ءَ بازیں انچیں سرنامہ ھست اَنت کہ دگہ تاریخی کتابانی تہ ءَ گندگ نیا اَنت من وتی چمشانکانی تہ ءَ جُھد کن اَنے چیزاں رپیٹ مکن آں تاکہ وانک بور مہ بنت من پہ راج ءِ وانوکیں ءِ سنگت ءُ دزگوھاراں گیش ءَ گیش نوکیں انفارمیشن ءُ سرنامہ دیم ءَ آریگ ءِ جُھد ءَ کناں اے کتاب یک ھوالاجاتی کتابے ءُ ایشی وانگ ءَ رند ” بلوچ راج دپترے” نودربرانی واستا بازیں کتابانی وانگ ءِ در پَچ بنت” بلوچ راج دپترے سر ءَ نبشتگیں کتابانی اے سیریز ” پیپلز ھسٹری آف بلوچستان” ءِ سرجمیں تاکانی وانگ یک ارزشتی گامگیج ءِ بیت ءُ دگنیا ءِ بازیں مُلکانی تہ ءَ زندگی کنوکیں بلوچ راج ءِ واستا پہ “بلوچ وتن بلوچستان” ءِ تمامیں ھدوھالانی بیان کنگ ءِ واستا ھوں یک ارزانی بیت اِنت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

روکپتی بلوچستان ءِ دمگ چھبار ءَ ایرانی چیریں ادارھاں دو کس مردم دزگیر کنگ ءَ پد زاھدان ءِ زندان ءَ بندیگ کرتگ اَنت ءُ اشانی سر ءَ ناشری ءِ بھتام جتگ-

گرگ بیتگیں مردمانی پجار نزام ھوت ء لالا مھمد ءُ منصور ھوت ء کمال خان ھوت جھمنند چھبار ءِ ناماں زانگ بیتگ اَنت-

اشانی توک ءَ منصور ھوت بلوچ زبان ءِ کلاسیکل گشندہ ملا کمال ھوت ءِ زھگ گوشگ بیگ ءَ اِنت-

ھالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ نزام سِی ستمبر ءَ چھبار ءَ گرگ بیتگ ءُ منصور دو اکتوبر ءَ گرگ بیتگ – اشانی دزگیری ءَ پد آیانی بارو ءَ دگہ ھال دیم ءَ نیاؤرتگ اَنت ءُ گوستگیں روچ ءَ آیانی سر ءَ ناشری ءِ بھتام جتگ ءُ بندیگ کتگ اَنت-

آیانی سر ءَ بھتام جنگ بیتگ کہ آیانی سرکاری جاھانی پروشگ ءُ تاوان دیگ ءُ مھلوک ءِ شورینگ ءَ کار کرتگ ءُ چریشی ءِ پژدر ءَ دزگیر کرتگ ءُ زندانی کتگ اَنت-

اے ھال گوستگیں روچ ءَ ما زاھدان ءِ یک وکیلے ءَ کھول گون ءَ گپ دیم ءَ آورتگ ءُ گوشتگ کہ شمئے مردم چہ چھبار ءَ گرگ بیتگ اَنت آیانی سر ءَ اے بھتام جنگ بیتگ اَنت-

بلوچستان ءِ دمگ کیچ ءَ گوستگیں شپ ءَ دُزانی دُزی ءِ وھد ءَ زالبولے زدگ بیتگ-

گیشین ھالانی رد ءَ کیچ ءِ دمگ تمپ بالیچہ ءَ گوستگیں شپ ءَ یک دُزے ءَ لوگے ءَ دور کرتگ ءُ اود ءَ گھگیری ءِ وھد ءَ دُز ءَ زالبول ءَ را تپر جتگ ءُ زدگ کتگ-

زدگ بیتگیں زالبول بالیچہ ءِ نامی ئیں بینجو ءُ پیانو ءِ اُستاد ھدامرزی ءِ مھمد بخش ءِ لوگی اِنت-

زدگ بیتگیں زالبول زدگیں جاوراں تربت ءِ نادراہ جاہ ءَ برگ بیتگ-

جرمکار ءِ پجار شفیق ء فقیر مھمد ءِ نام ءَ زانگ بیتگ کہ دمگی مردمانی گوشگ اِنت نشہ آماچین مردمے –

دمگی مردمانی رد ءَ لیویز ءُ پولیس نشہ باپار کنوکانی ھلاپ ءُ ھچ بیڑ نہ بر اَنت چریشی ءَ دمگ ءَ نشہ آوری گیش بیتگ ءُ مھلوک ءَ سر پہ دُزے ءَ دراھورتگ –

بلوچستان ءِ دمگ کیچ ءِ بنجاھی شھر تربت ءَ پاکستانی پوج ءَ دو مردم زورانسری آوار جتگ ءُ بیگواہ کتگ انت – وھدیکہ گوستگیں روچ ءَ آوار جنگ بوتگیں سَے مردم یل کنگ بوتگ انت –

چم دیستیں مردمانی رِد ءَ مروچی تربت ءَ بوتگیں تراک ءَ پد پوج ءَ دگانی بندگے میان ءَ چہ بازار ءَ دو پرپٹ سواریں ورنا آوار جتگ انت بلے تنی وھدی آھانی پجار کنگ نہ بوتگ –

زانگ بہ بیت مروچی تربت سنیما چار راہ ءِ نزیک ءَ ایف سی ءِ پانگس ءِ سر ءَ بوتگیں بمب تراک ءَ پد پوج ءَ دگ ءُ دکان بند کتگ انت مردمانی پٹ پول بندات کتگ –

دومی نیمگ ءَ کیچ ءِ دمگ کولواہ کڈ ھوٹل ءَ پانزدہ دسمبر ءَ زورانسری آوار جنگ بوتگیں چار مردمانی تہ ءَ سَے مردم حاجی کریم بخش ء باھوٹ، نورا ء باھوٹ ءُ سالھ مھمد یل بوتگ انت وھدیکہ نزیر ء آسمی ھنگت بیگواہ ایں –

مروچی شمبے ءِ روچ ءَ بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ بلوچ یکجھتی کمیٹی ءِ نیمگ ءَ پاکستان ءُ کنیڈائے کمپنی بیرک گولڈ ءِ میان ءَ بوتگیں ریکوڈک منگ نامہ ءِ بگیری ءَ زھرشانی کنگ بوتگ- کہ اودا مزنیں کچے ءَ زالبول ءُ ھر تک ءُ پھناتاں سیادی داروکیں مردماں بھر زرتگ ءُ ریکوڈک منگ نامہ ءِ بگیری ءَ وتی ھیال درشان اِتگ انت –

زھرشانی ءَ ترانکارانی گوشگ ات کہ ریکوڈک ءَ پیش ھر وھد ءَ کہ بلوچستان ءِ مال ءُ مڈیانی باپاری کنگ بوتگ گڈا تھنا مڈی پُلگ نہ بوتگ انت بلکنہ سامراجیاں سرجمیں بلوچستان ءَ بلوچ ءِ مال ءُ مڈیانی سر ءَ کبزہ کنگ ءَ ھوار مردمانی سر ءَ زوراکی کتگ، آھانی توار ایرموش کتگ ءُ دمگی مردم چہ زورگار ءَ زبھر کتگ انت ءُ دمگی مردمانی گوم ءَ ھما وڈ کنگ بوتگ کہ گلامے ءِ گوم ءَ کنگ بیت انت – چاگی دمگ سیندک اشی ءِ پدریں درور یے –

آھانی گوشگ ات کہ دمگی مردم درملکی کبزہ گیرانی زلم زوراکیانی دیمپانی ءَ کنگ انت – سی پیک ءِ دروشم ءَ ھم مروچی بلوچ بازیں جیڑوانی دیمپانی ءَ کنگ ءَ انت –

ترانکارانی گوشگ ات کہ اے باپاری ءُ لٹ پُلاں اگاں دمگی مردماں چیزے رستگ گڈا شُد ءُ تن، کُشت کوش، چکچینی ءُ دگہ ھچ – بلوچ ءِ مڈیاں پنجاپ آباد بوتگ بلے بلوچ ءِ سرڈگار مرچی ھم ویران انت کہ اودے مردماں بنکی آسراتی ھم دیگ نہ بوگ انت ءُ بلوچانی کُشت کوش برجاہ انت –

آھانی گوشگ ات کہ بلوچ یک زندگیں راجے مرچی آ سرپد انت کہ چوں وتی مال ءُ مڈیاں بہ پھریزیت اگاں استان وتی لوٹانی سرجم کنگے بدل ءَ بلوچ راج ءِ مڈیانی لٹ ءُ پُل بند نہ کنت گڈا بلوچ وتی زمین ءُ آئی ءِ مڈیانی پھازگ ءَ وتی سیاسی جھد ءَ ھر وڈا برجاہ داریت ءُ تاں ھما وھد ءَ وتی مڈیانی وت واجہ نہ بیت اِنت وتی جھد ءَ برجاہ داریت – مروچی بلوچ راج یک کالونی ءِ وڈا ڈیل کنگ بوگ ءَ انت ھر ھما جاہ ءَ لٹ پُل ءِ موہ ءِ رسیت دراہ ھوار بنت بلے بلوچ وتی تاکت ءُ توانمندی ءَ مدامی آھانی بگیری داریت –

مانگیشتگیں ریکوڈک بِل ءِ سر ءَ سیاسی کش ءُ چیل

دی بلوچستان پوسٹ گچینی

ھمسنتیں سرکارءَ ھواریں سیاسی پاٹیاں مانگیشتگیں ریکوڈک بل ءِ سر ءَ وتی کانٹ بستگ اَنت، پمیشکا پاکستانی سرکار درملکی مائننگ شرکت ءَ 10 بلین ڈالر ءِ زرانی دئیگ ءَ رکگ ءِ ھاتر ءَ یک راھے ءِ کشگ ءَ ترندی ءَ گوں جھد کنگ ءَ اَنت۔ پاکستان ءِ سیاسی جاورھال وتمانی اَنت پرچہ کہ اولی رند ءَ سرکار ءَ نشتگیں سیاسی گلانی ھم سنتی پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ (PDM) ءِ تہ ءَ پُرشت ءُ پروش ھما وھد ءَ پدر بیتگ اَنت وھدیکہ ریکوڈک مائننگ ءِ شوربندی ءِ سر ءَ دو ھاسیں ھواریاں بنجاھی کابینہ ءِ مجلس ءِ بائیکاٹ کُتگ ات۔

پاکستان ءِ سروزیر، شھباز شریف ءَ دیوان ءِ سروکی کُتگ کہ آئی ءِ تہ ءَ دو ھاسیں سَنَّتی، بلوچستان نیشنل پارٹی مینگل (BNP-M) ءُ جمعیت علمائے اسلام (JUI-F) وتی زھرشانی نبشتہ کنگ ءِ دیوان ءِ بائیکاٹ کُتگ۔ دویں گلاں رند ءَ وتی ھستی ءِ درشان دیگ ءِ ھاتر ءَ مجلس ءَ بھر زُرتگ اَت۔ پاکستانی سینیٹ ءَ دو شمبے ءَ درملکی زرکاری (پروموشن اینڈ پروٹیکشن) بل 2022 من اِتگ، کہ چریشی ءَ ریکوڈک کان کنی ءِ نوکسر ءَ بندات کنگ ءِ شور بندی ءِ منزوری داتگ۔ بلے، اے بِل ءَ ترندیں بگیری ءَ ترندیں پَدگَرد ءِ دیمپانی کنگ کپتگ۔ اِشی ءِ ایرادگر نہ تھنا اپوزیشن ءَ اَنت بلکیں ھاکمی کنوکیں سَنَّتی ءَ ھم گندگ بنت۔

نگیگیں سیاسی جاورھال

اسلام آباد ءُ شال ءِ سیاسی جاورھال گوستگیں دوھپتگاں چہ نگیگ اَنت۔ جاورھالانی سنگینی ءَ ماران ءَ شھباز شریف ءَ وتی سَنَّتیاں باوری دئیگ ءِ ھاتر ءَ بنجاھی کابینہ ءِ مجلس ءِ لوٹارینگ ءِ پیسلہ کُتگ کہ مانگیشتگیں بِل ءِ تہ ءَ بدلی زیت پارلیمنٹ ءَ آرگ بیت۔ دویں ھم سَنَّتی کہ چریشی ءَ پیسر کہ وتی گپ ءَ مزن وزیر ءِ دیم ءَ ایر کت بہ کن اَنت دیوان ءِ بائیکاٹ کُت اِش بلے رند ءَ پد ءَ اِشی ءِ تہ ءَ ھوار بیتگ اَنت۔
بی این پی ـ مینگل ءُ جے یو آئی-ایف ءِ ھیال اِنت کہ ریکوڈک بل، کہ چاغی ءَ مائننگ پراجیکٹ ءَ بندات کنت، بلوچستان ءِ مھلوکاں چہ آیانی اگبالاں زبھر کنت۔ دویں گلاں گُشتگ کہ بل ءِ ڈرافٹ ءُ دیم ءَ آرگ ءَ پیسر گوں آیاں گپ ءُ رَپ کنگ نہ بیتگ ءُ آ باور ءَ زیرگ نہ بیتگ اَنت۔

کابینہ ءِ دیوان ءَ پد دویں گلاں جتا جتائیں نیاد کُتگ کہ اود ءَ آھاں ھم سَنَّتی ءِ یلس کنگ ءِ درگت ءَ جیڑ اتگ۔

وزیر اطلاعات مریم اورنگزیب ءَ گُشتگ کہ کابینہ ءَ ھم سَنَّتیں پاٹیانی بدگمانی ءُ دگریانی ھلاس کنگ ءِ ھاتر ءَ یک کمیٹی ءِ اڈ داتگ۔ آئی ءَ کابینہ ءِ دیوان ءَ پد داتگیں درشان ءِ تہ ءَ گُشتگ “کابینہ کمیٹی ھواریں پاٹیانی رھشوناں گوں گپ کنت، آیاں باور ءَ زیر اِیت ءُ آیانی دگری ءَ ھلاس کنت۔ یک بدلی آورتگیں بل ءِ زیت چہ سوڑگ ءَ پد پارلیمنٹ ءِ دیم ءَ آرگ بیت اِنت”،

چار شمبے ءِ روچ ءَ کابینہ ءِ دیوان ءَ پیسر بی این پی مینگل ءِ سروک اختر مینگل ءَ اسلام آباد ءَ مزن وزیر شھباز شریف ءَ گوں نیاد کُتگ۔ اختر مینگل ءَ گمانی دروشم ءَ مزن وزیر ءَ گُشتگ کہ ٹیکسیشن، کان کنی ءُ مڈیانی اگبالی بنجاہ ءِ دست ءَ دئیگ ءَ پد سر وزیر قدوس بزنجو ءِ گور ءَ آئی “دھوتی” ءَ ابید دگہ ھچ نہ منّ اتگ۔

اپوزیشن ءِ دری پلہ مرزی

متحدہ قومی موومنٹ (ایم کیو ایم) ءِ سروک الطاف حسین ءَ ھم اپوزیشن ءِ کانود سازانی ھم کاری کُتگ۔ آئی ءَ یک درشانے ءِ تہ ءَ گُشتگ کہ ریکوڈک بل پاکستان ءَ پروشگ ءِ مٹ اِنت کہ سک ایرجنگی گامے۔

آئی ءَ گشتگ سینیٹ ءَ یک بلے ءِ منگ ءَ گوں بلوچستان ءِ اگبال بنجاہ ءِ دست ءَ داتگ اَنت۔ ایم کیو ایم ءِ سروک ءَ گُشتگ کہ جوانتر اَت بلوچستان ءِ پرگینگی بستار ھلاس کنگ بہ بیت ءُ بلوچستان کالونی ءِ نامینگ بہ بیت۔

آئی ءَ گُشتگ کہ سپریم کورٹ آف پاکستان ءَ ایف آئی بل 2022 پرمان دیگ ءَ گوں لاچاریں بلوچانی ٹپانی سر ءَ واد پر ریچگ اِنت، کہ آیانی بُنکی اگبالانی پُل ءُ پانچی کنگ بیتگ۔ آئی ءَ گُشتگ کہ اے زالمی یے، ءُ من اے چکاسانی وھد ءَ بلوچستان ءِ مھلوکاں گوں اوشتوک آں ۔

ڈالچار کنگ بیتگیں بُن بَھر

اے درستیں کسمانک ءِ نیام ءَ سپریم کورٹ بار ایسوسی ایشن ءِ پیسرگیں پاگواجہ امان اللہ کنرانی ءَ بلوچستان ءِ سیاست ڈالچار کتگ بلے درستاں مستریں بُن بَھر جنگ ءِ نشاندئی کُتگ۔ امان اللہ کنرانی ءَ ریکوڈک ءِ سر ءَ مزن آمید گِس ءِ پیسلہ “سک باز بے امیت کنوک ءُ وسواسی” نامینتگ۔ آئی ءَ 10 دسمبر ءَ یک رسانکی درشانے ءِ تہ ءَ گُشتگ کہ پاکستان ءِ مزن آمید گِس (ایس سی) ءِ جسٹس منیر ءِ ردیں پیسلہ ءَ پیسر ءَ ھم مشرقی پاکستان بنگلہ دیش ءِ جتاھی ءِ راہ جوڑ کُتگ اَت، ءُ ریکوڈک ءِ سر ءَ مزن آمید گِس ءِ نوکتریں پیسلہ، بلوچستان ءَ برجاھیں “گھگیری ءِ جُنز” ءَ بُناس دنت، کہ اِشی ءِ باندات ءَ ھترناکیں آسر دراتک کنت۔

آئی ءَ گُشتگ کہ ڈیھ ءِ مزن آمید گِس ءِ گوستانک ءَ مانگیشتگیں کرد پیلو کُتگ۔ آئی ءَ دیمتر ءَ گُشتگ کہ ریکوڈک شوربندی ءِ سر ءَ آمید گِس ءِ پیسلہ “تعصبی ءُ گیر انساپی” یے۔

“26 اگست 2006 ءَ نواب اکبر بگٹی شھید تراتانی ءِ کوھانی تہ ءَ نشانگ کنگ بیتگ اَت ءُ ھمے سرپد بئیگ ءَ بیتگ اَنت کہ پرگینگ ءَ ایمنی برجاہ بیت بلے گوستگیں دو دھکانی گوستانک گُش ایت کہ ما چہ ایمنی ءَ چہ باز دیر اِنت۔ “امان اللہ کنزانی ءَ گُشتگ کہ بلوچستان پیسر ءَ چہ تباہ کاریانی آماچ اِنت ءُ ڈیھ ءَ کجام ھم سانمندیں توار ءِ نہ بئیگ ءِ سوب ءَ اِشی ءِ جیڑھاں چیر دات کنیں بلے اِشی ءِ اشکر بنگران بنت ءُ اِشانی زراب سرجمیں ملک ءَ وتی زد ءَ زرت کن اَنت۔

اے گپ لائک زکر اِنت کہ بلوچستان ءَ گوستگیں دو دھکاں چہ آجوئی ءِ جھد برجاہ اِنت۔ کہ 1948 ءَ پد پنچمی ءُ دراج تریں سرکشی اِنت، کہ بلوچستان ءِ گوں پاکستان ءَ زورگری ءِ سال اِنت، کہ اِشی ءَ بلوچ آجوئی لوٹوکیں گل وتی سرڈگار ءِ سر ءَ “گیر کانودی ءُ زوریں زوگری” نامین اَنت۔

امان اللہ کنرانی ءِ وسواس چہ راستی ءَ دور نہ اِنت، پرچہ کہ بلوچ آجوئی لوٹوکیں سلاہ بندیں گلانی یک مستریں ءُ ترندیں نکتھے ءِ ھمیش اِنت پاکستانی ڈیھ تھنا آیانی کدرتی گواجناں پُلگ ءَ اِنت ءُ زرداریں بلوچستان ءُ آئی مھلوک ءَ بزگر، وار ءُ زبھر کنگ ءَ اَنت۔ زند ءِ بُنکی آسراتی ءُ بلوچستان ھمے ٹاھانی راستی ءَ ھم پیش دار اَنت۔ وانگ، دگ ءُ جانسلامتی ءِ آسراتیاں بگر داں کار ءُ روزگار ءِ بُنکی کالب، دمگ بزگی ءُ واکدارانی بے سمائی ءَ پیش دار ایت۔

وھدیکہ بلوچ سلاہ بندیں گل درملکی زرکاراں ءُ ملکاں ڈاھجار دیان اَنت کہ آ بلوچستان ءَ “پُل ءُ پانچی شوربندیانی” تہ ءَ پاکستان ءِ ھمراہ داری مہ کن اَنت۔ اے گل بلوچستان ءَ گوستگیں دو دھکاں چہ سی پیک ءُ دگہ شوربندیانی سرءَ مزنیں کساس ءَ اُرش ھم کنگ ءَ اَنت۔

مارچ ءِ بندات ءَ، بلوچ راجی اجوئی سنگر (BRAS)، کہ بازیں بلوچ سلاہ بندیں گلانی ھم سَنَّتیں گل اِنت، ءَ ھاسیں پئیم ءَ بیرک گولڈ کارپوریشن کڈن کُتگ کہ آ چہ ریکوڈک ءَ “دیر بہ بیت”۔ گل ءَ یک درشانے ءِ تہ ءَ گُشتگ، “ما بیرک گولڈ کارپوریشن ءِ نیام ءَ زورگیریں پاکستان ءِ اھد نامہ سرجم ءَ ڈامیچ کُتگ، ءُ ما بلوچ سرڈگار ءُ آئی ءِ آسراتیانی پھازگ ءِ ھاتر ءَ کجام ھم ھداں گوست کن ایں۔”

دوراہ ءِ سر ءَ

ریکوڈک ءِ جیڑہ ءَ پاکستان دوراھی ءِ سر ءَ آورتگ۔ اگاں تاکتوریں بنجاہ ءُ مزن آمید گِس ءِ پیسلہ ءَ پد ءَ بہ زیر اَنت ءُ بلوچستان ءِ جیڑھانی سر ءَ دلگوش بہ دنت ءُ راجدپتر ءِ وت ءَ نکش بہ کنت گُڑا ڈیھ ءَ کم چہ کم 10 ارب ڈالر ءِ تاوانانی دیمپانی کنگ کپ اِیت۔ اگاں نہ دومی نیمگ ءَ، ھاکمی کنوکیں گل وتی ھم سَنَّتیں پاٹیاں باھینگ ءَ ھوار ھوار “آجوئی ءِ جُنزاں گوات دات کنت”۔

بلوچستان ءِ سیاسی گل، ھاسیں پئیم ءَ پارلیمنٹ ءَ گندگ بیوکیں راجدوستیں پاٹی، بلوچستان نیشنل پارٹی ءِ ھاتر ءَ ھم جاورھال نگیگ اَنت۔ اگاں بی این پی ءِ لوٹ منگ مہ بنت گُڑا آ ھستیں سرکار ءَ وتی یک مھکمیں سَنَّتی ءُ وتی مھکمیں بستار ءَ یل دنت۔بلے اگاں پاٹی ءِ بنجاھی ءِ گوما سُھل کنت گُڑا آ پد ءَ بلوچستان ءِ مھلوکانی تہ ءَ مھکمیں بستار ءَ بہ باہ دنت ءُ آئی ءَ بنیات پرستیں ءُ “آجوئی ءِ لوٹوکیں” گلانی نیمگ ءَ ترندیں ایرادانی دیمپانی کنگ کپ اِیت۔