TBP Balochi

ساھگءِدرپ

نبشتہ: حنیف بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

زیکیں بیگاہ ءَ کہ جمبراں گرند ءُ گروک ات۔

منا ترْمپانی ترینزکاں زھیرانی ساچے ءِ مُلوریں ساھگے ءِ درپ ءَ کُت زِدر بےکرار اَت گُشئے کسے ءِ آھگ ءِ وداراں کرنے گوازینگ ءَ پد مرچی توکَل ءَ وتی ھاٹیگ بوتکگ اَت موسُم ءِ ندارگ،مُدتاں رند کہ ھئور ءِ ھمک ترْمپ زمین ءِ تُنیگیں بالاد ءَ مچینگ ءَاَت،زیب ناک اَت بلے ابیتکیں منی گُمانءَمن ءَھمے بشارت دات،چو مہ بیت کہ آزمان ءِ واجہ مرچی وتی زھراں زمین ءِ سینگ ءَ درشان بہ کنت ءُ پد ءَ تاں اَبد شمُشکاربہ بیت۔پُرشتگیں بچکندانی شلگ ارسانی کِشک ءَ وتی باتِن ءَ جاگھ بدنت ۔کش ءُ پہناتاں نشتگیں مردم ھبکہ مہ بنت پمیشکا من وت ءَ ترْمپانی شَلاں ایرجیگ کُت کہ ارسانی ڈُبّہ ترمپانی کوپگاں بہ بنتءُگُلیں زمین ءِ آتراپ سبزگاں ھوادگ مہ کنت۔

کساس نیم ساھت آزمان ءِ دپ چو مَشک ءَ پَچ اَت من اوں پُشت نہ دات گِس ءِ پیشگاہ ءِ میانجی ءَ میلانک بوتاں تاں جمبراں بلاھیں گرْندگے ءَرند ترْمپانی شلگ ءَمنی سرجمیں کُنٹ میچل بوت ھمے روچ ءَ من پہمت کہ منی سگاریں بالاد کُنٹ اِنت وت ءَ دیم ءَ جِک دات نہ کنت.زمین انچو شرد ءُ مین اَت چُش کہ برِنجی ئیں ڈگار ءَ شرد کن اَنت منی قدم ایربُکان اِتاں لہمیں کوش منی میچل بوتگیں بدن ءِ پُٹاں پاد کنگ ءَ اَت لرزگے کانزگیں بالاد ءِ تَب ءَ آہ کنگ ءِ نا امیتیں کوشِستے ءِ جُہد ءَ کلمپوگ اَت دل ءَ دیر گوْستگ اَت کہ چہ جہان ءِ ھاجتاں وت ءَ کسارت کُتگ بلے منی مردگ پرستیں مہلوک۔۔۔۔۔۔۔۔

دیم ءَ وتی گپ گُڈ اِت کہ عمرے سرجمیں تکانسُر شپانی بے وابی منی جند ءَ چہ بژنیگ ءُ گستا بوان اِتاں ھمپانیں کوٹی ءِ چِرتاں اوں وتی چِری چری بند کُتگ اَت پمیشکا زاناں منی ایوکی ءِ ندارہاں ژانگ بستگ اَت برے وت ءَ کُشت ءُ برے ترا یات کُت۔۔۔۔۔

بےکسی ءِ مارشتاں ھزار ءِ تہا من ءَ تہنا کُتگ اَت ھمک ءَ چہ وت ءَ دور دارگ ءِ وس کُت بلے کس من ءَچہ دور روگ ءَ وش نہ اَت انچیں یاتاں کہ گوں مردماں بندوک اَنت مرگ سندیت بلے زندگ ءَ سندگ نہ بنت۔ مہلوک تئی تب ءَ داریت کہ نہ داریت ترا ھرکسی تب دارگی اِنت رواج گپتگیں وھد چونیں پیگمبریں مردماں آشنا کنت نزاناں بلے من آشنا نہ بوتاں منی مارشت چہ ھمک ءَ جتا اَنت زندگین جونانی ندارگ وش اِنت بلے پہمگ ءِ کچ ھمک ءِ مارگانی ھینزک ءَ نہ منتگ۔ستک باور کن من گوں پُرشتگیں بالاد ءِ درد کشیں ھڈاں انگت شپے سے پاس کناں تئی آھگ ءِ شُبین اِنت کہ وت ءَ منی تہا پِشکاڈیت ءُ گسرکپیت۔ ھمک بیگاھ دمانے ءَ ڈن ءَ درکپان ءُ آزمان ءَ ندارگ کناں کہ بگندئے جمبری پُٹے گروک شہم بہ جنت ءُ من وتی سَکرات ءِ گُڈی بالاد ءَ میچل بہ کناں ءُ وت ءَ پہ باندات ءِ تُہمتاں گور ءُ کپُن۔ بلے ھئوراں شش سال سرجم کتگ کہ جمبر مان شان اَنت گِروکانی شہم منی کش ءُ پھناتاں من ءَ تراس دیئنت بلے میتگ ءِ کانیگ ھُشک اِنت آزمان ءِ واجہ بدّ دُوا گوْندینیت کوھانی بالاداں گشئے بیرےکپتگ سُتکگ ءُ سیاھ اَنت کاھ چہ بُن ءَ درتکک اَنت بلے ھدا اِنت کہ بزگ نہ کنت۔

سہداریں شپانک مدام گلگ کنت ءُ گُشیت مردمانی نیئت لیگار اَنت پمیشکا ھدا زھر اِنت ءُ من دل ءِ تہا بچکنداں ءُ گُشاں آ ھدا چونیں ھدائےکہ چہ وتی مہلوک ءَ زھر بیت ءُ گلگ دار اِنت کہ آئی کُچل بوئگ ءِ بَرورداں دابَہ ءُ بےزبانیں مہلوک دلاپ اِنت۔من وتئی دل ءِ گپ سرجم نہ کُتاں کہ شپانک ءَ پدا گُشت ھدا ھیر کنت۔ من پدا کندان ءَ وتئی دل ءَ گُشت ھدا باریں کدی ھیر کنت پہ وتئی بےھیریں دلوتاں۔ھمے ساھت ءَ کہ من جیڑگانی تیاب ءَ کونڈ لانچیتگ ءُ مان دیان اِتاں کہ مرچی گوں ھدا ءَ دل ءِ تہا شریں دپجاکے کناں بلے۔شپانک ءَ تمباکے دپ ءَ کُت ءُ پدا گُشت۔ نہ زاناں چون بیت اگاں میتگ ءِ مہلوک ءَ ھیراتےبُکتیں بلکیں ھدا ءَ بزگ بوت ھون ءِ ریچگ شر اِنت۔ من پدا ھیران بوتاں وتی دل ءِ تہا گُشت چون اِنت شمے ھدا ءَ کہ چہ ھون ءُ گوشت ءَ ابید رازی نہ بیت۔ گنجیں مہلوک کہ مِرگ ءَ اِنت ھدا ھمیشانی سَدکہ ءَ وتی رھمتاں بہ گواریت۔شپانک ءَ من ءَ اجکہ کُت تو اگاں نند ئے شریں بلے من وپساں سک تکانسراں گوں وپسگ ءِ شرت ءَ پدا دیدگ ءَ درائینت مارا نا اومیت بوئگی نہ اِنت ھدا بادشاھے۔اےبری دپ ءَ من ءَ نہ مرینت !دپ ءُ زُبان من گُشت دیدگیں دلمراد اگاں ھدا بادشاھے گڈا دلجم بو کہ ھئور نہ بیت ءُ بزگ ئے اوں نہ کنت ھرکس مِریت راھ ئے پچ اِنت ۔شپانک ءَ چم درگُڈینت اَنت تو بہ کن زالم ترا چونائی ءَ ھُدا ءَ گپتگ دگہ چون بہ بے۔

واجہ دلمراد من ءَ پہل کن بلے تو گشئے ھدا بادشاھے بادشاہ ءَ پہ وتی بے سر ءُ پادیں دلوتاں کار نیست تئی ھدا ءِ وتئی کار شر اَنت پہ منی ءُ تئی چاریں پس ءُ میتگ ءِ مردماں چشیں ارزشت نیست ھدا چون کنت ھمیش اِنت بکنت ما ندارہ کنوکیں۔۔۔۔۔۔

آزمانک 

زر مَلک پہ عید نہ بوت 

نبشتہ کار ” سخی بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

زر ملک یک سَکّین وش رُوهیں ماسی ئے اِت مدام گوں میتَگ ءِ مردماں کندگ ءُ مزاق ءَ اَت کدی آهی ءِ دیم تہار نہ ات، میتَگ ءِ مردمانی گوما ساہ بھر ءِ کُت ءِ کسّ ئے ءَ زر ملک ءِ گلک نہ کُت کہ زرملک هرابین ماسی ئے مدام مردمانی دپ ءَ بس ماسی زرملک اَت کہ ماسی زرملک سکّیں شرّیں ماسی ئے اگاں کسّ ئے پہ زرملک ءِ کرا کمک ئے ءَ بہ شُت ایں چِینکہ دست ءَ ءِ بوتگ کدی آهی ءَ نہ نہ کُتگ ات، میتَگ ءِ مردمانی دلانی توک ءَ وتارءَ جاگہ ءِ داتگ اَت۔

زر ملک ءِ لوگ واجہ بزاں نور مھمد ءَ چار سال بوتگ ات میتگ ءِ چات ءَ اناگت ءَ دْول ءِ گِرَگ ءَ بیت کہ مال ءُ دلْوتاں آپ دیاں گڈاں دول ءِ گِرَگ ءَ پیسر چات ءِ توک ءَ کپ ایت، وھدئے میتگ ءِ مردم تاں وهد ء َمُچ بنت، چات ءِ توک ءَ اَچ نور مھمد ءَ کش انت نور مھمد ءِ سر ءِ لگّگ ءِ سبب ءَ اے کوڑه ایں دُگنیا یلہ کنت، مردم نورمھمد ءَ جاه ءُ جْول کَن انت ءُ نور مھمد ءِ بیرانی ءَ پد زر ملک ءِ چم وتی بچ نورل ءَ سک بنت زرملک ءِ زند ءِ مراد چمانی نور باندات ءِ اُمیت کُل پہ زر ملک ءَ نورل اَت۔

زر ملک ءَ وتی لوگ واجہ ءِ بیرانی ءَ پد باریں پہ کجام بزگی ءُ لاچاری ءَ وتی زند گوازینگ ءَ اَت ھمے بزگی ءُ لاچاری ءَ پد میتگ ءِ مردمانی دیم ءَ کدی دست شہار ءِ نہ کُرت مدام بچارتیں زر ملک ڈگارانی سر ءَ ات پہ وتی مال ءُ دلوتانی واست ءَ کاه ءُ بُوچ چِت ءُ آؤرت ئے، زرملک ءُ آهی ءِ زھگ نورل ءِ گزرانی بس ھمے لہتیں دانَگ پَس اِتاں۔

زر ملک ھمے پَسانی پَژم ءُ روگن بہا کرت آں ءُ جوپاگانی وھداں دِگرانی زمینانی کِشار رون ئے کتگ آں ھمے وڑ ءَ وتی زھگ ءَ را میتگ ءِ وانگجاہ ءَ داکل کُرت کہ نورل بوانی یک شرّیں انسان ئے جوڑ بہ بیت منی هسا بہ بیت۔

اگاں وھد ئے نورل اچ وانگ ءَ لوگ ءَ اتک وتی مات ءِ کُمک کُت ءُ نورل سکیں مہروانیں زھگ ئے اِت چو وتی مات ءِ وڑا میتگ ءِ مردمانی دلانی توک ءَ جاگہے کُتگ اَت، سکین وانوکیں زھگ ئے اَت، مدام پہ وانگ ءَ ساڑی اَت ھمے بزّگ ءُ واریانی پُشت ءَ نورل ءَ وتی دہمی مکتب پاس کُت یک روچ ئے وتی مات ءِ کِرا اتک گُشت ئے منی مات من زان ایں تو منی واست ءَ سک باز بزّگی سگگ ءَ ئے من زان ایں ترا بے من ءَ یک روچ ءِ ھم لوگ ءَ وش نہ بیت من زان ایں ترا اینکس زرّ ءُ مال نیست کہ تو منی کُمک ءَ بکن ءِ کہ من شہر ءَ پہ وانگ ءَ بُرو اَنت، بلے منا تو وتی مہروانیں دستاں بڈّ ءَ بہ جن من شہر ءَ پہ وانگ ءَ رواں مزّوری کناں ءُ واناں۔ انشاءاللہ یک روچ ئے سوبمند باں وتی مات ءَ من دستانی دل ءَ دار آں۔

وھد ئے مات ءَ اے گپ اِشکُتاں آهی ءِ چمّانی ارساں یل بیت آں، گْوشی منی ابّالو منی بچّیگ من پہ تو ھچ نہ کُت ءَ منی زند ءِ مراد بس تو ءِ من زاناں بے تئی ءَ منی روچ بیگاه نہ بنت منا بے تو ساهت ئے ھم وش نہ بیت بلے تو وتی ھمّت ءُ جزبَگ ءَ دور مدئے من وتی ھمے پَساں بہا کن ایں ترا زر ءُ کلدار دئیں تو شہر ءَ پہ وانگ ءَ بُرو بس وت ءَ پریشان مکن، منی دعا گون تو گون اِنت نورل ءُ نورل ءِ مات ءَ وتار ءَ امباز کُت، مات ءُ زھگاں وتی دل ءِ تب ءَ گِر ایت دوهمی روچ ءِ سہب ءَ نورل اَچ وتی مکّہیں مات ءَ اجازت کُت دیم پہ شہر ءَ وانگ ءَ در کپت، ھمے شہر ءَ وانگ ءَ رؤک ایں میتگ ءِ ھم دِگہ بازیں زھگ گون اَتاں وھدئے شہر ءَ سر بوت آں پہ وت ءَ جاه ئے وڑ اِش کُت دوهمی روچ ءَ وانگجاه ءَ داکِل اش زُرت، وتی وانگ اش بندات کُت، بلے نورل ءَ زانت کہ یکّیں مات ءِ داتگیں زر منی وانگ ءِ واستہ بس نہ بنت لہتیں روچ ءَ پد نورل کم ءُ شہرءَ دُرستی ءُ راستی بُوت ءُشُت بازار ءَ کار ءِ شوھاز ءَ بلے سک باز کوشست کنگ ءَ پد کار دست نہ کپت پد ءَ واتر لوگ ءَ اتک دوهمی روچ ءَ وانگ ءَ پد یکبر ئے پدا پہ کار ءِ شوھاز ءَ درکپت بازیں شوھاز ءَ پد یک ھوٹل ئے ءَ کار ءِ دست کپت روچ ئے شش(6) کلاک ءِ کار ءِ پَگار ماہ شش ھزار ات، وھدئے نورل ءَ کار دست کپت سک گل بوت کہ نوں منی وانگ ھم شر بیت ءُ مات ءِ ھم کوپگ سُبک بنت یک دیم ءَ ھوٹل ءِ کار ءُ یک دیم ءَ وانگ نورل سک بے وار ات بلے نورل ءِ ھمّت نورل ءِ مات ءِ دعا اتاں ءُ یک دیم ءَ مات ءِ چمّانی ارس، ھمے مات ءِ چمّانی ارساں نورل ءِ دل ءِ توک ءَ یک آس ئے مان داتگ ات، بس نورل ءِ مدام جہد ھمیش ات کہ من وانگجاہ ءِ اولی شُمارءَ بہ باں، نورل ءَ شپ ء ُروچ وتی وانگ ءِ هاتر ءَ جہد کُت وهدئے سہ ماہی ، شش ماہی، ءُ سالانہ ءِ چکّاس بوتاں گڈاں نورل وتی کلاس ءِ توک ءَ اوّل شُمار ءَ اتک نورل پہ اوّل شُمار ءِ آھگ گران ءَ کپت، میتگ ءِ نودربرانی دلانی توک ءَ نپرت ئے پیداک بوت کہ نورل یک گریب ئے ءِ زھگ اِنت پرچہ اچ ما دیم ءَ بُوتگ کلاس ءِ توک ءَ کُل اچ نورل دل گران بوتاں، کسّ ءَ گوں نورل گپ نہ کُت ۔

وھد ئے شہر ءَ چھٹی بوتاں، میتگ ءِ زھگاں نورل وتی ھمراہ نہ کُت وت دگہ لاری ءَ ءُ نورل دگہ لاری میتگ ءَ اتکاں، وھدئے کہ نورل لوگ ءَ اتک مات ءَ نورل دیست سک گل ءِ کُت نورل ءَ وتی جنت ایں ھمبازاں زرت سک گِریت ءِ گْوشی منی ابا من زان انت تو شہر ءَ سک بزگ بوتگ ءِ باریں ترا نان بوتگ کہ نہ بوتگ، باریں تو کجام وڑا وتی زند گوازینتگ، مات ءِ چمانی ارس دارگ نہ بنت پہ وتی بچ نورلءَ ……. نورل وتی مات تسلّہ دات کہ منی مات من ھچ تکلیپ ءُ جنجال نہ بوتگ اوں، تئی دعا منی گوما بوتگاں، مات ءُ زھگاں وتی زھیر تالان کُتاں ءُ نورل وتی مات ءَ را اے ھم نہ گْوشتگ ات کہ منی ھمراہ منی گوں شر نہ بوتگ آں ءُ ھم کدی وتی بزّگی آنی کسّہ گوں وتی مات ءِ کِرا نہ کتگ آں۔

عید ھم نزّیک اَت میتَگ ءِ مردم عید ءِ گل ءَ اتاں، وش ءُ شادان اتاں کہ عید اِنت نورل ءُ نورل ءِ مات ءَ ھم عید ءِ تیاری کنگ ءَ اتاں یک روچ ئے نورل ءَ وتی مات ءَ را گُشت، منی مات من یک پَس ئے زُور آں شہر ءَ برآں بہا کناں، تئی ءُ وتی واست ءَ گُد ءُ چمپل گِرآں، پد ءَ عید اِنت سامان ھم لوٹیت مات ءَ گُشت شر منی چُک اللہ ترءَ مدت بات دوهمی سہب ءَ نورل ءَ پَس ئے زُرت ءُ میتگ ءِ لاری ءَ سوار بوت دیم پہ شہر ءَ ءُ زر ملک وتی ھرّگ ءُ چادر زُرتاں ڈگارانی سرا شُت پہ کاه ءُ بُوچ ءِ آرگ ءَ پہ پَسانی واست ءَ ، وھد ئے زرملک لوگ ءَ اتک تاں نورل هنگت اَچ شہر ءَ نہ یتک ءَ ، ءُ روچ شُت شپ بوت بلے نورل هنگت گار اَت زرملک ءِ نوں دل ءَ توار ءَ بِناه کت وڑ وڑیں ھیال ءُ وسوَس دیم ءَ پیداک اتاں کہ منی زھگ چْوش بوت پلان بوت مات ایں ، مات ءِ دل پہ زھگ ءَ سک بے وار بیت زر ملک میتگ ءِ مردمانی کرءَ شُت کہ منی زھگ نورل سہبی شہر ءَ شُت بلے هنگت ءَ لوگ ءَ واتر نہ بوتگ میتگ ءِ مردماں نورل ءِ شوھاز ءَ شہر ءِ نیمگ ءَ شُتاں بلے نورل ءِ ھچ سوج دست نہ کپت۔ ھمے وڑا روچ روان بوتاں بلے نورل ءِ ھچ سوج نیستگ ات زرملک گوں وتی بچ ءِ گمان راہچار ات کہ نورل یک روچ ئے الّم کیت ۔

نوں عید نزّیک بوت میتگ ءِ مردم عید ءِ گل ءَ اتاں بلے کسّار ءَ را سُد ءِ پِر نہ ات کہ زرملک ءِ زھگ نورل گار ءُ بیگواہ اِنت ھرکس وتی گوں لوگ ءِ مردماں گُل ءُ شادان اتاں، زرملک ءِ چمّانی واب باریں کجا گار اتاں بس گوں وتی کوہیں گماں نورل ءِراہچار ات۔
عید ءِ سہب ءَ ماھل ءَ مردم پاد اتکاں وتی عید ءِ پَس اش زُرتاں دیم پہ ستّل ءَ (ستّل ھما جاگ ءَ گُش انت کہ مردم وتی عید ءِ پَساں کُش انت) کہ عید ءِ پَساں کُش آں، زھگانی دست ھنی اتاں نوکیں چمپل ءُ گُد گْور ءَ ات وتی پِتانی ھمراہ اتاں، دیم پہ ستّل ءَ وھد ئے میتگ ءِ مردم ستّل ءَ سر بوتاں چار انت ھمے ستّل ءِ سرا نورل ءِ تیر سُپتگ ایں لاش کپتگ وھد ئے زھگاں نورل ءِ لاش دیست گِریوگ ءَ بندات کُت زھگانی گریوگ ءِ توار ءَ زرملک اچ وتی گِدان ءَ پاد شپاد ءُ سر در ءَ دراتک دیم پہ ستّل ء ،َ وھد ءِ ستّل ءَ سر بوت تان چار اِت ئے کہ نورل گوں وتی اسپیت ایں گُداں ھوناں میچل اِنت، نورل ءِ لاش ءَ را وتی ھمبازاں زُرت ئے ھمود ءَ بے ھوش بوت۔

اَئید پَہ وژدِلیں راجاں

نِبشتکار: زِرگوات بَلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

اَئید پَہ وژدلیں راجاں وشیانی کُلوہ اِنت کہ شادِھانی منگیر ءِ ساھگ ءَ ھَر یکّے پہ شات ءُ گَل مہر ساچیں جھان ءَ شاتمان بیت.
وائے پہ نَستگیں نسیب ءِ ھُدابُندیں بلوچ ءَ کہ اے وشیانی ساھت ءَ مھشریں زُلمانی دیمپانی ءَ زند گوازینگ ءَ اِنت. ھَمُک گِس ءَ ودارانی آس جَمبور اِنت کہ منی زرد ءِ مُراد ءُ ھُلّ اے ساھتاں زندان ءِ تہاریاں گوں کُجام رَنج ءُ گماں دُوچار اِنت ، چِتوریں زندئے گوازینگ ءَ اِنت کس نزانت.

پمشکہ گوہار پہ ٹہلیں برات ءَ ، مات ءُ پِت پہ دیدگیں بَچّ ءَ ، برات پہ چَنگ بروتیں ھمکوپگ ءَ ،لوگبانُک پہ جود ءَ ، زھگ پہ پِت ءَ اَرسانی شہکور ءِ دامُن ءَ نِشتگ ءُ ارساں کیل کنگ ءَ اِنت.

اے درگت ءَ کسّے گوستگیں راجانی راجدپتر ءَ پَٹّ ءُ پول کنت وانیت گُڑا ھمے سرپدی دز کپ اِیت کہ پہ ایردست اِیں راجاں وشیانی جمبر کدی نہ گواریت کہ آ وتا اُمیتانی چادر ءَ مانبُپوشیت. پمشکہ چہ اے راستی ءَ کس وتا بیگانگ مہ کنت کہ تاں ایردستی ءِ لوپ دَرلَگوشگ مَہ بیت پہ وشیانی اُمیت ءَ دلمانگی ،دلمانگی ئے مان اِیت. گُڑا پَمّا ھژدری اِنت کہ مارا گوں یکمُشتی ءَ ایردستی ءِ دیوال کروجگی اِنت داں آجوئی ءِ برمش پَمّے کرگین ءَ سر بِہ کش اِیت.

مرچی شادِھانی وشیں روچ ءُ بلوچ راج پُرسیگ اِنت ،زھگ ءُ ذالبول زندانی اَنت ،بازیں گس ءِ چُلّاں آس روک نہ بیت ، بُگُش پہ ھیراتی ونڈ ءَ دلمانگیں درتہ پُچ ، گُژنگیں بے وس ءِ چے آسر؟

بَہ کئول ءِ واجہ گلام مھمد ” اے درتہ پُچّی ،بزگ ءُ واری ،لنگڑ ءُ ھمشامی کُل گلامی ءِ داتگیں داد اَنت ” .تاں گلامی ءِ ھُنڈالانی ولگوج کنگ ءَ ما سوبین مَہ بئیں گُڑا ھَمُک اَئید ھمے داب ءَ کئیت ءُ پِر گوزیت کہ مرچیگیں اَئید اِنت.

اے ھبر پہ بلوچ رہشوناں پُرارزشتیں ھبرئے کہ آ پہ درتہ پُچ ءُ ھمشامیں بلوچ ءِ ھاترا چہ وتئی کست ءُ کینگ ءِ جھان ءَ دَر بِہ کپ اَنت ءُ ھم پَتّی ءَ سنگر بکن اَنت ، اگاں نہ ایردستی ءِ زِرابیں آس تئی آکبت ءَ سرجم ءَ سوچیت ءُ پُر کنت. پدا پہ ماھکان ءِ بِچکنداں اُوستیگ مَہ بئیں کہ مئے باندات رُژناہ بیت ، بلکیں ھَمُک آزگیں ٹپّ کُدیت ءُ تاجگیں ٹپّ ئے ودی کنت.

مرچی وھد مئے دست ءَ اِنت کہ ڈیہی ءُ میان اُستمانی راجکاری ءَ پوہ بِہ بَئیں ءُ وتئی جُہد ءَ دیم ءَ بِہ بریں. چیاکہ دُگنیائے چم پہ مئے راجی تاگت ءَ سکّ اَنت ما چنچو توان ءُ تاگت مند یں ،اگاں نہ مئے راجی تاگت ھمے وڑا شنگ ءُ شانگ ،وتمنی ءِ ڈگار ءَ مَرزگ ءَ اِنت گُڑا مئے راج ءِ دیستگیں واب نیم بُندگ ءُ بے ارواہ بیت کہ کدی مانا کنگ نہ بیت. پمشکہ یکرندئے پدا من ھمے گُش آں کہ مارا کینگ ءُ کست ءِ جون کل ءُ کسارت کنگی اِنت داں پَمّے رُژنائیں باندات ءَ رائے بِہ گِشیت. راج ءُ کوم ءِ اُمیتانی گیمُرتگیں اِنجیر پُلّ ءُ بَر بکنت.

مَہ دار کینگ ءُ کست ءُ ھسدّ گوں برات ءَ
بِہ جزم دست ءِ تئی ہَنجر ءَ نہ گندیت کس

” بسمل”

گوں واجہ گوس ءَ ھَمگرنچیں یات

نِبشتہ: بابُل لطیف

دی بلوچستان پوسٹ

بیگائے مَلاریں موسم ءُ نودانی تُرمپ ،ترمپ ءَ شَنزگ ،دِرین چو پُلّ ءَ ماں آزمان ءِ جیگ بَند ءَ سَرپتگ اَت کہ ناگہاں نہ وش اِیں اہوالے منی گُوشاں کپت. منی چَمّاں موسم ءِ پَرّام ءَ بُرّت ءُ اے تام ءُ لِذّت جور بُوت آں کہ سَماء ماں ویرانیں گیابانے ءَ نَدارگانی شوہازیگ بوت ، چیاکہ گوں ھمے شَھزانت اِیں ھَستّی ءَ منی لَہتیں یات ھَمگرنچ اَت بَلئے سرجَمیں راج ءِ اُوستانی شَہم اَت.

بزان بَلوچی زُبان ءِ کوھیں کَلات ،زُبانزات، نامداریں لَچّہ کار ،آزمانکار ءُ پولکار واجہ گوس بہار پہ مُدامی اے کُوڑھیں اِمروز یَلہ دات ءُ وتئی مُجتّی ھَنکین ءَ رپت،مارا ماں گم ءُ رنجانی پَلّوا گِرھن دات.

واجہ گوس بہار بلوچی زُبان ءِ آزمان ءَ ھَما دَرپشوکیں اِستال اَت کہ منی وڑیں یک نوک بائندیں نِبشتہ کارے ءِ دانکانی مُھتاج نہ اِنت،بَلئے لَہتیں یاتاں کہ دَرشان اِش کنگ لوٹ آں.

منا یات اِنت وھدئے من بلوچی ماھتاک کوئٹہ ءُ بلوچی لبزانک ھَب ونتگ اَت گُڑا واجہ ءِ بے دَروَریں نام گوں زانت چَکاریں نِکاناں منی دیما گوست .ھَمے وڑا وھد گوزان اَت کہ واجہ ءِ وانگ ءَ پَد دل ءَ پہ گِندگ ءَ اُومان کُت ،بَلئے منا گُمان نہ بوت کہ واجہ ءِ پُرمھریں دیوان اے داب ءَ نَسیب بیت.

دُو ھَزار ھَپت ءِ سال اَت کہ منی سر تیابی دَمگ ءِ شہر اُورماڑہ ءَ کپت، گُڑا بلوچی وانگ ءِ ہُوشام پُروشی ءَ منا ماں شہید سنگت نسیم جان ءِ کِبین ءَ سر کُت کہ آئی ءِ گورا بلوچی ماھتاک کوئٹہ،سچکان گوادر،گوانک ءُ دگہ بازیں کتاب پہ وانگ ءَ ایر اَت. پہ بلوچی کتاب ءِ ھُب ءُ واھگ ءَ منی ءُ شہید نسیم جان ءِ سنگتی بُنگیج بوت ،ھَمُک بیگاہ دیوان ءُ آجوئی ءِ کںسّہ آرگ بوت.

یک روچ ئے آدینگ ءِ بیگاہ اَت کہ من چَہ نسیم جان ءَ پُرس اِت تو واجہ گوس بہار ءِ ھالاں بِہ دَئے باریں واجہ چتور اِنت؟ .گڑا شہید نسیم جان ءَ منا ھمے پَسّو دات ءُ گُشت کہ واجہ وش ءُ سلامت اِنت،وھد پَہ وھد مئے گوں واجہ ءَ گپ ءُ تران ،ھال ءُ اہوال ،دیوان بیت. ھمے پئیم روچ ءُ شپ پِرگوزان اِتاں کہ چَہ نسیم جان ءِ سنگتی ءَ اُورماڑہ ءِ بازیں شاھر ءُ نبشتہ کار ءَ گوں منی سنگتی بِندات بوت ،بَلئے چہ دُرستان گیش من گوں سلیم بزگ ،شریف سونو ءُ نسیم جان ءَ نزیک اِتاں. وھدئے ما یکّے دومی ءَ ہَوار کپت اِیں گُڑا بَشام ہُوٹل مئے شاھری ءُ شئیرانی وانگ جاہ اَت.

ھَمے وڑا مئے شئیر ءُ شاھری ءِ پُرکئیپ اِیں دیوان برجم اِتاں کہ یک روچ ئے شریف سونو ءَ منا ھمے گُشت کہ باندا واجہ گوس بہار ءِ پاگواجہی ءَ مئے شاھری دیوان ئے بُوَگ ءَ اِنت تو وتا جاڑیگ کن سُھب ءَ من ءُ تو یکجائی ءَ دیوان ءَ رویں. چُش کہ اے ساھت پَمنّی وڑیں یک نوک بائندیں شاھرے ءَ چَہ گُلباگ ءَ دیما تِر اَت. ھمے ودار ،ودار ءِ تَہ ءَ شپ ءَ وتئی شار بُوتک ءُ سُھب ءِ نُگرّھیں بَرمش تالان بوت ،من گُشاد ،گُشاد ءَ وتا گیگ ءُ گوم کُت ءُ بَشام ہُوٹل ءَ سونو ءِ وداریگ بوت آں. کسانیں ساھت ئے ءَ پَد سونوآتک، من ءُ آ دیم پہ دیوان ءِ نیمگ ءُ راہ گِپت اِیں. وھدئے ما دیوان ءَ سر بوت اِیں تہ واجہ گوس بہار گوں لَہتیں سنگتاں دیوان ءَ ساڑی اَت. مئے چہ سلام ءُ دروت ءَ رند واجہ ءَ پہ بچکندے دِرائینت سونو اے ورناہ ءِ پَجّار ءَ بکن! گُڑا سونو ءَ منی پَجّاروکی گوں واجہ ءِ ھَمبرائی ءَ ہَوار سرجمیں دیوان ءَ کُت کہ اے کئے اِنت.

سنگت یک،یک ءَ دیوان ءَ ساڑی بوھان اِتاں کہ دیوان وتئی بُنگیجی اَدار ءَ سر بوت ،جارچینی ءِ ڈُبّہ سلیم بزگ ءِ کوپگان اَت کہ یک پہ یک شاھراں توار جَنان ءُ شئیر وانوکائی اَت. وھدئے پہ شئیر وانگ ءَ منی نام ءُ باریگ آتک گُڑا منا یات اِنت کہ من اے شئیر ونت

کیچ دیدگانی تُن شال مئے اَرمان اِنت
پَہ بلوچستان ءَ ساہ مئے کُربان اِنت

چہ اے شئیرے وانگ ءَ پَد واجہ ءَ گُشت دگہ یکّے انگت بوان،چہ واجہ ءِ مھروانی ءَ یک لَچّہ ئے من ونت. وھدئے دیوان ءِ گُڈی ءَ واجہ پَہ شئیر وانگ ءَ جاڑی بوت، گُڑا واجہ ءَ.دیوان ءُ سنگتانی گُشگ ءِ پَد ءَ دو ،سے شئیر ونت. بلئے یکّے منا یات اِنت کہ آھگی اولّی بَند ( مطلع) چو اے وڑ اِنت.اگاں رَد بوت پہلی لُوٹ آں .

پِسّں ءَ بَندی بکن ئے مَکّھیں ماس ءَ بِجن ئے
سَرجمیں راجے اگاں تو پہ دِلاسہ بِجن ئے

گُڑا ھمے داب ءَ منی ءُ واجہ ءِ نزیکی ئے بِنا بوت کہ برے برے سُھب ءُ بیگاہاں شہید نسیم جان ءِ کِبین ءِ ساھگ مئے نِند جاہ اَت. پدا وھدئے من دیم پہ وتئی دَوار ءِ نیمگ ءَ سر گِپت آں واجہ ءَ منا پہ سوگات وتئی وانگی ” دَریاب” شات کُت. من کہ وتئی ھَند ءُ دمگاں آتکاں گُڑا پَدا مزنیں مُدّتے ءَ منی ءُ واجہ ءِ یکجائی ، ھال اہوال نہ بوت.

ھمے پئیم وھد دیما کِنزان اَت کہ دُو ھزار چاردہ ءَ بلوچ راجی گل ” بلوچ نیشنل موؤمنٹ ” ءِ راجمان پَتّر(مرکزی کونسل سیشن) ءِ دیوان بوت کہ واجہ ھم گون اَت،بزاں اے منی وش بہتی ات کہ یک رندے پدا دوچار کپت اِیں. چہ راجمان پَتّر ءِ
ھَلاسی ءَ پَد ما یکجائی ءَ نِشت ءُ یکّے دومی ءَگوستگ اِیں یاتانی یاتگیری کت کہ دیریں مُدّتے ءَ دوچار نہ کپتگ اَت اِیں.

بَلئے! اے گِند ءُ گِدار ھم اَدارُوکی اَت چہ راجمان پَتّر ءِ ھَلاسی ءَ پد ھر یکّے دیم پہ.وتئی ھَند ءُ دمگان سرگِپت ،ھمے وڑا واجہ ءَ ھم مارا پہ مھروان اِیں بِچکندے مُوکل کُت.

اے دَرگت ءَ بلوچاں راست گُشتگ” مَرد رَونت مَردانی نِشانی ایر بنت ” مرچی واجہ گوس ءِ جند مئے میان ءَ ساڑی نہ اِنت بَلئے واجہ ءِ گوھریں کار ءُ کارپد پہ دائمی مان اَنت کہ واجہ ءَ پہ بلوچی زُبان ءُ راج ءِ ھاترا چونیں جُہد ءُ جَپاہ کش اِتگ ، چونیں سکّی ءُ سوریانی دیمپان بوتگ. پہ راجی کارانی دیمروئی ءِ ھاترا واجہ زندان ءَ ھم برگ بیت بلئے واجہ ءِ پگری ڈیل ءُ بالاد ءِ پُروش دَیَگ ءَ دُژمن سوبین نہ بوت. چیاکہ یک کاملیں انسانے ءِ پُروشگ ءُ نِزور کنگ وسی گپّے نہ اِنت ،پمشکہ من گُش آں واجہ گوس یک کاملیں انسانے اَت.
اے گپ مرچی ھرکسی دیما چو روچ ءَ پَدّر اِنت کہ واجہ چو لگورانی داب ءَ پہ وتئی ساہ ءُ زندمان ءِ ساٹگءَ گُلائیش نہ اَت کہ منی زند بِہ رکّیت بلوچ راج ءُ بلوچی زُبان وتئی کار ءَ وت زانت. بلکیں واجہ دائم چو تُنّیگیں سید ءَ ہُوشامی اَت ءُ زُبان ءَ ھمے گُپتار اَت کہ زُبان ، راج ،وتن. پہ ھمے تُن ءِ پُروشگ ءَ دائم سرگردان اَت کہ دل ءِ واھش ءُ ارماناں پیلو بکن آں ءُ سارتیں گینسارتے بِہ کشّاں بَلئے چُش نَہ بوت. چیاکہ واجہ ءِ بازیں کار اَنگت نیم بُندگ ءُ پُتینکانی باہُوٹ اَنت کہ راجی اَمانت اَنت.پمشکہ واجہ ءِ پش کپتگ اِیں کارانی چِن ءُ لانچ ،دیما برگ ءُ سرجم کنگ مئے کُلانی راجی ذمہ واری اِنت.

بلوچی زُبان اے کوھیں کلات ، بود بکش اِیں نُگرہ دَرنز ،کھربا دانکیں گسد گُپتار مَدام پہ سنگتاں مھروان اَت. منی نَد ءَ چُش اِیں لبز نیست کہ واجہ ءِ کرد ءُ بودناکی ءَ بیان کت بکن آں ،بَلئے لہتیں اَنچیں یاتاں کہ نِبشتہ کنگ پَرمائینت. چیاکہ واجہ ءَ اے دراجیں پَند ءَ بازیں سکّی ءُ سوری ، اڑ ءُ جنجال اُوپار کُتگ ءُ سبر ءِ گرنچ ءَ گرھن داتگ اَنت بلئے کدم پہ دیمے جُنزگ ءَ مھتل نہ بوتگ اَنت.
بگندئے منی اے چاریں دانک پہ واجہ ءِ تمردیں بالاد ءَ راستی ءِ گواہی مہ بنت ،چیاکہ واجہ ءِ
سسّا ءُ زانشت ءِ زر چہ منی زانت ءِ گواز کنگ ءَ ھما دست اِنت. پمشکہ من چہ واجہ ءِ ارواہ ءَ پَہلی لوٹ آں. گُڈی ءَ گوں واجہ ءِ پِربَند ءَ!

جِند ءَ برئے کہ زند ءَ برئے یا بہار ءَ بر
زہیراں وتئی مہ بر کہ منا گران ءَ کپتگ اَنت

آزمانک

تُرس

(چہ براہوئی ادب ءَ)

نبشتہ کار: غمخوار حیات

رجانک: خلیل بلوچ

تیوگیں میتگ ءَ تھنا آ وتی لوگ ءَ تھنا نشتگ اَت…
اے تھنائی چہ کسانی ءَ آئی ھمراہ اَت…
اے آئی بے تبی اَت اگاں نا دومی مردمانی بد مزاجی…
کس چہ آئی وش نہ اَت اگاں نا تیوگیں دگنیا ءِ تہا آ چہ کس ءَ وش نہ اَت آ چہ مُچّاں جِتا وتی زِند گوازینگ ءَ اَت…
مرچی چِلَّگ ءِ تہاریں شَپ یے اَت، بجلی ءِ رَوَگ ءِ سَوَب ءَ آئی موم بتی یے رُژنا کُتگ اَت، شَپ ءِ سئیمی پاس اَت بلے آئرا واب آیگ ءَ نہ اَت…
کُچکّانی وکّگ ءُ اولاسکگ ءِ توار، پِشّیانی مِیاؤ مِیاؤ، ھَرانی سَرَّگ ءُ کُروسانی بانگ ھمے کُلوہ ءَ دیگ ءَ اِت اَنت کہ آئی ءَ اَبید میتگ ءَ دِگہ ساہدار ھم اَست…
بلے اِنشپی آ دگہ تُرسے ءِ آماچ اَت کہ آئی واب پَرّتگ اَت…
ھمے تُرس ءَ دم پہ ساھت آئرا چو دل ءِ دورہ ءِ وڑا ءَ گِپت ءُ اے سردی ءِ شَپ ءَ آئرا چہ ھَید ءَ میچّل ئےِ کُت—
نزاناں پرچا مرچی آئرا اے تُرس ءَ وتی امبازاں زرتگ اَت کہ اے شَپ آئی زِند ءِ گُڈّی شَپ اِنت- ءُ داں سُہب ءَ آ زِندگ ءَ نہ مانیت—
ھمک دمان آئی چمانی تہا کبرستان ءِ تُرسناکیں ندارگ آیگ ءَ اِت اَنت…
ھمے تُرس ءَ آئرا نہ واب است اَت نَئیکہ تاھیر…
دم پہ ساھت پاد اتک ءُ بے تاھیری ءَ اِنگو آنگو گَشت-
سگریٹ ءِ سرا سگریٹے دُوت دیگ ءَ اَت… آئی دیم ءِ پْرشتگیں کوپ ءِ تہا سگریٹ ءِ بُنڈک ھمے زانت ءَ دیگ ءَ اِت انت کہ آئی ڈبّی یے سگریٹ ءِ دُوت کَشّ کُتگ…
آئی ءَ گوں وتا گُشت مِرَگ ءَ چوناھا اِنشپی مِراں نی پہ وتا چاہ یے وَ بکناں بہ وراں…
آئی ءَ وتی گونڈُکیں چادان پہ آپ کنگ ءِ ھاترا زُرت… چادان دست ءَ اَت کہ جیڑگ ءَ لگ اِت…
منی مرگ ءَ کئے ارمان کنت؟
نہ منا پُشپدے است نہ دیم یے؟
نہ مات، پِت، گُہار، براتے نہ سیاد ءُ سنگت یے…
من اے ھم نزاناں کہ منی مات پِت کئے بوتگ اَنت… من کُجا ودی بوتگاں ءُ اِدا چِتور اتکگ آں…
نہ منا زھگ ءُ جن یے اَست کہ آھانی ھاترا وتا پریشان بکناں…
ھمیدا آئی بلاھیں کندگے جَت ءُ گُشت دگہ نا من اے ھم نزاناں کہ منی وتی وجود کُجا گار ءُ بیگواہ اِنت؟ منی وتی زِند ءِ مول ءُ مراد چے بوتگ؟
چہ اے بے وجود ءُ بے پائدگیں زِند ءَ مگہ مرگ ءِ آسراتی شرّ نہ اِنت؟
بلے اے گَپ ھم است اگاں منی وجود نیست گُڑا مرگ چیا پیداک اِنت… اگاں من نیست آں گُڑا کئے مرگ ءِ آماچ بیت؟
ھمے جیڑگ ءِ تہا چادان ئےِ آپ کُت… آس ءَ ایر ئےِ کُت… چادان ءَ لاڑ کُت، شَکَر ئےِ مان کُت… شَکَراں کہ لاڑ کُت گُڑا چاہ تاک ءِ ڈبّی ءِ نیمگ ءَ دست ئےِ دَور دات چارت ئےِ چاہ تاک ھلاس بوتگ اَنت…
یکبرے پدا چہ ھَید ءَ میچّل بوت…
کُچکّانی توار دو ھمینکس گیش بوت ایشی ھَوار ھَر ءُ دومی ساہدارانی کُوکاراں آزمان سرا زُرتگ اَت…
انچو لَگّگ ءَ اَت گُشئے اے میتگ ءَ قیامتے اتکگ یا اے میتگ ءِ سرا آزمان کَپَگ ءَ اِنت…
شَپ آسر بوت روچ ءِ ٹِک دیگ ءَ گوں آ چہ وتی لوگ ءَ در اتک…. ھو آ زِندگ اَت نہ مُرتگ اَت
بلے! وھدے آئی میتگ ءِ دمکاں چَکّرے جَت گُڑا چہ ھَید ءَ میچّل بوت- دوشی ایں زمین چَنڈ ءَ تیوگیں میتگ وتی ارجاناں جتگ اَت…
آئی ءَ گوں ھوار تھنا ھما ساہدار بَچ اِتگ اِت اَنت ھما کہ چہ لوگاں ڈَنّ ءَ اِت اَنت… ھَر، کُچک، کُروس، پِشّی ءُ دومی ساہدار-
ھلاس

آزمانک ناکو شاھو ءُ دلبود

پیسل پرھاؔد

دی بلوچستان پوسٹ

ھما اِنت کہ من ءَ ھوش کنت من دلبود ءُ ناکو شاھو ءَ ھمے ھال ءَ گِندگ ءَ آں، اے کھر کپتگ نہ پیر بنت ناں کہ ورنا۔
مئے لوگ ءِ پُشتی نیمگ ءَ چنالے ھست اِنت: مدام ھمے چنال ءِ ساھگ ءَ نند اَنت، چیلِک ریس اَنت، سواس کن انت، برے برے من پات ءِ گْوپّگ ءَ ھم دیستگ اَنت، بس ایشانی کار پِیش ئیگ انت،
ھمے گشئے زاناں ھُدایا اے دوئیں پہ ھمے کار ءِ کنگ ءَ اڈ کتگ،
مئے میتگے ڈگار واھْنداں ابید دگے دورایں ڈگار واھْند ھم کاینت چیلک ، سواس ، لوڑ بند سُند زورگ ءَ ھمیشانی کرّا۔
اے مدام وش اَنت ،کندگ ءُ کندینگ ءَ اَنت ، ھر کسّے کہ کَیت پہ چیلک ءِ یا سواس ءُ یا دگہ چیزے ءِ زورگ ءَ ،
اے دوئیں آئی ءَ ھنچو مُشکول کن اَنت، کہ آ پدا بیھال بیت کہ من چی ءَ اتکگ آں۔
من مدام ننداں وتی لوگ ءِ دریگ ءَ ھمیشاں چارانءُ کندان ءُ وت ءَ شات کن آں،
یک روچے من چارگ ءَ اَت آں کہ اے دوئیں نِشتگ اَنت ، بلے اے روچ ءَ منی ھیال ءَ ھچ گِراکے نیّتکگ زان ئے چتور؟ایشانی ریس اتگیں چیلک چو جوان ءَ مُچ اَت اَنت۔

شاھو وتی جِنک توار کُت
گنجی او گنجی
گنجی ءَ پسّہ دات جی ابّا
شاھو ءَ گْوشت جی اللہ ءَ ، کٹپّائی ءِ ناہ بیار گوں ، مارا لنگڑا اے سوریں آپاں کُشت ،
جی ابّا پیداک اَنت
گنجی دلبود ءِ جنّ اِنت،
گنجی ناکو شاھو ءَ چہ وتی دْرستیں چُکاں دْوستِر اَت پمیشکا وتی آ چُکانی کرّا گیش نہ رَوت،
ھپتگ ءِ سرا یک روچے آ چکانی نیمگ ءَ بِـرَوت یا مروت اَنچو
بلے گیشتر وتی جنک گنجی ءِ کرّا انت ، گوں وتی زاماس ءَ چیلک ، سواس کنت ، وتی زند ءِ روچاں تیلانک دَنت۔

گنجی ءَ ناہ آورت دات ، دلبود ءُ شاھو ءَ اے کٹّھپّائی ءِ ناہ کہ گنجی ءَ آورتگ اَت، زاماس ءُ ناکو ءَ چُپت ، کَلِی چنال ءِ ساھگ ءَ درھتگ اَت ، دلبود ءَ پاداتک چہ کلّی ءَ آپ کَش اِت پیسرا ناکو ءَ را دات ءِ پدا وت وارت ءِ ، کاشیءِ(تاس) تہءَ پشکپتگیں آپ ءِ وتی سر ءَ ایر رِھت اَنت ءُ ھمے گْوشت ءِ لااِلہَ اِللہُ مُحمد الرّسول ُاللہ۔
گوں شاھو ءَ گْوشت ئِےناکو مرچی یک مردمے گْوّہ نہ کنت کہ مردم مُشکول بِہ کنت۔

ناکو ءَ پسّہ دات ، نیک بھت اگاں مردمے کَیت تو ھمنچو رٹ ئے ھنمچو ھبر کن ئے ، آ مردم پدا بے ھال کنت کہ من چی ءَ اَتکگ اوں ، مردم ءَ بیزار کن ئے ، نوں کئے کَیت اِنت ، تو من ءَ وَ ھچ وار نہ دئے،(موہ نہ دئے) کہ من شریں گپّے بہ کن آں تو بِندات کن ئے واجھانی وتی توسیپ ءَ،، اے واجھانی کہ تو توسیپ ءَ کن ئے اے واجہ ھر کس ءَ دیستگ ءُ شر زان اَنت اِش۔
دلبود ءَ کندگے جت ھمے گُشت ناکو تو کھنیے اُنیسو تُوتُرو ءِ ، مردم ئے ، تو کجا سرپد بئے نوکیں دنیائے رھبنداں ، اِد ءَ چی پیم ءَ زندگی کنگی اِنت ۔
ناکو گْوشت ، بچار دلبود وھدی بلوچاں گْوشتگ کہ
“ لَٹ پہ بِرات ءَ ور ، گپ پہ ھُدا بہ کن “۔ ھما کہ راست اِنت ھما گپ ءَ بہ جن تو زانہ دروگ ءُ دراج کن ئے اے واجہ ترا ملام دینّت،
بیا وانگڑ ءُ بٹّاگ انت بیا زھگاں ،تاکی پیماز بھائی ، بیا پِلپِل ، لیمبو انت۔ یک مردے ءَ ھرّے گون اَت ھمے توار جناں اَت ، اتک ھمیشانی کرّا،

سلا مالے واجھاں
شاھو ءُ دلبود ءَ گوں یکیں توار ءَ سلام ءِ پسّہ دات ،
الیک سلام واجہ
وشّت ءُ شادت ءَ پد ،
ناکو شاھو ءَ جُست کُت ، نارُشی دگے چے گون انت ؟
وانگڑ جھندم اِنت من ءَ نساچی ،
مرد ءَ پسّہ دات کہ دگے نیست مئے جوّاں ، بس واگڑ انت ، پِلپِل ، لیمبو ، تاکی پیماز گوں ،
ناکو شاھو ءَ چہ کیتو ءَ چہ دہ کلدار کشّ اِت ،
پُولّھِے تاکی پیماز زرت ،
ءُ توار کُت گنجی ءَ ،
گنجی بیا پیمازاں بِہ بر
ھمے دمان ءَ رسول بکش ھم ھمے سبزی بھا کنوکیں مرد دیست ءُ اتک پہ نارشتی ءِ زورگ ءَ۔
سلامے دات ، وشّت ءَ پد ، سیرے وانگڑ زُرت پہ لوگ ءَ رَوگ ءَ کہ دلبود ءَ گْوشت رسول بکش بیا بِہ نند ، گپ ءُ تْرانے کناں، ترا چون اِنت تو اِشتاپ ئے؟۔
رسول بکش دیم ترینت ، سگریٹ ءِ دمے جت ءُ ھمے گْوشت کہ رواں نارُشتیاں رسیناں پدا کایاں،
ناکو شاھو گْوشت پدا یا نسیب
رسول بکش ءَ کندگے جَت ، گُشت ئِے اناں ناکو من اَنوں کایاں ،
رسول بکش ءَ نارُشتی رسینت اَنت ءُ اَتک ، گوں رسّگ ءَ ھوار رسول بکش ءِ گوانکو ٹلِنگگے جَت ،
رسول بکش گوانکو چِست کُت ،گْوش ءَ کُت، وشّت شادت ءَ پد ھمے گُشت ئِےکہ
” ھو ھاں
کدی کجا ”
اللہ ھیر بہ کن ، پہ ھمک مسلمان ءَ
وش انت سلامت بات ئے
گوانکو کیتو ءَ ئےکُت ، دگے سگریٹ ءِ بُن دات ءِ
شاھو ءَ چہ دلبود ءَ پیسر چْست کُت چے بیتگ رسول بکش ، کئے گوں تو ھبر ءَ اَت؟
رسول بکش ءَ گْوشت ، اے منی چُک اَت ھبر ءَ اَت ،
ناکو دوشی پدا رسترآں لھتیں جنین چِست کتگ وتی بُنجل ءَ بُرتگ انگت یلہ نہ داتگ اَنت۔
ءُ سھبی پد ءَ دگے لھتیں مردین چست کتگ بُرتگ ،
دلبود گُشیت اللہ وت ھیر بہ کن پہ ھمک مسلمان ءَ ، نوں شریں وڑ بِندات بوتگ ، جنینان چِست کنگ بیت؟، بایدیں ھمیشانی مردم برو اَنت واجہ کِرّا، واجہ بلکیں چیزے کنت رسول بکش ھمے گْوشت، واجہ کجام واجہ ؟، اڑے اے درست ھمے واجہ ءِ پرمان انت کہ بوّگ ءَ اَنت۔

دلبود گُشیت رسول بکش پہ ھُدایا بچار واجہ ءَ چیّا بھتام جنئے ، شر تو من ءَ بُہ گُش کہ واجہ پرچی چش کنت ، واجہ ءِ ایشاں کارے ھراب کتگ؟ رسول بکش پسّہ دات واجہ ءَ را ایشاں ھچ نہ کتگ ، بس ایشاں واجہ ءَ را وتی ووٹ نہ داتگ ، بس ھمے زھر ءَ واجہ اے کار ءَ کنگ ءَ اِنت۔ دلبود گُشیت اگاں اے واجہ ءَ اے جنین ءُ مردین گِراینتگ ءَ اِنت گُڑا بایدیں ایشانی مردم برو آنت واجہ کھدا ءِ کِرّا ۔
شاھو ءَ ھمدا موہ رست،

کجام کھدا؟ دلبود تو ھم انچیں گپ کن ئے ، تو زاناں سَھی نہ ئے کھدا ءِ چمّ ءِ دیم ءَ بَزّگیں علی ھمے رستراں جت جت زیمی کُت ، کھدا ءَ تِرکگگ ھم نہ کُت ۔
رسول بکش گُشیت ، ھُدامرزیں علی ءِ ھبر ءَ ئے ؟
شاھو زھراں زھر ھمے پسّہ دات ھو ھُدامزریں علی ءِ ھبر ءَ آں
شما زان اِت علی ءَ پرچی جتگ اِش، علی پیسرا دبئی ءَ کار ءَ بوتگ اتکگ مُلک ءَ وتی مردمانی گندگ ءَ ، یک روچے رستر اتکگ آں علی لوگ ءَ کرا گاڑی داشتگ ، بیدے جُست ءُ پُست ءَ مَشکی ایں کاپر ءَ آپ وارتگ۔

علی بس ھنچو گْوشتگ کہ من اے چیز ءَ وش نہ باں کہ منی لوگ ءَ کسّ ءِ بے جُست ءُ پُست ءَ بئیت، دگہ وھدے منی لوگ ءِ نزّیک ءَ میا اِت ۔ ھمے گپ ءِ سرا بزگیں علی اے کھر کپتگاں گپتگ جتگ جتگ ءُ زیمی کتگ ، علی ءِ مردماں علی ءَ ھمے شپ ءَ کراچی ءَ بُرتگ ، دو سے روچ ءَ رند علی مُرتگ ۔
رسول بکش ءَ گُشیت اللہ ھیر بہ کنت پہ ھمک مسلمان ءَ،
دِلبود گُشیت علی وَ مردینے بوتگ ، مردیں جھندم بِہ باں بلے ناکو اِدا گپ لجّانی بوّگ ءَ اِنت پہ وتی لجّاں بایدیں واجہ ءُ کھدا چیزے نہ چیزے بِہ کن اَنت وھدی بلوچاں پہ درآمدانی لجّاں وتارا کوشارینتگ ، بلے لجّانی پاسبانی کتگ شاھو ءَ گْوشت بِل دلبود پہ سکِیّ ءَ پچار ،
ترا زانہ مالوم نہ انت ھمے کھدا ءَ جند ءِ لوگ ءَ چے جنیں ءِ چِست کنگ بوتگ؟ ماہ ءِ پیسر ، ناکو ھبر ءَ ات کہ ھمے دمان پہ رسول بکش ءَ کاسد ءِ اتک کہ بیا تئی لوگ ءَ مھمانے اتک ءَ۔
رسول بکش ءَ گْوشت شمئے دیوان وش اِنت بلے من رواں لوگ ءَ کہ مھمانے اَتکگ رسول بکش ءَ پُشت ماندات ءُ شُت وتی لوگے نیمگ ءَ
شاھو ءَ گنجی ءَ توار کُت
گنجی او گنجی سبارگ تیار اِنت ما بیا ایں؟
گنجی ءَ پسّہ دات ھو ابّا شما بیا اِت دانکہ تیار بیت ،
ناکو شاھو ءَ دست کْونڈان دات ءُ پادتک ، نْرنڈاں بوت شُت لوگے نیمگ ءَ ،
دلبود ءَ ھم تَرّیں پیش آپ جت اَنت ءُ یک گونی ءِ تَرّ کُت پِر دات، ناکو شاھو ءِ پد ءَ شُت۔

ماں بلوچ راجی جُنز ءَ مات یاسمین ءِ کرد

هسابجار

دی بلوچستان پوسٹ

ما وهدے دنیا ءِ راجدپتر ءِ تہا راجی جُنزانی سرا کہ چمشانک دہیں تہ مارا بازیں ماتانی کرد گندگ ءَ کاینت ۔ انچو کہ فلسطین ءِ راجی جُنز ءِ بامردے دُژمن ءَ چہ چیر بوهگ ءِ هاترا گسے ءَ پُتریت تہ آ گس ءِ زالبول وتی راجی بامرد ءِ رکینگ ءِ هاترا وتی زهگ ءَ گس ءِ تہا پہ چیر بوهگ ءَ گُشیت ءُ آ بامرد ءَ وتی زهگ ءِ جاگہ نادینت، کہ آئی ءِ زهگ وتی اسکول ءِ کاراں کنگ ءَ بیت۔ وهدے دژمن بامرد ءِ شوهازگ ءَ همے گس ءَ پُتریت تہ آ هما چیر بوتگیں زهگ ءَ زور انت ءُ بر انت، بامرد همے زال ءَ پُرسیت کہ ماتی تو چو کت ؟

تہ آ زال گُشیت کہ آ تہنا منی زھگ ات ۔ بلے تو منی ڈیھہ ءِ زهگ ئے تئی رکینگ منی پرز انت ۔ یقیناََ زهگ دوستانک اِنت ، چے یک ماتے چہ وتی زهگ ءَ سر بہ گوزیت ءُ پہ وتی بندیگیں هاک ءِ موکگ ءَ دست ءِ وت وتی زهگ ءَ کُربان بہ کنت ، الم آ مات ماں جہان ءِ راجدپتراں پشت کپیت ، فلسطین ءَ لیلہ خالد ءُ دگہ بازیں شیر زالانی وڑا اے مات ءَ هم وتا گوں وتی اے کرد ءَ چہ سرمچارے ءَ گیش شرپمند کتگ ءُ داں جہان استیں یقیناً اے شیر زال ابد مانیت –
همے وڑا ماں بلوچ راجی جُنز ءِ تہا مکہیں مات ءُ بانکیں گهارانی یک نہ کٹوکیں لڑے مارا گندگ ءَ کیت کہ آهاں گوں سپت ءُ چوگاں ءُ چاپ ءُ نازینکاں گوں وتی تاسوپیں بچ ءُ برات پہ پہر ءُ شان گُلزمین ءِ میار کتگ انت ، بلوچ راجی جُنز ءِ تہا چیز ے کهول انت کہ آہانی کرد ماں بلوچ راجی جُنز ءِ راجدپتر ءَ الم گیر آرگ بنت ، شهید واجہ گلام مہمد ءِ مکہیں مات بی کہ واجہ استاد کمبر ءُ شهید هالد ءِ مکہیں مات هاتوناں بی یا بانک کریمہ ءِ کرد ءُ کربانی ۔

واجہ ڈاکٹرالله نزر ءِ گوں شہیدیں گوہر جان استاد سپرهان ءِ مکہیں مات گل بی بی یا واجہ ءِ لوگبانک پزیلہ ، شے اختر ندیم ءِ گوں شهید باست ءُ شهید شاہد جان ءِ مکہیں مات بانک شرجان بی بیت کہ شهید الیاس ءِ مات بی بی ناز بی بی یا شهید رزا جان ءِ مات زرملک ۔
اے هما اهد سازیں سرانی مکُہیں مات ءُ بلوچ شیرزال انت کہ اشانی شعور آگهی ءِ بالینتگیں چراگاں بلوچ راج ءِ گلامیں شپ رُژن بکشاتگ انت ۔
کلیں شهیدانی کربانی یک هساب انت ءُ آهاں راج سُہریں دروت ندر کنت ، بلے اے هما هاندان انت کہ اشانی کُربانی ءُ مہنتانی بر ورد انت کہ استیں دور ءِ اے راجی جُنز میزران انت ءُ جُنزان انت۔

بلے چرے مات ءُ گہارانی کرداں چہ بالا تر مروچیگیں اے اهد ءِ رہبر ءُ راجی راہشون استاد اسلم ءِ لوگبانک مات یاسمین ءَ گوں وتی کوہیں جگر ءَ پہ بلوچ راجی جُنز ءَ یک نوکیں درے بوتک ءُ وتا ماں جہان ءِ راجدپتر ءَ انچیں شرپے بکش ات کہ داں ابد آئی ءِ کرد ماں راجی جُنزانی تہا گوں ازت ءُ شرپ گیر آرگ بیت ۔

یکے اش کہ یک ماتے دست ءِ وت وتی زهگ ءَ سالونکی رکُست بکنت پہ وتن مات ءِ ندر بوهگ ءَ ءُ دومی اے کرد یک انچیں وهدے ءَ کنگ بوت کہ یکے راجی جُنز ءِ تہا ءُ دُومی دُژمن ءِ پہ جُنز ءِ هلاپ ءَ بے سوبیں پروپکنڈهاں ءَ یک انچیں پروشے دات کہ سردار ءُ سرکار ہردُکانی سر ءَ توار کُت ءُ بلوچ راجی جُنز ءَ را یک انچیں قوت ءُ واکے بکش ات ءُ مات ءُ گہاران ءَ همتے دات ۔

نمیرانیں شهید ریحان ءِ اے داب ءَ شهیدی ءَ بلوچ راجی جُنز ءِ پہ آجوئی ءَ منزل نزیک کُت ءُ دُژمن ءِ واب ءُ آرام پُل ات انت ءُ وتا ماں جہان ءِ راجدپتر ءَ وژنام ءُ ابدمان کُت ۔

یقیناََ اُستاد اسلم یک مزنیں مردمے ، وتی گس ءِ اے وڑ ءَ تربیت دیگ ءُ پہ زمین مات ءَ ندر بوهگ ءِ سکیں دیگ ءَ وتی لوگبانک یاسیمن ءُ وتی نمیرانیں بچ شهید ریحان جان ءِ تیار کنگ ءَ ۔
دانکہ ماں جهان ءَ پہ زمین ندر بوهگ ءِ مارشت مانیت تہ اے بلوچیں کہول الم گیر آرگ بیت ۔

سُهریں دروت پہ نمیرانیں شهید ریحان جان ءَ ءُ ہزاران سلام اُستاد اسلم بلوچ ءُ مکہیں مات یاسمین ءِ گوں وتی زمین مات ءِ مہراں۔

“گلزمین ءِ مہروان گلزمین ءِ پہازوک “

نبشتہ کار : نوہان نور بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

گلزمین ءِ مِہر یک انچیں مہر یے کہ آ مِہر چہ مرگ ءَ دوست تِر اِنت، مئے دیم ءٙ گلزمین ءِ مہروانانی کِرد زندگ آں آ چہ ویتنام, ِکیوبا, ہندوستان ءُ بنگلادیش ءِ یا چو آ دگہ راجانی شکل ءٙ بہ بنت کہ آهاں سامراج ءِ دیم ءٙ وتی سر جہل نہ کُتگ وتی گلزمین ءِ حقیقی وارثی ءِ سبوت پیش داشتگ۔

اگاں ما ویتنام ءِ پُسّگ آنی مہراناں چمشانک یے بِدینت کہ آہاں کساس دو ہزار سال تاں وتی گلزمین ءِ پہازگ ءِ واستہ وتی جان اِش ندر کُتگ آں، تاں یک ہزار سال ءٙ گیش ویتنام چین ءِ قبضہ ءَ بیت ءُ چین ءٙ پد فرانس ءِ جاپان ءِ ءُ امریکہ ءِ دستءَ کپیت بلے ویتنام ءِ پُسگ وتی گلزمین ءٙ هچ بیزار نہ بنت بلکین ءٙ گوں وتی گلزمین ءٙ مہر کناں، ہر وھد ءَ وتی گلزمین ءِ دژمنانی دیم ءَ چو کوہیں قلات ءٙ مِکّ بنت وتی جاناں پہ وتی گلزمین ءِ واستہ ندر کناں ہرچ وڈیں کُربانی ءِ دئیگ ءِ واست ءَ چَک ءُ پد نہ بنت پرچہ کہ آهان ءَ گوں وتی گلزمین ءٙ بے کِساس مہر بیت آ سرپد باں کہ اگاں ما مرچی زندگ آں گُڈاں ھم یے مئے گلزمین ءِ مہر اَنت، گڈاں ویتنام ءِ مہروان وتی گلزمین ءَ را دو ہزار سال ءٙ پد بِزاں 1975 چہ امریکہ ءٙ آجو کن آں۔

ویتنام ءِ راج ءَ چہ اَبید دگہ هم سدانی کساس ءٙ گلزمین ءِ مہرواناں وتی گلزمین پہازیتگ ءُ سدانی کساس ءَ پہازوکیں راجاں چہ یک راج یے بلوچ راج اِنت کہ 13نومبر 1839 ءٙ انگریز ءِ قبضہ ءِ هلاپ ءَ خان قلات مہراب خان وتی سنگتانی همراهی ءٙ وتی هوناں پہ وتی ماتیں گلزمین ءَ ندر کنت ءُ خان مہراب خان وتی گلزمین ءِ رکّینگ ءَ وتی پدریچان آں سوج دنت کہ گلزمین ءِ مہر یک عظیم ایں مہر یے ءُ گلزمین مئے مات انت مئے وجود انت اگاں مرچی مئے گلزمین است ما است انت، گڈاں خان مہراب ءِ هما پگر ءُ فلسفہ ءَ ماتین گلزمین ءِ پُسّگ پیلو کناں پرچا کہ خان مہراب خان وتی ماتیں گلزمین ءِ پہازگ ءَ دشمن ءِ دیم ءٙ چو بولان ءِ کوہ ءِ دروشم ءَ مِک بیت، وتی جان ءِ هونانی آهری ترمپ ءَ پہ وتی ماتیں گلزمین ءَ ندر کنت، بلوچ راج انگریز ءَ را ہمنچو لاچار کناں کہ آ بلوچ گلزمین ءِ سرا وتی قبضہ ءَ یل بہ کنت ءُ برؤت- انگریز بلوچ ماتیں گلزمین ءِ توک ءٙ ہچ امیت نہ گِند ایت آهر ءَ 11 اگست 1947 وتی قبضہ ءَ یل کنت ءُ رؤت، بلے سنٹرل ایشیاء ءُ دگہ سرڈگارانی سر ءَ وتی قبضہ ءَ برجم دارگ ءِ واست ءَ ریاست پاکستان ءَ جوڑ کنت کہ آ بلوچستان ءِ آجو بوهگ ءٙ سہ روچ ءٙ پد جوڑ کنگ بیت بزاں کہ 14 اگست 1947 انگریز ءِ جوڑ کتگ ایں ریاست پاکستان ءِ جوڑ کنگ ءِ مول ءُ مراد همے بیت کہ یکبر یے پد ءَ بلوچستان ءُ آدگہ بازیں سر ڈگاراں وتی زیر دست بہ کنت، انگریز همے سرپد بیت کہ بلوچ یک بہادریں راج یے اگاں بلوچ راج آجو بہ بیت گڈاں آ سرجمیں دنیا ءِ سر ءَ راج کنت گڈاں انگریز وتی داشتگ ایں ٹولی ءَ را کُمک کنت یکبرئے پد ءَ بلوچستان ءَ را 27 مارچ 1948 پاکستان ءِ دست ءَ قبضہ کنائین ایت۔

پاکستان ءِ قبضہ ءِ روچ ءٙ پد بلوچ گلزمین ءِ پسّگ وتی گلزمین ءِ رکینگ ءِ واست ءَ لانک بنداں بلے پاکستان بلوچ تحریک پروش دئیگ ءِ واست ءَ وڑ وڑیں زُلم ءُ زوراکی کنت بلے ماتیں گلزمین ءِ مہروانیں بچ پاکستان ءِ دیم ءَ چو بولان ءِ کوہ ءَ مِک بنت بلے پاکستان ءِ زُلم ءُ زوراکیاں بلوچ راج ءِ توک ءٙ گلزمین ءِ مہراں کش ات کُت نہ کنت.

هؤ بلوچ راج ءِ آجوئی ءِ تحریک ءٙ وھدی تور ءٙ نِزور کنت بلے گلزمین ءِ مہراں اَچ بلوچ راج ءِ دلانی توک ءٙ در کُت نہ کنت، بلوچستان ءِ قبضہ ءٙ پد خان قلات ءِ کستریں برات آغا عبدلکریم ءِ دروشم ءَ بلوچ تحریک بندات بیت بلے اے جنگ تاں دیرءَ وت ءَ برجم داشت کُت نہ کنت۔

چد ءُ پد بلوچ راج دگہ سہ جنگ کنت آ نوروز خان، شیروف مری ءُ نواب خیربخش مری ءُ ایدگہ رهشونانی رهشونی ءَ جنگ بِندات بیت بلے جوانیں ھکمت عملی ءُ تنظیم سازی ءِ نہ بوهگ ءِ سبب ءَ وهدی تورءَ نزور بیت بلے ریاست ءِ پاکستان بلوچ راج ءِ توک ءَ گلزمین ئے مہراں هلاس کرت نہ کنت۔

یکبر ئے پد ءَ ھمے گلزمین ءِ مہروان 2000 ھزار ءِ دھک ءَ جنگ بندات کن اَنت گڈاں ایے جنگءِ دروشم بدل بیت اے جنگ پارٹی ءُ تنظیم آنی دروشُم ءَ بندات بیت ریاست ھم زانت کہ ایے جنگ سک زور بیت پرچا کہ بلوچ راج پارٹی ءُ تنظیم جوڑ کنگ ءَ سوبمند بیت گڈاں ریاست وتی زلم ءُ زوراکیاں تُرند تر کَنت ھزارانی کساس ءَ بلوچ راج ءِ پُسّگ آں شہید کنت ءُ بازین بلوچ پُسّگ یے گار ءُ بیگواہ کنت ءُ انگت بیگواه کنگ ءَ انت بلے مرچی ریاست ءَ بلوچ زالبولانی ھم گار بیگواہ کنگ بندات کُتگ مرچی پاکستان ءِ ٹارچر سیلانی توک ءَ ھزارانی کساس ءَ مئے مات ءُ گُہار ءُ بلوچ پرزند بندیگ انت مرچی پاکستان ءِ زلُم ءُ زوراکیءِ هلاپ ءَ ھزاراں بلوچ پُسگ سلاه بند انت پہ وتی ماتیں گلزمین ءِ رکینگ ءَ مرچی بلوچستانءِ شہیدانی یک بلاهیں لڑءِ است مرچی ھزاراں پُسگ پہ کربانی ءِ واستہ تیار انت۔

بلوچ راجءَ نہ گلامی من اِتگ ءُ نہ من ایت، بلوچستان ءِ مہروان بلوچستان ءِ پہازوک گوں بلوچستانءَ زندگ بات اَنت۔

بلوچ راجمان ءَ نوکازّیت درکار اِنت

حنیف بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

بلوچ زندمان دود ءُ ربیدگ ءُ دود مان بزاں بلوچ ءِ زند ءُ دودمان سرجم ءَ زور گیریں اِستان ءِ زور ءُ زوراکیانی آماچ اِنت. بلے بازیں مردمے وت ءَ بلوچ لیکّیت پہ اَدارُکی آسراتے ءَ تہنا وتا ءُ وتی کہول ءَ زندگ دارگ ءِ جُھد ءَ کنت. بزاں آ بلوچ دود مان ءُ زندمان ءِ پادمالی ءُ گار ءُ گمساری ءَ شریدار اِنت، وتی سماء ئے پالام کتگ ءُ دژمن ءِ مھار ءَ اِنت. مروچی روچ رحمانی بلوچ زھگ ءُ زالبول آوار جنئگ بوھگ ءَ اَنت، بلوچ دودمان ءِ پادمالی بوھگ ءَ اِنت، بلوچ چہ زند ءِ کُلیں بُنِکّی حقّاں زبھر اِنت، وتی جند ءِ لوگ ءُ جاھاں پہ زور ءُ زبردستی لٹّ ءُ کُٹّ درانڈیھ کنگ بوھگ ءَ اِنت، اے کُلیں داستان تاریخ ءِ تاکدیماں چیدگ بنت. وتیگ ءُ ڈنّی زورگیرانی زوراکی ءُ بے سمائی اچ لَس مھلونک ءِ چماں ھچ گونگ ءَ اندیم بوت نہ کن اَنت . مروچی بلوچ راج گوں اَنچیں نگیگیں جاوراں دیم پہ دیم اِنت کہ مہلوک ءِ بیسّہ چہ وتی جند ءَ پرُشتگ۔ھمک مَردُم وتی نوبت ءِ وداریگ اِنت کہ دژمن باریں کَدین پہ منی لوگ ءِ ماندارگ ءَ کئیت یا منی جند ءَ گوں زھگءُ زالبولاں ہَوار آوار جنت ءُ بارت۔

ھبر ادا سرجم نہ اِنت چی ءَ کہ مہلوکءِ بےتواری گوں راجی جُہدکارانی وت ماں وتئی کشءُ چیلّاں پیوند اِنت۔
زُبان پہازگی اِنت،لج پہازگی اِنت،کسان سالیں زھگ پہازگی اَنت، زمین رکینگی اِنت،بَلئے چوں…؟ وھدیکہ دُرستانی توار،مُولءُ مُراد یکین اِنت گُڑا سوْب چے اِنت کہ بلوچ مہلوک یک دَرچ ءَ لَٹّ ءُ کُٹّانی آماچ اِنت بَلئے ہم پَتّ ءُ ہم توار نہ بیت .وتی ایر دستی ءَ بدبہتی ءِ سوگاتے سرپد بیت .

جُہدکار وتی وارتگیں سوگند ءَچے پدکِنز اَنت۔یکجاھی چُونیں نادراھی ئے پہ بلوچ رھشوناں کہ وت ماں وت نندگ ءُ جیڑھانی گیشینگ ءَ بےسوب اَنت ۔چو مَہ بیت کہ پاکستان ءِ سیاسیءُعسکری تَب بلوچ آشوبی جُہد ءِ تہا کپتگ یکجاھی ءُ سوب مندی ءِ دیم ءَ مِک اِنت۔
چوناھا بلوچ ءَ 1948بگر تاں روچ ءِ مروچی وتی زمین ءِ رکینگ ءِ جُہدکُتگ بلے سوب مند نہ بوتگ۔ گوست ءَ جُنز ءِ بےسوبی ءِ مستریں سوْباں چے یکّے مُھکّمیں سیاسی پاٹی ء ُتنظیم کاری ءِ نہ بوئگ بوتگ۔ پمیشکہ زیکّیں بلوچ ءِ جُہد ءُ مَرچیگیں جُہد ءِ تہا تپاوت ءُ گہتری گندگ ءَ کئیت کہ بلوچ ءَ وتی سِلاہ بَندیں گَلءُسیاسی پارٹی ٹاھینتگ اَنت۔ مروچی ما گُشت کنیں کہ بلوچ ءِ جُنز چہ رَسمی جنگ ءِ کئید ءَ دَر کپتگ چُش کہ یک پُر اُمیت ئیں یکشلی ءِ دِرچے گندگ بوھگ ءَ اِنت.

آجوئی ءِ جُہدانی بَروَرد ھما راجانی نسیب ءَبنت کہ آھاں شریں سرکماش ءُ رھشون دست کپیت کہ وتی مہلوکءُ زمین ءِ رکینگ ءَنہ وتی پرواہ ءَ دار اَنت نہ اُگدہ ءِ. مئے بَدنسیبی ھمیش اِنت کہ ھرکس ھمے لالچ ءَ گُٹگیرکتگ کہ بلوچ ءِ آکبت ءِ رھشون مناں ،من ءَ چہ پَد کس نیست . بزانکہ بلوچ چورہ اِنت گڈا ھمدا مئے زِھن ءُپِگر ءَ جُستے وَدیگ بیت کہ پارٹیءُ تنظیمانی کردار چے اَنت کہ پہ راجی پارٹیاں سرکماش ءُ کماندار رودینت کُرت نہ کن اَنت۔کردار ھمے جاہ ءَ شک ئیگ بنت ھُدا ھیرےبیاریت۔

بلئے! بَرے بَرے مَردُم ھَبکّہ بیت کہ اےنادراھی بلوچ ءِ آکبت ءَ تاں ابد تہاری ءِ مانزمان مہ بیت۔
توجیل سازوکیں ادارہ ءِ ٹاھینگ ءِ واستہ سالانی سال گوْز اَنت تپاکی ءِ چار لبز کہ بلوچ سِلاہ بندیں تنظیم ءُ سیاسی پارٹیانی تہی جیڑہ ءُ یکجاھی ءِ سَوب بوت نہ کنت ھمے چاریں دانکانی واستہَ کئے بیت کہ چارگام دیم ءَ جُنزیت؟ .پَہ وتئی نیزگاریں بلوچ ءُ سرڈگار ءَ وتی جند ءِ باھینگ ءَ چک ءُ پَدنہ بیت۔

اگاں نہ یک کمیٹی ئے چہ دُرستیں پارٹیءُ تنظیمانی نیمگ ءَ بہ ٹَھّیت کہ لہتیں کار یکجاھی ءِ بُنیاد ءَ گوں تپاکیءَبہ بنت ھم جوان اِنت بلے چو اوں نہ بیت. پرچہ کہ! کمیٹی ءِ سرکماشی ءَ کُجام پارٹی ءِ سنگت بہ کنت اے اوں جُستے؟۔ نزاناں تُرس چے اِنت کہ بلوچ آشوبی سنگت چہ وتی جند ءَ بے بیسّہ اَنت بلوچ ءِ درد ءَ چون ءُ چےرنگ ءَ دَوا کن اَنت۔ جنّگ چنچو کہ بہ بیت، روچے سد فوجی کُشگ بہ بیت پاکستان ءِ واستہ چْشیں مزنیں جیڑھّے نہ انت. پرچہ کہ پاکستان تئی جنگ ءِ تہا وتی کاراں گوں شریں رنگے ءَ دست گٹ اِنت. تئی وسائل ءِ لٹ ءُ پُل برجاہ اِنت . تو یکّیں cepec دپ ءَ داشتگ ءُ نازینک جنئے بلئے سیندک پروجکٹ ،ریکوڈیک ، سوئی گیس ءُ دگہ چے کہ کشگ ءُ برگ ءَ اِنت اے کُل ٹُوھیں جیڑہ اَنت .اِدا بازیں کسّے ءَ سرپدی ءِ جند نیست، فوج، بلوچ سرڈگار ءِ وارس وتی جند ءَ چے بے بَروسہ اَنت؟۔ یکّے گہتر بوتیں شر اَت، بلئے اے سیاسی چَہرگ پاکستان ءِ پارلیمنٹ ءُعسکری رھبند اَنت کہ بلوچ ءِ سیاسیءُ عسکری قیادت اِش نا توان کتگ اَنت۔

سِلاہ بَندیں گل کہ فوجی رَھبندانی رِد ءَ جنگ کنگ زمین ءِ پھازگ ءِ جُہد اِش کنگی اِنت۔ تُپنگ کہ سیاست ءِ سرا مِیلانک بِہ بیت گُڑا ھما ملک کہ سرجم اِنت آ ھم شکست وارت وتی مہلوک ءَ گوں وت ءَ ہم پَت ءُ جاڑی کُت نہ کنت .مَرچی بلوچ ءِ جُہد ھمے داب ءَ اِنت سیاست تُپنگ ءِپادبَند( پابند )اِنت۔ بائدیں بلوچ رھشون اے گپ ءَ بہ جیڑ اَنت۔پرچہ؟ تُپنگ ءِ واجہ یکجاھی ءِ راہ ءُ دَرّاں گیشّینت کُت نہ کنت۔اے کار سیاسی اُگدہ دار ءُ ورکرانی کار اِنت کہ تپاکی ءِ دروازگ ءَ پہ بلوچ ءَ گیشن اَنت ۔سیاسی لیڈر ءُ ورکر ءِ پگر چہ تُپنگ ءِ واجہ ءَ مَستر بہ بیت .سِلاہ بَندیں مَردُم اَنچو گُروناک بیت ءُ تکبر ءَ روت کہ آئی واستہ سیاسی جیڑھّ میم ءِ سیمراں آ دست بنت ۔
پمیشکہ من سَرا ھَمے گپ ءِنشان داتگ اَت کہ پاکستان ءِ سیاست ءِ پَدگیری اَچ گُلامی ءِ سَوْب ءَ مئے پگرانی تہا ساڈی اِنت۔ ھمے رنگ ءَکہ پاکستان ءِ اُلسی کاراں بگر تاں دگہ بازیں جیڑھاں چو کہ پاکستان ءُ ہندوستان ءِ جیڑھ کدی نہ گیشیت، پرچہ کہ فوج ءِ دست کُمکی ءَ جیڑھ نہ گیش اَنت ءُ گیشتر مانگیش اَنت۔عسکری قیادت ءِ سَرکماشی اِنت کہ پاکستان چہ قومی سَروکاں زِبہر اِنت . مروچی پاکستان ءِ واستہ عمران خان گُڈی( آخری )حربہ اِنت۔ پرچہ کہ آدگہ ھرکس کہ بوتگ کُشتگ اَنت اِش زندانی اَنت ءُ سَوب ھمیش اِنت آھاں پاکستان اُلسی نظام ءِ تہا بدلی گندگ لوٹتگ کہ فوج تہنا وتی عسکری کاراں بکنت. سیاسی جیڑھانی گیش ءُ گیوار قومی ءُاُلسی نظام ءِ وتی جیڑہ اَنت۔ بلئے پاکستان ءِ عسکری قیادت چُو چوں اوپار کُت کنت۔ پمیشکہ من ھمے گشگ لوٹاں کہ بلوچ سِلاھ بندیں گل سیاسی پارٹیانی زیر دستی ءَ کار بہ کن اَنت. اگاں اے بابت ءَ سیاسی سنگتاں نہ جیڑ اِت آؤکیں وھد مئے جُہد ءَ زوال کنت۔چونائی ءَ ھرکسی کار بہ گیش اَنت ءُ تُپنگ سیاست ءِ پادبند کنگی اِنت نہ کہ سیاست تُپنگ ءِ۔ نوں گپ ایش اِنت کہ بلوچ سیاسی جُہدکار وت ءَ بہ زان اَنت ءُ بلوچ ءِ آکبت ءَ بہ گیشین اَنت. چو مَہ بیت کہ اے سلاہ بندیں گَلانی نا وانندہی ءُ رَادیانی مُز اِنت کہ مروچی مہلوک ءِ بیسّہ چہ جُہد ءَ پُرشتگ ءُ ھرکس وت ءَ دُور دارگ لوٹیت. اگاں نہ بلوچ مہلوک ءَ وتی چے ببا نہ داتگ؟ بلئے !مئےسیاسی کردار چےبوتگ پہ وتی مہلوک ءَ۔؟
دیر نہ گوْستگ انگت اگاں بلوچ سیاسی پارٹی دیم ءَ بُہ جُنز اَنت ءُ تُپنگ ءَ سیاست ءِ زیردست بکن اَنت.چیاکہ مہلوک ءِ چم راھچار اَنت ءُ آجوئی ءِ دراجیں پَند وتئی مہار ءَ لُک کنت۔

شہید شاکر شاد ءُ سئیں سنگتانی شہادت

نبشتہ کار: ھمل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ 

بلوچ قومی تحریک ءَ اگاں ما چم شانکے بہ دیاں بیچاراں گڑا مارا نوجوانانی یک بلائیں کِردءِ دیمءَ گِندگ ءَ کیت کُجام ھم جاگہ بہ بیت نوجوان طبقہ ءَ ھرچ رنگیں کُربانی داتگ ۔ معاشراتی چونیں جہل ءُ بُرزی بوتگاں آ جاہ ءَ نوجواناں وتی بے بہاھیں کُربانی داتگ ۔

دنیا ءِ تیا چونیں کہ کبزہ گیر ءِ بوتگ گُڈا درستاں پیسر نوجوان تبکہ ءِ زیر کنگ ءِ جہد ءِ کُرتگ پرچہ کہ نوجوان تبکہ ءِ زیادئیں جہد ءُ کُربانیاں ہر کبزہ گیر ءَ سرین پروش کُرتگ نوجوان قومی تحریک ءِ سر چمگ لیکگ بنت۔

کبزہ گیر وتی لہتیں رپک ءُ ہُنر زلور کار مرز کنت تانکہ نوجوانانی گر ءُ بند بہ بیت نوجوانانی قومی مارشت ءِ ھتم کنگ ءِ ھاتر ءَ آہاں نشہ ءِ آماچ کنت آہاں وانگ ءِ پڈ ءَ دور تیلانک دیگءِ جہد ءَ کنت چاگردی سِل کاریانی نیمگ ءَ مائل کنت اگاں نوجوان اے رنگیں عملانی آماچ بوت انت گُڑا آ کوم ءِ تبائی زیادہ دیر نہ کنت آ راج زوت بربادی ءِ نیمگ روت بربادی ءِ میدان ءَ سر بیت ۔

اےرنگیں درستیں عمل مئے دیما چم ءِ وت اتکگ انت انچو کہ ما پاکستان ءِ بچاراں مئے بلوچانی نوجوان تبکہ ءَ گوں پاکستانی پوج ءُ آھی ءِ چیریں ادارہانی کارندہاں چے کُتگ؟ درست مئے دیما انت، کہ مئے نوجوان نشہ ءِ آماچ ءِ کُتگاں مئے نوجوان وانگی پڈ ءَ دور ءِ کُتگاں مئے چاگردی چونیں کہ زانت کارین ورنا ءِ بوتگ آ زیادہ گون وانگ ءُ زانگ ءَ گوں ہمگرنچ بوتگ مرچی مئے چمانی دیما گار کنگ بوتگ گار ءُ بیگواہ کنگ بیتگ یا شہید کنگ ءُ دور دئیگ بوتگ مثال مئے دیما انت زاکر جان ءُ زاھد ءُ عزت جان ءِ وڑیں باشعوریں نودربریں لیڈر پاکستانی زنداناں بند انت رزا جھانگیر ءُ قمبر چاکر ءِ رنگیں سنگت شہیدکنگ بیتگاں دگہ بازیں نوجوان گار ءُ بیگواہ انت ءُ شہید کنگ بیتگاں پاکستانی درندئیں پوج ءُ آھی چیریں ادارہانی دست ءَ ھمے لڑ ءِ ورناہاں چہ یک ءِ شاکر شاد انت کہ وتی میتگ ءِ نوجواناں ءَ ریاستی رپک ءُ ہنرانی آماچی ءِ رکینگ ءِ جہد ءِ کُتگ ریاست شاکر شاد بہ برداشت نہ کُت شاکر شاد ءَ شہید کُت ۔

شہید شاکر جان  گون وتی کسانیں بالاد ءَ وتی گل ءِ کاراں مدام  دست گٹ ات گل ءِچونیں کہ زمہ داری ءِ دیگ بیتگ گُڑا لازم آ کارئے پورا کُتگ اگاں گل ءِ نیمگ ءَ کسان ءِ زمہواری ءِ ھم دیگ بوتگ سک بے کرار بوتگ تانکہ وتی کار ءِ پورا نہ کُتگ ۔

شاکر جان ءَ وتی ھنکین ءِ سنتگانی تربیت کُتگ آہانہ چاگردی سل کاریانی نیمگ ءَ روگ ءَ چہ دارگ ءِ جہد کُتگ شاکر شاد گون زیادئیں مکلسیءَگوں زوت کولواہ ھنکین ءِ انفارمیشن سیکریٹری جوڑ بوت ہر وھد سنگتان ءَ تربیت ءِ کُرت سوج ءُ پنت ءِ دات کہ شما وتی سماج ءِ تہا چوشین کار ءِ مکن ءِ کہ آ کارءَ چہ چاگرد ءِ مردمانی دل آزاری ببیت باز پنت ءِ دات کہ ما را گون عوام ءَ زیادہ نزدیکی کنگی انت زیادہ نزدیک بوھگی انت عوام تہا مئے یک جوانیں پچار ءِ ببیت پرچہ کہ مرچی ما بلوچ نودربر گل ءِ بہر انت باندہ ما گون پارٹیان بندوک باں مئے پارٹی کارانی دیما بروک پارٹیانی ممبر پلس عوام انت مارا ھچ رنگ ءَ عوام دلگران کنگی نہ انت آہانی تہا جوانین رابطہ ءِ دارگی انت درستاں ارزانین کار ایش انت کہ ماں چاگردی سل کاریان وتی چاگرد ءَ پاک پکنان گُڑا درست مئے ھمراہ بنت مئے گوں ہوار بنت ۔ـ

ھمے  ورناہاں چہ یک ءِ شاکرجان ءِ ناکو ءِ زہگ صادق جان ات صادق جان ءَ بنداتی وانگ چہ کنیچی پرائمری اسکول ءَ ونتگ کہ آ  بی ایس او (آزاد) ءِ  کنیچی یونٹ ءِ یونٹ سیکریٹری ات۔ صادق جان یک مخلص ءُ ایمانداریں سنگت ات صادق جان ءَ وتی یونٹ ءِ تربیت کار گون زمہ داری ءَ دیما بُرت انت ہر ہفتہ یونٹ ءِ ہفتہ وار اسٹدی سرکلز ءِ جت انت گون ایدگہ بی ایس او سنگتاں یک شرین رابطہ ءِ است ات ءِ ۔

یک ورنائے مجید بلوچ انت مجید ھم یک سرپدیں سنگت ءِ ات کارکنوکیں سنگت ات سک ءَ مہروانیں سنگت ات مجید جان ءَ بنداتی وانگ چہ کنیچی ءَ  ونتگ اَت ھما درمیان ءَ مجید ءِ پت ءَ لڈ ءُ بار کُرت کیچ ءُ شوت کیچ ءَ چیز ءِ وھد گوست گڑا مجید جان ءَ چارت بغیر وانگ ءَ ھچ وڑ نیست مجید جان وتی وانگ ءِ بندات چہ کیچ ءَ کُت مجید واھگ داشتگ  ات کہ من وانیں وتی آؤکیں پدریچ ءَ نو کین زندے دیاں مجید جان ءَ میٹرک چہ کیچ ءَ پاس کُت دیم ءَ مجید جان ءِ واھگ امیش ات کہ من بوانی بلے مجید جان ءِ پت چہ مالی حوالا سک کمزورت دیم ءَ ونت ءِ کرُت ءِ نہ کُت چیز ءِ وھدے گوزگ ءَ رند مجید جان ءَ وتی راجی بزگی ءُ واری ءَ دیستءُ جیڑیت ءِ کہ  مئے بلوچ قوم پر چہ چو بزگ انت گڑا مجید جان جیڑیت پہ بلوچ ابید چہ یکیں راہ ءَ دگہ راہ نیست  گڑا مجید جان بی این ایم ءَ بہر زوریت مجید جان وتی پارٹی ءِ کاراں گون مدام دست گٹ ات مجید جان سک زمہ داریں سنگت ات وتی زندے وشیانان پہ پارٹی کاران ندرئے کُرت ءُ پہ قومی آجوئی ءِ ھاترا۔ـ

2016 ءِ گڈسرا ءَ کیچ ءِ حالات سک باز ھراب بوان اتاں کیچ ءَ حالت نہ گیگ بوت انت مجید جان واپس کولواہ ءَ ات ءُ  وتی پارٹی ءِ کاران ھما وڑ دیم ءَ بران بوت مجید جان گون من کولواہ ءَ ڈک وارت مجید جان گون وتی مہروانی ءَ منا سک دوست بوت بی این ایم ءِ یک زمہ داریں سنگتی ات۔

حاصل جان شاکر جان ءِ کستریں براس ات حاصل جان وتی  مٹ وت ات اگان تو حاصل جان ءِ گس ءَ شوت ءِ تو ھمے مارت کہ زانان من ءَ ساری ءَ حاصل جان جاہ ءِ دیستگ مدام کندگ ءَ ات تو ھمے پَہمت کہ پیسرا گون سالی ءَ ساری ھوار بیتگ۔ـ
28 جولائی 2017 ءَ سہب ءَ مالاہ پاکستانی سیکورٹی فورسسز ءَ سجائیں میتگ انگیر کُرت شاکر شاد ، شاکر ءِ براس حاصل بلوچ مجید جان ءُ صادق درکپت انت کہ میتگ ءَ چہ ڈن روان پوج ءَ چہ وت ءَ رکین اَنت دراتک دیم پہ گِسانی دیم ءِ کور ءُ کوھاں پوج ءَ پیسرا راہ ءُ دَگ بستگ اتاں ایشانہ فائرنگ کُرت ءُ چاریں سنگتان ءَ یکجاہ شہید کُت سئے روچ پد آہانی لاش گوں بے شرپی ءَ لوگ والاہانی حوالہ کُتاں چاریں شہید کولواہ کہنیچی ءَ گور ءُ کپن انت مادریں گلزمین ءِ دامن ءَ ابدی واب انت۔ـ