بولان ءِ جنگی آرٹسٹ
نبشتہ کار: رزا بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
جُستے۔ یک انسانے ءِ، کردار ءُ کارست ءِ توک ءَ دنیا ءِ دُراھیں ھما لوٹ بوت کن اَنت کہ کارست ءَ کامِل بکنت؟ راجدپتر بلکیں سرفیس ءِ کارستانی ڈس ءَ دات بہ کنت کہ آیاں وتی زند ھمے مھلوک ءِ نیام ءَ سیاسی پگر ءُ لیکہ ءِ دروشُم ءَ زندگ داشتگ، آ دروشُم سوشل پولیٹیکس بیت شر، سوشَل کلچرچل پولیٹیکس بیت شر یا ماس پولیٹیکس بیت شر بلے کارست ءِ جند بزاں ھما پوست ءِ توک ءَ کہ ساہ کش اِیت گڑا جُست ودی بنت کہ درسیں لوٹ آرٹسٹ ءَ ھمے کارست ءِ توک ءَ پیداک کُتگ اَنت کہ ناں؟ ھمے جُست من وت ءَ کُتگ کہ من ناسرپد انگت ءَ ھمے جنگ ءِ توک ءَ گون ءُ ساڑی آں نہ زاناں کہ کُجام کارست من دیستگ کہ آرٹسٹ ءِ دست چو ڈولداری ءَ سینگارگ بوتگ۔ جنگانی نیام ءَ، ءُ تاکانی توک ءَ، کواریانی نیام ءَ، پند ءُ ڈُوکّانی توک ءَ، مھروانیں دیوان ءَ، اوستانی پِڑ ءَ من یک کارستے ءَ باز دُچار کپتگاں۔
ھر ھما ورنا کہ منی کچَّ ءُ بالاد ءِ بوتگ اَنت، یا گیش وانندگ اَنت یا ھما ورنا کہ جُھد ءَ چہ کسانی ءَ ھوار اَنت اگاں اے سنگتاں ھمے کارست دیستگ گڑا الّم دیوانانی توک ءَ ھمے کارست ءِ توسیپ کتگ۔ اے گَپ تِچک گْوشگ بیت کہ کارست ءِ جند وت آرٹیسٹے، پرچا کہ کارست ھما وھد ءَ تک کامِل نہ بیت داں اے جھد وتی گُڈّی منزل ءَ سَر نہ بیت۔ ھمے کارست مئے دیم ءَ مُدام آرٹسٹانی نیام ءَ جوڑ اَنت ءُ گیش ڈولداری ءَ رُدان اَنت – ھمے کارست کہ وتی آرٹ ءَ باز دروشُم ءَ مئے دیم ءَ رنگ کنگ ءَ اَنت، ھمے کارست ءَ مھرانی دروشُم ءَ وتی آرٹ بولان ءَ بِگر داں کوھلو چمالِنگ ءِ جنگی میدان ءَ ھمے آرٹسٹ ءَ جنگ وتی دست ءِ کَلم لِک اِتگ ءُ وتی کردار ءِ ھواری ءَ جنگ ءَ نَکش کُتگ کہ ھمے نیام ءَ وتی آرٹ ئِے زمین ءِ نام ءَ کُرت ءُ داں ابد مان بوتگ۔
ادب ءَ بندوکیں زانتکار ءُ کوّاس جنگانی ھما سیمسراں کہ دربر اَنت بلے ھمے زانتکار بس کتابانی توک ءَ ھما لکھاریانی جزباتانی پوہ بوھگ ءِ کوشست ءَ کن اَنت پد ءَ گڑا ھما لکھاری ءِ دست ءَ نَکش کُرتگیں ندارگ ءَ سمارگ کنگ ءِ کوشست ءَ دیم ءَ بر اَنت بلے کس ھما لکھاری نہ بیت بلکیں لکھاری ءِ مارشتانی زانوگِر جوڑ بنت کہ لبزانی توک ءَ لکھاری ءَ زندگ دار اَنت۔ ھمے زانتکاراں چاگرد جُست بہ کنت کہ فرانز فینن ءِ مارشت کُجام کچّ ءَ سَر بوتگ اَنت وھدے کہ الجاہرز ءِ کارست آرٹسٹ کاری کنگ ءَ بوتگ اَنت؟ مئے کوھانی زانتکاراں ھمے آرٹسٹ ءِ مارشتانی پوہ بوھگے واستا بازیں چن ءُ لانچ کتگ گُڑا آسر ءَ ھمے زانتکاراں گُشتگ؛ ھِچ نونتگ اے آرٹسٹ ءَ بلے باز سْیاسی ءُ جنگی زانوگِر ھست اِنت۔ ھمے سادگیں گُرک ءِ مارشتانی پوہ بوھگ باز گران اِنت۔
من جیڑ اِتگ کہ ھمے وڈ اِنت مئے جنگ ءِ نیام ءَ بازیں چے گویرا، سارتر، فینن، خیر بَخش مری ءِ زانوگِر ھست اِنت کہ ایشاں کُلّیں تھریکانی بُن ھِشت ءَ بِگر داں منزل ءَ تَک ھر ھما ساھتانی رِد ءُ بَند دربرتگ اَنت بلے ھمے کُلیں سرپدیں جنگی ورنا یک انچیں واب جنوکیں، ماھیگ گِروکیں (ماھیگ گِرگ ءِ باز شوک بوتگ) ءُ مُدام سادگیں جنگی آرٹسٹ ءَ چہ باز سانمند بوتگ اَنت۔
( یک روچے من گوں باز سرپدیں ورنایے ءَ گوں نشتگ اِت آں ، تاریخ ءِ سر ءَ ھمے ورنا ءَ مزنیں زورے ھست اَت ءُ پد ءَ اسلام آباد چہ باز دربرتگے اِت ئِے ءُ جنگ ءَ ھوار کپتگ۔ سنگت ءَ من ءَ گُشت کہ اے آرٹسٹ ءَ جنگ چوں گوں مھرانی سر ءَ بزاں مھراں وتی سورس پوہ بیت ءُ جنگ ءَ دیم ءَ بارت۔ پد ءَ کُلیں ورنا چو ھما گوَنڈلیں چُکانی پیم ءَ ھمے کیل مزاری ءَ چار اَنت ءُ چہ دل ءَ ابکّہ بَنت کہ چوں ھرزانی اے آرٹسٹ جنگ ءَ دیم ءَ برگ ءَ اِنت۔ پد ءَ ھمے ورنا ھمے آرٹسٹ ءِ چمّانی دیم ءَ وتی بانزُلاں مَزن کن اَنت ءُ جنگ ءَ کیل مزاری ءِ جوڑ کن اَنت۔ من گُشاں اے آرٹسٹ وت یک آرٹے۔ پد ءَ ھمے سنگت ایرانگی ءِ گون ءَ گْوش اِیت کہ جنگ ءِ جند آرٹے بلے آرٹسٹ جنگول اَنت۔ اے آرٹسٹ آرٹ کاری ءَ باز سرپد اَنت۔ سنگت گوں بچگندگانی ءَ گپ ءَ گُڑا آسر کنت گْوش اِیت من وت اے آرٹسٹ ءَ چہ باز سانمند آں۔)
استاد یک لبزے نہ اِنت کہ من یا تو کارمرز ئِے کن ایں۔ ھیال بہ کن کہ کوہ ءِ توک ءَ ھر سنگت ءَ تو استاد گْوشت نہ کن ئے پرچا کہ بازینے گوں اے لبز ءَ مھر نیست۔ بلے کردیں انچیں کردار ھست اِنت ترا کُدرتی لاچار کن اَنت کہ تو کردار ءَ استاد بُگش ئے۔ ایرانگی ھمیش اِنت کہ تو وتی دل ءَ چہ باز ایمِن ئے کہ من اگاں اے کردار ءَ استاد لیک آں بزاں پُشت ءَ لھتیں سبب بنت۔
اے کردار یک مھروانین کردارے، اے کردار ءَ اُستادے ھست اِنت بلے استاد بوھگ پہ اے کردار ءَ باز نہ وش اِنت کہ وت دل ءَ کار اِیت کہ من استاد ءِ لاھِک نہ آں۔ کمانڈر ءِ من نام داتگ پرچا من کُدرتی ھمے نام دیگ ءَ چہ باز ایمن بوتگ آں کہ اے کردار کمانڈر ءَ ھست اِنت۔ آرٹسٹ اے نیام ءَ مئے گْور ءَ یک استادے اَت ءُ پد ءَ کمانڈرے بی ھست اَت۔
جنگ مھرانی نام اِنت۔ سنگتے کہ گوں سنگتے ءَ سْیادی کنت گُڑا مھراں وتی نازبو ءَ کنت ءُ کُلّیں سنگتانی سر ءَ چَنڈ اِیت۔ ھمے سنگتی مھرانی دروشُم ءَ زندگ بنت داں گُڈّی ساہ ءَ مھراں وتی امبازاں زور اِیت ءُ سنگتانی دیدگاں نمب کنت۔ مئے واستا ھمے کارست یک مھروانیں چِراگے اَت کہ سنگتاں چو پروانگ ءِ وڑ ءَ وتی گردِش دائم ءَ داشت کہ جنگ ءَ کندیلے بہ کن اَنت ءُ ھر ھما سنگت رُژن ءِ دست ءَ کنگ ءِ نیّت ءَ وت ءَ کُربان بہ کن اَنت۔ جنگ ءِ پِڑ ءَ مِھر مُھرتریں سنگتی گْوشگ بیت۔ ھمے کارست جنگی آرٹکاری ءِ توک ءَ مھراں سلاہ بند کنگ ءَ اِنت۔ من پیسر ءَ ھمے پوہ بوتگ آں کہ اے انسان چے پیم مھراں لیبوک کنت کہ ھر ورنا گوں اے لیبوکاں وت ءَ مُدام گلاھیش کنگ ءَ اِنت۔ ما پہ اے کارست ءِ واستا چُک ءِ پیم ءَ ایں۔ ما پہ اے کارست ءَ جنگی لیبوک بوتگ ایں۔
جنگ مَن باز نہ دیستگ بلے بازیں جنگولاں آوار بوتگ آں، بازیں انچیں جنگی گنوکاں آوار بوتگ آں، دل ءَ جیڑ اِتگ کہ اگاں دُشمن ایشانی دست ءَ بہ کپ اِیت گُڑا دُشمن ءِ ھوناں ور اَنت بلے ھمے گنوکانی داروک یک گُرک دروشمیں کارستے ھست اَت کہ پاداں چہ پُلَنگے اَت کہ بازیں سردیوکیں سنگتاں اے کارست ( پاچِن) ءِ کوڈ داتگ کہ مُدام کوھانی توک ءَ کوھی پاچِن ءِ پیم ءَ اَت۔ ھمے گنوکاں جنگ چہ ھمے کارست ءَ چہ دربُرتگ اَت۔
سوگند دیاں کہ اگاں دُشمن ءَ شھرَگ، ھرنائی، مَچ، بولان، زرگون، سِبّی یا مشکاپ ءِ پُشت ءُ دیم ءَ اے کارست ءِ نام ھِش کُتگ کہ رس اِتگ گُڑا داں بِیست ءُ چار کلاک ءَ دُشمن ءَ ڈرون بال داتگ ءُ مارٹر جتگ کہ کوھی پاچِنے اتکگ نو واب ءَ نیل اِیت۔ اے کارست ءَ ھر ھما مزنیں کار کہ بوتگ اَنت مُدام کارانی دیم ءَ سوبمند کنگ ءِ واستا ڈکّانی ھما ویل وتی سر ءَ زُرتگ کہ بازیں ابکّہ بوتگ اَنت کہ یک انسانے چینکس بار زُرت کَنت۔ اے کارست نا تُرسوک ءُ دلاوریں کارستے اَت۔ جنگ چہ ھمے کارست ءَ سیکگ مئے مستریں نیّت بوتگ بلے وش بھتی منی ھمیش اِنت کہ اے کارست ءَ گوں مَن شَش ماہ گوازینتگ گڑا انگت ءَ ھما جنگی تُنّ پورا نہ بوتگ کہ کارست داں اَبد زمین ءِ امانت بوت۔
( من یک سنگتے ءَ چہ باز گِلگ کُتگ اَت کہ سنگت تو نام ءَ مَٹ پرچا کن ئے۔ روچانی سَر ءَ تئی کوڈ مَٹ اِیت، ما برے برے انگت وت ما وت گپ کن ایں، کندیں کلاگ بند ایں ءُ سک وش کیت، برے برے باز چیڈین اِیت گڑا ھمے سنگت ءَ باز گْوشتگ کہ تو پرچا نام مَٹ کن ئے۔
ھمے نیام ءَ دگہ سرپدیں سنگتے ءَ گُشت نام کردار جوڑ نہ کنت بلکیں کردار نام جوڑ کن اَنت۔ کردار ءَ ھمے رنگ ءَ مزن بہ کنت کہ کردار چا آلاتانی بنیاد ءَ نام ءَ مَٹ بہ کنت گڑا جْوان بیت۔ من چہ ھمے گپّ ءَ باز سانمند بوت آں گڑا جیڑ اِت وتی دل ءَ کہ چُشیں کارست ھست کہ نام ءِ آلاتانی بنیاد ءَ مَٹ بوتگ۔ ھمے سنگت ءَ گْوشت؛ یک کردارے ھست پیسر ءَ نام، (پاچِن) ءِ بوتگ پَد ءَ شورپارود ءِ کمانڈر شھید گَنجِل ءِ کوڈ دیگ بوتگ بزاں ( گنجِل) پَد ءَ گڑا کارست ءِ نام (طارق) دیگ بوتگ۔) من مار اِت گش ئے ھمے سنگت ءَ منی اندرے توار ھِش کُتگ اَت ءُ پسّہ داتگ اَت۔ گڑا من ایمن بوت آں ءُ نشتاں۔
ھمے بولان ءِ جنگانی، مھرانی ءُ کلّانی آرٹست شھید بیگ محمد سُمالانی عُرف طارق اَت۔ شھید بیگ محمد عُرف طارق کمّے وھدے ءَ آپریشنل کمانڈر جوڑ بوتگ اَت پد ءَ منی رھنما، کمانڈر، استاد، برات ءُ مھروانیں کارستے اَت ۔ بیگ محمد بولان ءِ جنگی آرٹسٹے اَت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-
