TBP Balochi

گوستگیں روچ ءَ کسان سالی ئیں کریم بخش ء منظور ءِ میت ءِ ھمراھی ءَ شھید فدا چوک ءَ نندانک برجاہ ءَ اِنت-

نندانک ءَ زالبول، چُک ءُ مردین ھوار اَنت وھدے کہ بلوچ یکجھتی کمیٹی ءَ اَبید دگہ سیاسی ءُ چاگردی باسک ھم ھوار اَنت-

زانگ بہ بیت کہ کریم بخش منظور پشمبے ءِ بیگاہ ءَ تمپ، کوھاڈ ءَ سلاہ بندیں مردماں تیرگواری کتگ ءُ کُشتگ اَت چریشی ءِ پُشدر ءَ کھول ءَ میت ءِ کل ءُ کسارت کنگ ءِ نندانک بندات ءَ جدگال ڈن ( ڈی بلوچ پوائنٹ ) ءَ برتگ ایم ایٹ شھدگ سر ءَ نندانک داتگ وھدے کہ شپ ءِ سے ءِ نزیک ءَ آ شھید فدا چوک ءَ اتکگ ءُ اد ءَ نندانک دیگ ءَ اَنت-

راجی پارٹیانی گوشگ اِنت کہ ورنا پاکستانی پوج ءِ پلامرزی ٹولی سلاہ بند ڈیتھ اسکواڈ ءِ کارمنداں تیرگواری کتگ ءُ کُشتگ چریشی ءِ ھلاپ ءَ کھول ءَ نندانک داتگ-

پہ بلوچ ءَ21 پروری ءِ کلوہ

نبشتہ کار: ماھروچ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

منی گُلامیں راج ءِ اُمیت ءُ منی زیردستیں راج ءِ رُژنائیں باندات دْروت ءُ دْراہ بات ات۔ منی راج ءِ نودربراں من اُمیت کن آں کہ شُما دْراہ ءُ وش ءُ سلامت اِت۔ چوش کہ اے چیز ءَ ما دْراہ سرپد ایں کہ راجانی دیمروی گوں وانگ ءُ زانگ ءَ بندوک انت ءُ دُنیا ءِ تہ ءَ تھنا ھما راج دیمروی کن اَنت وھدے کہ آ راج آزات ءُ وتی سرڈگار ءِ وتواجہ بہ بنت۔ آیانی آزات ھیال ءُ راجمستری ئیں سرکار پہ وتی راج ءِ نودربراں ھر وڑیں آسراتی بہ دے اَنت۔ گِند ئے گُلامیں راج ءِ نودربراں ناں آیانی جِند ءِ راجی زُبان ماں وانگجاھاں وانینگ بیت ءُ ناں کہ آیاں پہ وانگ ءَ موہ رس ایت ءُ ناں کہ گُلامیں راج ءِ نودربراں وانگ ءُ زانگ ءِ بُنکی آسراتی دیگ بنت۔ البت زورگِریں دُژمن زیردستیں راج ءِ رَد دیگ ءِ ھاتر ءَ ھر دمگ ءُ شھراں لھتیں بے آسراتی ئیں وانگجاھاں اَلم تیار کنت کہ اود ءَ زیردستیں راج ءِ نودربراں دُژمن ءِ زورگِریں زُبان ءُ آئی ءِ دْروگیں راجدپتر وانگ بہ بیت چریشی ءَ زیردستیں راج ءِ نودربر چہ وتی جِند ءِ راجی زُبان، راجدپتر ءُ راجی بامردانی گْوست ءَ بے سما ءُ زبھر بنت۔ پد ءَ کم کم ءَ سرجمیں راج مجگی گُلامے جوڑ بیت۔ ھمے راج ءِ راجی زُبان، رواج ءُ دود ھم لگتمالی ءِ آماچ بنت چو کہ دُژمن ءِ مرچی مئے بلوچ راج ءِ راجی زُبان، دود ءُ ربیدگ لگتمالی ءِ آماچ اَنت۔ اگاں لھتیں نودربراں کالج ءُ یونیورسٹیاں وانگ ءِ موھے ھم بہ رس ایت گُڑا اود ءَ ھم یکشل ءَ اڑ ءُ جنجالانی دیمپان کنگ بنت۔ زُورگِر یکشل ءَ بدیں پندلاں ساز ایت کہ زیردستیں راج ءِ نودربر چہ وانگ ءُ زانگ ءَ دلپْروش ءُ زبھر بہ بنت گُڑا دوارگِس، ورگجاہ ءُ ٹپاس(ریسرچ) ءِ وڑیں بُنکی آسراتی اش مہ رس اَنت۔ راج ءِ نودربر زورگِر ءِ اے دْراھیں زُلم ءُ زوراکیاں چہ وتی چمّاں وت گِندان ءَ راج ءِ زیردستی ءَ مار اَنت۔ پد ءَ راج ءِ نودربر یکجاہ بنت، راج ءِ تہ ءَ راجی دوستی ءِ آشوبے ودی کن اَنت۔

اگاں ما دُنیا ءِ ھر وڑیں راجی آشوباں وان ایں گُڑا ما سرپد بَہ ایں کہ زورگِرانی ھلاپ ءَ مُدام نودربراں گُلامیں راج ءِ پوریاگِر، ھِکان ءُ لس راج یکجاہ ءُ یکمُشت کُتگ اَنت۔ توری شُما ایراک، شام ءُ ترکی ءِ ھلاپ ءَ کُرد راجی جُنز ءَ بِہ وان اِت، توری ھندوستان ءِ آجوئی جُنزاں شُما بِہ وان اِت یا شُما پاکستان ءِ ھلاپ ءَ بنگالی راج ءِ آجوئی ءِ آشوب ءَ چمشانکے بہ دے اِت گُڑا شُما سرپد بَہ اِت کہ راجی آجوئی ءِ جُنز ھر وھدے ءَ نودربراں بُنگیج کُتگ اَنت ءُ ایشی ءِ مستریں درور مارا بنگلہ دیش ءِ راجی آجوئی ءِ آشوب وانگ لوٹ ایت کہ 1952 ءَ ھمے بنگلہ دیش ءِ کالج ءُ یونیورسٹیانی زُبان دوستیں نودربراں پہ وتی راجی زُبان ءِ پھزگ ءَ بنگالی اُستاد، کواس، شائِر ءُ شھزانت یکجاہ کُت ءُ شیتانیں مھمد اَلی جِنّاہ ءُ آئی ءِ گْوھار پاتما جِنّاہ ءِ سوڑگ ءِ ھلاپ ءَ زُبان ءِ جُنز (بھشا آندولن) بُنگیج کُت کہ بنگالی زُبان ءَ سرکاری درجگ دیگ بہ بیت۔ ھمے زُبان دوستیں نودربراں بنگالی راج ءِ لس مھلوک ڈھاکہ، کُھلنا، چِٹاگانگ ءُ دگہ بازیں کسان ءُ مزانیں شھر ءُ دمگاں تْرُندیں زھرشانی ءُ روانک کشارینتگ اَنت کہ ھِندی (اردو) نّا بلکیں بنگالی زُبان ءَ سرکاری اول درجگ دیگ بہ بیت۔ پاکستان ءَ گیشتر وَ بنگالی گپ کنوک اَنت ناں کہ ھندی ءِ راجے پاکستان پیڈریشن ءَ ھست-

گُڑا 21 پروری 1952 ءَ پاکستانی سرکار ءَ ھمے راجدوستیں نودربر، شائِر، کواس، اُستاد ءُ زُبان دوستیں مھلوک ءِ سر ءَ جنگی اُرش کت ءُ سدانی کچّ ءَ بزگی بنگالی نودربر ءُ اُستاد کُشتگ اَنت کہ آیانی بُندری لوٹ بس ھمیش اَت کہ مارا مئے جِند ءِ زُبان وانینگ بہ بیت، سرکاری کارجاہ ءُ کارگِساں بنگالی زُبان ءَ سرکاری درجگ دیگ بہ بیت۔ ما بے ھال مہ بَہ ایں کہ اے ھما وھد اَت کہ پاکستان نوکی ءَ بنگالیاں وت اڈ کُتگ اَت، ھوامی لیگ ءُ نیکراھی سیاسی گل جمائت اسلامی دْراہ پاکستان ءِ کاسگ چٹّ اِت اَنت گُڑا زاناں کَے گْوش ایت بنگلہ دیش ءِ راجی آجوئی ءِ رھشُون ھوامی لیگ ءِ شیک مُجیب الرھمان اَت؟ یا بنگلہ دیش ءِ راجی آجوئی جُنز شیک مُجیب ءَ بُنگیج کُت؟ اگاں ما شیک مُجیب الرھمان ءِ زِند ءُ آئی ءِ گْوست ءَ ھُورت وان ایں گُڑا ما سرپد بَہ ایں شیک مُجیب الرھمان وت پاکستان ءِ بلاھیں کاسگ چٹّ ءُ بنگالی راج ءِ راجدْروھے اَت۔ بنگلہ دیش ءِ راجی آجوئی جُنز ءِ بُنگیج چہ 1970 ءِ گچینکاری ءَ رَند ءَ وَ نہ بوتگ اَت بلکیں بنگالی راج ءِ تہ ءَ زُبان دوستی ءُ راجدوستی ءِ آشوب 1952 ءِ زھرشانی ءُ بنگالی نودربرانی ناھودگیں ھون ریچی ءَ پد بُنگیج بوتگ اَت۔ پاکستانی سرکار ءِ دست ءَ بنگالی نودربرانی ناھودگیں کُشت ءُ کوش ءَ پد بنگالی راج ءِ تہ ءَ پاکستان ءِ ھلاپ ءَ کینگ ءُ نپرت ودی بوت ءُ ھمے نپرت ءِ آسر ءَ بنگالی راج ءَ مار ات کہ ما پاکستان ءِ گُلام بیتگ ایں۔

اگاں ما نزیک ءَ بہ چار این ءُ گِند ایں گُڑا ما سرپد بَہ ایں کہ بلوچ راجی آجوئی ءِ جُنز ءِ رھشُون ھم ماسکو یونیورسٹی نودربر شھید بالاچ مری، شھید کمبر چاکر، شھید بانُک کریمہ بلوچ بشیر زیب ءُ ڈاکٹر الہ نزر ءِ وڑیں نودربر اَنت ناں کہ یار مھمد رِند، سادک سنجرانی، جام کمال، زُلپکار مگسی ءُ دِگہ دمگی کوڑائیں میر ءُ نواب اَنت۔

اگاں ما دُنیا ءِ سوبمندیں راجانی راجی جُنزاں وان ایں گُڑا ما سرپد بہ ایں کہ راجی آجوئی ءِ آشوب ءُ جُنزانی بُندری لوٹ زّبان دوستی ءُ دُژمن ءِ ھلاپ ءَ نپرت اَنت۔ داں وھدے کہ یک گُلامیں راجے وتی دُژمن ءِ سر ءَ نپرت نہ کنت آ کدی وتی گُلامی ءَ نہ مار ایت، آ ناں کہ پہ وتی راجی آجوئی ءَ پاد کیت ءُ نَیکہ آجو بیت پمیشکا پہ یک سوبمندیں راجی آجوئی ءِ جُنزے ءَ راج ءَ وت پیسر زُبان دوست ءُ پد ءَ زورگریں دُژمن ءِ ھلاپ ءَ کینگ ءُ نپرت ودی کنگی انت۔ مارا تچک بوگ لوٹ ایت کہ زّبان وَ راجدوستی ءِ بُنھِشت اِنت انچوشکہ واجہ ناگُمان بلوچ گْوشت “داں کہ کسے زُبان دوست مہ بیت آ راجدوست بیت نہ کنت” بزاں زُبان دوستی بنی آدم ءَ راجدوست کنت ءُ راجدوست وَ ڈیھ دوست بنت گُڑا ڈیھ دوستتیں راج وتی ڈیھ ءِ گُلامی ءَ ھچبر کبُول نہ کن اَنت۔ گِند ئے زُبان بھر ءُ بانگیں راجاں یکجاہ ءُ یکمُشت کنائین ایت پمیشکا گْوش اَنت کہ زُبان راجی آشوب ءِ بُنگیج اِنت ءُ بے زُبان دوستی ءَ ھچ گُلامیں راج ءِ راجی آجوئی ءِ جُنز سوبین نہ بیت۔ گُڑا مارا کمیں دمانے ءَ جیڑگ لوٹ ایت کہ زاناں مئے راجی زُبان چے ءَ پُشت کپان اَنت، راج ءَ زاناں چے ءَ وتی راجی زُبان ڈالچار کُتگ۔ زاناں ما بلوچ نودربراں پہ راجی زُبان ءَ چہ کُتگ ءُ چد ءُ پد مارا چے کنگ لوٹ ایت کہ راج ءِ تہ ءَ مئے بلوچ راجی زُبان براھوئی ءُ بلوچ وانگ ءُ نبیسّگ البار بہ بنت۔ اے گپ مارا تچک ءَ منّگ لوٹ ایت کہ ما بلوچ راج یک زیردستیں راج ایں پمیشکا مئے راجی زُبان مئے زھگاں ماں وانگجاھاں وانینگ نہ بنت گُڑا ما مرچیگیں دامگی(انٹرنٹ) زمانگ ءَ پہ راجی زُباناں چے کُت کن ایں؟ باید اِنت ما ھمے بہ جیڑ ایں کہ اگاں زوراکیں دُژمن مارا وتی راجی زُباناں ماں وانگجاھاں وانینگ ءَ نئیل ایت گُڑا ایشی ءِ متلب اِے وَ نہ انت کہ ما بلوچ راج وتی راجی زُباناں بے ھال ءُ ڈالچار بہ کن ایں۔

اگاں ما وت ءَ راجدوستیں لیکھ ایں گُڑا باید انت ما پیسر پہ وتی راجی زُبان ءَ چیزے بہ کن ایں۔ پہ راجی زُبان ءِ ھزمت ءَ مارا باز جُھد کنگ وَ نہ لوٹ ایت بلکیں یک کسانیں آدتے ھیل کنگ لوٹ ایت۔ باید انت ما یوٹوب، ٹیلی گرام، پیسبُک ءِ وڑیں چاگِردی رسانکدر ءُ وٹس ایپ ءِ آسراتیاں پہ وتی راجی زُبانانی دیمروی ءَ کارمرز بہ کن ایں۔ شُما کالج ءُ یونیورسٹیانی بانُک ءُ واجھیں نودربر بلوچی وٹس ایپی وانگجاھاں اڈ کنان ءَ راج ءَ پہ راجی زُبان ءِ وانگ ءُ نبیسّگ ءَ سکین بہ دے اِت۔ چوناھا شُما دْراہ وت بلوچ اِت پمیشکا ھر کس وتی راجی زُبان ءَ ونت کنت بس شُمارا ھمے ایمان برجاہ دارگی انت کہ شُمارا تھنا وت بلوچی دربرگی نہ انت بلکیں دیم ءَ راج ءَ ھم وانینگی اِنت ءُ راجی زُبان چہ شُما تھنا مھر لوٹ ایت۔

باید انت ھر کالج ءُ یونیورسٹیانی نودربر وت ءَ یک وٹس ایپی گلے ءَ ھوار بہ کن اَنت ءُ اود ءَ بلوچی درونتان وانان ءَ راجی زُبان ءِ نبشتہ دربر اَنت۔ ھمے داب ءَ ھر بلوچ نودربر ءِ زمہ واری اِنت کہ وت ءَ بلوچی وٹس ایپی وانگجاھاں ساڑی بہ کن اَنت، درونتاں واناں بلوچی ءَ دربر اَنت ءُ پد ءَ وٹس ایپی وانگجاھاں اڈکنان ءَ وتی گِس ءِ مردماں ھم بلوچی بہ وانین اَنت۔ بزاں مئے راجی زُبان ھما وھد ءَ دیمروئی کنت وھدے کہ ما دْراہ راجی زُبان ءَ وانین ایں۔ باید اِنت ما وت ءَ نودربر کم ءُ راجی زُبان ءِ اُستاد گیشتر منّ ایں۔ مارا چاگِردی رسانکدر ءَ وتی زُبان کارمرز کنگی اَنت، مارا پیسر راجی زُبان ءِ ھزمتکار ءُ زُبان دوست بوگ لوٹ ایت۔ اگاں شُما ھر یکے بلوچی وانینگ ءِ جُھد ءَ بہ اِت گُڑا ھم ما شُمارا راجدوستیں سرمچار منّ ایں، چے ءَ کہ زُبان دوستی راجاں یکمُشت ءُ راجدوست جوڑ کنت۔ وھدے کہ یک گُلامیں راجے زُبان دوست بوتگ گُڑا آ راج ابرمی وتی گلامی ءُ زیردستی ءَ پھم ایت۔

بلوچ راج شالا زُبان دوست ءُ راجدوست بہ بات اَنت، راج شالا یکجاہ ءُ یکمُشت بہ بات، راجی زُبان ءُ بلوچی راجی آجوئی ءِ جُنز شالا دیمروئی بہ کنات۔ بلوچ ءُ بلوچستان شالا آجو بہ بات، بلوچ ءُ بلوچی مُدام ھست بہ بات اَنت۔

21 پروری ءِ روچ ءُ مئے راجی زبان

نبشتہ کار: ھانی بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

مروچی بیست ءُ یک پروری میان استمانی ماتی زبانانی روچ اِنت ءُ بلوچ راج ءَ زانگ لوٹ ایت کہ اِے روچ ءِ ارزشت چے اِنت؟ گِند ئے اِے روچ گوں یک راجے ءِ رِتکگیں ھوناں بندوک انت کہ ایشانی توک ءَ مزنیں کساسے ءَ نودربر ھم ھوار انت۔ اِے 1952 ءِ ھما روچ اِنت کہ یک راجے ءَ پہ وتی راجی زبان ءِ رکینگ ءَ وتی ساہ کُربان کُتگ اَنِت۔ اوّلی رند ءَ یک راجے ءَ وتی راجی زبان ءِ دیم ءَ آرگ ءُ منارینگ ءِ لوٹ ءَ کُت ءُ دنیا ءِ دومی راجاں ماتی زبان ءِ ارزشت ءِ سکین ءَ دات ءُ پہ دنیا ءِ دومی گلامیں راجانی درورے جوڑ بوت۔ اِے بنگالی نودربر اِت اَنت کہ وتی ماتی زبان ءِ ارزشت ءَ زان انت ءُ وتی جان ءَ ببا دے اَنت ءُ اے ھما کُربانیانی برورد انت کہ مروچی بنگالی راج ءَ ناں تھنا وتی پجار رکینتگ بلکیں دنیا ءَ وتی وتواجھیں استانے ءِ ھم وتواجہ اَنت۔

انی بلوچ راج ءِ نودربراں ھم کمیں جیڑگ لوٹ ایت کہ زاناں ما بلوچ راج ءِ نودربر پہ وتی راجی زبانانی واست ءَ چے کنگ ءَ ایں؟چوناھا گِند ئے￷ ما وت ءَ راجدوست ءُ زبان￴ دوست گْوش ایں، ھر روچ مئے ￷دپ ءَ ￴تھنا یکیں گپ اِنت “بلوچی مئے ￷وتی شھدیں زبان ءُ ￶راجی پجّار اِنت” بلے ما یک روچے ھم توکل نہ کُتگ کہ ما وتی راجی زبان ءِ ￵وانگ ءُ ￶دربرگ ءِ ￵جُھد بہ کن ایں کہ بلوچ راج ءِ تہ ءَ زُبان دوستی ءُ راجدوستی ودی بہ بیت۔ چہ ایشی ءَ ￴ابید ما تُرس ءُ ￶جنجالی ءِ ھم ￵آماچ ایں کہ بلوچی وانگ ءُ ￶نبیسگ گِران اِنت۔ سُھب ءَ ￴بہ گِر داں شپ ءِ ￵گڈی بیل ءَ ￴ما وتی موبائلاں بے سیتی ءَ کارمرز کنگ ءَ ￴ایں، بلوچی گپ ءُ ￶تْران ءِ ￵وھد ءَ بلوچی زبان ءِ زگریں گالاں ڈالچار کنان ءَ ￴دری زبان ءِ ￵گال کارمرز کنگ ءَ ایں کہ چہ ایشی ءَ مئے مرچیگیں پدریچ بیران بوگ ءَ اِنت۔ ما یکشل ءَ ￴دری زبانانی ￵نبشتھاں وان ایں ءُ دری زبان ءَ ￴پوسٹ کن ایں بلے ھچ سُد نیست کہ مارا وتی جِند ءَ ￴ھم زبانے ھست۔ ما نہ زان ایں کہ ایشی ءَ ما راج ءِ بےسمائی بہ گْوش ایں یا کہ بدبھتی؟

ما ھشت یا دہ سال پہ دری زبانانی وانگ ءُ ￶دربرگ ءَ ￴دے ایں بلے ما وتی جِند ءِ ￵زبان ءَ ￴یک ھپتگے نہ دے ایں۔ یک روچے ھم بلوچی دَرونتاں نہ وان ایں۔ مارا اِے سرپدی ھم نیست کہ وانگ، زانگ ءُ ￶نبشتہ چے ءَ ￴گْوش اَنت؟ پہ وانگ ءَ ￴چے لازُمی اِنت؟ نبشتہ ءِ ￵چنکس کاریچ اَنت؟ ءُ ￶ناں کہ اِے وڑیں چیزانی وانگ ءُ ￶زانگ ءِ ￵جُھد کن ایں۔ بلوچ راج ءِ یونیورسٹی ءُ ￶کالج ءِ ￵نودربراں بچار اِت کہ آیاں اِے سرپدی ھم نیست کہ نودربر ءِ ￵زمہ واری ءُ ￶آئی ءِ ￵ھک چے اَنت؟

گِند ئے ￷مئے ￷بلوچ راج ءِ ￵وانِندھاں اِے سرپدی وَ ھست کہ انگریزی، اربی، پارسی ءُ ￶ھِندی ءِ ￵وڑ ءَ ￴دُنیا ءِ ￵ھر زبان ءَ ￴دربری(کورس) ھست اَنت کہ دُنیا ءِ ￵ھر کُنڈے ءَ نودربر ھمے زباناں چہ شر اڈ ءُ ￶ساز داتگیں دربری ءِ ￵دَرونت(سبق) ءُ ￶بُنرھبند(گرائمر) ءِ نکانانی ￵وانگ ءَ ￴ھیل کن اَنت۔ بلے ما اِے چیز ءَ ￴بے سما ءُ ￶ناسرپد ایں یا گْوش ئے ￷کہ کدی جُست کنگ ءُ ￶زانگ ءِ جُھد نہ کُتگ کہ بلوچ راجی زبان ءَ ￴￵ھم سرجمیں دربری گوں بُنرھبند ءُ ￶دَرونتاں ھست اَنت کہ آئی ءِ ￵تہ ءَ ￴ھر چیزے شر ءُ ￶تچکیں دابے ءَ ￴گیشینگ بوتگ اَنت کہ آ توری کُمکارگال ءُ ￶تپورگال بہ بنت یا توری رنگ گال ءُ ￶زمانگ بہ بنت۔ بزانکہ نودربراں پہ بلوچی وانگ ءُ ￶دربرگ ءَ ￴ھچ تکانسری ءُ ￶اڑاند نیست۔

ما باوری ءَ ￴گْوش ایں کہ اگاں یک بلوچے ءَ ￴ھشت یا دہ تبک(کلاس) ونتگ ءُ ￶مرچی موبائل ئِے ￸گون اِنت گُڑا مرچی ھمے بلوچ سَے روچ ءِ ￵تہ ءَ ￴وتی راجی زبان ءِ ￵وانگ ءُ ￶راست نبیسگ ءَ ￴زبر بیت بلے بَے(شرت) ایش اِنت کہ آ وتی موبائل ءَ بلوچی کتابے ءِ وڑ ءَ بچار ایت ءُ ￶وت ءَ وٹس ایپی ءُ پیسبوکی وانگجاھاں ھوار بہ کنت۔ آئی ءِ ￵تہ ءَ ￴زبان دوستی ءُ ￶راجدوستی بہ بیت، آ دلپروش مہ بیت کہ من بلوچی وانگ ءَ ￴سُست آں بلکیں آئی ءِ ￵تہ ءَ ￴زبان ءِ ￵وانگ ءُ ￶دربرگ ءِ ￵واھشت ءُ ￶جُھد کنگ ءِ ￵توکل لازم بہ بیت۔ آ چہ دْرستاں پیسر بلوچی دَرونتاں بہ وان ایت، مُدام بلوچی ءَ گوں بلوچی آباں نبشتہ بہ کنت ناں کہ بلوچی ءَ گوں انگریزی آباں نبشتہ بکنت پرچا کہ گوں انگریزی آباں نبیسّگ ءَ ھچ پائدگ نہ رس ایت۔ آ ھمے بِہ جیڑ ایت ءُ بہ لوٹ ایت کہ من ءَ تھنا ￴بلوچی وت وانگ ءُ ￶دربرگی نہ اِنت بلکیں راج ھم وانینگی اِنت۔ اگاں ما بلوچی وانینگ ءِ ￵کاراں گلائیش بَہ ایں گُڑا ما زوت بلوچی راست نبیسّگ ءَ ￴زبر بَہ ایں پرچا کہ گوں وانینگ ءُ دِگرانی رَدیں نبشتانکاں راست کنگ ءَ مئے تہ ءَ بیسہ(ھمت) ودی بیت ءُ ￶مارا دَرونت ھم زوت یات بنت، بزانکہ ما گوں پھر ءُ ناز ءَ وت ءَ نودربر کم اُستاد گیش بہ لیکھ ایں ءُ منّ ایں گُڑا بلوچی دیمروی کنت۔

باید اِنت بلوچ راج ءِ ￵بْرات ءُ ￶گْوھار مرچیگیں انٹرنٹ ءُ ￶موبائل ءِ ￵زمانگ ءَ وٹس ایپی ءُ پیسبوکی وانگجاھاں اڈ دیان ءَ راج ءَ بہ وانین اَنت، بزانکہ ￴وتی راجی زبان ءِ ￵وانگ ءُ ￶دربرگ ءَ ھوار وانینگ ءَ ھم ￴وھد بدے اَنت، بلوچی دَرونت، بُنرھبند ءُ راجدوستی ￶نبشتانکاں وانان ءَ پہ وتی لوگ ءِ مردم، سْیاد ءُ بلوچ مھلوک ءِ ونینگ ءَ وتی جُھد ءَ ￴مھکم بدار اَنت کہ دیم ءَ ￴مارا ھر یکے ءَ ￴وتی راجی زبان ءِ ￵سرمچار ءُ ￶جُھدکار بوگی اِنت۔ چہ بلوچی دَرونتانی وانگ ءَ پد دِگرانی رَدیاں بچار ایں، دِگرانی رَدیں نبشتانکاں راست بہ کن ایں یا وتی پوسٹاں بلوچی ءَ نبشتہ بہ کن ایں۔ بِل اِت کہ رَد بہ بنت وھد ءِ ھمراھی ءَ ما بلوچی راست نبیسّگ ءَ زبر بَہ ایں۔

شالا راجدوست ءُ ￶زبان دوستیں بلوچ بات اِت۔ راج ءِ ￵تہ ءَ ￴بلوچی وانگ ءُ ￶وانینگ ءِ ￵جُھد البار ءُ ￶بلوچی شالا دیمروی بکنات۔

ماتی زبان ءِ میان اُستمانی روچ ءِ بُنزہ 21 پروری

نبشتہ کار: شاھد اھمد

دی بلوچستان پوسٹ

ھما روچ وھدے ماتی زبان ءِ ھاتر ءَ وتی نُگراھیں جان نَدر کُرتگ اَنت۔ 21 پروری 1952 ءَ ڈھاکہ ءِ دگ ءُ روڑانی سر ءَ انچیں جاورے ودی بوت کہ چمیشی ءِ سبب ءَ نوکیں اِستان بنگلادیش ءِ بنیاد جوڑ بیت۔

وھدے 1947 ءَ برتانیہ ءِ نوآبادکار چداں چِہ واتر کنگ ءَ پیسر آیاں اد ءَ مزھب ءِ بنیاد ءَ دو ملک انڈیا ءُ پاکستان جوڑ کُت بلے ھما روچ ءَ ھم یک ءُ دومی ءِ ھلاپ اِت اَنت۔ دو انچیں راجانی گون ءَ پاکستان ءِ لیکہ ساچگ بوت چہ ھمیشانی میان ءَ دو ھزار میل ءِ دوری اَت، آ جتائیں زبان ءِ گشوک اِت انت ءُ دود ءُ ربیدگی ھساب ءَ ھم جتا اِت انت ھمے سبب اَت جتائیں لیکھی اڑاند ھست اِت انت۔ 21 پروری ءِ بوتگیں جاور ءِ پُشدر ھمے چیز ءِ سر ءَ درنگازی ءَ کنت۔ بنگلادیش ءِ سیکولریں راجدوستاں، پروری 1952 ءَ آیوکیں بوتگیں کُشت ءُ ھون ءَ، دوئیں ملکانی جوڑ بوگ ءَ پیسر ھم وتی لیکہ پیش کُتگ اَت۔

ابدلمتین ءُ اھمد رپیک ءَ وتی کتاب ” لینگوئج موومنٹ ھسٹری اینڈ سگنیفکینس“ بزاں ” تحریکِ زبان، راجدپتر ءُ ارزشت“ ءَ نبشتگ۔ بندات ءَ تا جیڑہ وَ ادب ءُ ربیدگ اَت۔ آیاں گیش نبشتہ کُت کہ ، زبان ءِ اے تحریک بلکیں یک جتائیں جاورے نہ اَت چہ ایشی ءَ پیش کرناں مسلمان بنگالیانی سیکولریں راجدوست ھم پراہ ءُ شاھگان ھست بوتگ۔ وھدے اے درا بوت کہ پاکستان نام ءِ ملکے بیت گڑا ھمے گپ ءِ سر ءَ تران بوت کہ سرکاری زبان چے بیت اُردو یا بنگالی؟ انچوش کہ لھتے مردمانی ھیال عربی ءُ انگریزی اوں ھست ات اَنت۔ پاکستان ءِ جوڑ بوگ ءِ، اے ساھت ءَ پاکستان ءِ سرجمیں آبادی شش کُلُڑ ءُ نود لکھ ءِ تہ ءَ بنگالی زبان ءِ آبادی چار کُلُڑ چِلّ لکھ بوتگ اَت۔ پاکستان ءِ جوڑ بوگ ءَ رَند آ وھد ءَ اَلی گڑھ شھدربرجاہ ءِ وائس چانسلر زیا الدین اھمد ءَ وتی ھیال درشان کُتگ اِت انت کہ اُردو زبان پہ سرکاری زبان ءَ گچین کنگ بہ بیت۔

پاکستان ءِ جوڑ بوگ ءِ لھتے ماہ ءَ چہ پد بنگالی ءِ ڈاک ءِ ٹکٹانی، ھشتانہ، چیل ءِ ٹکٹانی ءُ چہ پوسٹ کارڈز ولگوج کُت انت۔ درستیں دروشم ءُ رنگارنگی چہ اُردو ءُ انگریزی ءَ چِہ نبشتہ ءُ چاپ اِت اَنت۔ انچوشکہ آبادی ءِ ھساب ءَ بنگالی زبان ءِ گشوک گیشتر اِت انت۔ اے اولی دْرکّگ اَت۔ اے ھما وھد اَت وھدے بنگالیانی دلانی تہ ءَ وت بیسھی ءِ تِجّ تْرکگ ءَ اَت آ وھد ءَ اِے پَدّر اَت کہ اُردو یک اَنچیں راجے ءِ سر ءَ زورانسری پِٹّ کنگ بیت وھدے آ راج وتی ماتی زبان ءَ یکشل ءَ گپ جَنوک بنت۔

درستاں چہ پیش اھوالکار ءُ ندکاراں وتی ھیالانی درشان زاھر کُت۔ آ وھد ءَ نامداریں ھالتاک ”ملت“ اداریہ چاپ کُت، ایشی ءَ نبشتگ اَت ” وتی جند ءِ ماتی زبان ءَ ابید دگہ دری زبان ءَ سرکاری زبان ءِ منّگ گلامی ءِ نشان اِنت“ دستاویزانی سر ءَ بنگالی زبان انچوش کہ ریل ءِ ٹکٹ، ءُ مُھرانی سر ءَ بنگالی زبان ھتم کُت اَنت ھمے سبب ءَ بنگالی نودربر ءُ سول سوسائٹی ءَ زھرشانی کُت۔ پاکستان ءَ بنگالی زبان ءِ گپ جنوکیں نوکراں ھم اے اَمَل ءِ ھلاپ ءَ زھرشانی کُت۔ 1948 ءَ آ وھد ءِ رودرتکی پاکستان ءِ سر وزیر خواجہ ناظم الدین ءَ گُشت کہ اے چیز زبان ءِ بابت گپ ءُ تران ءِ بندات ءَ پیش ایشی ءَ چہ پیش چاپ کُتگ اِت اِش۔ ھمے میان ءَ بزاں 1947 ءُ 48 ءَ سیاسی جاور پاد اَتک اَنت آ وھد ءَ تک اِے جاور لسانی آزاتی نہ اَت۔ بنگالیاں ھم پاکستان ءِ ریاست ءَ مالی ءُ سیاسی وت پھمی بندات کُت۔ ھمے درگت ءَ 1947 ءَ ھالتاک ”آزادی“ ءَ یک سرھالے چاپ ءُ شِنگ کُت کہ نبشتگ اَت ” اگاں اُردو سرکاری زبان جوڑ بیت اِنت کسے ءَ اوں ھمے زبان وانگ ءُ زانگی دربُرتگ آ گڑا کار ءُ روزگارانی واستا کابلِ دیدانک انت وھدے بنگالی گپ جنوکیں مھلوک کم اگل پھمگ بنت“-

1948 ءَ وھدے مھمد اَلی جناح ڈھاکہ ءَ شُت۔ نامداریں ریس کورس ءِ میدان ءَ آئی ءَ وتی یک گُشتانکے گُشت کہ ” اردو بس اُردو ھوں پاکستان ءِ سرکاری زبان بیت“ چہ آئی ءِ گُشتانک ءَ اود ءَ مزنیں کَچّے ءَ آئی ءِ گُشتگیں گُشتانک ءِ ھلاپ ءَ زھرشانی بنا کُت بزاں بنگالی آئی ءِ گپ ءِ سر ءَ تپاک نہ اِت اَنت۔ چہ یک دراجیں نوآبادیاتی نزام ءَ آزاتی ءُ نوکیں ملکے ءِ آزاتی ءَ چہ زندگی ءِ واب پُروشت انت۔

یک اَنچیں زوانسری سوڑگے کہ بنگالیانی زبان ءِ سر ءَ مُشگ بوت کہ بنگالیانی واستا تھاریں راھاں گیش گندگ بوتگ اَت۔ سیاسی ءُ مالی پہ زورانسری جوڑ کنگ یک رِپک ءُ پندلے پھمگ بوگ ءَ اِت انت۔ آ وھد ءَ کہ روبرکتی پاکستان ءِ پھمگ ءَ اِت انت کہ بنگالی دود ءَ ھندومت ءِ نیمگ ءَ گیش سرجھل اِت انت۔ جناح وتی اے سرکاری زبان ءِ گپ ءَ چِہ پَشل بوتگ اَت۔

بنگالیانی تُرس اَت کہ اگاں مئے سر ءَ دومی زبان بزاں اُردو زبان مُشگ بہ بیت گڑا مئے آیوکیں پدریچ بے وانندگی ءِ ھوپ ءَ سریچ بنت ءُ وتی جند ءِ ماتی زبان چہ بُن وَل ءَ گوج بیت ءُ گار بیت۔ گیش نارزا بوگ ءَ پد 1948 ءَ باسانیں سیاستدان ءُ چاگردی کواساں یکجاہ شوربندی کنگ ءَ پد ” راشٹرا واسا سنگرم پریساد“ یک نامی گل جوڑ کُت۔ بندات ءَ آیاں وتی کار چیروکائی کُت اَنت۔ اے گل ءَ راجدپتر ءِ واستا راہ شوھاز اِت۔ جناح ءِ مرگ ءَ پد زبانانی اے جیڑہ داں 1952 ءَ بوتگ اَت۔ 26 جنوری 1952 ءَ پاکستان ءِ بُنجاھی مجلس کارگس ءَ اُردو زبان

سرکاری زبان منّارینگ بوت۔ چہ ایشی ءَ رودرتکی پاکستان ءَ آس ءُ انگر شَلّ اِت۔ دومی روچ ءَ خواجہ ناظم الدین اے وھد ءَ تک گورنر جنرل بوتگ اَت۔ آئی ءَ ڈھاکہ ءَ یک مزنیں ریلی ءِ دوران ءَ جناح ءِ ھیال درشان کُت اَنت۔ اود ءِ جھمنند بوگ ءِ بستار ءَ خواجہ ناظم الدین ءِ ھمے بیان ءَ زبان ءِ تحریک ءَ را گیش بدل کُت۔ آئی ءِ ھمے گُشتانک ءَ چہ پد ھم اے ریلی ءَ تُرسناکیں زھرشانی یے بوت۔

خواجہ ناظم الدین ءِ بیان چہ پد بنگالیانی تہ دروھگ ءِ مارشت ودی بوت۔ زھرشانی، ریلی گیشاں چہ گیش کنگ بوت۔ بھر زورکیں بازیں نودربر، اھوالکار، سیاستدان ءُ چاگردی ءِ جتائیں پِڑ ءِ مھلوکاں بھر زُرت۔ 21 فروری ءَ دگہ یک ھڑتالے ءِ کال دیگ بوت۔ ڈھاکہ شھدربرجاہ ءُ آئی ءِ کَش ءُ کِر ءِ جاگھاں دفعہ 144 نافز کنگ بوت داں کہ مھلوک مُچ مہ بنت بلے انگت راجی مُچّی داشت کُت نہ کُت۔ ءُ ڈھاکہ شھدربرجاہ ءِ نودربراں 144 دفعہ ءِ ھلاپ ورزی ءَ زھرشانی کُت ءُ دگ ءُ روڑانی سر ءَ اتک اَنت۔ پد ءَ ” یوم شھدا“ ودی بوت۔ پولیس تیر گواری کُت ھمے سبب ءَ بازیں کَچّے ءَ مھلوک کُشت اَنت ایشاں چہ گیش نودربر اِت اَنت۔ اے جاور ءَ پد مھلوکانی دلانی تہ ءَ گیش زِد ءُ کینگ ودی بوت۔ اے ھما وھد ءَ تک ھلاس نہ بوتگ اَت وھدے چار سال واستا بنگلہ زبان سرکاری زبان منگ نامگ نہ بوتگ اَت۔ زبان ءِ اے جُنز ءَ چنکیاس مردم جنگ بوتگ مرچی تک ھم مالوم نہ بوتگ۔ لھتے تاریک دان ءِ رِد ءَ کہ کساس 40 مردم مُرتگ چہ ایشاں سلام، برکت، رپیک، جبار ءُ شپیک الرحمن اِت انت۔ چہ بنگلادیش ءَ اے وھد ءَ، 21 پروری ءَ ”یوم شھدا“ ءِ روچ دارگ بیت۔

یونسکو ءَ 1999ءَ دو بنگلہ دیشی، چہ شھریانی نمیگ ءَ میان اُستمان ءِ آ وھد ءَ سیکرٹری جنرل کوپی اَنان ءَ یک دزرندے نبشتگ اَت، ءُ دزرند ءَ پد 21 پروری ءَ ماتی زبان ءِ میان اُستمان روچ دائم ءَ دارگ بیت اِنت۔

2010 ءَ میان اُستمانی جنرل اسمبلی ءَ یک منگ نامگے پاس کُت چمیشی ءَ ماتی زبان ءِ روچ دارگ بیت انت۔

مرچی دگنیا ءِ توک ءَ بنگلادیش یک آزات ءُ وتواجھیں اِستانے زانگ بیت۔21 پروری ءِ روچ ءَ چہ میان اُستمانی ماتی زبانانی درگت ءَ بلوچ ھم وتی ماتی زبانانی(بلوچی ءُ براھوئی) دارگ ءَ چو بنگلہ ءِ پیم ءَ یکجاہ ءُ یکمُشت بیت اِنت اُمیت اِنت کہ بلوچی ءُ براھوئی زبان ھم اے دگنیا ءِ نکشہ ءَ یک آزات ءُ وتواجھیں اِستانے ءِ دروشم زانگ بیت۔ بلوچ راج زندگ بات

ھکومتی مانگیشّ اِتگیں گپ ءُ راستیں گْواچن

ٹی بی پی شونگال

نوزدہ پروری ءِ شپ ءَ بارکھان ءِ ھند رڑکن ءَ لیویز تھانہ ءِ سیمسراں بلوچستان ءَ پنجاپ ءَ ھوار کنوکیں شھدگ ءِ سر ءَ سدانی کچ ءَ سلاہ بندیں مردماں دگ بستگ ءُ سپر میختر ءِ بس داشتگ ءُ ھپت مردم جھل ءَ ایر گپتگ انت ءُ تیر جتگ ءُ کشتگ انت- اے وئیل ءِ زمہ واری بلوچ آجوئی پسندیں گل بلوچ لبریشن آرمی ءَ من اتگ ات ءُ کشتگیں پاکستان ءِ انٹیلی جنس ایجنسیانی کارندہ گوشتگ انت-

اے شھدگ ءِ سر ءَ موسیٰ خیل ءِ سیمسراں ایشی ءَ پیش بلوچ لبریشن آرمی ءَ “ آپریشن ھیروپ” ءِ وھد ءَ پوج ءَ بندوکیں بازیں مردم کشتگ انت-

بلوچستان ءِ مانگش اتگیں سروزیر سرفراز بگٹی ءَ لھتے روچ پیش اسمبلی ءِ پارلیمانی نیاد ءَ تران کنان ءَ ٹاپار جتگ ات کہ بلوچستان ءَ ھچ چوشیں جاہ نیست آ جاہ ءَ آجوئی لوٹوکیں سلاہ بندیں مردم دستیگ کت بہ کن اَنت- بلے سال 2025 ءِ بندات ءِ دو ماھاں بلوچ لبریشن آرمی ءُ بلوچستان لبریشن فرنٹ ءِ نیمگ ءَ تربت، کلات ءُ بولان ءِ گچینی شھدگانی دستیگ کنگ ءُ پاکستانی پوج ءَ جانی تاوانانی دیمپان کنگ، ھکومت ءِ اے ٹاپاریاں پروش انت ءُ سنگینیں جاورھالانی ڈبگ ءِ یک جھدے-

پاکستان ءِ راجی پتر ءِ جمعیت علمائے اسلام ءِ سروک مولانا فضل الرحمان ءِ اے درشان ءَ اے ابکھی گیش ایت کہ بلوچستان ءِ کم چہ کم پنچ ھنداں بلوچ سلاہ بندانی زیردستی ءَ انت اے راستی مزنیں تاکت ءُ سرکاری ٹاپارانی چپ انت کہ ھروھد ءَ بلوچستان ءَ امن ءُ ایمنی ءِ ٹاپار ءَ جن اَنت-

مولانا فضل الرحمان ءِ اے ٹاہ ءُ بلوچستان ءِ ناگیگیں جاوراں ٹپاس کنان ءَ جیڑگ بیت کہ آیوکیں وھد ءِ نزیک ءَ بلوچستان ءِ دگہ جاہ پاکستان ءِ کنٹرول ءَ لگُش اَنت ءُ بلوچ سلاہ بندانی دست ءَ کاینت اِنت-

کیچ ءِ بُنجاھی شھر تربت ءَ کریم داد منظور ءِ میت ءِ ھمراھی ءَ M8 شھدگ جدگال ڈن ( ڈی بلوچ پوائنٹ ) سر ءَ نندانک برجاہ-

زانگ بہ بیت کہ تمپ ءِ دمگ کوھاڈ ءَ پشمبے ءَ سرکاری پلامرزی ٹولی ءِ دست ءَ کُشگ بیتگیں کسانی سالی ئیں ورنا کریم داد ء منظور ءِ میت ءِ ھمراھی ءَ آئی ءِ کھول ءَ ایم ایٹ شھدگ جدگال ڈن ( ڈی بلوچ پوائنٹ ) سر ءَ نندانک داتگ ءُ بند کتگ-

کھول ءَ گْوشتگ کہ آ تمپ ءَ چہ انساپ ھاتر ءَ تربت ءَ اَتکگ ایں پرچاکہ ناشناسیں مردماں اے دو ورنا ایں چُک شھید کتگ اَنت بلے اشانی کُشکار دزگیری کنگ ھاتر ءَ ھچ وڑیں گامگیج زیرگ نہ بیتگ-

آیاں گوشتگ کہ تربت ءِ مھلوک ءَ چہ نندانک ءَ ھوار بیگ ءُ آیاں انساپ دیگ ءَ تاں پلامرزی ءِ دزبندی کتگ- کھول گوشگ اِنت کہ ورنایانی نشانگ کنگ ھلاپ ءَ راج ءَ ڈن ءَ دراھگ ءُ زھرشانی کنگ لوٹ اِیت دانکہ اے دْرچ اد ءَ ھلاس بہ بیت-

بلوچستان ءِ بُنجاھی شھر شال ءِ دمگ کیچی بیگ ءُ شعبان ءَ تراک ءُ تیرگواری ءِ دو جتاجتائیں وئیلاں دو پولیس کارمنداں ھوار سے مردم بیران وھدے کہ یکے سک ٹپی بیتگ –

گیشیں ھالانی رِد ءَ شال ءِ دمگ شعبان پٹ ءُ پولی سر ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں اُرش کتگ چریشی ءِ آسر ءَ ھیڈ کانسٹیبل شمس الاسلام ءُ کانسٹیبل رمضان بیران بیتگ وھدے کہ کانسٹیبل آصف رضا ٹپی بیتگ-

گُڈی ھالانی رِد ءَ پولیس ءُ ایف سی ءِ اُرشکاراں چہ دو نیمگی تیرگواری درچ برجاہ ءَ اِنت- پولیس رِد ءَ چہ شال دگہ پوج لوٹ کنگ بیتگ-

اشی ءَ اَبید شال ءِ دمگ کیچی بیگ ءِ نزیک سکندر آباد ءَ بمب تراکے بیتگ چریشی ءِ آسر ءَ یک مردمے بیران بیتگ-

پولیس رِد ءَ پٹ ءُ پول برجاہ ءَ اِنت-

بلوچستان ءِ بُنجاھی شھر چہ شال ءَ گوستگیں شپ ءَ براھوئی زبان ءِ نامی ئیں گُشندہ استاد اسگر کمبرانی پاکستانی پوج ءَ آئی ءِ لوگ ءَ چہ آوار جتگ ءُ بیگواہ کتگ-

کھول ءَ آئی ءِ پہ سلامتی یل کنائینگ لوٹ کتگ، زانگ بہ بیت کہ ھمے سال جنوری ءَ چہ تاں انو سے درزن ءِ نزیک بلوچ، کہ آیانی تہ ءَ گیشتر نودربر ھوار اَنت آ پاکستانی پوج ءَ زورانسری بیگواہ کتگ اَنت-

بلوچستان ءَ زورانسری آوار جنی ءِ ھلاپ ءَ پُرکاریں گل بلوچ یکجھتی کمیٹی ءُ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءَ زورانسری آوار جنی گیش بیتگیں کیسانی سر ءَ دلپدردی درشان کنان ءَ میان استمانی ادارھاں چہ اے جرم ءِ دارگ لوٹ کتگ-

بلوچستان لبریشن فرنٹ ءِ جارکش میجر گْوھرام بلوچ ءَ رسانکدر ءَ شنگ کتگیں درشان ءِ تہ ءَ گْوشتگ کہ مئے سرمچاراں نوزدہ فروری ءِ بیگاہ ھپت نیم ءَ گوادر ءَ مونوڈی ءِ ھند سر ءَ برجاھیں زورگریں پوج ءِ چیک پوسٹ کارمند ھما وھد ءَ وتکار ءُ مزنیں سلاھاں چہ اُرش ءِ نشانگ کتگ اَنت وھدے آ چیک پوسٹ دیم ءَ پٹ ءُ پول ھاتر ءَ اوشتوک بیتگ اَنت چریشی ءِ آسر ءَ پوج ءِ دو کارمند ٹپی بیتگ اَنت-

جارکش ءَ گْوشتگ کہ دگہ یک اُرشے سرمچاراں نوزدہ فروری بیگاہ ءِ ساھت ھپت نیم ءَ تربت ءِ دمگ آبسر ءَ مولد ریک ھند سر ءَ برجاھیں زورگریں پاکستانی پوج ءِ چوکی سر ءَ بازیں گرنیڈ لانچر گولہ آس داتگ ءُ نشانگ ءَ کپتگ اَنت چریشی ءِ آسر ءَ زورگریں پوج ءِ دو کارمند ٹپی بیتگ اَنت-

جارکش ءَ گْوشتگ کہ بی ایل ایف اے اُرشانی زمہ واری ءَ منّ اِیت ءُ اے اِھد کنت کہ بلوچستان ءِ وتواجھی ءَ تاں زورگریں پوج ءُ آئی ءِ شوربندیانی سر ءَ نشانگ کنت-

بلوچ یکجھتی کمیٹی ءِ سروک ڈاکٹر ماہ رنگ بلوچ ءَ گوشتگ بلوچ ورنایانی درکانودی کوشانی وئیل بے کساسیں رنگے ءَ گیش بیتگ انت- آئی ءَ گوشتگ ایوک ءَ مکران ءَ دو ماھانی میان ءَ بازیں ورناہ نشانگ کنگ ءُ کشگ بیتگ انت- مروچی ریاستی ڈیتھ اسکواڈ ءَ تمپ گومازی ءَ نشانگ کنگ ءِ درچ ءَ بلوچی زبان ءِ ورنائیں شائر کریم بلوچ شھید کتگ- ھمے وڑ سَے روچ پیش ھمے دمگ ءَ کسان سالیں معراج بلوچ ھم ریاستی ڈیتھ اسکواڈ ءِ کارندھاں شھید کتگ-

آئی ءَ گوشتگ بلوچ نسل کشی گڈی سیمسراں سر بیتگ ءُ اے نوکیں دروشم یکدم بیمناک انت- پیش ءَ ورنا برگ بیتگ انت بلے نی تچک ءَ نشانگ کنگ بوگ ءَ انت-

آئی ءَ گوشتگ ما بستار ءِ راج ءَ یکجاہ بوگ ءُ بلوچ نسل کشی ءِ اے بیمناکیں پالیسی ءِ دیمپانی کنگی انت پرچاکہ ریاست ءَ یک ٹوھیں رنگے ءَ بلوچ سرڈگار ءِ سر ءَ بلوچانی ھلاس کنگ ءِ شوربندی کتگ-