نبشتانک: بلوچ گھگیری ءِ نوکتریں دروشم
نبشتہ کار: حکیم واڈیلہ
اولی بھر
دی بلوچستان پوسٹ
بلوچستان ءَ جُنزوکیں گھگیری اگاں راجدپتری رد ءَ چارگ بہ بیت گُڑا اَے گھگیری نوزدمی کرن ءَ بندات بیتگیں خان مھراب خان ءِ گھگیری ءِ یکشلی اِنت۔ راجدپتر زانت گُش انت خان مھراب خان ءَ 1839 ءَ انگریزانی گلامی ءِ منگ ءِ جاہ پہ وتی سرڈگار ءِ آجوئی ءُ رکگ ءِ ھاتر ءَ گوں چہ وت ءَ سد در سد مستریں ءُ تاکتوریں لشکر، چہ وتی لشکر ءَ گھتریں جنگی آسریاتی ءَ چکاریں لشکر ءُ ڈیھہ ءِ دیم ءَ اوشتاتگ ءُ دانکہ ھما دمان ءَ جنگ دیان بیتگ کہ آ جنگ ءِ پِڑ ءَ نمیران بیتگ۔
خان مھراب خان ءِ نزیکیں مردماں چہ یکے آخوند محمد صدیق ءِ رد ءَ آئی ءَ خان سوج داتگ کہ انگریزانی لشکر ءُ تاکت ءِ دیمپانی ءَ ما کُت نہ کنیں پمیشکا شرتر ھمیش بیت کہ اے وھد ءَ ما وتی پروش ءَ بہ منیں، اِشی ءِ سر ءَ خان مھراب ءَ گُشتگ کہ:
“زاناں کہ انگریز لندن ءُ سرجمیں ھندوستان ءِ بادشاہ اَنت نوں آھاں کابل ءُ قندھار ھم گپتگ اَنت۔ آیاں کہ ھما زوراکی ءُ تاکت گون اَنت چہ آیاں من آشنا اَنت ءُ آیانی دیمپانی کنگ سک گران اِنت بلے من اے سرڈگار ءَ یل بہ کناں کُج ءَ برواں۔ منی پِت پیروکاں اے سرڈگار ءِ ھاتر ءَ وتی ھون ریتکگ ءُ گپتگ۔ ھُدا زانت کہ من تھنا پہ ھدایا ءِ وتی سر ءِ دیمھونی ءَ دیگ ءَ اَنت۔ دیمتر ءَ ھرچی بیت وَ بیت ھدا ءِ شگر اِنت کہ وتی سرجمیں زند ءَ کجام ھم دری مردمے گور ءَ وتی سر جھل نہ کُتگ وتی تاکت ءِ سر ءَ ھاکم بیتگ اَنت۔ کسی گپانی سر ءَ نہ بیتگ اَنت۔ مرچی پرچہ وتی سر ءِ دیمھونی مہ دیاں، چہ ھدا ءَ اوست اِنت کہ آ الم اے گناھگار ءَ نمیرانیں بھت ءَ دنت”۔
یک نیمگے خان مھراب خان گوں وتی دلیریں ءُ سرمچنڈیں سرمچاراں میری ءِ پھازگ ءُ دژمن ءِ دیم ءِ دارگ ءِ ھاتر ءَ ساڑی بیت دومی نیمگ ءِ لھتے چم جھل ءُ بدواھگیں بلوچیں سردار، میر، معتبر ءُ وتی بلوچانی دردوار گشوگیں سر انگریزانی دیم ءَ وتی سر ءَ جھل کن اَنت ءُ بلوچی ننگ ءُ ناموس ءُ سرڈگار ءَ گوں گداری کن اَنت۔ ھمے گداری کنوکیں مردم نہ تھنا خان ءِ اے جنگ ءِ تہ ءَ کمک ءَ گون نہ بنت بلکیں انگریزانی جنگی کماندار میجر ولشائر ءُ آئی ءِ مردمانی وش اتک ءَ ھم کن اَنت۔
گوں بلوچانی چم جھلیں سردارانی کمک ءُ ھمراھداری ءَ انگریزی لشکر 13 نومبر 1839 ءَ قلات ءِ نزیک ءَ سر بیت۔ اے وھد ءَ خان ءِ گور ءَ یک کسانیں لشکرے بیت، کہ آ انگریزی اُرش ءِ ھال ءِ گوش دارگ ءَ پد قلات ءُ آئی ءِ کش ءُ گوری دمگاں چہ وتی ڈیھہ ءِ چہ درملکی زوراکی ءَ رکینگ ءِ ھاتر ءَ قلات ءَ مُچ بیتگ اِت اَنت۔ زانتکارانی رد ءَ اے درستیں بلوچ جتاجتائیں ھند ءُ دمگاں نشتگیں چوٹ بروتیں لس بلوچ بیتگ اَنت کہ آ سرڈگار ءِ مھر ءَ جنگ ءِ پِڑ ءَ آورتگ اَنت دومی نیمگ ءَ ھما سردار کہ آیاں سرزمین ءِ رکینگ ءُ گوں خان ءَ ھوار اوشتگ ءِ سوگند وارتگ بیتگ آ وتی لوگانی تہ ءَ چیر بیتگ اَنت ءُ انگریزءِ داتگیں ونڈانی پد ءَ سرڈگار ءِ سود ءَ جتگ اِش۔
ھیر انگریز ءِ لشکر قلات ءِ سر ءَ اُرش کنت خان ءُ ھمراھیں دلیریں بلوچ پُسگ وتی تاکت ءُ وس ءَ گوں دلیری ءُ بھادری ءَ جنگ دیان بنت، ءُ سرڈگار ءِ واماں دیان ءَ نمیران بنت۔ خان مھراب خان ءُ آئی ءِ ھمرایانی نمیرانی پہ بلوچ ءِ گوستانگ ءَ یک نوکیں دپترے پچ کنت۔ آ دپتر دلیری، سرڈگاراں گوں مھر، پہ وتی اگبالاں اوشتگ، پہ وتی آجوئی ءَ نمیران بیگ ءِ جزبگ ءُ دیمھونی دیگ ءُ راستیں رھشونی یے کرد ءَ پیش دار ایت۔
خان مھراب خان ءُ آئی ءِ ھمراھانی نمیرانی ءَ پد وھدے قلات ءَ انگریز دزگیر کن اَنت گُڑ ءَ چہ اِشی ءَ پد آ گورنر جنرل ءَ یک ارزی رپورٹے نبشتہ کنت ءُ آئی ءِ تہ ءَ چُش گُشیت: “ڈژمن گام گام ءِ سر ءَ گوں بھادری، مھکمی ءُ جزبگ ءَ گوں جنگ دیان بیتگ۔ دژمن ءِ قلات ءِ تھی بھراں داں ھمے وڑ ءَ جنگ داشتگ بیتگ ءُ زمین یک یک انچے ءِ ھاتر ءَ مِڑگ ءَ بیتگ”۔
خان مھراب خان ءِ دیمھونی آئی ءِ نمیرانی آئی ءَ پہ سرڈگار ءَ گھگیری ءُ چہ وت ءَ مستریں، تاکتوریں، سلاہ ءُ جنگی آسریاتیاں چہ چکاریں ءُ ھندی سردار ءُ میر ءُ معتبرانی کمک ءَ گوں اُرش کنوکیں دژمن ءِ دیم ءَ سر ءِ جھل نہ کنگ ءُ چمداری ءِ زند گوازینگ ءِ سر ءَ یک دلیریں مرگ ءِ گچین کنگ مروچیگیں جھد ءِ زندگ دارگ آئی ءِ دیم ءَ برگ ورنایاں سکین اِنت ءُ ھما جھد ءِ یکشلی اِنت کہ مروچی بلوچ ورناہ گُڈی تیر ءِ فلسفہ ءُ پہ سرڈگار ءَ پدائین کنگ ءِ فلسفہ ءَ کاربند کنگ ءَ اَنت۔
روان اِنت—
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔
