TBP Balochi

بلوچ ندکار، راجدپتر نویس ءُ ھمک ماھی تاک سنگت ءِ سروک ڈاکٹر شاہ محمد مری ءِ پیپلز ہسٹری آف بلوچستان ءِ نھمی بھر “بلوچ ویلیو سسٹم” چہ گوشہ ءِ ادب شنگکار ءِ نیمگ ءَ چاپ ءُ شنگ بوتگ –

ڈاکٹر شاہ محمد مری ءِ کتاب پیپلز آف ہسٹری ءِسرجمی ءَ یازدہ بھر انت کہ آھانی تہ ءَ شش ( پری ہسٹاریکل بلوچستان، بلوچ ریاست کی تشکیل ، قبائلی اور جاگیرداری عہد، انگریز کے خلاف مسلح لڑائی، بلوچستان اینڈ آل انڈیا بلوچ کانفرنس، قلات نیشنل پاٹی) پیسر ءَ چاپ ءُ شنگ بوتگ انت ءُ اے نھمی جلد انت –

بلوچ ویلیو سسٹم ءِ جلد ءِ درگت ءَ ڈاکٹر شاہ محمد مری ءَ گوں دی بلوچستان پوسٹ ءِ اھوالکار ءِ گوم ءَ تران کنان ءَ گوشتگ کہ اے کتاب پیپلز ہسٹری آف بلوچستان ءِ یک بھرے کہ اے کتاب ءِ سرجمی ءَ یازدہ بھر انت ءُ شش اول ءَ چاپ ءُ شنگ بوتگ انت آھانی تہ ءَ ھپتمی جنینانی تحریک ، ھشتمی بلوچستان لبزانکی تحریک انت کہ دیمتر ءَ چہ ادب گوشئہ ءِ نیمگ ءَ چاپ شنگ کنگ بنت –

آئی ءَ گشت کہ ھنو اے نھمی بھر کہ بلوچ ویلیو سسٹم ءِ نام ءَ چاپ ءُ شنگ بوتگ اشی ءِ تہ ءَ دود ربیدگ، کلچر، سیویلائزیشن ءِ درگت انت –

آئی ءِ اے کتاب کجام زبان انت؟ ڈاکٹر ءَ اے درگت ءَ گُشت کہ چوش کہ منی رجانکاں ابید دراہ اردو انت ءُ بلوچی ءِ تہ ءَ تنی وھدی من ھچ کتاب نبشتہ نہ کتگ ءُ اے ھم اردو ءَ انت –

زانگ بہ بیت ڈاکٹر شاہ محمد مری چہ 1998 ءَ سنگت نام ءِ سیاسی ءُ لبزانکی ھمک ماھی تاک ءِ شنگ کنگ ءَ انت ءُ سنگت اکیڈمی آف سائنس ءِ سروکیں باسکے – آئی ءَ راجدپتر، پٹ پولکاری لبزانک ءُ رجانکاری ءِ کساس پنجاہ ءَ گیش کتاب چاپ ءُ شنگ کتگ-

روکپتی بلوچستان ءِ بنجاھی شھر زاھدان ءَ یک ماھے ءَ پیسر چیریں ادارھانی دست ءَ آوار جنگ بیتگین ورناہ یل بیتگ-

گیشیں ھالانی رد ءَ چہ زاھدان ءَ آوار جنگ بیتگیں ورناہ امجن آزادمنش جھمنند زاھدان یل بیتگ –

اھوالانی رد ءَ امین گوستگیں ماہ ءَ زاھدان ءَ دزگیر کنگ بیتگ-

اھوالانی رد ءَ امین گوستگیں ماہ ءَ ابید ارزی ءُ گرزی ءَ یک گاڑی ءَ سوار بیتگ ءُ ایرانی لشکر ءَ دزگیر کتگ بیتگ-

امین ءِ دزگیری ءُ آئی ءِ سر ءَ جتگیں بھتامانی درگت ءَ دگہ گپ دیم ءَ نیتکگ اَنت-

اوگانستان ءِ بدخشاں پرگینگ بنجاھی شھر فیض آباد ءَ بیتگیں یک وتکُشیں تراکے ءَ ھستیں گورنر ءَ ھوار دومردم بیران بیتگ انت ۔

فیض آباد ءَ ھندی اھوالاں ھال راست کنان ءَ گُشتگ کہ 6 جون ءَ بدخشاں پرگینگ ءِ بنجاھی دمگ فیض آباد ءَ سھب ءِ ادار 8:15 ءِ نزیک ءَ کارگاڑی ءَ بمب تراکے ءِ تہ ءَ بیرانیانی اھوال اَنت۔

بدخشاں ءِ ڈائریکٹر پہ رھوت ءُ ربیدگ معاذ الدین احمدی ءَ گُشتگ کہ اُرش ءِ نشانگ بدخشاں پرگینگ ءِ نائب ءُ کسان مدتی گورنر مولوی نثار احمد احمدی ءَ بروکیں گاڑی بیتگ۔

احمدی ءِ رد ءَ اے وئیل ءَ دو مردم بیران ءُ وھدیکہ دگہ شش ٹپی بیتگ اَنت کہ اِشانی تہ ءَ مولوی نثار احمد احمدی ءُ بدخشاں پرگینگ ءِ گورنر ھم ھوار اَنت۔

بدخشاں انفارمیشن اینڈ کلچر ءِ ڈائریکٹر ءِ گُشگ اَت کہ ٹپی نادراھجاہ ءَ برگ بیتگ اَنت ءُ انٹیلی جنس ادارگانی نیمگ ءَ گیشتر پَٹ ءُ پول برجاہ اِنت۔

بلوچستان ءِ بنجاھی شھع شال ءَ بالی پٹ دگ ءَ عالمو چوک ءِ نزیک ءَ تیرگواری ءَ سپریم کورٹ ءِ وکیل بیران-

کُشگ بیتگیں وکیل ءِ پجار رزاق شر ءِ نام ءَ زانگ بیتگ – تیرگواری ءَ پد وکیل ءِ لاش ھپستال ءَ رسینگ بیتگ-

سپریم کورٹ ءِ وکیل ءِ کوش ءَ پد پولیس وئیل جاہ ءَ سر بیتگ ءُ چم دیستگیں مردمانی یکجاہ کنگ ئے بندات کتگ-

پولیس ءِ گوشگ اِنت وئیل ءِ دراھیں تک ءُ پھناتانی پٹ ءُ پول کنگ ءُ جرمکار کانون ءِ دست ءَ دیگ بنت-

تیرگواری ءِ آسر ءَ بیران بیتگیں وکیل ءِ سیادی نصیر آباد ءَ اِنت- وئیل ءِ ھلاپ ءَ بلوچستان کونسل بار ءَ آمیدگسانی نہ روگ ءِ جار جتگ ءُ کوشکارانی دزگیری ءِ لوٹ کتگ –

انٹرنیشنل ایئر ٹرانسپورٹ ایسوسی ایشن ءَ گوشتگ کہ ھمے سال ءَ ایئرلائنز دوبر نپ کٹگ ءُ بندات کن اَنت کساس چار ارب سی ءُ پنچ کروڑ مساپر سپر کن اَنت بلے برزی باپاری ءَ کورونا ءَ پیش بیوکیں پچ بیگ گمانی ناسرجمی اِنت –

فرانسیسی ھال سرکنوکیں ادارہ اے ایف پی ءِ رد ءَ دوشمبے ءَ انٹرنیشنل ایئر ٹرانسپورٹ ایسوسی ایشن ( آئی اے ٹی اے) ءَ گوشتگ کہ برزی باپاری ءَ دوھزار ءُ بیست ءُ سَے ءَ گمانی رنگ ءَ نُھ ارب ءُ ھشتاد کروڑ ڈالر ءِ نپ بیت اِنت گوستگیں دوراں چہ دو کساس گیش بیت اِنت ءُ اے گیشی چین ءِ کووڈ ءِ بندشانی ھلاسی ءِ سبب ءَ بوگ ءَ اِنت-

انٹرنیشنل ایئرٹرانسپورٹ ایسوسی ایشن ءَ گوشتگ کہ سال دوھزار ءُ بیست ءُ دو ءَ بیوکیں تاوان گوستگیں سال ءِ نیم ءَ بیتگ انت آیانی کساسی سَے ارب شست کروڑ ڈالر بیتگ اَنت-

آئی اے ٹی ات ءِ ڈائریکٹر جنرل ولی والش ءَ استنبول ءُ بیوکیں ایسوسی ایشن ءِ سالگشت ءُ جنرل میٹنگ ےَ پد یک درشانے ءَ گوشتگ کہ دوھزار ءُ بیست ءُ سَے ءُ ایئرلائنز ءِ مالی کرد بازین امیت دارگ ءَ اَنت-

آئی ءَ گوشتگ کہ گیشترین نپ جوانیں گامگیجانی سر ءَ بنت اِنت – چین ءَ گمان ءَ پیسر سال ءِ بندات ءَ کورونا ءِ بندش چست کتگ ات اَنت-

ولی والش ءِ رد ءَ بالیگانی تیل ءِ نھاد برز اِنت بلے سال ءِ بنداتی شش ماھان نھادانی توک ءَ کمو کمتری اتکگ بیتگ –

آئی اے ٹی اے ءِ ڈائریکٹر جنرل ءِ گوشگ ات کہ فروری دوھزار ءُ بیست ءُ دو ءَ روس ءِ یوکرین ءِ سر ءَ اُرش ءِ سبب ءَ سرجمیں دنیا ءَ ناگیگیانی دیمپانی کنگ کپتگ کہ چریشی ءَ بجلیانی نھاد برز بیتگ بلے چریشی ءَ پد تیل ءُ گیس ءِ نھاد کم بیتگ –

زانگ بہ بیت کورونا ءِ سبب ءُ پیش دوھزار ءُ نوزدہ ءَ ایئرلائنزانی ریکارڈ چار ارب پنجاہ ءُ چار کروڑ مساپرانی آسراتی ءِ دیگ بیگگ بلے سال دوھزار ءُ بیست ءُ دو ءُ لاک ڈون ءُ سیمسرانی بندش ءِ سبب ءُ یک سد ءُ سِی ءُ ھپت ارب ڈالر تاوان کنگ کپتگ –

سال دوھزار ءُ بیست ءُ یک ءَ برزی باپاری ءَ چل ءُ دو ارب ڈالر تاوان کنگ کپتگ – بلے آئی اے ٹی اے ءَ گوشتگ کہ ھمے سال ءَ دوھزار ءُ بیست ءُ دو ءِ دیمپانی ءُ دَہ درسد گیش بوگ ءُ ھشت سد ءُ سَے ارب ڈالر ءَ داں روگ ءِ گمان ھست اِنت-

بلوچ نودربر رھشون بیگواھیں زاکر مجید بلوچ ءِ مات ءِ گوشگ انت کہ منی زھگ سال دوھزار ءُ نُھ ءِ ھشت جون ءَ زورانسری آوار جنگ ءُ بیگواہ کنگ بوتگ کہ ھما انت روچ مروچی بیگواہ انت –

آئی ءَ گوشتگ کہ ھمے ماہ ءَ ھشت جون ءَ شال ءَ سیمینار ءِ بیت اِنت وھدیکہ کراچی ءَ کھول ءِ نیمگ ءَ یک روچی زھرشانی بنجلے ھم جنگ بیت کہ ما درسیں نودربر ءُ ھر تک ءُ پھناتاں سیادی داروکیں مردماں گوں لوٹ کن ایں کہ بھر بہ زور انت –

زانگ بہ بیت زاکر مجید بلوچ ءِ زورانسری آوار جنی ءَ چاردہ سال سرجم بوگ ءَ انت وھدیکہ زاکر مجید ءِ زورانسری آوار جنی ءِ روچ ءَ بزاں ھشت جون ءَ بیگواھیں بلوچانی روچ دارگ بوگ ءَ انت – ھمے روچ درسیں بیگواھیں بلوچانی نام ءَ کنگ بوتگ –

وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءَ زاکر مجید بلوچ ءِ مات ءِ دزبندی ءُ زھرشانی ءِ پلامرزی کتگ ءُ وی بی ایم پی ءِ جنرل سیکرٹری سمی دین بلوچ ءَ کراچی ءَ نندوکیں ھر تک ءُ پھناتاں سیادی داروکیں مردم، انسان دوست، انسانی ھکانی باسک، سیاسی ءُ چاگردی باسکاں گوں لوٹ کتگ کہ زھرشانی ءَ بھر بہ زور انت ءُ زاکر مجید ءِ زورانسری آوار جنی ءِ بگیری ءَ توار چست بہ کن انت –

نوشکی ءِ جھمنند ءُ بلوچی مھتاک ءِ سرشونکار عبدالواحد بندیگ بازین وھداں نادراھی ءَ پد گوستگیں شپ ءَ بیران بوتگ –

بلوچی زبان ءُ لبزانک ءِ مزنیں ھزمتکار ءُ دوزواہ ، نیشنل عوامی پاٹی ءِ باسک، بلوچی اکیڈمی ءِ گوستگیں سروک، ھمک ماھی مھتاک بلوچی ءِ سرشونکار ءُ ھُدامرزی حاجی خان شیخ حسینی ءِ پُسگ عبدالواحد بندیگ ءَ گوستگیں شپ ءَ اے کوڑھیں دنیا یل داتگ –

عبدالواحد بندیگ بنکی ءَ بلوچستان ءِ دمگ نوشکی ءِ جھمنند انت کہ انی شال ءَ بوتگ، آئی ءَ وتی زند ءِ گیشترین بھر ماں شال ءَ پہ بلوچ ءُ بلوچی لبزانک ءَ داتگ بیتگ –

زانگ بہ بیت بلوچی زبان ءِ ھزمتکار ماھتاک ءِ بلوچی ءِ سرشونکار عبدالواحد بندیگ نیشنل عوامی پارٹی (نیپ) ءِ باسک ءُ میر غوث بخش بزنجو ءِ نزیکیں سنگتے بوتگ – عبدالواحد بندیگ ءَ پہ بلوچی ماھتاک ءَ وتی زند ءِ گیشتریں بھر داتگ – سال 1956 ءَ بلوچی مھتاک ءِ بنھشت ایر کنوک آزات جمالدینی ءِ بیرانی ءَ پد سال نوزدہ سد ءُ ھشتاد ءَ کہ بندیگ درملک ءَ واتر بیت ءُ ملک ءَ کئیت ماھتاک بلوچی اے میان ءَ بند بیت گڑا سال ھشتاد ءُ شش ءِ ستمبر ماہ ءَ اے بار ءَ وتی کوپگاں زور ایت ءُ ماھتاک ءِ اولی تاک ءَ چاپ ءُ شنگ کنت کہ پد ءَ ھما انت ھمک ماہ چاپ ءُ شنگ بوگ ءَ انت –

سال نوزدہ سد ءُ نود ءُ دو ءَ واجہ بندیگ بلوچی اکیڈمی ءِ باسک جوڑ بیت، وتی اے سپر ءِ تہ ءَ آ چار رند ءَ بلوچی اکیڈمی ءِ سرکماش گچین کنگ بیت – پانزدہ جون سال دوھزار ءُ شانزدہ ءَ نادراھی ءِ سوب ءَ آ چہ بلوچی اکیڈمی ءَ دزکشی ءِ جار ءَ جنت – بلوچی اکیڈمی ءِ نیمگ ءَ شست ءُ سیمی جنرل باڑی ءَ آئی زرانی ورگ ءِ بھتام ھم جنگ بیت اِنت –

واجہ واحد بندیگ ءِ نماز جنازہ مروچی وتی جند ءِ ھنکین کلی ساھبزادگ ءَ وانگ بیت ءُ احمد مانشجاہ ءَ کل ءُ کسارت کنگ بیت اِنت –