TBP Balochi

بے وسی و لاچاری!

نبشتہ : عبدالواجد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم

منی میتگ ءِ ہمک کرّ و گورا ہر روچ جاتوگ و رسترانی کوکار و جگّا ات بازارءِ گونڈل و زھگ چہ اشانی بیم ءَ پہک رنجگءَ اِتاں۔شپانی واب و آرام ءَ چہ میتگءِ مھلوک چٹ زبہراتاں۔یک روچے بازارے کلیں مھلوک یک جاہ بیتاں و سوڑگءَ رند گہرام ءِ کستریں زھگ جیہندبلوچ(کہ مزنیں شہرے شہدربرجاہ ءَ وانگءَ ات پرے زیتاں اتکگ ات وتی بازارءَ)ءَ درّاہینت کہ مئے واستہ المی انت کہ ما کل بروئیں بازارءِ کماش میر چاکر خان کرا اے بابتءَ گپ و رپ بکنیں کہ اے جاتوگ و رسترانی شیطانی و کارزوالیاں چہ مئے چمّانی واب و آرام شتگ انت وما چہ مال و دلوتاں زبہر انت کہ اے رستر ہمک روچ یک مردمی یے پس و شنکء ِ دست جن انت۔گڑا جیہند ءِ سوج و پنتاں چہ رند بازارے کماشیں مردم کل یک جاہ بیت انت دیم پہ بازارے معتبر چاکر خان ہلکءَ میتگ ءِ مردم وھدے واجہ چاکرءِ کرّا سربیتاں و وتی عرض اش ایر کت گڑا میر چاکرءَ بازارءِ مردم دلجم کت انت کہ شما بے پکر مکن ات من اے رستراں سرے پر کناں۔
وھدگوزان ات میتگ ءِ مھلوکانی پریشانی و جنجال گیشتر بوھان ات انت میر چاکرءِ داتگیں بھیسہ و کرار اں وتی گڈی پاس جتگ ات مھلوک پہک تکانسر اتاں کہ اے رسترانی سلکاریاں چہ ما چوں برکھ ایں۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔جیہند وتی ہلک ءِ یک و تہناہیں واندہ ات آئی ءَ وتی بازیں وس و واکے تاچینت مزنیں شہرے کلیں وزیر و گزیر کہ چہ اشانی میتگ ءَ ووٹ گپتگ اش کل گوشت انت و وتی جیڑہاں چہ سرپدی دات انت کہ مئے میتگءَ بلاھیں وبال ءِ کپتگ اے رستر مارا برباد و تباہ کن انت اشاں چیزے بکن ات بلے انچو سما بوھگءَ ات کہ ادا ہر یکے کور و کرّ انت کسّ ءَ گریب و بزگرانی لاچاری و بے وسیءِ گم پر نیست۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔جیہند سک پریشان ات یک روچے اچانک وتی شہدربرجاہ ءَ چہ دراتک و دیم پہ بس اڈہ ءَ شت پہ اشتاپی گاڑی گپت و رہادگ بیت دیم پہ وتی ہلکءَ۔۔۔۔۔بازارءِ رسگءَ پد آئی ءَ کلیں نوک بروتیں نوجوان یک جاہ کت انت و پیریں کماشانی دیم ءَ درّاہینت کہ ما و شما بازارے کماش ہم گپتگ بلے ہچ پہ ہچ و من مزنیں شہرءَ شمے دستے و ووٹاں چہ سوبمند بوھوکیں وزیر و گزیر کل گپتگ انت ہشکیں بٹاک و پیتاری ءَ من دگہ ہچ ندیستگ۔۔۔۔

نی من اے پکر کتگ و وتی گڈی گشتانک ءَ شمے دیما ایر کنگ لوٹاں کہ مناں اجازت بدی ات من لہتے نوجوانانی ہمراہیءَ درکپاں اے رستراں پہ سرے براں تاں وھدے اشانی نسل گار مبیت من واتر نکناں وتی ہلکءَ اے منی وقول انت کہ من مرچیگءَ رند یک رسترے و جاتوگے وتی میتگءِ نیمگءَ آیگءَ نئیلاں۔

کماش و ماتانی نیک دعائیاں رند جیہند گوں وتی ہمبلاں درکپت ماں جنگل ءِ نیمگءَ۔۔۔۔۔ہما روچءَ کہ جیہند گوں سنگتاں چہ میتگءَ درکپتگ ات اے رسترانی ہلاس کنگءَ پہ ہما روچ ءَ چے بازار آسودگ ات پرچہ کہ رسترانی دیم گوں تمردیءَ جیہند و آئی سنگتاں داشتگ ات۔۔۔۔۔۔۔۔۔کساس ہفتگءِ گوستگ ات بازارءِ مردم چہ رستراں رکھتگ اتاں بلے جیہند گوں وتی سنگتاں بیگواہ ات۔۔۔۔۔۔۔بازارءِ لہتے کماش دیم پہ جنگلءَ رؤگ ءَ اتاں کہ جیہند و سنگتانی ھالءَ گریں کہ بیبلاہی دگے وئیلءِ نبیتگ نوجوان گار انت۔گڑا کماش کمے راہ کپتگ اتاں تہ دیستءِ کہ جیہندءِ سنگت پیداک انت بلے آہاں انچولگت کہ جیہند زاہر نہ ات گڑا نزیکءَ رستاں سنگتاں دراہینت کہ جیہند ءَ مارا چہ رستراں رکھینت بلے وت۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔اے ہون واریں رسترانی گوما تمردیں جیہندءَ یک و تہنا جنگ داتگ کلیں رستر و جاتوگ کشت و گار کتگ انت ءِ بلے وت ہم نمیران بیت۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ہماہیں کہ جیہندءَ ماں وتی میتگءِ آسودگی واستہ وتی جان ندر کت چہ ہما وھدا میتگ بازار آرام انت چہ اے رستراں۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔بے وسی و لاچاری کسّی نصیب ءَ مبات۔۔۔۔۔بلے ہمت تئی نصیب ءَ بدل کنت۔

آہ! شیرین، زھرہ گھارُک

اکیل مراد

دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم

بلوچ چاگرد ھنچش انت کہ اود ءَ جنینانی مزنیں شرپ ءُ ازتے ھست اِنت شھید ڈاکٹر ھالد ءِ مات جاھے ءَ گوش ات کہ مئے جنین چُک انگت ءَ ماہ ءَ نہ دیستگ اَنت ۔

زوراکیں پاکستان ءِ پوج کیت انت ءُ مئے لوگانی تہ ءَ مانریچ ایت ءُ مئے جنین چکاں بے پردگ کَنت اے گپ باز پدردیں گپ انت باز دردناکیں کسہ اَنت اے ھنچش مردم ءَ تورین اَنت کہ زھرگ دلیں مردم اے گپاں اش کرت نہ کنت درآمدیں دشمن ءِ بئیت ءُ جنین چکاں بے پردگ بہ کنت ۔

شیرین، بزاں کہ آئی ءِ راستگیں نام زھرہ اَت آئی ءَ وتی چم دوھزار ءَ بلوچستان ءِ دمگ مند ءَ پچ کُرتگ اَنت ءُ مند ءِ تہ ءَ پہ آجوئی ءَ نمیران بیتگیں مردمانی کَچ ھم کم نہ انت اود ءَ زانتانی ھدابند ھست اَنت ،مند بلوچی ءِ مزن نامیں شاہ گشتنیں شائر ءُ گْوستانک زانت ملا پازُل ءُ شھید گلام مھمد ، شھید شیر مھمد ءَ ھوار بازیں زانشتی کردانی میتگ انت. ھمود ءَ زھرہ ءَ وتی بندری سیاسی سنچ بندات کرتگ ۔

زھرہ ھمے میتگ ءِ نندوک بیتگ ءُ زھرہ ءَ وتی سیاسی زانشتی سنچ چہ بی ایس او آزاد ءَ بندات کرتگ اَت دشمن ءِ واھگ ھمے بیتگ کہ من بی ایس او آزاد ءِ وڑیں گلاں پروشاں تاں بلوچ چاگرد پھک ءَ بے سما بہ بیت ءُ آئی ءِ ھمک رُستگیں گواچناں پہ ساچین آں۔

نوک رُستگیں زھرہ کہ آئی ءَ فرسٹ ایئر ءِ چکاس ھم داتگ اَت ءُ بلوچ راجی جنز ءَ گوں ھمگرنچ اَت ءُ راستگی ءَ کار کنگ ءَ اَت آ ایوک ءَ جنینانی رھشونی ءَ کنگ ءَ نہ اَت بلکیں وتی چاگرد ءِ تہ ءَ مردینانی رھشونی ءَ ھم کنگ ءَ اَت ۔

باز رند ءَ آئی ءِ کھول ءِ سر ءَ چہ لشکریانی نیمگ ءَ بیھار اتکگ انت کہ شمے جنک بلوچستان ءَ بوھوکیں جنگ ءِ بھر اِنت۔ (اے گپ پدا ادا پھری ءِ نیمگ ءَ بارت کہ بلوچ راجی جنز ءَ کسان ءَ بہ گر تاں مزن، جنین ءَ بہ گر تاں کسانکیں جنکو ھم جنز ءِ بھر اَنت )وتی جنک ءَ سرپد بہ کن اتاں۔ اگاں ناں ما آئی ءَ آوار جنیں آئی ءَ بیگواہ کن ایں شما گیش دردیگ بہ اِت وتی جنک ءَ سرپد بہ کن ات ۔

تاں زھرہ ھمے گپاں گوں ماسومیتی ءِ وڑ ءَ اش کنت گڑا زھرہ گوں زھرگے ءَ پسو دنت کہ من تھنا بیگواہ نہ باں من تھنا بیگواھی ءَ روگ ءَ نہ آں منی تیوگیں زندمان ءِ چاگرد بیگواہ انت ۔گڑا من بے تواری ءَ بہ ننداں، کس ءَ وتی مردمانی بیگواھی ءِ سر ءَ مہ پرساں، کس ءَ چہ اے جست ءَ مہ کن آں کہ منی مات ءُ گھار ءُ رُستگیں برات کج اَنت؟

اگاں من ءَ اے جستانی کنگ ءِ ھک نیست منی زبان بندیگ انت گڑا مئے پد وت بیگواھی انت. اے زندان مارا بیگواہ کرت نہ کن اَنت ما ھما وھد ءَ بیگواہ بہ ایں کہ ما بے توار بہ ایں آئی ءِ زوراکیانی دیم ءَ وتی سر ءَ جھلگ ءَ دور دے ایں.

گڑا ما وت تہ ءَ چہ گار بیان بہ ایں ما ھچ بر اے زندانانی تہ ءَ بیگواہ ءُ گار بیت نہ کن ایں پرچا کہ الم روچے نہ روچے اے بیگواھیانی سر ءَ پاکستان ءَ را جست گرگ بیت کہ تئی زنداناں چنت مردمانی ھَڈ سڑینتگ انت اے ھڈانی پسواں بہ دے.

شیرین زھرہ ءِ جوانیں زانشت ءُ زانتکاری ءِ سبب ءَ بی ایس او آزاد ءَ زوت ءَ مند ھنکین ءِ کمک کارمستر کرتگ ءُ آئی ءِ سر ءَ جوانیں زمہ واری داتگ اَنت آئی ءَ وتی زندمانی ءِ تہ ءَ تاں گڈی روچ ءَ وتی زمہ واری یک راستگ ءُ تچکیں رھشونے ءِ وڑ ءَ پیلو کرتگ اَنت ۔

مروچی زھرہ ءِ کرد ءُ زانشت ءَ بی ایس او آزاد ءَ ھوار سرجمیں راجدوستیں مردم پھر بند اَنت ءُ آئی ءِ سکینانی سر ءَ سوگندی کن اَنت ءُ ھمے شور بندی ءَ کن اَنت زھرہ بلوچ ءِ کردانی واھشت ءَ سرجمی ءَ زوران کن ایں ءُ تاں منزل ءَ رسین ایں ۔

زھرہ گوں وتی برات اتا اللہ جان ءِ ھمراھی ءَ روکپتی بلوچستان ءَ دگ ءِ ویلے ءَ شھید بیتگ انت گڈی ءَ بس ھمے گوش آں زھرہ ترا ءُ تئءُ کرد ءَ سلام انت تو ھمے بے وپائی کرت ءُ زوت اشتاپی بوت ئے ۔

راج تپاک بات

راجی شھیدانی مشن سرجم بات انت

کوراسیں زندمان

تحریر: اکیل مراد

دی بلوچستان پوسٹ کالم

بیست ءُ یکمی کرن ءَ بلوچ انگت ءَ یک ھنچیں زندمانے ءَ گوزگ ءَ ایں کہ آئی ءِ ھرچاریں نیمگاں یک تھاری ءَ مانپوشیتگ۔

اے بتل بلوچاں جتگ کہ تھاری ءِ پُشت ءَ الم رژنائی اِنت وتی رُژناں تالان کنت تاں ھما وھدے بلوچ سماہ بہ کنت کہ بلوچ ءِ زندمان کئے ءَ تھار کرتگ؟ چی ءَ تھار کنگ بیتگ اشی ءَ وَ ھرکس زانت کہ بلوچ ءِ ازلی دشمن کئے انت بلوچ ھاکم ءُ سردار نہ منّ اَنت ۔

بلے نیزگاریں بلوچ وَ الم پھم اَنت کہ مئے ازلی دشمن کئے انت ءُ مارا کئے ءَ اے کوراسیں زندگی ءِ تہ ءَ مان ھَڑینتگ بیست ءُ یکمی کرن اتکگ ءُ سر انت جھان ءَ دیمروی کرتگ، جھان ءِ مردم پہ ایمنی ءِ نیمگ ءَ روان اَنت ءُ جھان ءَ ھمک رنگیں ٹیکنیکل رنگ ءُ دروشماں وتی پانزول ایر کرتگ اَنت ۔

بلوچ انگت ءَ بیست ءُ یکمی کرن ءَ ھم گلامی ءِ زندمان ءَ گوں بندوک اِنت بلے اے گپ پما پھری بیت کہ بلوچ رھشون ءُ سراں ھمے گلامی ءِ زندمان ءِ ھلاس کنگ ءَ وتی سر بباہ داتگ اَنت ھما نیمگ ءَ کہ تاب وارت ھما نیمگ ءَ وتی تاباں ترند کنان انت ءُ پیچ وران انت مروچی اگاں دنیا ءِ راجاں دیمروی کرتگ گڑا آ راجانی وتی سیمسر بیتگ انت آیانی گلامی ءِ زندمان نہ بیتگ ۔

ھنچش پاکستان ءِ وتگڑیں وزیر ءُ گزیر برے چائنہ اکنامک کوریڈور ءِ نام ءَ بلوچاں ریپین اَنت برے یک پندلے ءَ گوں پھکدلیں بلوچاں بے سماہ کن اَنت اے وڑیں ریپک ءُ ھنرانی تہ ءَ وت ءَ چہ گستاھی بہ دار اِت تاں شمے ازلی دشمن بہ پھم ات کہ بلوچ مئے لوٹانی منّوک نہ انت۔

اے وڑیں ریپک ءُ ھنرانی تہ ءَ وت ءَ چہ گستاھی بہ دار اِت تاں شمے ازلی دشمن دنیا ءِ دیم ءَ دروگ بند ءُ دپ ماں ھاکاں بہ بیت
پرچاکہ دنیا ءِ ھمک روچیگیں جارانی رِد ءَ ازلی دشمن ءَ جھان ءَ ھمے دروگ ءَ دپ ءَ داتگ کہ بلوچستان ءِ مھلوک مئے منوک انت ءُ سرجم ءَ پاکستان ءِ ھمراہ انت ۔

بلے بدبھتی ءَ چہ بلوچ ءِ سرڈگار ءَ جھانی ھالتاکانی پاد انگت ءَ جوانیں وڑے ءَ نہ کپتگ اَنت بلکیں اود ءَ جھانی ءُ راستیگ ءُ انسان دوستیں ھالتاکانی ھالکاراں نہ دیستگ کہ اود ءِ سرجمیں راستیاں سرپد بہ بنت ءُ جھان ءَ سھیگ بہ کن اَنت کہ بلوچ مھلوک ءِ لوٹ ءُ زندمان چی اِنت؟

اد ءَ بس چندیں وت داشتگیں ھالتاکاں کہ آ ھمک گپ ءَ ھماھیگ ءَ کن اَنت نوں پرے ھاتر ءَ بلوچ ءِ دشمن مدام چوں دُزیں روباھیگ ءَ بلوچانی لوگ ءِ دپ ءَ مِک اِنت ءُ بلوچاں پہ لٹ گوں وت ءَ ھمگرنچ کنت۔پندل سازوک ءُ بلوچ پدریچ ءِ کوشوک ھم ھمے پاکستان ءِ ھمراھی ءَ کنگ ءَ اَنت ءُ مدامی ءِ وڑ ءَ آیاں لٹ وتی دست ءَ کرتگ پہ بلوچ ءِ بَڈ ءِ سر ءَ تچک کنگ ءَ ۔

بلے اے بیست ءُ یکمی کرن ءَ کوراسیں زندمان ءَ باھند کرتگیں ورناہاں پہ بلوچ ءِ باندات ءَ یک ھنچیں مادنیں کِشکے ءِ بُن داشتگ ءُ روانی اَنت کہ آسری ءَ کوراسی ءِ ھلاسی ءَ رژن وتی بام ءَ دنت ۔ بام ءَ چون دنت؟ ترا منا ءُ درستیں راج ءَ ھمے کوراسیں زندمان ءِ ھلاس کنگ ءُ نوکین بام ءِ درارھگ ءَ ھما سنگتانی ھمراھداری کنگی اِنت کہ آیاں ریتکگیں ھونانی سماہ بیتگ ءُ یک مادنیں کِشک ءِ پہ وت ءَ گچین کرتگ اِش۔

عاصم کُجام کوٹی ءَ بندیگ اِنت

“ پچّیں کاگدے پہ عاصم جان ءَ ”

یاسمین بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم

عاصم دنیگ ءَ نزانت زندمان ءِ معنا چے اِنت؟ عاصم جان من زان آں کہ تو سرپد بوہگ ءَ ئے کہ زند ءِ مکسَد,بس تئی دستانی بستگیں کڑی ءُ پادانی بستگیں زمَزیل اَنت چیاکہ تو اَنگت زندگی ءِ اَسلیں مکسد ءَ چہ پوّہ نہ بوتگ ئے ءُ پیسرا ترا بدواہیں درآمداں بندیگ کُرتگ پہ کُجام ہاترا ءُ چیا ھُدا بزانت۔

عاصم جان اے وھد ءَ من نزاناں تو کُجام تھاریں کوٹی ءِ تہ ءَ بندیگے، باریں چُنت روچ بیت ترا ورگ ءُ وردن ئے نہ داتگ باریں چُنت روچ اِیں تئی گیشیں اِسکارّگاں چہ تئی گْٹ ءِ توار شْتگ۔

عاصم جان خدیجہ پہ تئی درگیجگ ءَ کراچی ءَ ھَوں شْتگ تاں آئی ءَ را تو دست نہ کپتگ ئے چہ دشمن ءِ دست ءَ آجوئی بوتگیں دْراھیں مردم جُست کُتگ آں آہاں بس تئی ھمے ھال داتگ کہ ما ترا دیستگ بلے تو ھبر نہ کُتگ بلے تو گُشتگ منی چمّ درد ءَ اَنت منی پاد درد ءَ اَنت اے ھبراں اگاں تئی مات اِش بِکنت آئی ءِ دل ءَ چے گوزہیت آ چوں زندگ بیت؟

عاصم جان گوں من تئی یک لالاے کِسّہ کنت کہ من ترا جُست کُتگ ”عاصم” تئی پِت کجائیں گُڈا تو کمک ھاموشی ءَ پد گُشتگ من ءَ پِت نیست گُڈا ھمے لالا تئی گُشیت من دست تئی سرا سمّاریتگ گُڈا من تئی پِت ءِ برات آں عاصم جان ترا بِگندے یات اِنت؟

عاصم جان من گوں تو ھمے واستہ کِسّہ کنگ ءَآں تو وت ھم شَرّ زان ئے تو زند ءَ وڑ وڑیں سکّی ءُ سوری دیستگ بلے دْرستاں گیشیں سکّی ھمیشیں کہ اے وھد ءَ نزاناں تو کُجام تھاریں کوٹی ءَ بندیگ ئے ءُ چے جیڑگ ءَ ئے؟

عاصم جان رمضان اَتکگ مدام کہ تو پہ دبوج ءَ لوگ ءِ دپ ءِ پراہگ ءَ نشتگ ءِ ءُ کسّہ کْتگ بلے اے رمضان اَبیتکیں سک اَبیتکیں ھمائیں کہ تو اچ مات ءَ پُلگ بوتگ ءِ مات ھمائیں چہ کُڈک ءَ در نئیت گْھار جاہ پہ جاہ اِنت پہ تئی شوھازّگ ءَ زندمان اَنچوش تنک اَتکگ کس نزانت تو اے انسانانی جنگل ءَ کُجا شُت ئے۔

عاصم جان اگاں گِندے تو گوں من زندگی ئے اے گرانیں سپر ءَ پدا ڈُوک بِہ ورے من ءَ پہ تئی واستہ باز گپ ھَست چہ ترا گیش کسَ ءَ بلوچ ءِ زندمان ندیستگ تئ دستانی جول ءُ پادانی بستگیں زمزیل دیمے بستگیں سیائیں پٹی کْلیں بلوچ ءِ زندمان ءِ دروشم ءَ اِنت۔

عاصم جان دل لوٹیت من وتئی دُراھیں مارشت آں نبشتہ بِکن آں بلے من کُت ءِ نہ کناں اگاں زند ءَ موہ دات من آدگے گپ آں گوں تو دیم پہ دیم ءَ کن آں تو سلامت بات ئے آجو بات ءِ عاصم جان من مدام دل تَسلا داتگ گوں اَبّا کازی ءِ شئر ءَ ءُ انوں ھَم تَسلا دئیگ ءَ آں دل ءَ تو دل ءَ مزن کن عاصم جان۔

دل ءَ مہ ور اے ودارانی کہریں روچ گوزنت

نہ بئے تو دائم ءَ کازی ھزاب ءِ زنداناں

حمیدہ ءِ چمانی اَرس

اکیل مراد

دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم

برات ھما مھروانیں پہ گھاراں کہ آئی ءِ گھار ءِ سریگ اگاں کپگ ءَ بہ بیت برات وتی سر ءَ دنت بلے گھار ءِ سریگ ءَ کپگ ءَ نہ ھِیل اِت

مروچی اے چنت وھد گوستگ بلے حمیدہ ءِ چم وتی برات صغیر احمد ءِ راہ ءَ راھیگ اَنت صغیر احمد چون برگ بیتگ؟ کئے ءَ برتگ؟ چی ءَ برتگ اِش؟

اے دراھیں گپ حمیدہ ءَ دگ ءُ پریس کلبانی دیم ءَ کرتگ اَنت ھما روچ ءَ کہ صغیر احمد برگ بیتگ بیست نومبر دوھزار ھبدہ ءَ بہ گر روچ ءِ مروچی ءَ حمیدہ ءِ زند گوں دگ ءُ پریس کلبانی دیم ءَ گوزگ ءَ ایں

(حمیدہ وت یک کسانوکیں تامرے ءَ گْوش اِت ھما روچ ءَ کہ صغیر جان برگ بیتگ من ھما روچ ءَ چہ وتی کتاب ھم کُبل کرتگ اَنت)

حمیدہ ءِ اے دردناکیں گپ ءَ من سک دیریں کہ ایش کرتگ بلے وھدے زوراک ءِ کجام گلگ ءَ مردم بہ کنت کہ آئی ءِ ھمک زوراکی مردمانی دیم ءَ پدر اَنت ءُ انگت ءَ جھان ءِ چمانی دیم ءَ ھنچشیں دیوال ءِ مِک انت کہ آئی ءِ سرجمیں زوراکیاں دیست کنگ ءَ نہ اِنت

گوستگیں روچاں ماں کراچی ءَ پشتون تحفظ مومنٹ ءِ نام ءَ جوڑ بیتگیں گل کہ آئی ءِ سروکی ءَ منظور نامیں ورنائے کنگ ءَ ایں آئی ءِ لوٹ چہ سرکاری دستاں ھمیش انت کہ پشتونانی تہ ءَ بیگواہ بیتگیں سرجمیں مردماں دیم ءَ بہ بیار اِت

ھمے گل ءِ نیمگ ءَ بیگواھیں مردمانی درگیجگ ءَ کراچی ءَ یک مُچیءِ اڈ دیگ بیتگ اَت ھمے مُچی ءَ بلوچستان چہ بیگواھیں بیتگیں ورنایانی گھار ءُ ماتاں ھمے مُچی ءَ وت ءَ ھم رسینتگ اَت

مُچی ءَ چہ جتائیں جاھاں آھوکیں مردماں بھر زرتگ اَت پشتونانی ھکانی پد جنی ءِ واست ءَ اے مزنیں مُچی اَت کہ آئی ءِ تہ ءَ گشتانک دیوکانی دپ ءَ ھمے لبز دراھان اَت(پاکستان کی دہشتگردی نہیں چلے گا ) گوشتانک دیوکانی گشتانک ھنچش پاکستان ءِ چیریں دستاں تورینگ ءَ اِت اَنت کہ ھنچش سماہ بوھگ ءَ اَت کہ پاکستان ءِ پروشی ءِ نوبتاں وتی سیمسر نزیک کرتگ اَنت

پرچاکہ اشی ءِ تہ ءَ بیگواھیں بلوچانی بازیں کَہول ءِ ھم ھوار اَت پشتونانی گپاں چہ گیش پاکستان ءِ دستاں ھمے اکس تورینگ ءَ اِت اَنت بلوچ مات ءُ گھارانی دست ءَ اِت اَنت

اشانی تہ یکے حمیدہ ءَ اَت کہ وتی بیگواھیں برات صغیر ءِ دیم ءَ آرگ ءِ لوٹ ءَ کنگ ءَ اَت حمیدہ بلوچ ءَ صغیر احمد ءِ بیگواھی ءَ پد بازین دگانی لَمب گواز کرتگ اَنت آئی ءَ پریس کلب ءُ ایندگہ جاہ ھم پش نہ گپتگ اَنت

بلے ملک ءَ ناکہ انسانی گل ھست ناکہ انسان ھست کسے ءَ اگاں انسانی گپ کت آ ھما روچ ءَ گار کنگ بیت یا آئی ءِ دلبند ءَ تیر سمبان کن اَنت اے وا پاکستان ءِ راجدپتر ءِ اولی لبز انت کہ کسے ءَ پاکستان ءَ زیردستیں مھلوک ءِ حقانی ھاترہ اگاں توار برز کرت گڑا آئی ءِ نام ءُ نشان چہ پاکستان ءَ ءُ دنیا ءَ ولگوج کنگ بیت اے وئیل گوستگیں وھداں درپیش بیتگ انت

گوستگیں روچ ءَ حمیدہ بلوچ ءَ پشتون تحفظ ءِ مچی ءِ روگ ءَ پد ءُ ادو ءَ پشتون تحفظ ءِ باسکاں حمیدہ بلوچ ءَ را وتی ھیالانی درشان کنگ ءِ موہ داتگ اَت

حمیدہ جھان ءَ توار پِر جنان اَت ءُ حمیدہ ءِ چمانی ارس چہ ھنارکاں ایر کپان بیتاں منی دست ھنچشیں لرزوکے ءَ گپت اَنت کہ من حمیدہ ءِ ھنارکاں ایر کپتگیں ارساں چون پھک بہ کن آں؟ کجام بنیاد ءَ آئی ءَ بہ سھڑیناں؟
کہ تئی نودربر ءُ رُستگیں برات ءِ بیگواھی ءِ پشدر ءَ یک نوکیں زندمان ءِ پیداک انت،

‎کاگدے پہ بیگوائیں صغیر جان ءَ،

‎بے ڈسیں کوٹی ءَ تہنائی ءِ ساعت ءَ چہ پد

‎ساچان بلوچ

‎دْروت ءُ دراهباتے۔۔ ہر کُجائے سلامت باتے من اے نمدی ءَ ترا ابیتکیں کوٹی ءَ نشتگ ءُ شپ ءِ ملوریں ساعتے ءَ نبشتہ کنگ ءَ یاں من نہ زاناں چے نبشتہ بہ کناں۔ چیزکے درد انت،چیزکے مارشت انت،چیزکے پشت کپتگیں  یاتاں ، من وتی مُلور ءُ بے چاڑیں یات ءُ مارشتاں ترا سر کنگ لوٹاں ،اے نمدی ءَ نبشتہ کنگ ءَ یاں دریگتیں اے کریابیں چماں ترمپے ارس مان بوتیں۔ بَلے اپسوز کہ اے بے واب ءُ کریابیں چمانی چمگاں دیر اِنت کہ پہ گریوگ ھشک بوتگ اَنت۔ تو شت ئے۔ تئی بیگواہی پد کراچی یونیورسٹی  پہ من ءَ نہ وش بوت،ہر ساهت ءَ تو گیر اتک ئے،تئی جتاهی ءِ درد ءِ چادرءَ منا  مانپوشت، صغیر جان 17 تاریخ ءَ رمضان اِنت…….اڈے صغیر جان ….

‎گوستگیں رمضان ءُ اے رمضان ءَ چنچو تپاوت بیت

‎تو ات ئِے ناں؟؟ کہ گشتگ ات۔

‎بیا چورنگی ءَدیوان کنے،

‎بیا ڈسکیشن کنے،

‎اڈے۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ نوں ناں دیوان ءِ وہد ءَ تئی میسج کیت ناں کہ ڈسکیشن ءُ وانگ ءُ زانگے ۔۔۔۔۔۔۔

‎گندئے وہد ءَ گومن ڈیک بہ وارتیں گڑا یک جُستے من الم کتگ ات۔۔۔۔۔۔ یار وہد تو مردماں پرچا گسر ءُ جُدا کن ئے؟

‎گپے زان ئے ۔ ہما کتاب کہ آ زندگی ءِ ہمراہ اتنت۔ نوں آیانی نیمگا دست ءِ شہارگ ہم واک نہ کنت۔ هما کتاب دوئیں تو منا داتنت آوانی تہ ءَیک ءِ ”زیرو پوائنٹ پر کهڑی عورت” دوهمی کتاب ہٹلر ءِ آبیتی اَت،کتاب منی کمره ءِ کُنڈ ءَ ایر اَنت، من کتاباں گِنداں تئی یات کایاں ، پدا بے سما باں وهدیکہ سما کناں کتاب ایر اَنت

‎ہما دریگ کہ یک وہدے اودا کتاب  ایر بوتگ انت۔ نوں اودا بس حدا مُرزی ئیں یاتانی میت اَنت کہ بے کفن ءَ کپتگ اَنت۔ تو بہ گوش۔۔۔۔ اِے یاتانی بے کفنیں میتاں من چوں بہ چاراں؟

‎تئی کوہنیں عکسے منی موبائل ءِ تہ ءَ  ایر اَت۔۔۔۔۔۔ نون من آ  موبائل  بدل کُت۔۔۔۔۔۔ پرچا کہ نوں پہ گریوگ ءَ چماں ارس مان نیست ءُ تئی عکس ءَ مدام ارس لوٹگ ات

‎صغیر جان من زانان ءَ زندان ءَ ترا یک چیزے توریت آ کتابانی دوری اِنت،اودا هالتاک نیست،  دگہ گپے زانے دنیا ءِ جاور گوں تیزی ءَ بدل بوهان اَنت همے جاورال ءَ گوں هوار سعودی عرب هم روان اِنت هما سعودی  کہ مذهبی شدت پسنداں کمک کتگ مروچی بدل بوهان انت مروچی زالبولانی حقّاں دئیگ ءَ اِنت،مروچی اودا سینما پچ بوهگ ءَ انت ،مروچی دنیا پدا یکرندے جنگ ءُجدل  نیمگ ءَ روگ ءَ انت،امریکہ چہ ایران ءِ ڈیل ءَ در کپیتگ ، امریکہ ءَ ایران ءِ3کمپنی ءِ سرا پابندی جتگ،ایران ءِ صدر حسن روحانی گُشتگ امریکہ ءِ مزن ایں ردی ئے چہ ایران ءِ ڈیل ءَ در کپتگ ،اسرائیل ءُ ایران وت ما وت ءَ گر ءُ چیل انت،بیھار دَیوکائی ءَ اَنت،رودراتکی کوریا ءُ روبرکتی کوریا وت ما وت گند ءُ نند کنگ ءَ اَنت،جوهری تٌراکہ هلاس کنگ ءَ انت۔ امریکہ، رودراتکی ءُ روبرکتی کوریا نیام ءَ جوانیں قدم  چست بیئگ ءَ اِنت ،ایمنی ءُ وشدلیں زند گوازینگ ءِ جُهد ءَ کنگ ءَ اَنت،ملیشیا ءِ گچینکاری بوت
‎ڈاکٹر مہاتیر مھمد یک رندے پدا ملیشیا ءِ وزیر اعظم گچین کنگ بوتگ۔

‎مہاتیر محمد ساری ءَ ھم 30 سالاں ملیشیا ءِ وزیر اعظم بوتگ۔ 1968 ءَ ملیشیا دگنیا ءِ ناکام تریں مُلکانی لڑ ءَ ھوار بوتگ۔ ملیشیا ءَ چہ ناکامیں ملکانی لڑ ءَ کشّگ ءُ دگنیا ءِ دیمروی کُرتگیں 10 ملکانی لڑ ءَ آرگ ڈاکٹر مہاتیر ءِ سرکاری پالیسی آنی سوب گُشگ بیت۔ پیشہ ءِ ھساب ءَ ڈاکٹر مہاتیر یک معاشیات دانے ءُ ھستیں وھد ءَ ملیشیا ءِ معیشت دگنیا ءِ مھکم تریں معیشت آں گوں شمار بیت۔

‎ڈاکٹر مہاتیر محمد یک رندے دوبَر ملیشیا ءِ وزیر اعظم گچین کنگ بوتگ۔ اگدہ ءِ دز گرگ ءَ گوں آئی ءَ جار جتگ کہ اے رندے آئی ءِ کیبنٹ ءِ ایوک 10 وزیر بنت۔ آئی ءَ گوشتگ آئی ءِ گورا چُشیں پالیسی ھست انت کہ آ 10 وزیراں گوں سرکار ءَ سوب مندیں وڑے ءَ دیم ءَ بُرت بہ کنت۔ ،دنیا ءِ سیاست بدل بوهگ ءَ انت ایشی اثر بلوچستان ءِ سرا  الم ءَ کپاں،همک روچانی پیم ءَ گس آس دئیگ بوهگ ءَ انت،شهید بوهگ ءَ اَنت،صغیرجان ،مبارک شهید بوتگ گوں شعیب ءِ همراهی ءَ،پدا ایشانی جون رَستراں نہ داتگ انت وتی وڑ ءَ کَل کتگ اَنت،صغیر جان دگہ ترا نہ وشیں هال ءِ دیاں  شهید غلام مھمدءِ برازتک آتف یوسپ هم شهید کنگ بیتگ ،کماش یوسپ ءَ همے گُشت کہ من پہر بنداں آتف جان گلزمین بلوچستان ءَپہ وتی نُگرہیں جان  ندر کُتگ،بارگ ءُضیاءالرحمن  شهید کنگ بوتگاں،شهید سمیر ءِ آریپیں پِت ناکو شیرا عیسی هم شهید کنگ بوتگ،صغیرجان۔۔۔۔ اے نمدی ات۔۔۔۔ اے حال اتنت۔۔۔ کہ من ترا دات اَت

١٣ مئی ٢٠١٨

‎شپ ءِ وہد۔۔۔۔ ایوکی ءِ کوٹی

‎زوت آجو باتے ،

گلامی ءِ زندمان

اکیل مراد

دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم

راجانی توار برز بیتگ راجانی زندمان برز بیتگ نوزدہ سد ءُ چِل ءُ ھشت ءَ پاکستان ءِ زوراک مندیں دستاں بلوچ ڈیھہ ءِ سر ءَ اُرش کُرت ءُ مدامی ءِ داب ءَ بلوچ یک گلامیں زندمانی ءِ تہ ءَ مان ھَڑینگ بیت ۔

زورگِریں لشکر ءِ داشتگیں لینگاٹاں ھما وھد ءَ ھمے پنت بناہ کرت کہ بلوچ ڈیھہ ءِ ھواری ءَ بلوچ ءِ زبان ءِ سر ءَ ھم اُرش کن ایں ءُ تاں بلوچ ءِ بُنکی زبان چہ بلوچ ءَ پَچ گرگ ءُ بلوچ چہ وتی ماتی زبان ءَ زبھر کنگ بہ بیت ۔

سرکار ءِ دستاں بلوچ ءِ سرجمیں در بند کنان کرت اَنت ءُ بلوچ ءِ زھگاناں وتی مان ھَڑینتگیں زبان ءَ گوں ھمگرنچی ءِ سکین دیگ بندات کرت پاکستان ءِ مِک کرتگیں ھِشتی اسکولاں بلوچ زبان ءَ را ھِچ وڑیں ارزشت مندی نہ بیت ۔

وھدے کہ شھید نواب اکبر خان سر وزیر نامینگ بیتگ گڑا نواب بگٹی ءِ اولی لوٹ ھمے بیتگ کہ بلوچستان ءِ اسکولاں بلوچی زبان وانینگ بہ بیت تاں بلوچانی ماتی زبان گار ءُ بیگواہ مہ بیت۔بلے اشی ءِ تہ ءَ ھِچ وڑیں گامگیجءِ زورگ نہ بیت ءُ اے گپ تاں ھما اسمبلیانی تہ ءَ ھلاس بیت ءُ گپ ءَ وتی وھد ءُ باریگ جت اَنت ۔

بلے بلوچی ءِ نامی ئیں زانشتکارانی جھد ءُ جپاہ ءَ چہ بلوچی تیلانک دیان کرتگ ءُ تنی وھدی ھما تیلانکی ءِ رِد ءَ روان انت اشاں چہ ابید نوک بندات بیتگیں وھدے سر ءَ وتی چمانی دیم ءَ تَرینیں ۔

ھَنچش گْوش اَنت کہ ترا وھدیکہ یک ملکے ءَ روگی بیتیں گڑا تر ءَ ھما ملک ءِ زبان سکگی انت تاں تئی واست ءَ دگہ اڑ ءُ جنجال مہ بیت ھستیں دور ءَ بہ گر تاں گوستانک ءَ بلوچ ءِ بازیں کَچے ءَ بھرے مزن ھور خلیجی ملکان اِنت ءُ آیاں ھمودی پاسپورٹ”Nationality..” ءِ گرگ ءَ پد آیاں ھم بلوچی چہ وت ءَ گستہ کرتگ پرچاکہ آ ھمودی جمھمنندی اَنت چرے سبب ءَ آیاں چہ وت ءَ بلوچی ءَ گستاھی داشتگ ۔

نوکتریں وھد ءَ پاکستان ءِ زور ءِ پد ءَ چائنہ ءَ ھم بلوچ ءِ زمین سر ءَ زورگری ءُ بلوچ ءِ زبان ءِ سر ءَ وتی زبان ءَ مُشگ ءَ ایں “گوستگیں روچاں پاکستان ءِ جھمنندیں مردے وتی تامری ءِ تہ ءَ گُشگ ءَ ات کہ چائنہ پاکستان ءَ آیگ ءَ ایں چائنہ ءَ لوٹ ات کہ آ پاکستان ءِ زبان ءَ در بہ بارت “۔

نوزدہ سد ءُ پنجاہ ءَ بنگالیانی ءِ ورناہاں زبان ءِ نامینگ ءَ بنگلادیش ءِ شھدربرجاہاں توار چِست کرت گڑا پاکستان ءِ زورامندیں دستاں بنگالیانی ورناھانی سر ءَ اُرش کرت ءُ آ ایر موشی ءِ واست ءَ کوشت ءُ کوشی کرت اَنت گڑا بنگالیانی ورناھاں وتی سر بباہ دات اَنت بلے وتی زبان ءِ نامینگ ءِ گپ یلہ نہ کرت مروچی بنگلا دیش ءَ ھما ورناھانی ھونانی سھری انت ۔ بنگلادیش ءَ ھوار بنگالی یک زبانے ءِ بستار ءَ زانگ بنت ءُ ایانی زبان ھم چہ جھان ءِ زباناں کمتر نہ انت۔

بیلاں راج ھما وھداں نامدار بنت کہ آیانی زمین، زبان، دودمان ءُ سرجمیں گواچن ھست بنت گڑا ھما راج نامدار ءُ زندگ مان اَنت
دنیا ءِ آدگہ راجانی وڑ ءَ وتی زندگ مانگ ءِ ھاتر ءَ تی بنپدی ءِ گار کنگ ءَ چست بیتگیں دستاں پروشان بہ کن ات تاں تی ھمے گیمرتگیں درچک ءَ پد ءَ بہ سبزین اِت ءُ وتی زبان ءَ جھان ءِ دیم ءَ یک زبان ءِ بہ نامین اِت۔

ماتانی جہانی روچ

نبشتہ کار: خلیل بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ : کالم

ما مُدام اِشکُتگ کہ بھشت مات ءِ پادانی چیر ءَ اِنت، بلے ھر وھدے کہ من وتی مات ءِ گُشان ءِ ساھِگ ءَ نشتگاں گُڑا من ھمے پہم اِتگ کہ بھشت ءِ باگانی تہا نندوک آں…

اے سال ءَ ماتانی جہانی روچ 13 مئی ءَ دارگ بیت. اے روچ پرچہ دارگ بیت اے روچ ءِ دارگ کُجا چہ بندات بوتگ اے روچ ءِ باروا گپ ءُ تْران ءَ چہ پیسر ما پُشت ءَ رویں…
کوھنیں وھد ءَ چِہ دُگنیا ءِ ھمک جاگہہ ءَ مات ءِ یک جوانیں اِزّت ءُ شرپ یے بوتگ کہ بازیں جاگہہ ءَ ھُدا ءُ بھگوان ءِ نام ءَ زانگ بوتگ.
بیستمی کرن ءَ چہ پیسر ماتانی روچ جتا جتائیں روچ ءَ دارگ بوتگ چو کہ ھزاراں سال پیسر یونان ءِ مھلوک “سبلی” Cybele ءِ نام ءَ ماتانی روچ دارگ ءَ بوتگ اَنت کہ ایشی بزانت “کوھانی مات” بوتگ انچو روم ءِ مھلوک ءَ “ہلاریہ” Hilariya ءِ نام ءَ اے روچ ماتانی روچ ءِ درگت ءَ داشتگ.
نوکین وھد ءَ ماتانی جہانی روچ چہ 1908 ءَ دارگ بوھگا اِنت کہ ھما وھد ءَ یک امریکی جِنِک ءَ وتی ھُدامُرزی ئیں مات ءِ ھاترا ورجینیا ءِ یک چرچ یے ءِ تہا دیوان یے کُت. ھمے چرچ ءِ تہا مرچی باندا ھم ماتانی جہانی روچ ءِ درگت ءَ دیوان برجم دارگ بیت. پدا 8 مئی 1914 ءَ امریکہ ءِ صدر “ووڈ ولسن” ءَ ماتانی روچ ءِ دارگ ءِ حکم دات ھما روچ ءَ بگر داں مرچی ھر سال مئی ءِ دومی یک شمبے ماتانی جہانی روچ ءِ درگت ءَ دارگ بیت. اے روچ ءَ مھلوک وتی مات ءَ پُلّ ءُ دومی چیز سوگات کن اَنت.

مرچی چار سال بیت من چہ وتی مات ءِ بھشتیں ساھِگ ءَ دور آں بلے چہ مات ءِ مھراں ھِچبر شموشکار نہ آں.
ھر سال ماتانی جہانی روچ ءَ منی دل ھم لوٹیت کہ پہ وتی مات ءَ سوگات یے را بِدے آں… بلے وھد ءِ زوراکیاں منا سانکل ءَ بستگ.

اے نبشتانک پہ منی مات ءِ ھاترا یک سوگات یے کہ نبشتہ کنگ ءِ وھد ءَ منی چم ارساں پُرّ اَنت ءُ آئی تْرانگ منی دل ءَ ایر کپتگ.

بلوچ راج ءِ ورناھاں ھمے کُلوہ دَئے آں کہ وتی ماتانی ھیال ءَ بکن اِت وتی مات ءَ شرپ بدئے اِت کہ دگنیا ءِ تہا ایشی ءَ چہ گیشتر مھر کنوک ھِچ نیست.

ماتیں سرزمین زندگ بات

“دیوال ءِ دیم ءَ ٹنگیتگیں اکس لُڑیت ءُ دستانی دل ءَ کپت”

اکیل مراد

دی بلوچستان پوسٹ : آزمانک

اکسانی پژدر ءَ ھنچیں دروشم ودی بنت ءُ گِندگ ءَ شُبینی کن اَنت کہ آئی ءِ ھیالانی راستیگیں دروشم پجارگ نہ بیت۔ بلے لھتیں ھنچیں اکس بنت کہ آیانی گِندگ ءَ پد مردمانی چم ھما راستیگیں چھرگاں کپ اَنت۔
ءُ آئی ءِ سر ءَ ھمے اکس ءِ جوڑ بیتگیں نکشانی پَد گندگ ءَ کایاں آئی ءِ اکس آ وھد ءَ لوگ ءِ دیمی نیمگ ءِ دیوال ءِ دیم ءَ ٹنگیتگ اَت ءُ آئی ءِ پیر ءُ عاجزیں مات ھمے اکس ءَ پہ سالونکی ءَ گندگ ءَ اَت مدام ھمے ودار ءَ نیشتگ اَت ءُ ھمے اکس ءِ سر ءَ کَشیتگیں نکشاں وتی اندر ءِ باھند بیتگیں زانشت ءَ پدر کنان اَت ءُ بچکندگانی تہ ءَ گیروشگ اَت۔

مات ءِ دوھمی چک ءَ ھمے دریچوکیں وھداں وتی اندری ماریشتانی تہ ءَ گْوشت کہ بیت کنت منی ءُ دیوال ءِ دیم ءَ ٹنگیتگیں اکس ءِ سالونکی یکیں روچ ءَ بہ بیت ءُ منی ماتی ءِ دپ ءَ ھمے پرکندگاں گیشی بہ بیت ءُ ھمے گپ ءَ بہ جنت کہ بچیگ نوں منی سالونک اَنت۔

گوات ءِ شکگانی توار لھم لھم ءَ کشان اَت ءُ آئی ءِ مکھیں مات ءَ وتی سر پہ سرجاہ ءَ کُت ءُ واب کپت شپ ءِ پر مھریں گوات اجب رنگے ءَ کشگ ءَ اَت ءُ آئی ءِ ھسابانی تہ ءَ آئی ءِ بچیگے سالونکی ءِ ودار گوزان اِت اَنت۔

شپ ءَ وتی پُر مھری ھلاس کُت ءُ روچ ءِ ٹک ءِ سھری ءَ وتی رژن مانشان اِت ءُ ھمے میان ءَ دیر ءَ چہ تیرانی توار ھم پیداک اَت ءُ مات ھمے نیکیں پال ءَ جنان اَت ءُ گوشگ ءَ اَت دشمنانی دپ ھاکاں سک بات ءُ زیردستانی دست بُرز تِر بات۔

داں دیر ءَ جنگانی رِد یک ترندیں وڑے ءَ برجاہ اَت ءُ میتگ ءِ مردمانی دپ ءَ اَت کہ اے جنگ نہ کُٹوکیں جنگے ءِ وڑ ءَ روگ ءَ اِنت ھمے گمان بیت کہ پھازوکیں مردمانی ءُ زورمندیں دشمن ءِ میانی جنگ ءُ چوپ ءِ بیت کنت ۔

ھمک نیمگ ءَ تُرس ءُ بیم ءِ جاوراں وتی لَمب ایر داتگ اِت اَنت ءُ ماتی ءِ چم پد ءَ ھما ٹنگیتگیں اکس ءَ کپت اَنت ءُ پد ءَ ماتی ھما شپ ءِ جیڑگانی تہ ءَ گون کپت کہ آ روچ کجام بیتیں کہ من وتی بچیگ ءَ پہ سالونکی دروشم ءَ بہ گنداں ۔

ماتی ءِ دپ ءَ ھمے گپ دراھان اَت ءُ ماتی بچکندگاں گوں ھالو جنان اَت اناگہ ءَ ماتی ھمے ھال ءَ گپت کہ جنگ ءُ چوپانی میان ءَ تی بچیگ ءِ ھوناں زمین ھمرنگ کتگ ماتی ءَ وتی پرکندگانی دروشم مَٹ کت اَنت ءُ آئی ءَ وتی وابانی سرجمیں کسہ ھلاس کت اَنت ءُ دیوال ءَ ٹنگیتگیں اکس دور کُت ءُ وتی دستانی دل ءَ ایر کُرت ءُ میتگے سرجمیں مردم پہ لوٹوکی کُت اَنت ءُ گْوشت اَنت کہ مروچی ءَ چہ پد کس اے گپ ءَ منا شیگانی مہ کنت کہ تئی بچ ءَ سالونکی گُد نہ دیستگ اَنت ماتی ءِ بچ مدامی ءِ رنگ ءَ سالونک بیت ءُ پرکندگیں مھراں گون پہ زمین نمیران بیت۔

بلوچستان ءُ ھال ھوال

اسد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم

1990 نوزدہ سد نود ءَ بگر داں روچ ءِ مرچی انچو گشنت کہ تیوگیں جھان ءَ کم ءُ گیش 2500 دو ھزار پنچ سد ھالتاک کار سھاپی کشگ بوتگ انت۔

اے ھساب کتاب ھما درملکی ادارھانی انت کہ آ ھمک سال اے بابت ءَ ھساب کتاب کن انت ءُ وتی رپورٹاں گشینگ ءَ پد دیم ءَ کار انت منی جند ءِ راستیں گمان ھمیشنت اے رپورٹ کہ اڈ دیئگ بنت اشانی تھا دور ءُ پیکّیں ھند ءُ دمگ گون نہ انت۔

ما کہ بلوچستان ءَ نشتگ انت اد ءِ زبان گنگی باز کم ڈنی دنیا یا درملکی ادارھاں روت ءُ سر بیت۔ بلوچستان ءَ وت رسانک دری جوانیں ادارہ نیست ڈنی ھر ادارہے بی بی سی یا وائس آف امریکہ ءُ ایدگہ کہ ھست انت آھاں ابئید چہ کوئٹہ دگہ جاھاں جھگیر نیست پمشکہ بلوچستان ءِ راستیں توار ھرچنت کہ بہ بیت ڈنی ملک یا اے پئمیں ادارھاں پہ ارزانی نا روت ءُ سر نا بیت۔

پمشکہ ما گشت کناں اے وھداں بلوچستان دنیا ءِ ھما دمگاں چہ یکے کہ اودا جھ منندیں مھلوک ءِ زند ءُ زند ءِ آسراتیانی بابت ءَ راستیں اھوال کاری ءَ رسانکدراں ھچ پئیمیں آجوئی نیست۔

بلوچستان ءَ گوستگیں دھ ءُ پانزدہ سالاں باز اھوال کار کشگ ءُ گار کنگ ءَ ابئید اکبار، کتاب یا رسانکدری ایندگہ توار بے توار کنگ بوتگ انت۔ 2005 ءَ داں 2018 ءَ اگاں پھکیں ھساب کتاب کنگ بہ بیت بلوچستان ءَ کساس 30 ءَ گیش اھوال کار کشگ یا ٹپی کنگ بوتگ انت۔ تھنا مکران ءَ 12 ءَ گیش سھاپی کشگ بوتگ۔

آساپ، توار ءُ سمالان اکبار کہ بلوچستان ءِ اھوال کاری ءَ ردوم دیوکیں اکبار زانگ بنت و انوگیں زمانگ بزاں ھمے پنچ ءُ شش سالاں بے توار کنگ بوت انت۔ چہ ھمے اکباراں کار کنوکیں 4 ءُ 5 سھاپی جنگ ءُ کشگ بوتگ انت۔

انچو کہ وھد دیم ءَ روان اِنت گوں سائنس ءِ دیمروی ءَ ھم گرنچ ھرچی بدل ءُ سدلی ءِ آماچ نوکیں رنگ ءُ دروشم ءَ دیم ءَ آھاں اِنت ھمے پئیم رسانکدر ءَ ھم وتی دروشم آن لائن رنگ ءَ مٹینتگ۔

وھد ءُ زمانگ ءِ ھمرائی ءَ اندگہ جاھاں کہ آن لائن اکبار دیم ءَ آرگ بوتگ انت ماں بلوچستان ءَ رسانکدر ءِ نوکیں دروشم بزاں آن لائن جرنلزم ھم دیم ءَ آرگ بوت۔

بلوچستان ءِ راستیں توار ماں رسانکدر ءَ نوکیں دروشم ءَ کہ دیم ءَ اتک گٹ گیر کنوکیں دستانی شھار ھم دراج بوان بوت انت۔

درستاں ساری ماں انگریزی ءَ آن لائن شنگ بوتگیں اولی اکبار ”بلوچ ھال” گٹ گیر کنگ بوت کہ باز توانیں رنگے ءَ بلو چستان ءِ توار جوڈ بوتگ ات۔

چد ءُ پد بلوچستان ءَ ماں اردو میڈیم ءَ دگہ آن لائن رسا نکی توارے ”ھال ھوال” ءِ دروشم ءَ دو سال ساری دیم ءَ آرگ بوت کہ یک سالے ءَ پد گیشتر پراہ ءُ شاھگان کنگ ءِ ھاترا ھال اھوال ءَ بلوچستان ءِ راجی زبان بلوچی ءُ براھوی ءَ رند اے سال ءِ 3 مئی ءَ کہ آئی ءَ دو سال کبل بوتگ ات انگریزی میڈیم ءِ جار پرینت بلے اے واھگ آسر بیئگ ءَ پیسر ھال ھوال ءِ جند گٹ گیر کنگ بوت۔

اے گوستگیں ھپتگ ءِ گپ اِنت کہ ھال ھوال ءِ ویب سائیٹ اناگہ بے جست ءُ پرس وت سرا بند کنگ بوتگ ءُ انگہ بند انت۔ بندی ءِ گناہ ءُ میار ھم گشگ نبوتگ انت۔

ھال ھوال کہ آن لائن رسانکدر ءَ مرے زمانگ ءَ بلو چستان ءِ مستریں ءُ توانا تریں توار زانگ بوتگ ات بے جست ءُ پرس آئی ءِ وت سریں گٹ گیر ھمے شون ءَ دنت کہ بلوچستان ءِ توار ھچ رنگ ءَ دیم ءَ آرگ مہ بیت۔

بلوچستان ءِ بے تواری پہ کہ ءَ سیت ءُ پہ کہ ءَ تاوان اِنت اے چہ کس ءَ چیر نہ انت ناں چیر بوت کنت البہ بلوچستان ءَ نشتگیں مھلوک ءِ واستا اے المی تاوان اِنت۔

ھال ھوال ءِ بند کنگ بلوچستان ءِ مردمانی ھلاپ ءَ ھما نا وشیں پندلاِں چہ یکے کہ درکدیم ءَ پہ ادا نشتگیں مردماں سازگ بوتگ انت۔