TBP Balochi

زالبول ءِ حق ءُ مئے مرچیگیں چاگرد

ریاض بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

یک مرد ءِ کسّہ کنت کہ “من برطانیہ ءَ وانگ ءَ بوتگاں گوں من اَوار دگہ بازیں ملکانی وانندہ ہم وانگا بوتگ انت کہ بازین یا وتی جَن و چُک ہم ہمودا گوں بوتگ انت یک وانندہ ءِ کہ چہ مزن ھَور (خلیج) ءَ سیادی داشتگے آ ہم گوں جن و چُکاں ہمودا وانگا بوتگ او مزن شاہ دربر ءِ ہاسٹل ءَ بوتگ. آہی چُک بس یک دو سالی جنکءِ بوتگ ، آہانی لوگا یک یورپی زالبول ءِ پا جنکوک ءِ چار و گٌزار ءَ آہاں داشتگ.

یکروچے بوتگ من سما کتگ کہ آ بچک دو سے روچیں گندگ نبیت ، وھدے بچکے رند پداں پٹ و پول کتگ، منا گُشگ بوتگ کہ بیا بچک گوں زال ءَ زندانی انت، جست وپد کنگا پد گُشنت بیا کہ کسـہ چُشنت کہ اشانی لوگ ءِ کار والا ءَ دیستگ کہ اشاں وتی ہمے دو سالی یں جنکوک سنّت کتگ بزاں بُرّیتگ، گڈا پرے یورپی زال ءَ اے بلاہیں ھیران و ابکّہی ھبرے بوتگ، وھدے اے یورپی زال ءَ جنک ءِ مات جست کتگ، آہی درّائینتگ کہ اے مے ھند و دمَگاں عامیں گپے ما وتی جنین چکاں سنّت کناں، بلے اے زال ءَ ایمن نبوتگ، شتگ و پولیس ءِ ھال داتگ کہ بیائے ادا یک ارَب کہول ءِ ھست کہ اشاں وتی ننوکیں جنکوک سنّت کتگ. برطانیہ ءِ پولیس ءَ جنکوک ءِ مات و پت پا اے جرم ءِ پادار ءَ بندیگ کتگ انت ، پرچا کہ نوں آہانی جند ءِ ملکا ہم اے غیر کانودی کار ءِ کرار دیَگ بوتگ”.
ما تاں سر چست کتگ مدام بازار ءِ ملا یانی ہمے واعظ ءِ کوکار و جاک گوشاں کپتگ انت کہ یوروپی کاپر انت، امریکی کاپر انت، فلانہ زالم انت اشانی گردن جنگی انت، اودا جنین آں حق و اوبال نیست.

بلے وہدے چَم کہ پچ بوان بوتنت ءُ چہ گوشاں ملایانی توار گار بوان بوتنت تاں راستیءَ چُش نہنت. مستریں زالم و کاپر وا ہمے ملایانی جند انت کہ گوں دوانزدہ سالی یں جنکاں پیراں سالی سور کن انت.

منی اصل بُن گپ مے چاگرد ءَ ہمے نیکراہی ملا و مھتر، وت گڑیں لبرل و ربیدگی واکدار آنی ھاموشی ءِ سرا انت.
چیزے وھدانت کہ استانی زورگریں لشکر مے گس آنی ھاتون یں مات و مہنازیں گہار آں چست کنگ و گار کنگا انت.
کجا شت انت ہمے ملا و قلندری کہ مُدام حق و ناحق ءَ پا شاہیم تولنت ءُ گناہ و ثواب بہر کن انت، کجا شت انت ہمے ملا و قلندری کہ گپ دو نبیت مردمانی جنین آنی سون آں گرنت ءُ فساد پیداگ کن انت. اگاں کس ءِ منطقی جست ءِ چست کنت ہمے ملا جن ءِ سون آنی دور دیَگے جار ءِ گوں کفر ءِ سرٹیفکیٹ ءَ ھور دستے دنت.

پیغامبرِ اسلام ءِ حدیث ءِ یا قرآنی آیات ءِ کہ “زُلم ءَ گند ءِ آہی دیما پادا جنگ کن، اگاں جنگ دات نکنے پا دپ زبان رد بگوش ءِ، اگاں ترا انچوک ہم ہاٹیگ نیست گڈا دل ءِ توکا ہمے زُلم ءَ زُلم بہ لیک ءُ زالم ءِ ہمبراہ داری ءَ مکن ”
مے چاگرد ءَ زالبول وا پیسرا چہ ہمے نیکراہی ملا و دود ءُ ربیدگی ٹھیکہ دار آنی گیشیں تنگ نظری آں برتگ ءُ چُل ءَ یا لوگ ءَ اُرد بُن ءَ نادینتگ. وھد گوزاں بؤگ ءُ زالبول ءِ کرد نز آرگ بواں بوت ،زالبول انچو چیر ترّاں بوتگ کہ بس چکانی پانَگی، لوگ و گُد ءِ ششت و شود او بس انچیں کاراں گوں گر و چل کنگ بوتگ. ھیر نہنت کہ زالبول ءِ بگیر دپونکہ و برقعہ لوگ ءَ در پاد بجنت. گپ دو نبیت زالبول ءِ نام سرا مردین آنی غیرت جاہ جنت. جنین اگاں ایوکا وانگ ءَ یا کار روزگار ءَ روت بزاں کہ مردین آنی عزت پاد کیت، بازار چار بازار بیت.

بلے دومی نیمگا وہدے ہمے زالبول کہ چہ لوگانی توکا چست کنَگ و بیگواہ کنَگ بنت، ماہ آنی ماہ ہچ گواہ اش نیست کہ کجام ذہنی و جسمانی اذیت سگَـگا انت ہمے نیکراہی ملا ءُ دود ربیدگی واکدار آنی گوشاں مور ءِ ہم نوارت. غیرت و ایمان ہچ تُشے جاہ نجنت.
اڈے کجا شت تئی عزت، غیرت و ننگ و ناموس کہ تئی راجے زالبول اَوار جنَگ ءُ برَگ بوتنت، بے عزت و بے آبرو کنگ بوگا انت. کجا شت تئی مھکم یں ایمان کہ پا فلسطين، کشمیر و بوسنیا ءَ ھمُک جمعہ ممبر سرا جاہ جنت.
پدا ہمے ملا پا ہمے زالمیں استان ءِ گناہ آنی روپوشی ءُ جائز کنگے ھاترا پارٹی جوڈینیت، ملی مسلم لیگ ، تحفظ اسلام او باریں فلانہ ڈمکانہ ، مزن شہر آں ہوٹل و ھال بُِک کنت تلو ءَ سجائینیت، مھلوک ءَ لوٹائینیت او ورگ چرَگ کنت، گردن ءَ دریش کنت ءُ کیت گٹ ءَ زور ءَ بر دنت و نیکراہی ءِ گپ ءَ کنت ، فساد فی سبیل اللہ ءِ درس ءَ دنت، مھلوک ءِ چکاں پا فساد ءِ ڈاہ دیَگا ساڈی کنت.

مے چاگرد ءِ ملا، وت گڑّیں دود و ربیدگی واکدار آنی پا مے چاگرد ءُ مھلوک ءَ معنیٰ چو ہما اشتر مُرگ ءَ انت کہ بار کشگے باری اتک گُشت ءِ من مُرگی آں چو بار کشیت کناں او وہدے کہ بال کنگے باری اتک گُشتے من اُشتری آں چوں بال کت کناں. ھُشکیں جون انت کہ مے گُلزمین ءَ سگیتگ انت، پا وتی راج ءَ ہچ وڈا درد وار نبنت۔

میّاریگ چاگرد ءِ ہر ہما کس انت کہ چم اش چو کپودر ءَ بند کتگ انت کہ پشّی مارا نگندیت، بلے پشّی یک یک ءَ درستاں روپان ءُ وراں کنت ،وہدے بے حسی ءُ بے زانتی ءِ اے عالم بیت. زُلم ءَ چم وت گندیں کہ مے دیما بوگا انت بلے بے حسی ءِ انچو دیمپان یں کہ چماں پا بگائی بند کنیں کہ ما سرپد نہے یا اے منی لوگ نہے پلانی یگ انت یا منی بازار ءِ مردمے نہے، منی سیاد نہنت. وھدے تو مرچی ھاموش بے باندا تئی بازار ءِ تئی سیاد ءِ تئی لوگے باری ہم کیت گڈا پا تئی رکھینگ ءَ ہمساھگ و سیاد پشت نکپیت.

زُلم ءِ ھلاپ ءَاوشتات نکنے ، کوکار کن، اگاں کوکار کنَگے ہاٹیگ ندارے ، بد و رد بہ لیکے و بگش ءِ. بلے زُلم ءِ حق ءَ زالم ءِ ہمبراہ مبو پرچا کہ باندا تئی باری ہم کیت۔

سبز ءُ آبادیں زِر ءَ کئے بہ دَنت 

اکیل مراد 

دی بلوچستان پوسٹ

کچول الی ایڈوکیٹ گْوش اِت کہ گوادر بلوچستان ءِ ساہ اِنت بیدے ساہ ءَ ھنچو انسان ءُ ساھدار زندگ بیت نہ کن اَنت ھنچش بیدے گوادر ءُ سبزیں زِر ءَ مید ءُ ماھیگر زندگ بوت نہ کن اَنت۔

بلے واھے بدیں نیت بدانی کہ میدانی یکیں آسراتی کہ سبز رنگیں زِر اِنت کہ آئی ءِ سبب ءَ مید وتی والینگ ءَ کنگ ءَ اَنت شھید واجہ گلام مھمد وتی یک ترانے ءِ تہ ءَ گْوش اِت جنرل مشرپ اے دراجیں دگ ءَ پہ بلوچ ءِ آسراتی ءَ بوجگ ءَ نہ اِنت بلکیں اشی ءِ تچک ءَ پنجاپ ءَ نِندوک ءُ آبادیں مزن لاپانی واست ءَ بوجگ ءَ ایں کہ آیانی کِشک ساپ ءُ سَکل بہ بیت تاں ایمنی ءُ آرامی ءَ گوادر ءِ سبزیں زِر ءِ ندارگاں دیست کُرت بہ کَن اَنت۔

ھمے دیمروی ھما وھد ءَ بندات بیتگ اَنت اشاں چشیں ھچ نَپ پہ بلوچ ءَ نداتگ کہ آ نَپ ءَ چہ وشھال ءُ وشھالیں زندمان ءَ بہ گوازین اِت مروچی اگاں کسے چائنہ اکنامک کوریڈور ءِ گپ ءَ جَنت یا گوادر ءِ دیمروی ءِ گپ کنت اے درست ھما سیاھیں دروگ اَنت کہ بلوچ ءَ گوں بندگ بیتگ اَنت ھما اَنت اشانی تہ ھچ وڑیں رد ءُ بدلی نہ یتکگ بلکیں ھمے دیمرویانی نام ءَ بلوچ بزگ کنگ بیتگ اَنت ۔

مروچی ھرکجام جاہ ءَ ھمے سیاھیں دگ کہ گوزگ ءَ ایں ھمیشی ءِ کَش ءُ گوراں ھچ پہ بلوچ ءَ پش نہ کپتگ بلوچانی لوگ پروشگ بیتگ اَنت بلوچانی لوگ ماندارگ بیتگ اَنت بلوچ درپہ در کنگ بیتگ اَنت ھرکجا اگاں تچکی ءُ ھُرتی ءَ بہ چارے یکے نا یکے ھمے آس ءِ برانزاں وتی ھرجان کرتگ۔

نی اے دیمروی کجام نام اِنت ھما کہ ووٹ پِنڈانی کِسگاں شتگ کہ پاکستان ءِ چیریں ادارھانی زنداناں بندیگیں ورناہ اَنت کہ مروچی بلوچ ءِ باندات ءَ ھزارانی ھساب ءَ لَٹ ءُ کُٹی زنداناں سگگ ءَ اَنت ۔

اشاں چہ ابید گوادر ءِ جھمنند کہ ترمپ ءِ آپ ءَ تلوس اَنت دگانی سر ءَ تیلی ءِ آپانی ورگ ءَ لاچار اَنت گوادر ھرسھیں نیمگاں زر ءَ گپتگ ھرسھیں نیمگاں زِر ءِ چَول لوھڑ ور اَنت بَلے زِمے تجات ھما رھشون ءُ لاپگاراں کہ ووٹ ءِ پِنڈی ءِ وھد ءَ لاچاریں مھلوک ءَ ترس ءُ بیم چہ ووٹ گر اَنت ءُ وت ءَ سوبین کن اَنت ۔

مید ءَ تیلی یے آپ نوشیتگ اَنت بلے نی بدواہ  زِر ءَ ھم چہ میداں پچگرگ ءَ اَنت تاکہ سیر ءُ آبادیں گوادر ءِ زمین ءَ مید چو افریکیانی پئیم ءَ جنگلانی تہ ءَ بہ کَپ اَنت ءُ آیانی پِسکوکیں زھگانی جوناں ڈونڈوار بہ ور اَنت۔

بلوچ رھشوناں کہ بلوچ ءِ آجوئی ءِ ھاتر ءَ وتی سر بباہ داتگ اَنت مروچی اگاں مید ھماھانی رندگیری ءَ بہ شتین اَنت یا برو اَنت گڑ ءَ میدانی نا زِر پلگ بیت ناکہ زمین پلگ بیت ھمک میتگ ھمک شھر ءَ نندوکیں مردمانی سر ءَ ات ناروائی کنگ ءُ پد ءَ ھمے زوراکیانی سر ءَ ھما زوراکانی رندگیری کنگ منی ھیال ءِ تہ ءَ اے نابزانتی نہ اِنت کزنی ءِ واجہ ھدا گْوش اِت کہ تو وت کزن وتی ساد ءَ کُٹ ءَ مانلگوش ءِ گڑا تو وتکشی کنگ ءَ ئے الم تی وتکشی ءِ سر ءَ من زھر درشاناں تاکہ چش مہ بیت تی رندگیری ءَ بنی آدم بہ کپ اِت ءُ وت ءَ تاوان بہ دَنت ۔

اے ھمے وتکشی اِنت کہ تو ھما زوراکانی دُمب ءَ کپتگ ءُ وتی دستاں جھل لگوشگ ءَ ئِے کہ منی ھک ءُ ھساب ءَ بِہ دے اگاں زوراک رھمدلے بیتیں گڑا زوراک تی مَڈیانی زمین چہ تر ءَ نہ پُلیتگ اَت مروچی تی زمین ءَ کجام مڈی ءِ نیستی اِنت کہ تو دگانی سر ءَ پہ ترمپ ءِ آپ ءُ چُنڈے نگن ءَ دست ءَ دریگانی دیم ءَ بہ شھارے۔

بدوھدی ھما وھد ءَ مردمے سر ءَ ھوش کنت کہ درستیں چیز تر ءَ پچگرگ ءُ برگ بہ بنت گڑا تو سماہ کن ئے کہ منی درستیں چیز پچگرگ بیتگ اَنت نی منی گورے پشک ءُ پاد ءِ شلوار اِنت نی دست ءَ سر ءَ کن ئے نِندے ءِ گْریوئے کہ ابُڑی بابی پمن ھچی پش نہ کپت بلے سماہ بہ کن وتی زر ءَ بہ رکین اِت زر ءِ پجیگ ءَ وتی زمین ءُ ننگ ءَ ھم بہ رکین اِت درستیں بلوچ راج شمے رند ءَ ایں سنگ ءُ ڈوک بہ جن اِت ھما بدواھاں کہ شمے دست ءِ گڈگ ءِ رند ءَ اَنت ۔

ھمے مھیدی ءِ کوہ ءَ مروچی ءَ چہ دوازدہ سال پیش سدو نامے پیریں مردے ءَ کوہ ءَ جاگہ کرتگ ءُ شمے یدارانی رکینگ ءُ شما ھم چو سدو مری ءِ پئیم ءَ وتی ھمت ءَ گون کن اِت ءُ ھماھی ءِ رندگیری ءَ بہ رو اِت وت ءُ وتی زر ءَ بہ رکین اِت۔

دی بلوچستان پوسٹ : اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

اِسپنتان ءُ بلوچ رھشون

حنیف بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

،،سُباش چندربوس ءِ نام کپتگیں گُشتانک!شُما من ءَ ھون بِدیئِت من شُمارا آجوی گِران ءُ دیاں،،ھمے گُشتانک بلوچ رہشون ءُ راہدربراں باز بَراں گُشتگ۔یک زامانگے،،ڈاکٹر مالک ءُ ھاسل بزنجو،کھورکان،دیگہ باز ءَ گوں بلوچ مہلوک ءَ تران کنان ءَ ھمے اھد کُتگ۔ شمامن ءَ ھون بِدیئت مارا شُما آجوی گِران ءُ دیاں،،اے سرجمیں دور ءُ نوبت توامی ءَ رست اَنت۔ھرکس دمتوس بوت ءُ پہ راھے شُت۔مالک ءُ ھاسل ءَ بلوچ ءِ ھونانی نہاد ءَ وزیری ءِ شرمناکیں تاج سرا کُت ءُ شرمساریں زندگی ءِ روچاں شاتکامی ءَ گوازینگ ءَ اَنت۔کھورکان ءُ آدیگہ مردماں وتی آسائش ءَ دُژمن ءِ نوکری زُرتگ ءُ بےنامیں زند ءَ تیلانک دیئگ ءَ اَنت۔ھمےرنگ ءَ بلوچ ءِ ھونانی نہاد رھشون ءُ راھدربرانی واست ءَ آسائش ءِ پَدیانک جوڈبوتگ۔ اے بری جُہد ءَ لہتیں گام دیما دور داتگ ءُ مُہکم تِر بوتگ بلے پانزدہ ءُ شانزدہ سال ءَ رندکہ مرچی دُژمن وتی گُڑی دم ءَ مرگ ءُ زند ءِ میان ءَ میلانک اِنت۔اے وھد ءُ زمانگ ءَ بلوچ راجی رھشون کہ بلوچ ءِ درداں وتی باتن ءَ مار اَنت ءُ وت ءَ زمین ءِ ھکیکے زھگ گُش اَنت۔ بائدیں کہ وت ءَ گُٹوس مہ کن اَنت جہان ءِ سیاسی رپکاں سرپد بہ بنت ءُ بلوچ گلانی تہا انچیں توجیل بہ ٹاھین اَنت کہ آؤکیں وھد پہ بلوچ ءَ دیگہ چکاسے مہ بیت۔نہ زاناں بلے بلوچ رھشون مدام راھئےنیم ءَ کاینت دمتوس بنت۔

دمبراَنت؟,یاکہ پَگرانی کانیگ ھُشک بیت۔ پمشکہ زاناں مردم وت ءَ دیم ءَ جیڑ اِت نہ کنت؟,جہان ءِ کواسانی گُشگ اِنت!چونیں سرپدیں انسانی چےھَدّ ءَ سرپد ءُ داناء اِنت۔تاں جہانی مہلوک ءُ وتی چاگرد ءَ ھمگام مہ بیت زوت وت ءَ باھینیت ءُ کُنٹ بیت۔یاکہ وتی کش ءُ پہناتاں انچیں مردم بہ داریت کہ پِگر ءُسار اِش کساس نہ بنت۔بلوچ چہ اے کُلیں مڈیاں زبہر اِنت ءُ بے اوست اِنت۔داشاہ بلوچ چہ میر مہیم کان ءَ اوست داریت ءُ وت ءَ باھینیت کہ مہیم کان بےاُرزیں وتساچیں کسے بیتگ۔پمشکہ داشاہ ءَ کجام کانیگ ءَ آپ دنت ھرکس آشناہ اِنت۔گپ اے نہ اِنت کہ سِلکاراں راجدپتر نہ بکشیت گپ تچک ءُ راستی ءِ پُرآپیں دیار اِنت کہ زندگ ءُ زندگیں آں زندگ کنت۔ما وتی تُرس ءَ اگاں بےاوستی ءَ وتی کش ءَ ھمامردم ءَ نادینیں کہ ماچے گُشیں بہ کند اَنت ءُ مارا واجہ بُگُش اَنت۔گڈا گپ ھما اِنت کہ ما وتگلائی ءِ کنڈگ ءَ بالادیں۔کمے وھد ءَ اگاں ما نہ جیڑ اِت۔بِزاں کہ ما وتی ھواری ءَ راج ءِ اوست گاجیل کُت۔گُش اَنت،،مردم کہ شوم بیت ھُشتِر ءِ سراکُچِکےوارت،،ما ھمے گرانیں بار ءَ اگاں وت زُرت نہ کنیں پرواہ نیست بلے کسےکہ جُہد ءَ دیم ءَ جُنزینگ لوٹیت گڈا میلانک مہ بیں۔چی ءَ کہ ھرکس ءَ وتی داتگیں دیمونیانی مُز رستگ۔بزگیں راج ءَ ھرکس چمانی سرا داشتگ ءُ نازینتگ بلے اسپنتان ءِ وتی کد ھمیش اِنت چِدو گیش شاہ نہ کشیت۔منی گُمان ءَ اسپنتان ءُ بلوچ رھشونانی کسہ یکیں شاھیم ءَ تورگ بیت۔ما بندات ءَ وتی جُہد گوں سرجمیں سنگتانی ءُ مہلوک ءِ ھواری ءَ زُرت ءُ جُنزان بوتیں۔اُمیت ءِ کوھیں کلات بس کمے چہ دیدگاں اندیم اِنت کہ ما سرجمیں مہلوک ءُ سنگت یلوکُتگ اَنت وتی جند ءِ ٹَکّ زُرتگ ءُ وشھالیں زندگی ءِ جوراں نوش کنگائیں۔ ایدا من ھمے سرپد باں کہ مے پِگری مارشت ءَ وت ءَ گُٹوس کُتگ ءُ نیمرگ اِنت۔پمشکہ مرگ ءَ چہ پد زندگ بوئگ ءِ کشک تماہ ءُ ھاجتانی شیلینگ ءَ سوار اِنت۔ بے پردگیں زند ءِ آسر توان ءِ مُز اِنت کہ ھشت ءُ نوہ ماہ ءِ میان ءَ گیچینیں سنگتانی شہیدبوئگ ءُ دُژمن ءِ پلیتیں کدم ماں کوھی دمگاں کپتگ اَنت۔پدا دل سُباش چندربوس ءَ یات کنت ءُ کِسہ ءِ گوں وانوکاں گُشاں،،نیتاجی سُباش چندر بوس جاپان ءِ میاربیت جہانی جنگ وتی ھَدّ ءُ سیمسراں سرگوز کنت جاپان ھمے زَد ءَ کپیت ءُ سک نگیگ بیت۔پمشکہ سُباش ءَ گوں سنگتاں چیدو گیش پہ میار داشت نہ کنت۔سُباش وتی سنگتاں ہندوستان ءَ رھادگ کنت ءُ وت جاپان ءِ بالی گُراب ءَ سوار بیت دیم پہ جرمنی ءَ رھادگ بیت۔کہ راہ ءَ بالی گُراب ماں آزمان ءِ دیم ءَ پَٹّیت(بِلاسٹ)بیت ءُ سُباش بوس ءِ شھید بوئگ ءِ ھال ءَ ھندوستان ءِ مہلوک سک پُرسیگ ءُ تکانسُر بیت۔ مہلوک ءِ دل ءَ پہ سُباش دردےچست بیت ءُ پہ انگریزاں کینگےرُدیت۔ھمے جُمبش ھندوستان ءِ آجوی ءِ تاج بیت۔،،چیزی مُدت ءَ رند ھدوستان ءِ رسکانکدراں ھالے تالان کُتگ اَت کہ سُباش ے بالی گُراب ءِ پَٹگ ءُ شھید بوئگ ءِ ھبر دروگے بوتگ۔شھید بوئگ ءِ ھال ءُ مہلوک ءِ زھرشانی آں ھندوستان ءِ آجوی ءِ تہریک زوراور بیت کہ ھمے درگتاں سُباش پدا گُمنام بابا ءِ نام ءَ ھندوستان ءَ کئیت ءُ ھمے تہریک ءِ رھشونی ءَ کنت تاں ھندوستان آجو بیت۔سُباش چندربوس وتی دیستگیں واباں راستی ءِ متلباں گیشوگیوار کنت۔پمشکہ ھندوستان ءِ مہلوک آجوی ءِ لزتاں تِنگگ ءَ اِنت۔بلے ھیپ پہ بلوچ ءَ کہ بے رھشون اِنت۔وتن پہ بٹاک(ڈائیلاگ) آجو نہ بنت۔بلوچ ءَ سُباش چندربوس ے درکار اِنت۔

شھید کمار جان پنام سالار بلوچ

نبشتہ کار: سنگت آصف بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

من ءَ شری ئِے سر ءَ یات نہ اِنت بَلے منی ھیال ءَ دو ھزار ھپت اَت کہ جُھد آجوئی ءِ جُنز چو ھارے ءَ چِست بوتگ اَت ماں بلوچستان ءِ ھمک شھر ءُ دمگ ، ھمک کوہ ءُ کوچگ، ھمک کُڈّک ءُ گدان ، ھمک بان ءُ بادگیرئِے پتات ، ھمک پیر ، ورنا ، ھمک شیرزالیں مات ءُ گھار درست آجوئی لوٹوکاں گوں ھمکوپگ بوگ ءِ واھگ داروک بوت اَنت۔

اے آجوئی دوستیں گلّانی زمہ واریں باسکانی جھد ءِ برورد اِنت کہ مرچی آجوئی ءِ جُنز جوانیں وڑے ءَ ماں بلوچستان ءِ کُنڈ مَہ کُنڈ ءَ سر بوتگ ، وتی راج ءَ را بلوچ راجدپتر ءُ گلزمین ءِ بانت سرپدی دیگ ءَ اَنت کہ چہ پاکستان ءِ کبزہ کنگ ءَ پیسر مئے گلزمین یک آجوئیں گلزمینے بوتگ ، ما وتی گلزمین ءِ سر ءَ وش ءُ وشھالیں زندے ئِے واھند بوتگ ایں ۔

مئے سرڈگار ءِ سر ءَ پاکستان ءَ پہ زور کبزہ کتگ مارا ابدی وتی گلام جوڑ کُرت۔ مئے ھزاراں مردم پاکستان ءَ شھید کُرتگ ءُ انگت کنگ ءَ اِنت چہ ھما کبزہ ءِ روچ ءَ بِگر داں ءِ روچ ئِے مرچیگ ءَ ما بزگ ءُ وار ایں، مئے سر ڈگار دنیا ءِ تہ ءَ سیر تریں سرڈگاراں چہ یکّے بَلے مئے گلزمین ءِ مال مڈیّاں درآمد برّگ ءَ اَنت ءُ ما پہ چُنڈے نانے ءَ مھتاج ءُ چمدار ایں، وتی جند ءِ سرڈگار ءِ سر ءَ ساہ ئِے ھم کشّ اِت نہ کن ایں۔ مارا اے زلم ءِ ھلاپ ءَ توار جست کنگی ایں۔ اگاں ما مرچی توار چست مہ کن ایں گُڑا ما گار ءُ بیگواہ بہ ایں بیا اِت ما وت ءَ گوں ھمے جُھد ئِے آجوئی ءَ ھمگرنچ کن ایں ءُ گوں راجی سرمچاراں ھمراہ بہ ایں ءُ بلوچ راج ءِ شھیدانی پگر ءَ منزل ءَ سر کن ایں پرچاکہ مئے زند گوں وتی سرڈگار ءِ آجوئی ءَ بندوک اِنت۔ اے تھاریں شپانی رژنائی آجوئی اِنت۔

ھمے وڑ ءَ بلوچ نیشنل فرنٹ ءِ نیمگ ءَ جھاؤ ءَ ھم یک مزنیں مُچی یے برجم دارگ بوتگ اَت، ھمے مُچی ءِ تہ ءَ من گوں شھید کمار جان ءَ ھوار دگہ ھم بازیں سنگتاں گوں دوچار کپت آں ، اے ھما وھد اَت کہ مئے رھشون ءُ بیگوائیں بی ایس او آزاد ءِ گْوستگیں بنجائی مستریں کُمک کماش زاکر مجید ھم اے مُچی ءَ اتکگ اَت ، من چہ ھما زمانگ ءَ وت ءَ گوں بی ایس او ءَ ھمگرنچ سرپد بوت آں ، بَلے چہ اے مُچی ءَ رند من ھمے سرپد بوتاں کہ بی ایس او بلوچ راجدپتر ءِ تہ ءَ یک ماتے ئِے کِردے دار اِیت۔

اگاں مرچی ما بلوچ آجوئی ءِ گَل ءُ پارٹیانی تہ ءَ چمشانکے
دور بِدے ایں ، گُڑا مارا نہ تُرس ءُ نرمزاریں مردم گندگ ءَ کاینت آ داکتر اللہ نزر بہ بیت چیرمین ھلیل، شھید منان ، چیرمین بشیر زیب ءُ ادگہ بازیں رھشون بہ بنت ھمے بی ایس او ءِ ودی کُرتگ ایں پرزند اَنت۔

شھید کمار جان ھم ھمے بی ایس او ءِ سنگتے اَت ءُ یک سکّیں مھروانیں سنگتے اَت۔ بلے اے گپ من ھیال ءَ ھم نیاؤرتگ اَت کہ یک روچے کمار جان مارا یل کنت ءُ روت ءُ آئی ءِ کمّی مارگ بیت ۔
گوں اوَلی گِندگ ءَ من کمار جان ءَ نہ پھم اِت کہ جوانیں سنگتے ءِ ھچ سرپد نہ بوتاں پرچاکہ لھتیں مردم ئِے سرپد بوھگ ءَ باز وھد لَگ ایت ءُ منی وڑیں نا بلدیں مردمے ءَ را وَ یک اُمبرے لگ اِیت پہ مردمے ئِے سرپد بوھگ ءَ ۔
من اے نہ زانتگ اَت کہ شھید کمار جان گوں وتی داتگیں یاتاں روچے مئے چماں ارسیگ کنت ءُ پہ نَد ءِ چست ءَ پہ چیزے دانک ءِ نبشتہ کنگ ءَ نا اِلاج کنت ۔
مرچی شھید کمار جان ءِ من ءَ اِناں سرجمیں راج ءَ را کمّی مارگ بوھگ ءَ اِنت۔

شھید کمار جان 22 اکتوبر 2016 ءَ پہ گَل ءِ کارانی واستا دومی میتگ ءَ روگ ءَ بیت کہ ریاست کاسگ چَٹ ءُ پاکستانی لشکر شھید کمار جان ءَ شھید کن اَنت ۔
مرچی یکیں جھاؤ ءِ تہ ءَ اِناں من کجام میتگ ءَ دیوانے ءَ رو آں من ءَ شھید کمار جان گِندگ ءَ کیت شھید کمار جان مرچی ھمُک بلوچ پرزند ءِ رھشونی ءَ کنگ اِنت ءُ شھید کمار جان وت ءَ چو ادگہ شھیدانی وڑ ءَ راجدپتر ءِ تہ ءَ وت زندگ کُرتگ۔

زبان دوستی ءِ سیاست

حکیم واڈیلہ

سہمی بہر

کساس ۲۰۰۵ اگں شش ءِ ھبر اِنت من وتی ناکو ءِ لوگءَ شتگءِ تاں۔ ھمودا چاراں ٹی وی ٹرالیءِ بُرز ءَ یک کتابءِ ایر اِنت۔ چُش کہ من اے وھدءَ مدرسہ ءَ وانگءَ اَتاں ءُ شپءَ نُماز ءَ پد مسیت ءَ من فضائل اعمال ءِ کتاب ہم ونتگ اَت یک اگں دو رندءَ گڑا من کتاب دِست ءُ من دلءَ گُشت زاناں مذہبی اِنت ثوابءِ لالچءَ زرت تہ چاراں اے ملا فاضل ءُ ملا قاسم ءِ شعرانی کتاب اِنت۔ ھیر من سک کوشست کُت کہ چیز ایں ونت بہ کناں بلئے پہ من سک گران اَت اے کتابءِ وانگ۔ ھیر آ روچءَ پد من اے کتاب دست نہ جت بلئے وھدیں بلوچ سیاستءَ ھمراہ بیتاں گُڑا سگار بہ بیت یا کہ توار بلوچیءِ تاک اگں دگہ تاکبند ءُ ماہتاک بزاں ھر وڑیں کتابیں دست کپت اَنت من وانگ ءُ سرپد بیگءِ جہد بندات کُت بازیں سیاسی ءُ ادبی لٹریچر وانگ ءُ سرپد بیگءِ موہ رستگ اَت۔ بلئے پدا ھم چہ وتی نالائقیاں نہ شریءَ زبان درُبرت کُت نہ کے سیاست در بُرت۔

ھیر ما ھما وھدا سیاست بندات کُتگ اَت جاور ھمے وڑ اَت ھمک دہ ءَ چہ ھشت سیاسی سنگت شاعری ھم کنگءَ اَت نبشتہ کار ات ھم۔ منا ھم ھمے شوق ءَ گِپت بلئے من نزانتکاری ءَ بس گالانی ھوار کنگءَ شاعری سرپد بیتگاں۔ دستونک بہ بیت اگں لچہ بہ بیت ھچ جاہ ءَ سوبین نہ بیت اَنت مستریں سوب نزانتکاری ءُ بلوچی شاعری ءِ باروا کم علمی اَت۔ ھیر شاعری ءِ پِڑءَ من باز زوت وتارا گُشت کہ زور مجن کہ گوں تو بوت نہ کنت۔ من شاعری گوشگ اِشت برے برے ھیال اگں مارشتءِ نبشتہ کناں آ ھساب نہ اَنت بلئے من اے راستی ءَ سرپد بیتاں کہ شاعری منیگی کارۓ نہ اِنت۔ پدا یک وھدۓ نبشتہ کنگءِ شوق ودی بیت پدا جیڑہ ہما دیما اَتک چون نبشتہ کنے چے باروا نبشتہ کنے تئی علمی بستار چی اِنت نبشتہ کُتگءِ چیز مردمانی ھاترہ فائدہ مند بنت اگں بس پہ نام نبشتہ کنے؟ ۔ ھیر یک وھدۓ اَت نبشتہ کُت ھچ جاہءَ منی نبشتانک چاپ نہ بیت اَنت ءُ زانت کہ من پدا رد روگءَ یاں۔

گُڑا من وانگ بندات کُت باز نہ ونت بلئے لھتیں چیز ونت شاعری ونت نبشتانک ونت کتاب ھم وانگءِ کوشست کُت ءُ اے وانگ تھنا پہ وانگ ءَ نہ اَت بلکیں دربرگ ۓ ھاترہ اَت۔ نزاناں چی کچءَ ونتگ دربرتگ بلئے نبشتہ کنگ ءَ اِتاں۔ سنگتاں دوست بیت اَنت گُشگ بیت نبشتہ کن من چارت نوں باز مشکل بیت چیا کہ منی علم باز کم اِنت ءُ سرحال سک باز اَنت چی باروا نبشتہ بہ کناں چون نبشتہ بہ کناں۔ پدا کمو وتی چاگرد وانگ بندات کُت وتی جند ونت، چم پچ کُت اَنت، ضد ونت، کینگ ونت، لالچ ونت، پدا وتی کردار درستاں پیسر ایراد گپت کہ تئو چی کُتگ کجام عمل جوان بیتگ کجام کار ھراب شر چیا بیتگ ءُ ھرابی کجام اَنت۔ چوناہا شری گندگ نہ بیت اَنت اگں چیزیں است ات ھم دگرانی کمک ءُ مہرانی سوبءَ شری اَت اَنت وتی کُتگیں کار گیشتریں رد اِت اَنت پمیشکہ لوٹیت جوانی کناں بلئے ھر وھد کہ شریءِ نیمگءَ دوگام جتگ تا چاراں یکیءَ پاد چکیتگ ءُ دور دیگءَ اِنت۔ بلئے من پدا ھم ھمک رندا وتءَ ھمے گپ گُشتگ داں منزل ءَ سر نہ بئے اے چست ءُ ایر دور دیگ ءُ پاد آیگ است انت۔ ما انگت جنزگ ءَ یاں دم ھم نہ بُرتگ نہ کے وتی گوستءَ کُتگیں ردیاں بیھال کُتگ بس چہ اولی روچءَ جہد کُتگ وتارا ایماندار دارگ ءِ گوں وتی راج ، وتی ملک، وتی زبان ءُ وتی جہد ءَ۔

ما اگں سیاسی مردم گوشگ باں ھم پمیشکہ کہ شر ایں ءُ سرپد ایں سیاسی سنگت اے جاگہءَ ھالیگ اشتگ اَنت۔ ما اگں پروشتگیں زبان ءَ نبشتانک ھم نبشتہ کنگءَ یاں آئی ءِ مستریں سوب دگہ سنگتانی اے پِڑ ءَ پہ منی وڑیں مردماں جاگہ یل کنگ اِنت۔ ھمک مردم وتی لائقی ءُ نالائقی ءَ زانت ءُ سرپد بیت۔ من بیت کنت کوکار کنگءَ شر بیباں، بیرک بڈ کنگءَ شر بہ باں، نبشتگیں کتابیءِ بہر کنگءِ کارءَ کُت بہ کناں۔ پرچہ کہ منی لائقی ھمیش اَنت۔ بلئے اگں شریں سنگت ھاموش بہ ننداں ءُ جاگہ ھالیگ اَنت تا منی وڑیں نابزانت دیما کائنت ءُ بُوت کارکنگءَ گیش کار ھرابی بہ کن اَنت۔ زبان دوستی بہ بیت اگں راج دوستی دوئیں سیاست ءُ جہد ءِ بہر اَنت بیا اِت ایشاں مہکم کنیں کار کنیں مئے رھشونیءَ بہ کن اَنت ھما سنگت کہ چہ ما لائق اَنت، زانتکار اَنت ءُ شرتر کاراں کُت کن اَنت۔

ھلاس۔۔

دی بلوچستان پوسٹ : اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

گاریں منزل ءِ مساپر- شہید نثار میرل

نبشتہ: ھلیل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

تھنائی، مونجائی، ابیتکی زِند ءَ تیلانک دیان اِنت. نزاناں امبرانی اکتوبر چتور گْوزیت ءُ آسر بیت کہ ھمُک روچ گوں بیچاڑیں تْرانگاں روچ ءَ شپ کناں ءُ شَپ ءَ روچ، ھما وھد ءُ ساھت گِیر کاینت کہ تئی مہروانیں ساھِگ ءَ من وتی اِلم ءُ زانت ءِ ھوشام پْروشتگ اَت ءُ دیم ءَ جُنزان کُرتگ اَت، ھما سَپَرانی گِیر پیداک اَنت کہ تو گَپ جتگ ءُ من گوش داشتگ ءُ من مسکرا کُرتگ ءُ تو گُشتگ ” تو بَسّ یے کن یار” ءُ پدا تاں دیر ٹاک داتگ ءُ کَندتگ….

مرچی 20 اکتوبر اِنت ءُ یک سال یے سرجم اِنت میرل جان تو پہ یک رُژنائیں بانداتے ءِ ھاترا وتی ھیسی ایں سر ندر کُت ءُ مئے وڑیں نازانتاں ءَ زِند ءِ گواچنی نشان دات…

اے بیچاڑیں ساھتاں تھنا نشتگاں ءُ زِند ءِ ابیتکی ءَ مارگ ءَ آں کہ ترا چہ پَد بارگ جان ءَ ھم اے زِند ءِ میچّلیں رُنگراھانی سرا مارا تھنا یلا دات.

اے ساھت ءَ انچو گُمان بیت کہ مرچی پدا کُلّان ءِ ریکانی سرا تئی کندگ ءُ ٹاک اِنت… منا ھما روچ ءِ دیوان گیر پیداک اِنت، رولہہ ءِ وھد ءَ کُلّان ءِ ریکانی جُمپ یے ءِ سرا من ءُ بارگ جان نندوک اَتیں، روچ ءِ روشنائی گیمُران اَت ءُ شھر ءِ بتی یک یک ءَ رُژنا بوھان اِت اَنت کہ ما دیست تو چہ دور ءَ کندان ءَ پیداک ئے ءُ نزّیک ءَ اتکئے سلام ءُ دروہ بات اِت کُت، من گْوشت “تو زَنڈ بوتگ ئے” ءُ تو پسّہ دات ” تو بسّ یے کن یار”….

ھمُک روچ ءِ وڑا من اتاں، بارگ اَت ءُ تو اتئے، کُلّان ءِ ریک اَت ءُ کوش ءِ شیکگ اَت کہ مئے چمّ ءُ دَپ چہ ریک ءَ پُرّ اِت اَنت، بلے پدا ھم ما نشتگ اتیں ءُ شھر ءِ مِرمرانکیں چراگانی پُشت ءِ بے سمائی ءَ مارگ ءَ اِتیں، اے بے سمائی ءَ مارا جیڑگ ءَ پرمان کُت تاں دیر بارگ جان ءَ راج ءُ راجی جُہد ءِ سرا تْران کُت، من ماھل ءِ مہر ءُ مھبت ءِ یک کسّہ یے گْوشت ءُ واتر بوھگ ءِ وھد ءَ تو وتی شئرے ونت….

چم ارسیگاں مدام ءُ کندگ یے شوھاز کنت
پہ گلیں لُنٹاں تئی بچکندگ یے شوھاز کنت

کئے بروت سرپد بکنت اے سرمچاریں میرل ءَ
مرگ دست ءَ گپتگ یے ءُ زندگی شوھاز کنت.

زندگی جیڑگ ءُ مارگ ءِ نام اِنت. برے برے ابیتک باں گُڑا جیڑاں تَہ گْوست چو راسکوہ ءِ ٹیڑ ءَ مِک اِنت ءُ انچو گُمان بیت کہ من اوتھل شہدربرجاہ ءِ کوھنیں ہاسٹل ءَ شکور ءِ ڈابہ ءَ نشتگاں ءُ تو چہ رودراتکی نیمگ ءِ گتان ءَ پیداک ئے بی ایس او ءِ راہبند ءُ آزاد ماہتاک ترا گوں انت، بچکندگے لُنٹاں تالان کنئے ءُ گْوشئے انشپی اے وانگی نودربرانی کوٹیاں دور دیگ لوٹنت.

من وابے دیستگ اَت کہ مھراج ہوٹل ءِ دیم ءَ من تو ھاران ءِ بس ءِ ودارا ایں گوں بس ءِ اوشتگ ءَ تو سوار بئے ءُ منی سوار بوھگ ءَ پیسر بس رَوگ ءَ لَگّ ایت من کُوکار کناں کہ من پشکپتگاں… بلے کسّے منی کوکاراں گوش نہ داریت.” ترا یات اِنت ھمے واب پہ مانا کنگ ءَ من ترا گْوشت، ءُ تو پسّو دات کہ چُشیں واب بے مانا بنت ایشاں ھِچ مانا گوں نہ اِنت…

بلے انّی من سرپداں کہ واب بے مانا نہ بنت مانا اِش تھنا درگیجگ لوٹ اَنت.

نزاناں اے زِند ءَ وپا نیست اگہ نا زِند ءِ تہا وپا نیست، بلے منا ھما روچ گِیر اِنت کہ تو گُشت “من مستونگ ءَ رَوَگ ءَ آں تنظیمی کارے ءِ ھاترا زُوت واتر کناں کایاں” بلے تو نیاتکئے، تھنا تئی اَکس یے اتک کہ تئی دستاں ھون ءِ ھِنّی رجینتگ ءُ پہ وتن سالونک ئے.

نزاناں تو پہ کُجام اُمیت ءَ وتی گْرانیں کار مئے نزوریں کوپگانی سرا لڈّت ءُ شُتئے کہ اے رُنگراھانی سرا ھڑان ءُ کپان ءَ دیم ءَ جُنزان اَتیں کہ بارگ جان ءَ ھم وتی بار گْرنچ دات ءُ پہ گاریں منزل ءِ شوھاز ءَ دراتک.

شہید میرل جان مرچی 20 اکتوبر اِنت ءُ مرچی ءَ چہ سالے پیسر من گوں وتی سنگتاں دیوان اتاں کہ تئی شھادت ءِ ھال منا رس اِت، تو سرپدئے آ چونیں کیفیت یے اَت؟ مرچی پدا منی ھالت ھما وڑا اِنت،

نزاناں اے مونجائی، ابیتکی، تھنائی ءِ مولم چتور مٹ بنت کہ گْوست ءِ تْرانگ منا چہ تہا پْرنچگ ءَ اَنت. مرچی ھما رُنگراھانی رنگ مٹ بوتگ اَنت کہ آھانی سرا تو پہ الکاپی شُتگ ءُ مارا سوج داتگ ئے.

بلے یک اوست ءُ اُمیت یے زِندگیں کہ پہ گاریں منزل ءِ شوھاز ءَ ھما کِشکانی سرا تو شُتگ ئے ھما کِشکانی سرا جُنزگ ءَ آں.

دیناں بے سیتیں گنجیں گوادر شُت

ریاض بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

چیزے روچ پیسر تیاب دپ ءِ یک مردے وائس کُلوہ ءِ گوش داشت کہ سوشل میڈیا ءَ شنگ بوتگ ات. مرد کہ گوادر ءِ نندوک ءِ وتی زی یں عہد و مرچیگیں جاور ءِ سرا گپ کنگا انت او گُشیت کہ ” منی دل ءَ یک درد ءِ پاد اتک وھدے دیم پا تیاب دپ ءَ پیادگ ءَ رھادگ گپتاں اودا ہمیش آنی (پاکستانی واکدار آنی) کوٹی ءِ تاں ، گاٹ اوشتاتگ آنگو مردماں روگا نیلنت. من اوشتات آں چَم شانک داتنت پا تیاب ءَ کہ اے ہما تیاب انت کہ آپی آں کدی کدی وتی ھر زرتگ انت و ماھور زرتگ انت او تیاب ءِ دراجی ءَ شتگ او دو دو روچ ماھور آپ ءَ کتگ ماھیگ گپتگ وتی ھراں لڈیتگ او پدا چہ ہمے راہ ءَ واتر اتکگ انت ہمے ماھیگ بازار آں بہا کتگ انت، اے ہما تیاب انت کہ ادا ہزار آں مردم پشکان ءَ شتگ و اتکگ انت.

بلے مرچی ؟ مرچی منی ملک انت منی شہر انت بلے منا اے ترّگ و سیل ءَ انگو نیلنت، کدی ما پاداں شتگے ھُور ءَ پدا وتی میتگ آں اتکگ انت. مرچی ما گمیگ یں پریشان یں کئی گورا برو یں؟ مے مستر کستر کے انت؟ او ما کئی گوما گپ بکنے؟

دگہ روچے من اِنگو شتاں دیم زری تیاب ءَ روگا تاں اودا ہم کوسٹ گاٹ ءِ آہی بنجل انت ، منا ھَکّـل داتے کہ انگو مہ رو. من اوشتا تاں منی چمّ آنی ارس ریتک انت، کہ اے ہمے تیاب انت کہ من گرماگ ءَ سے سے چار چار رندا پیدل شتگاں سُر ءَ او پیدل پدا تیاب ءَ اتکگاں ، ھٌشتری آنی ھُشتر پدا لین بوتگ انت گَلگ بوتگ انت پا سُر و تیاب ءِ روگ و آیگا، او پدا رندا یک وھدے سینکل آنی سرا مردم شتگ و اتکگ انت. بلے مرچی منا نگوری اے درکپ ءَ دیم پا آ دست ءَ روگا نیلنت.

دیراں داں منی چم ارس بوتنت او من دیراں داں گریت “

گنجیں گوادر ءِ دیمی زر ءَ یک ایسٹ بے نامیں کمپنی ءِ کہ نوکیں منصوبہ ءِ سرا کار بندات کتگ او گشنت کہ اے یک سد و چل ملین امریکی ڈالر ءِ منصوبہ ءِ کہ اے گوادر تیاب دپ ءَ گوں مکران تیابی مزن شاھ دگ ءَ اَوار کنت.

غیر قانونی ٹرالنگ وا پیسرا چہ پا لوکل ماھیگیر آں مزنیں مصیبت ءِ کہ آہانی سرا نہ چٹیتگ نوں اے نوکیں پروجیکٹ و منصوبہ اے ماہیگر آنی چکاں شد لاپ کنت و کشیت.

دیمی زر ءِ دست ءِ ناشر آں پہک روگا چہ ماھیگیر سک تکانسر انت او چم وت وتی بد بہتیں عاقبت ءَ گندگا انت کہ بلے ہچ کت نکن انت.

دیمی زر ءِ زنَگ ءَ چہ ڈھوریہ ، گزروان و بلوچ وارڈ ءِ مردم سک متاثر بنت آہانی روز شپ ءِ زند بدھال بیت. نا ھُدا آنی ماھور چہ آہاں پچ گرگ بوگا انت.

اے ہما تیاب انت کہ ادا ماھیگیر وتی مرضی ءِ مالک وت بوتگ انت ، ہر وھدے کہ دل ءَ لوٹیتگ ماھور زرتگ ، دیم پا تیاب ءَ اے نیلیں زر ءَ در کپتگ انت ، شپ روچ نبوتگ ، وھد و پاس ءِ ھُدابند ہم وت بوتگ انت.

مرچی جوریں بَدواہ آں مے پاد سانکل کتگ انت ، زبان زمزیل جتَگ او چم بستگ انت.

زوراکیں لشکر گوں چین ءِ ہم دستی ءَ مے کوہ آں برّگا انت.

چینی آنی زوراکیاں دنتان رودینتگ او مے ڈوک و سنگ آں دُرشگا انت. ما نشتگ و چم پُر ارس اَنت ءُ گریونت. او بس گریونت…
ھون واریں رَستر وتی دپ ءِ شکار ءَ پا چیھال و زاری کدی یل ندنت، مزاحمت دَر کار اِنت، عمل لوٹیت او ہما مستند یں عمل کہ مردماں باوری بدنت کہ تو واقعی آہانی درد وارے.

نیلّیں زر ءِ امیت ءَ مے روچ و شپ گوزنت
مارا پا چُنڈ نان ءَ چیا در پہ در کنے.

دی بلوچستان پوسٹ : اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ذہنی گُلامی ءِ اثرات

ریاض بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ 

راجی گُلامی ہرچ چاگرد ءَ گوں وت مزنیں ھوپ ءُ الّت ءِ ہمبراہ کاریت، مردماں پگری حوالہ ءَ ہم غلام جوڈ کنت. پگری گُلامی ءِ بازیں نشانی بنت ھنچو کہ مردم وتی دود و ربیدگ ءَ ویل کنان کنت، وتی پت پیروکی نام آں پہ وتی آؤکیں پدریچ ءَ بِر کنگا لج کنت، اگاں میتگ آں چہ شہراں یا دگہ دیار آں در کپنت وتی پُچ و پوشاک آنی گوَر کنگءَ میار کن انت. وتی زبان ءَ گپ کنگا عیب سمجھنت. وتی وار و گریبیں سیاد و وارث آں پجا نیارنت. وتی ساز و دھن آنی گوشدارگ ءَ عیب و دگرانی سوت و ساز آنی سرا ناچ کنگا فخر سمجھنت. اے الّت شرو ءَ کم کم ءُ پدا اگاں گرو دار اش مبیت گڈا ہمروچی زند ءِ بہر جوڈ بنت، انچو انچو مردم چہ وتی راجی سیمسر آں دور گسر کپاں بنت.

راجی گُلامی ءِ سوب ءَ ذہنی گُلامی ءِ بیماری ءَ ملک ءَ نشتگیں مردماں دگہ رنگ ءُ درانڈیھ ءَ نشتگیں مھلوک ءَ گوں دگہ رنگاں شکار کنگا انت ءُ مردمانی ذھن آں بیماری ءَ انچو گوَر جتگ کہ بازیں مردم آں سما نیست ءُ ملکا نشتگیں بازیں مھلوک ءِ پہ ترس اے بیماری ءَ وت بگل گیر کنگا انت ءُ اشی ءَ مجبوری ءِ نام دئیگا انت.

وھدے تو چیزے سال ساری ءِ چاگرد ءَ گوں انوگیں چاگرد ءَ دیم پہ دیم کنے گڈا ترا پہ سمجھگا ھچ دیر نہ لگیت کہ مے چاگرد ءَ بیماری ءَ کجام تک و پہنات آں گوَر جتگ. گوں سادگیں لبز آں چیزے مِسال شمے دیما ایر کناں.

ھو راستے کہ بلوچ ءِ لہتیں روایات پد منتگیں پگر ءِ پیداوار انت، بلے اشی مطلب اے ہم نہ انت کہ تو وتی چُک نام ءَ بالاچ ءُ چاکر ءِ بدل ءَ انضمام الحق و حمدان بکن و جنک نام بانڈی ءُ گوھَر ءِ بدل ءَ میرا و ریما بکن.

من روایت پرستے نہاں و ناکہ چشیں روایت داروکیں مردےِ آں. وت در ملکا درانڈیہی زند گوازینگا آں بلکہ بلوچی پُچ و پوشاک ہم آ رنگا کہ دل لوٹیت پوشت نکناں بلے وتی کش گوَر ءِ بلوچ آں یا ملک ءِ چاگرد ءَ اے رنگ ءَ ذہنی گُلامی ءِ بیماری ءِ اثرات آنی سوب ءَ بدلی ءَ کہ گنداں دل ءَ کُہت بیت.

گپ پچ ءُ پوشاک ءِ دود ربیدگ ءِ ءُ وتی ماتی زبان ءَ گپ کنگ ئے یا نویسگ ئے تہنا نہ انت. گپ وتی اصل ءِ وتی جند ءِ زورگ ءُ نزورگ ئیگ انت.

در ملکاں جہہ منندیں بازیں بلوچ وتی بلوچ بوگ ءَ بلکہ کم لیکنت یا احساسِ کمتری ءِ شکار بنت بلے وتارا بلوچ گشگا عیب سمجھنت.

مردمانی یک پُشتے ہم بر نہ ترّ اِتگ کہ در ملکاں اتکگ انت پت ءُ مات اش انگتہ دری زبان نہ زان انت بلے چک وتی زبان ءَ گپ کنَگا عیب سمجھنت ءُ پدا ہمیشانی بازیں کماشے کہ دیوان آنی توکا نندیت ٹہک دنت ءُ وتی راج ءَ کم لیکیت، وتی راج ءِ بزگی ءُ لگتمالی ءِ سرا کندیت. بلے منی نزّ ءَ وار ءُ غریب ہمے وت انت کہ بے کس ءُ وارث انت، بے زبان و دود انت. زر ءُ دولت ءِ نہ بُوگ واری ءُ عیب ءِ نہ انت.

ملکا نشتگیں بازیں بلوچ چہ اے ذہنی بیماری ءَ ہم سک باز اثرمند بوتگ انت. پہ وتی ساہ ءِ رکینگ ءَ وتی چکاں بلوچی نام بر نہ کننت، پاکستان زندہ باد ءِ گُشگ پرما انت. ریاستی دلار بوگ ءَ فخر سمجھنت، گشی “ھو واجہ من پلان کیمپ ءَ کرنلے پجاہ کاراں اگاں ترا کارے کپیت من حاضر آں” بلے ہمے واجہ تئی میّت ءِ قبر ءَ ایر دئےگا ہم گوں نہ بیت.

لہتیں گوش اشکنیں ھبر آنی سوب ءَ سرجمیں جُہد ءَ بد و رد گوشگا چک و پد نہ بنت. جنَگ بوتگیں دلار آنی پشپد ابید چہ چم جہلی ءَ بزگیں بلوچ آں چم سہر دیَنت ءُ مھلوک چہ ترس ءَ انچو دلاپ انت کہ اُف ھم نکنت.

چار ملا پاد کیت وتی تب ءِ شریعت ءَ جنت، جائز ءَ ناجائز کرار دنت، مردم گشنت ھو راست انت واجہ ءِ کہ واجہ قرآن ءِ واجہ انت. لالچ و زر ءِ حرص ءَ بیگناہیں مردم پہ ارزانی کُشگ ءُ دور دئیگ بنت۔

انچو بے حسی انت کہ چار مردم لاش آن اش چست نکنت کہ بلکہ واجکار ءُ آہی سرکار وش مبیت.

دز ءُ ڈنگ روچ پہ روچ سیر ءُ آباد بوان انت، پدا ہمے دز ءُ ڈنگ آنی مجلس آں شریعت ءُ پیسلہ کنگ بنت.

ریاست ءِ لشکر کیت بازار ءَ چار بازار کنت گریب ءُ بزگ آنی گِدان آں بُن دنت، جنین ءُ زالبول آں بے آبرو کنت زھگ آں دلاپ کنت ، گس ءِ مردماں لٹ ءُ کٹ کنت، جوان آں گروڈاں کنت ءُ بارت سالانی سال مپت ءَُ ناھک بند کنت، تشدد کنت تاں کشیت ءُ جنگل ءُ گیابان آں دور دنت، بلے ہما ھلک ءِ واجہ ءُ ملا ءِ گوش ءَ مورے ہم نہ وارت کہ پہ بلوچی ءُ اسلامی آئی لوگے دپا بروت ءُ ہمے جست ءَ بکنت کہ بلوچ شمے سرا چونیں قیامت ءِ گوستگ، شمارا پٹے آپ ءُ چنکے دان است پہ ورگ ءَ یا ناں؟؟

پدا میر معتبر ءُ ہمے قرآن ءِ واجہ کیت مسیت ءِ ممبرئے سرا یا گچیں کاری ءِ جلسہ ءِ تلّو ءِ سرا گٹ ءَ زور ءَ بر دنت کوکار کنت ءُ گشیت کہ “اے ھُدائی عزاب انت، شما ھدا ءَ یاد نکنے اے زلم ءُ زیادتی شمے نسیب ءَ انت گوں نسیب ءَ گلہ کنَگ بیت ؟”

پدا ہمے میر ءُ معتبر پہ ووٹ پنڈگ ءَ ہمے گریب ءَ لاچار کنت ءُ بارت یا وا آئی مجبوری ئے سرا پائدہ چست کنت ءُ پہ چار کلدار ءَ بہا یے زوریت یا دومی چک ءَ لشکر ءِ دست ءَ چست کنائنیت ءُ مجبور یے کنت کہ آہی واستہ ووٹ بکنت.

ملا ءَ ہم ہمے رنگ ءَ لانک بستگ کہ کدی ءُ کجا گریب ءَ سکّیں ھالتے انگیر بکنت کہ من ہم ضمیر ءِ سوداے بجناں.

دگنیا ءَ ہچ چیز دائمی نہ انت، ابدمان ہما بنت کہ جوانیں کِرد آنی واھُند بنت، وھد ءَ بلّے کہ لہتیں مردمانی چمّ کور کتگ انت. وتی ساہ ءِ رکینگ عیبے نہ انت، وتی دروشم ءِ بدل کنگ ہم چشیں عیب ءِ نہ انت، بلے وتی جند و زمین ءِ پجا نیارگ مزنیں ذہنی بیماری یے۔

راستی ءَ اگاں پہ دپ ءُ زبان راست گشت نہ کنئے، بلے وتی دل ءِ توکا راستی ءَ راست بہ لیک.

زلم ءَ اگاں داشت نہ کنئے، بلے زالم ءِ ہمبراہ مبو. راج ءَ اگاں پاھاز اِت نہ کنئے، بلے راج پَہاز آں بد ءُ رد مگوش. وتی راج ءَ اگاں ساڈات نہ کنئے، بلے درآمد آنی دیما ایریے مجن. دری زبان ءِ اگاں سکِت نہ کنئے یا ھبر کت نہ کنئے عیب وار نہ بئے، بلے وتیگا اگاں یل کنئے ءُ گپ کت نہ کنئے، گڈا عیب وار بئے۔۔