نبشتانک: بلوچ ءُ بنگالی راجی آشوب ءِ میان ءَ دگری
نبشتہ کار: آئیشہ بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
پاکستان ءِ لوٹوک ناں سندھی ات اَنت، ناں پشتون اِت اَنت ءُ ناں کہ پنجابی راج بلکیں تھنا لھتیں لگوریں ھندوستانی مُھاجر ءُ بنگالی راج پاکستان ءِ مستریں لوٹوک اِت اَنت ما بلوچ راج وَ وت یک جُتائیں راجے اَت ایں مارا گوں ھندوستان ءِ بھر ءُ بانگ ءَ ھچ سْیادی یے نیست اَت۔ ما بلوچ یک جُتائیں زُبان، رواج، دود ءُ یک آزاتیں سرڈگارے ءِ واھُند ءَ ات ایں بلے مارا ھمے زورگریں راجانی مُلک پاکستان ءَ 27 مارچ 1948ءَ زورانسری زیردست کُت۔
بزاں ھرکس وَ سرپد اِنت کہ پاکستان ءِ لوٹوک بنگالی وت اِت اِنت۔ گِند ئے پہ انگریز ءِ کاسگ چٹّی ءَ تیوگیں بنگالیاں ھندوستان ءِ راجدوستیں سیاسی گل آل انڈیا کانگریس ءِ ھلاپ ءَ 30 دسمبر 1906 ءَ ڈھاکہ ءِ دمگ ءَ پہ یک جُتائین ءُ وتگڑیں اسلامی مُلک بزاں پہ کوڑائیں پاکستان ءَ آل انڈیا مسلم لیگ ءِ پاٹی اڈ کُت۔
اگاں ما بنگالی سیاستدان شیک مُجیب الرھمان ءِ بابت ءَ ھورت بِہ وان ایں گُڑا ما سرپد بَہ ایں کہ مُجیب لرھمان وت انگریز ءُ پد ءَ پاکستان سرکار ءِ مزنیں کاسگ چٹّے اَت۔ شیک مُجیب الرھمان ءَ 1940 ءَ نیکراھی گل آل انڈیا مسلم لیگ ءِ نودربری گل آل انڈیا مسلم اسٹوڈنٹس پیڈریشن ءَ باسکی زُرت ءُ پد ءَ 1943ءَ انگریز ءِ دلار ھسن سھروردی ءَ ھوار بیتگ ءُ پہ پاکستان ءِ اڈ کنگ ءَ ھر وڑیں زھرشانی ئیں روانک ئِے ھم کَشائینت انت۔ ھمے شیک مُجیب الرھمان وت مھمد اَلی جِناہ ءُ آئی ءِ گْوھار پاتما جِناہ ءِ ھاسیں دپچٹے اَت۔ 1965 ءِ گچینکاری ءَ جنرل ایوب ءِ ھلاپ ءَ شیک مجیب الرھمان ءَ پاتما جناہ ءِ کُمک کُتگ اَت بلے گِند ئے ھمے پاتما جناہ ءُ آئی ءِ بْرات مھمد الی جناہ ءَ بنگالی راجی زُبان ءِ جُنز(بھاشا آندولن 1948-1952) ءِ ھلاسی ءَ 21 پروری 1952 ءَ بنگالی زُبان دوست ءُ راجدوستیں نودربر، استاد ءُ شائِرانی کُشت ءُ کوش ھوار ات اَنت۔ وھدے کہ آیانی بُنکی لوٹ ھمیش اَِت پاکستان ءِ سرکاری زُبان بنگالی بہ بیت، پاکستان ءِ مستریں راج ما بنگالی ایں ءُ دومی مستریں راج پنجابی ءُ سَیمی سندھی اَنت، چارمی پشتو ءُ پنچُمی بلوچ اَنت گُڑا ھندی(اردو) چتور ءُ کُجام ھساب ءَ پاکستان ءِ سرکاری زُبان بیت؟
بزاں یک نیمگے ءَ بنگالی زُبان دوست، شائِر، نودربر، استاد ءُ لس راجدوستیں مھلوک پہ وتی راجی زُبان ءِ پھازگ ءَ زگریں ھوناں ریچگ ءَ ات انت گُڑا دومی نیمگ ءَ آوامی لیگ ءِ ھسن سھروردی، کواجہ نزام الُدین، مھمد الی بوگرہ ءُ شیک مُجیب رھمان ءِ وڑیں کاسگ چٹّ گُنک ءُ کَر پاکستانی پرستی ءَ اوشتاتگ اَت۔ ھمے بھاشا آندولن ءُ بنگالی زُبان دوست ءُ راجدوستانی کُشت ءُ کوش ءَ پد بنگالی لس راج ءِ تہ ءَ راجدوستی ءِ آشوبے ودی بوتگ گُڑا پہ ھمے زُبان دوستی راجدوستی ءِ دیمروئی بنگالی اُستاد، نودربر، راجی شائِر ءُ شھزانتاں سک باز جُھد کنان ءَ بنگالی راج آگاہ کُت کہ پاکستان بنگالی راج ءِ دوزواھے نہ بیت باید انت بنگالی راج وتی راجی آجوئی ءَ تیار بہ بیت بلے دومی نیمگ ءَ پاکستان ءَ نیکراہ (اسلام) ءُ جمائت اسلامی ءِ سیاسی گل ءَ ھوار دِگہ دمگی سروک ءُ سیاسی رھشون بنگالی راجدوستی ءِ ھلاپ ءَ تیار ءُ کارمرز کُتگ اَنت۔
وھدے کہ1956-57 ءَ کاسگ چٹّ ھسن سرواردی پاکستان ءِ سر وزیر اَت گُڑا ھمے بے گیرتیں بنگالی ءَ وتی اردو زُبان ءِ گُشتانکانی دیگ یک انچیں دابے ءَ جُھد کُت کہ بنگالی گالوار ءِ تام زاھر مہ بیت، بزاں کس ءَ ما لگ ایت کہ من بنگالی یے آں بلکیں من پاکستانی یے آں! متلب کہ کاسگ چٹّی ءِ گُڈی سیمسر چو کہ راجدْروہ سرپراز بُگٹی ءِ وڑ ءَ آئی ءَ ھم وتی جِند ءِ ماتی زُبان ءَ زھر ءُ نپرت اَت۔ وھدیکہ 1970 گچینکاری ءَ مجیب الرھمان ءَ باج بُرتگ اَت گُڑا سندھی کاسگ چٹّ بھٹو ءَ گوں جنرل یایا ءَ ھوار مُجیب الرھمان ءَ سرکار اڈ کنگ ءَ نیلگ ءَ اِت انت۔ گُڑا بنگالی راج ءِ زُبان دوست، نودربر، اُستاد، شائِر ءُ راجدوستیں لس مھلوکاں اے موہ ءِ پائدگ زُرت ءُ وتی بزگیں راج پہ راجی آجوئی ءَ یکجاہ ءُ یکمُشت کُت۔ گُڑا پاکستانی پوج شپ داں روچ ھمے آزاتی لوٹوکیں جُھدکاراں یکشل ءَ کُشگ ءَ اَت۔ بلے دومی نیمگ ءَ آوامی لیگ ءِ کاسگ چٹّاں مُدام ھمے لوٹ کنگ ءَ اَت کہ ما گچینکاری ءَ باج بُرتگ پمیشکا اے مئے ھَک انت کہ مارا پاکستان ءَ وتی سرکار اڈ کنگ ءِ موکل بہ رس ایت۔ کاسگ چٹّیں مجیب الرھمان ءَ مُدام ماں زھرشانیاں وتی گُشتانکاں ھمے گْوشتگ کہ مارا بِل اِت کہ ما وتی سرکار ءَ جوڑ بہ کن ایں۔ بزاں مجیب ءَ وتی گُشتانکاں پاکستان ءِ ھلاپ ءَ ھچ گپ نہ کُرتگ کہ ما بنگلہ دیش ءِ آجوئی لوٹ ایں پمیشکا داں روچ مرچیگ پاکستانی سیاستدان گْوش اَنت کہ 1971 ءَ پاکستان ءِ پْروش ءِ زمہ وار بھٹو، یایا ءُ پاکستان ءِ پوج انت نَیکہ آوامی لیگ دگہ رھشُون ءُ شیک مجیب الرھمان اَت۔
دومی نیمگ ءَ 1971 ءَ نمیرانیں ایم۔ اے۔ اُسمانی، واجہ اے۔ ایم۔ راب، واجہ روہ الامین، واجہ جھانگیر، واجہ مُستپا کمال، واجہ ھمید الرھمان، مُنشی ابدُر راؤپ ءُ واجہ نور مھمد شیک ءِ وڑیں راجدوستیں اُستاد، نودربر ءُ لس بنگالی راجدوستاں پہ وتی راجی آجوئی ءَ سِلاھبندیں گل مُکتی بانی اڈ کُتگ کہ آیاں گچینکاری ءَ پیسر مُدام آوامی لیگ ءُ آئی رھشُوناں کاسگ چٹّ ءُ راجدْروہ گْوشتگ اَت۔ بزاں کَے گْوش ایت کہ مجیب الرھمان ءُ دگہ آوامی لیگ ءِ بنگالی سیاستدان بنگلہ دیش ءِ آجوئی لوٹوک ات اَنت؟
بنگالی راجی سِلاھبندیں گل مُکتی بانی گوں پاکستان ءِ لشکر ءَ دیم پہ دیمی جنگ ءَ اَت بلے دومی نیمگ ءَ شیک مجیب الرھمان تاں مارچ 1971 ءَ پاکستان ءِ رکینگ ءِ ھاتر ءَ گپ کنگ ءَ اَت۔ وھدیکہ 26 مارچ 1971 ءَ پاکستانی پوج ءَ مُجیب لرھمان دزگیر کُت گُڑا لھتیں آوامی لیگ ءِ رھشُوناں وت ءَ چیر کنان ءَ چہ جُھد ءَ دیر داشت ءُ لھتیں مُکتی بانی ءَ ھوار بیتگ اَنت۔ پاکستانی پوج ءَ راجی آزاتی لوٹوکیں مُکتی بانی ءِ سِلاھبندیں گل ءِ ھلاپ ءَ جمائت اسلامی ءِ بنگالی کاسگ چٹّ کارمرز کُتگ اَنت۔ بوچ ءِ جنرالاں چہ جمائت اسلامی ءَ الشمش، البدر ءُ رزکار ءِ وڑیں سِلاھبندیں راجدْروھیں گل تیار کُت اَنت کہ راجدوستیں بنگالی مھلوک ءِ گِساں ماندار اِت، جھدکارانی لوگ ءِ مردم ءُ سْیاداں بہ کُش اِت ءُ آیانی چیزاں دُزّ ءُ بہ ڈُنگ اِت۔
ایشی ءَ ابید 25 مارچ 1971 ءَ یونیورسٹی، کالج ءُ دگہ سرکاری کارجاھاں پاکستانی پوج ءَ بنگالی اُستاد، نودربر، شائِر، شاھزانت، پوریاگِر ءُ دگہ راجدوستانی ھلاپ ءَ بدنامیں جنگی اُرش “آپریشن سرچ لائیٹ” بُنگیج کُت ھر جاھے ءَ بنگالی راج ءِ کُشت ءُ کوش ءَ ھوار زالبولانی زِنا ءُ بے شرپ کنگ البار اَت۔ ھمے زوراکی ءُ زُلم ءَ بنگالی راج ءِ تہ ءَ پاکستان ءِ ھلاپ ءَ نپرت ودی کنان ءَ بنگالی راجی آشوب گیشتر مُھکم کُت۔ بنگالی راج ءِ وتی جِند ءِ راجدْروہ ءُ پنجابی پوج ءِ زُلم ءُ زوراکیانی ھلاپ ءَ جُھد کنان ءَ دسمبر 1971 ءَ بنگلہ دیش چہ پاکستان ءِ زیردستی ءَ آجو بیتگ گُڑا آجوئی ءِ اولی ساھت ءَ لس بنگالی راجدوستاں مُچی ءُ ٹولیانی دْروشم ءَ وتی راجدْروھانی سر ءَ اُرش کُت ءُ آیانی بازیں کچے ءَ گِس ماندارینت ءُ بازیں راجدْروھے وت کُشتگ اَنت۔ پد ءَ بنگلہ دیش ءِ سرکار ءَ یک یکی ءَ جمائت اسلامی ءِ راجدْروھیں سر کماش ءُ کارندھاں پاھو ءِ سزا داتگ انت انچوشکہ یک نوک آجو بیتگیں راجے ءَ را وتی راجدْروھاں لازم سزا دیگی انت کہ راج مُھکم بہ بیت ءُ راجدوستی ءَ ھاٹیگ بہ رس ایت۔
اگاں گِند ئے بلوچ راج ءُ بنگالی راجی جُھد ءَ ھاسیں دگری وَ نیست انت۔ چو بنگالی راج ءِ ھلاپ ءَ دُژمن بلوچ راجی آجوئی ءِ جُنز ءِ ھلاپ ءَ ھم شپیک مینگل ءُ مُلا ایجاز ءِ رنگ ءَ اسلام نیکراہ ءَ ھوار زبیدہ جلال، ؐمینا بلوچ، کدوس بزنجو، جام کمال، سادک سنجرانی، یار مھمد رِند، ابدلرھمان کھتران، زُلپکار مگسی، سرپراز بُگٹی، جمالی، لیگاری، مزاری، کھوسہ، بزدار، جھکرانی، لھڑی، ڈومکی، رئیسانی، شھوانی، زھری، لانگو ءُ بازیں بلوچ راجانی ٹکری سروکاں بلوچ راجی آجوئی ءِ ھلاپ ءَ کارمرز کنگ ءَ انت۔ چوناھا بلوچ راج ءِ مستریں دُژمن ھمے پنجابی پرست دمگی سردار، میر ءُ نواب اَنت کہ آیاں وتی ٹکر ءِ بلوچ گُلام داشتگ اَنت ءُ ھر کس وتی دمگ ءَ سرمچارانی ھلاپ ءَ سِلاھبند اِنت۔ ھر دمگی کوڑائیں میر ءُ سرداراں وتی دمگ ءِ لس بلوچاں بیھار داتگ کہ ھرکسے بلوچ راجی آجوئی سِلاھبندیں گل ءَ ھوار بوتگ گُڑا آئی ءِ گس ماندارگ ءُ آئی ءِ کھول لڈّینگ بیت۔ گِند ئے ھمے دمگی راجدْروھیں سرداراں راج بھر ءُ بانگ داشتگ۔ دومی پاکستان ھم نہ لوٹ ایت کہ من سِلکاریں (سرپٹیں) بلوچ سرداراں زھر بہ دے آں چے ءَ کہ چہ سردار ءِ زھر گِرگ ءَ گُلامیں لس بلوچ پاکستان ءِ ھلاپ ءَ نپرت ءُ سِلاہ جست کنت ءُ ھمے دُژمن ءِ نپرت راجاں راجدوست ءُ دیم آجوئی ءِ نیمگ ءَ بارت۔
بلوچ راجی آجوئی ءِ جُنز ءَ ھم چو بنگالی راج ءِ وڑ ءَ لس بلوچ راجدوست دیم ءَ برگ ءَ اَنت۔ اگاں بنگالی راجی آجوئی ءَ مُکتی بانی اَت گُڑا اد ءَ بلوچستان ءِ راجی آجوئی ءَ ھم بلوچ سرمچار دیم ءَ بران اَنت۔ دگری تھنا ھمیش انت کہ بنگالی راج ءِ آجوئی ءَ ھمساھِگ ھندوستان دیم ءَ آتکگ اَت بلے پہ بلوچ راجی آجوئی ءَ ھچ مُلک ھمے داب ءَ تیار نہ انت۔
البت پاکستان ھم ھما 1970 ءِ وڑ ءَ امیریں پاکستان نہ انت، پوج ءُ سیاستدانانی کرپشن، وت ماں وتی سیاسی جیڑہ، ٹی ٹی پی ءُ بلوچ راجی چیرجنگ ءَ پاکستان سک بزگ کُتگ۔ مرچاں پاکستان 127 بلین ڈالر ءِ وامدار اِنت ءُ پاکستان ءِ ایکونومی ھر روچ کپان اِنت، پاکستان ءِ لس مھلوک گُژن ءُ آماچ انت، دُنیا ءِ تہ ءَ پاکستان اولی مُلک انت کہ فوڈ انفلیشن ءِ آماچ انت ۔ ایران ءُ اسرائیل جنگ ءِ گُمان، اوگانستان ءِ جاور باریں پاکستان ءَ کُجام نیمگ ءَ بر اَنت ھچ گْوشگ نہ بیت۔
شھزادگ ابدلکریم ءِ بِگر داں بابو نوروز ھان، ھیر بکش مری ءُ داں مرچیگیں جُھد ءَ بلوچ یکشل ءَ پہ وتی راجی آجوئی ءِ جُھد ءَ اِنت۔ پاکستان ءِ یکشلیں زُلم ءُ زوراکیاں وت بلوچ رج ءِ تہ ءَ دُژمن ءِ ھلاپ زھر ءُ نپرت ودی کُتگ چو کہ راجی آجوئی جھد ءِ بُنکی لوٹ دُژمن ءِ ھلاپ ءَ نپرت انت۔ ایشی ءِ مستریں نشانی گْوادر شھر ءَ جمائت اسلامی مُلا ھدیت الرھمان ءِ پاگواجھی ءَ نِندانک ءَ “مرگ بات پاکستان” ءِ اوگام اَنت۔ بلکیں اے گپ ءَ پنجابی زانتکار ھم منّ اَنت کہ بلوچستان ءَ پاکستان ءِ دست ءَ شُت۔ واجہ الی اھمد کُرد لاھور ءَ ماں یک دیوانے ءَ گُشتانک دیان ءَ پنجابیاں تچک گْوش ایت ” ھاک مُشت ءِ تہ ءَ دارگ نہ بنت ھر ھاکے چہ لنککاں درکپان بیت، پنجابی ءِ زُلم ءُ زورانسری ءَ بلوچ ءُ بلوچستان چہ پاکستان آجو کتگ” باید انت بلوچ راج ءِ دمگی سروک پہ راجی پائدگ ءَ راجدْروھی ءَ یل بہ دے اَنت، پہ بلوچستان ءِ آجوئی ءَ راج ءَ یکمُشت بہ کن اَنت۔ بلوچ زِندگ بات ءُ بلوچستان آجو بات۔ شالا انچوش بات۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔
