TBP Balochi

بلوچستان ءِ دمگ پنجگور ءَ سر بیتگیں ھالانی رد ءَ پنجگور ءَ لوگانی پروشگ ءِ ھلاپ ءَ مھلوک ءَ پریس کانفرنس کرتگ ءُ گوشتگ کہ مئے لوگ زورانسری کروجگ ءُ دور بیتگ اَنت –

پنجگور ءَ پریس کانفرنس کنان ءَ تسپ ءِ جھمندیں شوکت ء عبدالطیف، پنچی کلگ ءِ جھمنند سال جان ء فقیر مھمد، مسلم لیگ “ن ” ءِ ڈویژنل سروک اشرف ساگر، دمگی سروک نصیر اھمد ءِ ھمراھی ءَ لس مھلوک ءَ گوشتگ کہ گوستگیں شپ ءَ مھمد اعظم نامیں مردے ءِ سروکی ءَ بازیں کچے ءَ سلاہ ءَ پُریں گاڑیاں پنچی کلگ ءِ ھند ءَ مئے جاڑیگ کرتگیں لوگ ءُ دیوال پروشتگ ءُ لَکانی کچ ءِ کلدار ءِ تاوان اش مارا داتگ –

آیاں گوشت کہ مئے لوگ تسپ پولیس ءِ کارگس ءَ چار سد میٹر ءِ دوری ءَ اَنت بلے ایشی ءَ ابید ھم زوراکاں مئے لوگ ڈروھینتگ ءُ دور داتگ اَنت –

آیاں گوشت کہ دومی سھب ءَ ما پولیس ءِ کارگس ءَ ارزی ءِ نبشتگ کنگ ءَ شتگ اِنت گڑا پولیس ءَ مئے گپ ھچ رنگ ءَ گوش نہ داشتگ ءُ ما واتر کرتگ –

آیاں گوشت کہ تچک ءَ زورانسری ءِ اگاں دگہ جیڑوے چیزے ھست گڑا آ تچک ءَ بہ اتکیں مار ءَ گپ اش بہ کرتین اِت گوں دانکہ ھما جیڑہ کہ آیان ھست اَت آ پہ گپ گیش اِتگ اَت بلے اے رنگ ءَ شپ ءِ تھاری ءَ سلاھاں گوں آیگ ءُ مئے لوگانی دور دیگ مزنیں زوراکی یے –

آیاں گوشت کہ ما اے لوگ ءُ جاگہ مزدوری کرتگ ءُ بستگ اَنت گریب ءُ نیزگاریں مھلوک ءَ وتی شپ ءُ روچ یک کرتگ ءُ پہ وت ءَ لوگ ءُ جاگہ جوڑ کرتگ اَنت –

آیاں گوشت کہ اے زالمیں رویشانی پاد دارگ بہ بنت ءُ گریب ءُ نیزگاریں مھلوک پھریزگ بہ بیت اگاں اے دمگاں امن ءُ ایمنی ءِ نام پیسر ءَ گار اِنر گڑا چِد ءُ گیشتر جاور نگیگ بیت کن اَنت –

آیان مزنیں واکداراں گون دزبندی کرتگ ءُ گوشتگ کہ مئے انساپ ءِ مزا مارا بہ گر اَنت ءُ بہ دے اَنت ءُ مار ءَ بازیں کچے ءَ تاوان بیتگ ءُ مئے تاوان پُر کنگ بہ بنت ءُ اگاں مئے تاوان ساٹگ نہ بیت اَنت گڑا ما دیم ءَ گیشتر بے توار بیت نہ کن ایں –

سربوتگیں ھالانی رِد ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ جھانی وبا کرونا وائرس ءِ نادراھی ءَ آماچ بوتگیں چِل دگہ نوکیں کیس دیم ءَ اتکگ اَنت ءُ اے وھد ءَ کرونا وائرس ءَ آماچ بوتگیں درسیں مردمانی کچ بیست ءُ شش ھزار ءُ شش سد ءُ ھپتاد ءُ سَے ءَ سر بوتگ اَنت-

جاندراھی ءِ بنشون ءِ نیمگ ءَ چہ شنگ بوتگیں رپورٹ ءِ رِد ءَ گوستگیں روچ ءَ بزاں دوشمبے ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ شش سد ءُ نود مردم ءَ کرونا وائرس ءِ ٹیسٹ کنگ بوتگ اَنت کہ آھانی تہ ءَ شال ءِ سیزدہ ، کیچ ءِ شانزدہ، ھزدار ءَ سَے، لسبیلہ ءُ کلات ءَ دو دو، واشک، ژوب، لورلائی ءُ آواران ءَ یک یک مردمے کرونا وائرس ءِ آماچ بوتگ انت- چریشی ءَ پد تنی وھدی بلوچستان ءِ تہ ءَ کرونا نادراھی ءَ آماچ بوتگیں مردمانی کچ نوکیں کیساساں ھوار سرجمی ءَ بیست ءُ شش ھزار ءُ شش سد ءُ ھپتاد ءُ سَے ءَ سر بوتگ اَنت-

رپورٹ ءِ رِد ءَ گوستگیں بیست ءُ چار ادارانی میان ءَ ھپتاد ءُ نُھ مردم وش بوتگ اَنت، وش بوتگیں مردمانی کچ نوکیں کیساساں ھوار سرجمی ءَ بیست ءُ پنچ ھزار ءُ شش سد ءُ پنجاہ ءُ ھشت انت-

رپورٹ ءِ رِد ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ کرونا وائرس ءِ بیست ءُ پنچ نادراہ ھست انت کہ بلوچستان ءِ دگہ دگہ نادراھجاھاں ہائی آکسیجن فلور ءِ تہ ءَ الاج انت، وھدیکہ جھانی وبا کرونا وائرس نادراھی ءَ سَے سد ءُ یک مردم بیران بوتگ اَنت رپورٹ ءِ رِد ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ جھانی وبا کرونا وائرس گیش تالان بوگ ءِ پنچ بما ھپتاد ءُ نُھ درسد انت-

انسانی ھکانی میام استمانی ادارہ بلوچستان ءِ تہ ءَ بوکیں زورانسریانی بگیری ءَ توار چست بہ کن انت ءُ بیگواھیں بلوچانی یل کنائینگ ءَ وتی کرد ءَ پیلو بہ کن انت- ماماقدیر

بلوچستان ءِ بنجاھی شھرشال ءَ پریس کلب ءِ دیم ءَ وی بی ایم پی ءِ زھرشانی برجاہ، زھرشانی ءَ مروچی چار ھزار ءُ سَے سد ءُ پنجاہ ءُ دو روچ سرجم بوتگ – چہ قلعہ سیف اللہ ءَ سیاسی ءُ چاگردی باسک عامر خان کاکڑ نصیب اللہ خان کاکڑ، امیر زمان کاکڑ بنجل ءَ اتکگ ءُ بیگواھیں مردمانی کھولانی گوما دلپدردی درشان اتگ اِت ئِے –

ھمے وھد ءَ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءِ رھشون ماما قدیر بلوچ ءَ اتکگیں مردمانی میان ءَ تران کنان ءَ گوشتگ گوستگیں سال ءَ جنیوا ءَ اقوام متھدہ ءِ انسانی ھکانی کونسل ءِ مراگش ءَ امریکہ ءِ نیمگ ءَ چہ بلوچستان ءِ تہ ءَ پاکستان ءِ نیمگ ءَ گیش بوتگیں زوراکی ءُ سیاسی باسکاں ھوار دگہ لس مردمانی زورانسری آوار جنی ءُ شھید کنگ ایرجنگ بوتگ ءُ پاکستان سر ءَ ایراد گرگ بیتگ ءُ کہ جوانیں املے بلے امریکہ ءِ پاکستان ءِ واستا بس ایراد گرگ ءَ پاکستان ءَ زوراکیب ءُ میان استمانی کانودانی لگتمالی داشت نہ کن انت –

آئی ءَ گوشتگ کہ مروچی اقوام متھدہ، یورپی یونین ءُ دگہ انسانی ھکانی پانکجنانی ساڑی بوگ ءَ ابید بلوچستان ءِ تہ ءَ پاکستانی ادارہ میان استمانی کانودانی لگتمالی ءَ کنگ ءَ انت میان استمانی ادارھانی مزاک کنگ انت کہ آئی ءَ گواہ اقوام متھدہ ءِ ورکنگ ٹولی ءِ رپورٹ انت کہ آئی ءَ پاکستان ءَ رد کرتگ ءُ پیش ءَ چہ برجاھیں زورانسری آوار جنی ءُ جونانی دور دیگانی تہ ءَ گیشی آورتگ –

آئی ءَ گوشتگ کہ میان استمانی ڈیھاں پھمگ لوٹ ایت کہ پاکستان انسانی ھکانی لگتمالی یل نہ کتگ ءُ چد ءُ گیشتر ایردستیں راجانی سر ءَ زوراکی کنگ ءَ انت –

آئی ءَ گوشتگ اے وھد ءَ بلوچستان ءِ تہ ءَ ھزارانی کچ ءَ سیاسی باسک زورانسری اوار جنی ءِ آماچ بوتگ انت کہ انگت برجاہ انت انسانی ھکانی میان استمانی ادارہ بلوچستان ءِ تہ ءَ بؤکیں زورانسری بگیری ءَ توار چست بہ کن انت ءُ بیگواھیں بلوچانی یل کنائینگ ءَ وتی کرد ءَ پیلو بہ کن انت-

نبشتانک: راجی زُبان ءِ راست نبیسّگ

نبشتہ کار : پراز نور

دی بلوچستان پوسٹ

بلوچی مئے وتی شھدیں زبان اِنت۔ انچو کہ ما دگہ زبان ءِ نبیسّگ ءُ وانگ ءِ سر ءَ جُھد کنگ ءَ ایں ، وتی بلوچی زبان ءِ نبیسّگ ءُ وانگ ءِ سر ءَ اوں چمشانک بہ دے ایں انگریزی دربرگ ءِ واست ءَ ما آیانی گرامر (رھبنداں) وان ایں ، اردو نبیسّگ ءُ پھمگ ءِ واست ءَ ما آیانی رھبنداں وان ایں گڑا ھمے وڑ ءَ بلوچی وانگ ءُ نبیسّگ واست ءَ الّمی اِنت کہ ما بلوچی رھبندانی سر ءَ جُھد بہ کن ایں من وت اوں بلوچی رھبنداں سرپد نہ بوتگ آں۔ من انگریزی ءُ اردو اوں ھوار کُتگ۔ بلوچ نبیسّ اتگ بلے بلوچی نبشتانک آنی تہ ءَ بازیں ردی اوں مان بوتگ ءُ انگہ ھم مان بیت کنْت بلے نوں ردیانی تہ ءَ باز دِگری (پرک) اتکگ۔

من ءَ اپسوز بیت کہ پیسبُک ءِ تہ ءَ منی بلوچ بْرات ءُ گْوھار بلوچی نبشتہ کن اَنت بلے آ رھبند ءُ درونتاں نہ وان اَنت چمیشکا آیانی بلوچی نبشتانک آنی وانگ ءِ تہ ءَ ھچ مزہ نئیت من بازیں بلوچی کتاب ونتگ ءُ کمّو باز پٹّ ءُ پول کُتگ کتابانی تہ ءَ بازیں ردی ھست اَنت نوں من پریشان آں کہ اِے کتاب وانگ ءُ نبسیّگ بنت بلے ایشانی تہ ءَ ردی کشّگ چی ءَ نہ بنت چی ءَ مئے بلوچی زبان بھر ءُ بانگ اِنت؟ چی ءَ مئے بلوچی رھدربر ءُ زانتکار بنگیج کار مئے بلوچی زبان ءِ دیمروئی ءِ واست ءَ وتی جُھد ءَ کنگ ءَ نہ اَنت اگاں جُھد کَنگ ءَ گڑا چی ءَ ردی انگہ ھست اَنت۔ من وَ ناسرپد ءُ نزانتکارے آں بلے انگہ اِے درونتانی وانگ ءُ ایشانی سر ءَ چمشانک دیگ ءَ من پھمگ ءَ آں مئے بلوچی زبان چنچو پُشت ءَ پشت کپتگ ھر یکے وتی سر ءَ وت ھُورت چاری بہ کنت ءُ وتارا سرپد بہ بیت۔ وتی نبیشانک ءُ آزمانکاں دو رند ءَ وت ھُورت بہ چار ایت ءُ نبیسّ ایت۔ کتابانی چاپ کنوک ھم بیچارگ سرپد نہ اَنت من نہ زان آں اِے چے پیم پروپ ریڈنگ کن اَنت دگہ زبان ءِ کتابانی چاپ کنوک بار بار ھمے کتاب ءِ پروپ ریڈنگ سر ءَ کار کن اَنت نوں کتاب ءَ چاپ کن اَنت۔ مئے واست ءَ وَ ھدا وت اِنت۔

مزن مزنیں نامداریں شائر، لچہ کار، ادیب، ازمکار ءُ کلمار ھست اَنت، اِے چاپ ءُ شِنگ کنوک ایشانی ھم نبشتانک، شئراں، آزمانک، دستونکاں رد چاپ کن اَنت منی دزبندی ھمیش اِنت کہ واجہ کاراں وتی بلوچی رھبنداں کمّو چمشانک بہ دے اِت کہ مئے نودربرانی واست ءَ ارزانی بیت۔

اِد ءَ کہ ھر یکے نبشتہ کنت ایشانی نبشتانک آنی وانگ ءَ ما شش ءُ پنچ ءِ تہ ءَ ایں کہ کجام نبشتانک شر اَنت کجام رد نبیسّگ بوتگ اَنت چہ اِے گپّ ءَ من ءَ کس دلگران مہ بیت کہ من راستیں ھبر درشان کُتگ اگاں منی نبشتانک ءَ شما دلگران اِت گڑا من چہ شُما پھلی لوٹ آں ءُ من ءَ درگوز کن اِت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: شمئے مات بیران بوتگ

نبشتہ کار: سیپ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

زِمستان ءِ مزنیں سارتیانی موْلم اَت ءُ من وتی کارے ءَ پہ شهر ءَ اتک آں کہ میتگ بے کساس ءَ سرد اَت ، هنچو جان بچارینت ءُ تتک ءُ اتک آں شهر ءَ ، مرچی دومی روچ ات کہ من اتکگ اِت آں تنگی وتارا گیگ ءُ گْور نہ کتگ اَت، گڑا شپ ءَ سنگتے ءَ پون کرت ءُ گُشت تو سهب ءَ مهلہ پاد بیا کہ من کایاں روئیں ما دیم پہ مزنیں شهر ءَ گَرد ءُ چکر ئِے کن ایں، گڑا من ملاهے بانگے وهد ءَ پاد اتک آں ءُ ٹینکی ءَ بالٹینے آپ کش اِت کہ گرم اِش کن آں جان ءِ شوداں دانکہ دیر مہ بیت کہ سنگت کیت اے هنچیں بے سبریں اشتاپ کار ئِے-

گڑا من آپ آؤرت آں چل ءَ گیس پچ کت ءُ آپ لوهیگ ءَ مان کت اَنت ءُ چُل ءِ بتی هراب اَت کمو سُرینت آ روشن بوت ، من گْوانکو ءِ بتی کشت ءُ گْوانکو ءِ ڈیٹا پچ کت کہ دانکہ آپ گرم بہ باں کمو پیسبوک ءَ سر ئِے جن آں ، کمنٹ بازی ئِے کن آں، گڑا من ڈیٹا پچ کرت هیال روشناه اَت موسم سرد اَت زهن تازه اَت من هنچو پیش ءِ وڑ ءَ ڈیٹا پچ کت گْوانکو ءَ ٹلینگ ءُ ٹلانگ بندات کت من شتاں وٹسپ ءَ کہ چاراں منی واب روگ ءَ رند باریں کے( میسج) کلوه راهیگ کتگ هنچو کہ چم کپت سنگتے ءَ پیام راهیگ کتگ اَت کہ مات بیران بوتگ من کمو اجکہ بوتاں هیال برات ءَ پہ شت کہ سنگتے نام دیم ءَ ات بلے پیام سرجم ءَ نہ ونت زوت زوت کت آس تیز کت کہ آپ گرم بہ باں جان ءِ شوداں جنزاں پہ میتگ ءَ کہ مات بیران بوتگ جنازه ءَ سر بہ باں، گڑا کمو جیڑگ ءَ لگ اِت آں اے کے ات گْوش ایت کہ مات بیران بوتگ زی و سلامت اَت چے بوت ءِ دوشی و من گپ جت چوں چو واب ءِ تہ ءَ بیران بوت ، گڑا کمو جیڑگ ءَ اِت آں بلے چو سک زیاده پریشان نہ اِت آں آپ اوں نی گرم اِت آں گڑا من دوبر وٹسپ ءَ شتاں میسج ءَ چاراں پکا کن آں ، چم کپت هُمک سنگتے پروپائل سیاه اَنت ءُ ، هرکس پوره اوشت ئِے آماچ اِنت ،من زوت زوت شتاں پیسبوک ءَ چم کپت بانکےاکس ءَ نبشتہ ات کہ لمہ تو اوں شهید کنگ بوت ئِے کہ منی چماں سیاهی کت گْوانکو چہ دست لگْوشت کپت بن ءَ هوش شت نہ جان شودگی بوتاں نہ کہ گْوانکو ءِ چارگی ات آں کوٹی ءَ هچ هوش کنگ ءَ نہ اِنت کہ چے بوتگ ءُ چے بوگ ءَ اِنت بلے سنگت کہ اتک در ءِ دپ ءَ اوشتات من در پچ کت سنگت اوں سهی نہ اَت ، هاں وتارا تو تنگی نہ گیشینتگ اڑے ٹیمب ءَ پچار چنچوک اِنت من دراهینت ءُ گشت یار من مرچی چکرگی ءُ گردگی نہ آں مئے مات شهید کنگ بوتگ-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ گوستگیں روچ ءَ بلوچستان ءِ دمگ کیچ ءِ ھند مند ءَ لینگویج سنٹر ءَ استاد ءُ دمگ ءِ مردمانی میان ءَ جنگ ءُ چوپ بیتگ، چریشی ءَ یک زالبولے بیران ءُ سَے زدگ بیتگ اَنت –

دی بلوچستان پوسٹ

گیشیں ھالانی رد ءَ گوستگیں روچ ءَ مند ءِ ھند بلو ءَ ھاجی برکت لینگویج سنٹر ءِ استاداں زھگ لَٹ ءُ کُٹ کرتگ اَنت چریشی ءِ سر ءَ زالبولاں زھگانی لَٹ ءُ کُٹ کنگ نہ منّ اِتگ ءُ ھمے میان ءَ جنگ ءُ چوپ بیتگ ءُ چریشی ءَ یک زالبولے بیران ءُ سَے زدگ بیتگ اَنت –

بیران بیتگیں زالبول ءِ پجار کپٹن ھمید ءِ لوگی رشیدہ ءِ نام ءَ زانگ بیتگ ءُ اشی ءِ ھواری ءَ سَے زالبول زدگ بیتگ اَنت –

دمگی مردمانی رد ءَ لینگویج سنٹر ءِ استاداں زالبولاناں کارچ جتگ ءُ چریشی ءَ زالبول زدگ بیتگ اَنت ءُ کیچ ءِ نادراہ جاہ ءَ برگ بیتگ اَنت ءُ اود ءَ یک زالبولے بیران بیتگ –

اے درگت ءَ دمگ ءِ انتزامیہ ءَ دگہ گپ دیم ءَ نیاؤرتگ ءُ دمگی مردمانی برانز ءَ پاکستانی فرنٹرکور ایف سی ءَ ھردوکیں جرمکار لیویز ءِ دست ءَ داتگ اَنت –

ھمے درچ ءَ بلوچ یکجھتی کمیٹی مند ءَ ھم وتی شنگ کرتگیں جار ءَ گشتگ کہ زالبولانی بیھار ءُ کُشگ پدردیگ اِنت –

بلوچ یکجھتی کمیٹی مند ءَ گوشتگ کہ زوت اے وئیل ءِ بگیری ءَ بلوچ یکجھتی کمیٹی مند وتی زھرشانیانی جار ءَ جنت –

لس مردمانی گوشگ اِنت کہ کُشندھانی پُشت ءُ پناھی ءَ دمگ ءِ متعبر ھوار اَنت ءُ چریشی ءَ ھردوکیں کشندہ وئیل ءَ پد ایف سی ءَ وتی گور ءَ برتگ اَنت ءُ اود ءَ مھلوک ءِ برانز ءَ پد ایف سی ءَ ھردوکیں جرمکار تمپ ءَ لیویز فورس ءِ ھولگ ءَ داتگ اَنت –

پشتون راجدوستیں رھشون ءُ گوستگیں سنیٹر عثمان کاکڑ الاج ءِ وھد ءَ بیران بیتگ –

پشتون راجدوست رھشون ءُ گوستگیں سنیٹر عثمان کاکڑ برین ہیمرج ءِ اُرش ءَ پد گوستگیں روچاں کپتگ ءُ زدگ بیتگ، برین ہیمبرج ءِ اے اُرش ءَ آئی ءَ وت ءَ پھریز اِت کُت نہ کتگ ءُ کپتگ ءُ زدگ بیتگ –

چریشی ءَ آئی ءِ سر ءَ ٹپ اتکگ ءُ چریشی ءَ پد آ شال ءِ دمگ پشین اسٹاپ ءَ نجی ھسپتال ءُ پد ءَ شال ءِ نامی ئیں نیورو سرجن ڈاکٹر نقیب اللہ ءِ کلینک ءَ برگ بیتگ –

پشتون راجدوستیں رھشون عثمان کاکڑ گیشیں الاج ءِ واستا چیئرمین پیپلز پاٹی بلاول بھٹو ءِ پرمان ءَ سر وزیر سندھ ءَ ایئر ایمبولینس ءَ کرتگ ءُ شال ءَ دیم پہ کراچی ءَ برتگ کہ اود ءَ آئی ءَ ٹپانی درد نہ سگ اِتگ ءُ مروچی بیران بیتگ –

نبشتانک: من ءُ چاگِرد

نبشتہ کار: ناکو دِلدار

دی بلوچستان پوسٹ

وھدے کہ من وتی چاگِرد ءَ زانگ ءُ مارگ ءِ اُمر ءَ سر بیت آں ، من ءَ سما بوت کہ منی پت ءُ پِیرُکاں وتی چاگرد ، ھلک ءُ میتگاں ناھار ءُ وروکیں کُچکّ داشتگ کہ ھر ساھدار ءَ ورگ ءُ لپاشگ ءِ جُھد ءَ کنگ ءَ اَنت ۔ ھمے رستر ءُ جناورانی مْیان ءَ من ءَ یک زیبداریں کوھی آھوگے ھست ءَ کہ چہ وتی ساہ ءَ گیش دوستِر اَت ، بلے من ءَ چہ ھمے ناھار ءُ کُچکّاں  سک بد اتک کہ پہ منی زیبائیں آھوگ ءِ لپاشگ ءُ ورگ ءَ مُدامی وتی ٹیلگ اِش سک کُتگ اَنت۔

منی گیشتر جھد ھمیش اَت کہ کُجا نہ کُجا موہ دست بِہ کپ اِیت چہ وتی پِت ءِ نگاھاں اندیم ھمے ناھار ءُ کُچکّاں بِہ کُش آں وتی زیبائیں آھوگ ءَ بہ رکّین آں یکروچے من لوگ ءَ نِشتگ ءُ جیڑگ ءَ اِت اَنت کہ منی پِت ءِ پادانی بْرمش ءُ توار منی گُوشاں کپت، گوں توار ءِ گُوشاں کپگ ءَ ھور پِت لوگ ءَ پُتِرت ءُ چمے من ءَ کپت اَنت ءُ گْوشتے، ھاں منی چُک تو چے جیڑگ ءَ ئے؟ من چہ زھر ءَ پسّو نہ دات، گُڑا پد ءَ گوں تْرندیں گالوارے ءَ من ءَ جُست ءِ کُت کہ ترا چون اِنت تو پسّو نہ دے؟ من پہ ناکامیں دلے پّسو دات ءُ گْوشت:  ابّا جان اے ناھار ءُ کُچک شُما پرچا داشتگ اَنت پت ءَ گوں نرمیں گالوارے ءَ درّائینت کہ منی چُک اے ناھاراں بِل ، بلے کُچکّانی دارگ مئے پِت ءُ پیرُکانی نِزّوری بیتگ کہ آھاں پہ وتی مال ءُ دلوتانی پھریزگ ءِ ھاتر ءَ اے کُچک داشتگ اَنت شر تو من ءَ بِہ گْوش اے جُست ءَ پرچا کنگ ءَ ئے؟ تو چے سما کتگ زناں نا نا ابّا جان نا ، من دِگہ ھِچّ سما نہ کتگ۔ بس مرچی من چہ وانگجاہ ءَ واتر اتکاں ھمے کُچکّ ءَ پہ منی آھوگ ءِ ورگ ءَ وتی پنجگ دور داتگ اِت اَنت۔ وھدے من کہ ھکّل داتگ ءُ ڈُوکے شانتگ ، گُڑا پہ منی ورگ ءَ دورے کتگ۔ من تچان تچان ءَ لوگ ءَ پُتِرتگ آں ، اگاں نا اِیشی ءَ مرچی منءَِ شرّی ءَ دِرّ ءُ دوچ کُتگ اَت ھو ھو منی چُک!  اے ناھار ءُ کُچکّاں ھِچّ سُد ءُ سما نیست کہ اے لوگ ءِ ھُدابند اِنت ، بلکیں اے گوں وتی گُروناکی ءَ مست ءُ ھنوش اَنت کہ اے مئے کِرّ ءَ تُرس اَنت ءُ مئے زُوراکی ءِ دیم ءَ داشت نہ کن اَنت، پمیشکا شیکل اَنت من پت ءِ تُرس پھم اِت ءُ گْوشت: ابّا جان من ءَ چہ وتی ساہ ءَ گیش وتی زیبائیں آھوگ دوستر بیت اگاں من ءَ موہ بہ رس اِیت اے ناھار ءُ کُچکّاں راھے رواں گوں گوں منی اے گپّ ءَ پت بچکندگ ءَ لگ اِت ءُ گْوشت ئے منی چَُک، اگاں تئی باسکاں اِیشانی جَنَگ ءُ دارگ ءِ ھاٹیگ ھست گُڑا آستونکّاں لانچ ءُ دیر مہ کن ، چی ءَ کہ مئے باسکاناں آ ھاٹیگ مان نہ بوتگ۔ گوں تئی اے ھبر ءِ اِش کنگ ءَ من ءَ باز وشی بُوَگ ءَ اِنت کہ منی ھلک ءِ کلیں آھوگ ءُ ساھدار چہ اے رستریں ناھار ءُ کُچکّانی پنجگاں رک اَنت۔

وھد گْوزاں بوت ءُ منی نپرت گون ناھار ءُ کُچکّاں گیش بوان بوت ھمے وڑ ءَ من ءَ گوں ھمک رستر ءِ سر ءَ زھر اتک ، منی واھگ مُدامی یکین اَت کہ کدی بہ بیت کہ مئے ھلک ءِ کُلیں مردُمانی مارشت ھمے بہ بیت کہ وتی ھلک ءُ میتگاں چہ اے کُچکّ ءُ ناھاریں رستراں بہ پھریزیں وھد دیم ءَ جنزان اَت کہ نوکیں آشوب ءُ زرمبشتے چِست بوت ءُ ھمے مارشت ھر گس ءُ میتگاں ودی بوان بوت ھر نیمگ ءَ کُچکّ ءُ ناھارانی جَنَگ بندات بوت، بلے مروچی رستراں وتی لٹّ ءُ کُٹ کنگ ءَ پد زُلم ءُ زُوراکی گیش کُتگ اَنت ءُ ھر ساھدار زُلم ءُ زُوراکی ءِ آماچ اِنت دانکہ مارا چہ مئے لیکہ ءُ مارِشت ءَ پدکِنز بہ کن اَنت بلے اے آس نوں کدی ایرماد نہ بیت چی ءَ کہ مئے لیکہ چہ اے رسترانی زُوراکیاں گیش مُھکم ءُ تمرد بوتگ ، پمیشکا زُوراک ستر زُوراکی بہ کنت بلے اے لیکہ ھمینچو گیش مُھکم ءُ توانمند بیت ءُ وتی راہ ءَ پلگار کنان ءَ دیم پہ مِنزل ءَ جُنزان کنت پرے ھاتِر ءَ من پہ جزم  گْوش آں بَہ کَول ء واجہ گوس بھار تئی زُلمانی چکّاس اِنت ترا نوں زندگی ماس اِنت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نبشتانک: دُژمن ءِ مستریں سِلاہ

نبشتہ کار: رابیا بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

یک انگریزی بتلے گْوش ایت کہ اگاں تو یک راجے ھلاس کنگ لوٹ ئے گُڑا چہ دْرستاں پیش آئی ءِ زُبان ءَ ھلاس بہ کن گُڑا آ راج وت کم کم ءَ ھلاس بیت دومی انگریزانی یک بدیں پارمولایے کہ “ڈیوائیڈ اینڈ روُل” ءِ نام ءَ بے کساس نامدار اِنت کہ چریشی ءَ زورگِراں دُنیا ءِ بازیں راج بھر ءُ بانگ کنان ءَ نزور ترینت ءُ وتی مجگی گلام کُتگ اَنت۔ بِہ گِند ئے گوں بلوچ راج ءَ ھم ھمے وڑ بوتگ ءُ انگت یکشل ءَ بوگ ءَ انت توری روایرشُتی بلوچستان بہ بیت یا توری رودرآتکی بلوچستان بہ بیت زورگریں دژمن پہ بلوچ راج ءِ دود، ربیدگ ءُ زُبان ءِ ھلاسی ءَ ھر وڑیں پندل ساز ایت بِہ گِند ئے زروگِریں دژمناں ناں کہ تھنا مئے سرٖڈگار ھوار مارا بزاں بلوچ راج ھم بھر ءُ بانگ کُتگ بلکیں راج ءِ تہ ءَ مُدام وڑ وڑیں بکڑ(کنفیوژن) ھم ودی کُتگ اَنت ءُ انگت وڑ وڑیں بکڑ ودی کنان اِنت لھتیں بکڑانی درور ایش انت وھدے کہ 1958-59 ءَ دژمن گوں بابو نوروز ءَ جنگ ءَ اَت گُڑا کِر ءُ کش ءِ جمالی، مگسی، مینگل، رِند، مری، ریئسانی، بُگٹی، بُلیدی، بُزدار، لیگاری مکران ءُ رکشان دْراہ بلوچ گوں پاکستان ءِ رَدیں مھر ءِ ملار اِت انت کہ پوج گوں زھری ٹک ءَ جنگ ءَ انت اِے وڑیں ھیال کس ءَ نہ کُتگ کہ زھری ناں بلکیں گوں بلوچ راج ءَ جنگ اِنت۔ ھمے داب ءَ روایرشُتی بلوچستان لس مھلوک ھم گوں وتی اِمرُوز ءِ کاراں ملار اِت انت ھمے داب ءَ 1973-78 ءِ زمانگ ءَ وھدیکہ پاکستان گوں ھندوستان ءُ بنگلہ دیش ءِ 1971 ءِ جنگ پْروشت ءُ پْروش ءِ آماچ اَت ءُ گوں نزوریں دژمن ءَ واجہ سردار اتا اُلہ مینگل، راجی نمیران نواب ھیربکش مری ءُ واجہ گوسبکش نزنجو پہ راجی آجوئی ءَ جنگ کن اَنت گُڑا پد ءَ ھم ھمے ٹکری کاسگ چٹّیں میر ءُ نواب راج ءَ بھر ءُ بانگ کنان ءَ گْوش اَنت کہ پاکستان ءِ پوج گوں مری ءُ مینگل ءَ جنگ ءَ انت مارا گوں ایشانی جنگ ءَ چے کار اِنت۔ البت گیشتر ھمے ٹکری سروک پنجابی دلار بھٹو ءَ رد داتگ انت بزاں ھما وھد ءَ ھم راج بکڑ ءِ آماچ اَت ءُ بژن اِنت کہ ھمے بکڑ ءُ بھر ءُ بانگ داں روچ مرچیگ ءَ ھست ءُ مرچاں ھم بلوچ راج ءِ بازیں ٹکرے ماں اِے ھستیں وھد ءِ جنگ ءَ ھوار نہ انت چی ءَ کہ ھمے ٹکرانی میر ءُ نواب دژمن ءِ کاسگ چٹّ اَنت بلکیں دژمن آیاں زری لب ءُ لالچ ءِ کُمک کنت کہ وتی ٹکر ءِ بلوچاں زیردست بہ کن اِت کہ بلوچ راج دژمن ءِ کاسگ چٹّیں میر ءُ سردارانی چنگُل ءِ تہ ءَ بہ بنت۔ اِے گپ ءَ ھر کس سرپد انت کہ بلوچ راج ءِ دمگی میر ءُ نواب دْراہ پاکستان ءِ دلار ءُ کاسگ چٹّ بیتگ انت ءُ انگت ءَ سرجمی ءَ ھست اَنت وھدے کہ لھتیناں دلاری یلہ دات ءُ پہ بلوچی راجی آجوئی ءِ جنگ ءَ ھوار بیتگ اَنت گُڑا دژمن ءَ ھمے پوتاری کُتگ کہ بلوچ راج ءِ دژمن وت سردار ءُ نواب اَنت کہ دیمروئی نیل اَنت بہ گِند ئے مرچاں بلوچستان ءِ سرجمیں دمگی کاسگ چٹّیں میر ءُ نواباں بلوچ راج ءِ راجی آجوئی ءِ لوٹوکیں سِلاھبندیں گلانی ھلاپ ءَ دژمن ءِ سِلاہ دست ءَ انت کہ سرپدیں بلوچ راج اِے وڑیں دمگی میر ءُ سرداراں راجدْروہ لیک ایت۔ ھمے وتگڑیں میر ءُ نواباں مُدام بلوچ راج ءَ بھر ءُ بانگ داشتگ کہ راج یکجاہ مہ بیت بلکیں راج ءِ تہ ءَ کسے وت ءَ سنجرانی، جتک، شاھوانی، مگسی ءُ جمالی لیک ایت ءُ کسے وت ءَ مری، لیگاری، جھکرانی، رِند ءُ لاشار گُڑا کسے وت ءَ ریئیسانی، ڈومکی بُزدار ءُ کھتران بہ گْوش ایت ءُ راج دْراہ پاکستان دپچٹ بہ بیت بُندر ءَ ھمے میر ءُ نواب وت دژمن ءِ کاسگ چٹّیں مردم ءُ پوج ءِ ٹوھیں آسراتی اَنت کہ ھمیں وڑیں بے مُرادانی آسر ءَ بلوچ راج پنجابی ءِ گلام انت چمیشکا دژمن ھم ھجبر نہ لوٹ ایت کہ بلوچ راج ءِ دمگی میر ءُ نواب ڈالچار کنگ بہ بنت چی ءَ کہ ما گِندگ ءَ ایں کہ مرچاں بلوچ راجی آجوئی ءِ سِلاھبندیں جُنز ءَ لس بلوچ مھلوک ءُ وانِندگیں بلوچ گوں سوبمندی ءَ دیم بران اَنت۔

ھمے داب ءَ دژمن ءِ تی مستریں سِلاہ چہ راج ءَ آئی ءِ راجی زُبان پُلگی اِنت پمیشکا راج چہ دھکاں وتی جِند ءِ راجی زُبانانی وانگ ءُ نبشتہ زبھر اِنت مئے جِند ءِ راجی زُبان مارا ماں وانگجاھاں وانینگ بنت ءُ ما بے وسی ءَ یکشل ءَ پارسی، ھِندی، سندھی ءُ سرائیکی وڑیں زُورگر ءِ زُباناں وانان ایں چمیشکا مئے راجی زُبان ھم پُشت ءَ کپان اِنت۔ مئے راجی زُبان ءِ کْوھن ءُ زگریں گال یکشل ءَ گار ءُ بیگواہ بُوان اَنت۔ مستریں بژنی ایش انت کہ ما وتی راجی زُبان ءِ زگریں گالاں بے کساس ڈالچار کنان ءَ ھندی ءُ پارسی ءِ گالاں جاہ دیان ایں انچوشکہ مرچاں ھندی ءِ سان کپتگیں وانِندگ گْوش اَنت “تئی گپ منی سمجھا نیاگ انت” ءُ “اے ٹیم ءَ من مصروف آں” بزاں اِے وڑ نہ گْوش اَنت کہ “تئی گپ منی اگل ءَ نئیت، من تئی گپ ءَ پوہ نہ بیگ ءَ آں یا من سرپد نہ بوگ ءَ آں” بزاں وتی جِند ءِ سے ءُ چاریں گالاں ڈالچار کن اَنت ءُ بزگیں ھِندی ءِ یکیں گال ءَ دُز اَنت۔ ھمے وڑ ءَ “من اے وھد ءَ دزگٹّ آں، یا دستبند آں” نہ گْوش اَنت۔ اگاں کسے راج ءَ سرپدی دیگ ءِ جُھد بہ کنت گُڑا کاسگ چٹّیں میر ءُ نوابانی داب ءَ اِے پِڑّ ءَ ھم راج ءِ تہ ءَ بکڑ ودی کنوک ھست انت گْوش اَنت “ھچ زُبان زگر نہ اِنت زُبانانی تہ ءَ دری زُبانی گال وَ ھوار بنت” گُڑا اِے درگت ءَ ما گْوش ایں ھو ھما زُبان کہ وتواجھیں راجانی سرکاری زُبان اَنت چریشی ءَ ھمے وڑیں زُبان ماں وانگجاہ، دربرجاہ ءُ زانشجاھاں وانینگ بوگ ءَ انت ءُ پہ ھمے زُبانانی دیمروئی ءَ روتاک، ماھتاک ءُ گِندگُشی چینل آنی وڑ دگہ ھزاریں آسراتی ھست گُڑا چوشیں زُبانانی تہ ءَ انگریزی ءِ وڑیں میان اُستمانی زُبانے ءِ گالے ھوار بہ بیت ھچ جیڑھے نہ انت بلے تئی راجی زُبان تئی راج ءِ وڑ ءَ گُلام ءُ بیگواھی ءِ پندلانی دیمپان انت زاناں تئی کِر ءُ کش ءِ راج تئی زُبان ءُ تئی زُبان ءِ گالاں زُورگ ءَ اَنت کہ تو راج ءَ گیشتر رَد دیگ ءَ ئے اِے درگت ءَ راجی زُبان ءِ نمیرانیں جُھدکار ءُ زُبانزانت واجہ سید ھاشمی ماں وتی بلوچی سْیاھگ ءِ راست نبیسّگ ءِ در لمبر چار ءَ گیشتر سرپدی دیان ءَ گْوش ایت “من گوں زُبان زانتاں پد ءَ دست بندی کناں کہ چَہ بلوچی ءَ درآمدیں گالانی کشّگ ءَ ھر رنگیں جُھد ءُ کوشست بکن اَنت گوں رو درآتکی بلوچستان ءِ ندکاراں دسبندی ایش اِنت کہ چَہ بلوچی ءَ ”پڑھگ، لکّھگ، ساگی، ڈیوا، گھوڈو، بھاگیا، کھڑوبیگ، چڑوئیا، ڈُکھ، پھیرگ، بولی، پار، ویڑا، سوگو، پُھکّگ،“ ءِ رنگیں سندی، جاٹکی یا سرائکی گالانی در کنگ ءِ جُھد ءَ بکن اَنت ءُ انگت دگہ مستریں کارے ایش بکن اَنت کہ ” سند، ملتان ءُ ڈیرہ جات“ ھما بلوچاں کہ آیانی زُبان چَہ آیانی دستاں شُتگ پد ءَ پہ بلوچی زُبان ءِ وانگ ءُ دربرگ ءَ سکین ءُ کُمک بدے اَنت اے گُڈّی گپّ من پہ وشگپّی نہ جتگ ھمے رنگیں کارے مرچی اسرائیل ءِ سرکار ءَ دست جَتَگ کہ پہ جْوانی سرجم بوگ ءَ اِنت ءُ اپریکا ءِ نوک آزات بوتگیں راج ھم ھمائی ءِ رھبنداں گِرگ ءِ جُھد ءَ اَنت”-

باید اِنت راج وتی راج ءُ ڈیھ ءِ بدواھاں سرپد بہ بیت ءُ ما دْراہ گوں پھر ءُ ناز ءَ راجی ھزمتکارے جوڑ بہ بہ ایں بزاں کسے گوں راجی آجوئی ءِ جُنز ءُ کسے گوں راجی زُبان ءِ دیمروئی ءَ جُنزان بہ بیت چی ءَ کہ راجی زُبانانی وانگ ءَ ما زُبان دوست بہ ایں ءُ چہ زُبان دوستی ءَ ما راجدوست جوڑ بہ ایں۔ وھدے کہ ما راجدوست بیتگ ایں گُڑا ما وتی راج ءُ سرڈگار ءِ گلامی نہ منّ ایں بلوچ راج ءِ دُژمن ءُ راجدْروھاں شالا پْروش ورات اَنت، بلوچستان شالا آجو بات ءُ راجی زُبان شالا دیمروئی بہ کنات۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

کوپا امریکہ ءِ گوازی ءَ وینزیلہ ءُ ایکواڈور دو دو گول ءَ دیمیگ، دومی پیرو ءَ دو گول ءَ باج برتگ، یورو کپ ءَ اٹلی ءَ یک گولے ءَ سویزرلینڈ ءَ سَے گول ءَ باج برتگ گوازی وتی نام ءَ کتگ انت –

کوپا امریکہ ءِ گوازی برجاہ انت دوشی شپ ءَ سیمی راؤنڈ ءِ اولی گوازی وینزیلہ ءُ ایکواڈور ءِ میان ءَ بوتگ ءُ دومی گوازی کولمبیا ءُ پیرو ءِ میان ءَ بوتگ – اولی گوازی ءَ وینزیلا ءُ ایکواڈور ءِ لیبیاں جوانی ءَ گوازی کنان ءَ ھردو ٹیمانی لیبیاں دو دو گول اسکور کتگ دؤئیں ٹیم مکابلہ بوتگ انت – وینزیلا نیمگ ءَ چہ وینزیلا ءِ لیبی کاسٹیلو ءُ روبرٹ ءَ یک یک گولے ءِ اسکور کتگ ءُ ایکواڈور ءِ نیمگ ءَ چہ لیبی اینگیلو ءُ گونزالو یک یک گولے اسکور کتگ –

کولمبیا ءُ پیرو میان ءَ بوتگیں گوازی ءَ کولمبیا ءَ یک گولے داتگ پیرو ءَ دو گول ءَ باج برتگ کولمبیا ءِ نیمگ ءَ کولمبیا ءِ لیبی ایم بورجا ءَ یک گولے اسکور کتگ پیرو ءِ نیمگ ءَ چہ سِرگیو پینا ءُ یئیرے مینا یک یک گولے اسکور کتگ گوازی وتی نام ءَ کتگ –

کوپا امریکہ ءِ دیم ءِ گوازی یورگائے ءُ چلی، ارجنٹینا ءُ پیراگاؤ ءِ میان ءَ بوگ ءَ انت ـ

دومی نیمگ ءَ یوئیفا یورو کپ فٹبال گوازی برجاہ اِنت ءُ دوشی شپ ءَ اٹلی ءُ ویلس ، سویزر لینڈ ءُ ترکی ءِ میان ءَ سیمی راؤنڈ ءِ گوازی کنگ بوتگ انت –

دوشیگیں گوازی ءَ اٹلی ءَ ویلس ءِ دیم ءَ یک گولے ءَ باج برتگ سویزر لینڈ ءَ ترکی ءِ دیم ءَ سَے گول ءَ باج برتگ گوازی وتی نام ءَ کتگ –

یوئیفا یورو کپ ءِ سیمی راؤنڈ ءِ اولی گوازی ءَ ویلس ءِ نیمگ ءَ چہ ھچ گول اسکور کنگ نہ بوتگ وھدیکہ اٹلی ءِ لیبی میتیو ءَ یک گول ءِ اسکور کتگ – دومی گوازی ءَ ترکی ءِ نیمگ ءَ چہ یک گول ءِ اسکور کنگ بوتگ سویزرلینڈ ءَ سَے گولاں باج برتگ – ترکی ءَ نیمگ ءَ یکیں گول ارپان ءَ اسکور کتگ سویزر لینڈ ءِ نیمگ ءَ چہ چیردن شاکری ءَ دو گول سکور کتگ یک گول ءِ ھارس ءَ اسکور کتگ گوازی وتی نام ءَ کتگ –

یورو کپ ءِ دیم ءِ گوازی یوکرائن ءُ اسٹریا، نارت میکدونیا ءُ نیدرلینڈ، رشیا ءُ ڈینمارک، پائیلینڈ ءُ بیلجئیم ءِ میان ءَ جتا جتائیں پٹاں بوگ ءَ انت –

زانگ بہ بیت یورو کپ ءِ تنی وھدی ٹاپ اسکورانی تہ ءَ رونالڈو اولی نمبر انت ءُ پاترک دومی، رومین سیمی، چارمی ایندرے، پنچمی کیئرو، ششمی مینوائل، ھپتمی رومیلو ءُ ھشتمی ڈینزِل انت –