TBP Balochi

نیکشھر ءَ زامات ءَ تیرگواری کنان ءَ وتی زال ءُ زال ءِ ناکو کشتگ اَنت ءُ دو دگہ زدگ کتگ اَنت، سراوان ءَ تیرگواری ءَ یک مردمے بیران ءُ تیل کشین گاڑی ءِ کپگ ءَ دو کس ستکگ ءُ بیران بیتگ اَنت-

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ روکپتی بلوچستان ءِ دمگ نیکشھر ءَ مرد ءَ تیرگواری کتگ ءُ وتی لوگبانک کشتگ ءُ آئی ءِ ناکو ھم ھمے تیرانی آماچ کنگ ءُ کشگ بیتگ –

گیشیں اھوالانی رد ءَ نیکشھر ءَ لوگی جیڑہ ءِ سبب ءَ مرد ءَ تیرگواری کتگ ءُ وتی لوگ بانک رقیہ ء جمعہ کشتگ ءُ آئی ءِ ناکو ھیدر بلوچی ھم کشتگ –

ایشانی ھواری ءَ دگہ دو مردم زدگ بیتگ اَنت کہ زدگ بیتگینانی تہ ءَ یکے ءِ پجار ابراھیم بلوچی جھمنند جاوشیر لاشار ءِ نام ءَ زانگ بیتگ ءُ دومی ءِ پجار نہ بیتگ-

اھوالانی رد ءَ رقیہ ءِ لوگ واجہ ءَ گوست ءَ ھم وتی زالبول لٹ ءُ کُٹ کتگ پد ءَ گوستگیں روچ ءَ آئی ءِ سر ءَ تیرگواری کتگ ءُ کشتگ بلے اے وئیلانی ھاسیں سبب دیم ءَ نیتکگ اَنت-

ھمے وڑ ءَ سراوان سعدی ءَ ناشناسیں مردماں تیرگواری کنان ءَ یک مردمے کُشتگ-

کُشگ بیتگیں مردم ءِ پجار عبدالباسط غفاری ءِ نام ءَ زانگ بیتگ کہ آ سیب سوران ءِ جھمنند گوشگ بوگ ءَ اِنت-

ھمے وڑ ءَ سراوان ءَ یک تیل کشین گاڑی ءِ چپ بیتگ ءُ چریشی ءَ دو کس بیران بیتگ اَنت-

بیران بیتگیں مردمانی پجار یحییٰ بامری ء ھالکداد ءُ مھمد سلیم حسین زئی ء رھیم ءِ ناماں زانگ بیتگ اَنت-

اھوالانی رد ءَ گاڑی چپ بیتگ ءُ گاڑی ءَ آس کپتگ ءُ چریشی ءَ ھردوک ستکگ ءُ بیران بیتگ اَنت-

گدار مات

چمشانک: سمیع اللہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

میکسم گورکی ءِ گدار “مات” یک اھد سازیں گدارے ءِ نام ءَ مدام یات کنگ بیت اِنت تاں جبر ءُ زلم ھست مات وتی تہ ءَ وت یک شاھکارے۔

مات ءِ وانگ ءِ وھداں منی زھین ءَ منی زمین (بلوچستان) اَت ءُ بلوچستان ءِ تہ ءَ بوھوکیں راجی جنزے تہ ءَ املی کردار پیلو کنوکیں مزاریں بچ وتسرا منی ھیال ءَ وتی نیمگ ءَ گور کنگ ءَ بوتگ آں ایشی ءِ مستریں سوْب جد ءُ جُھد ءِ انداز اِنت ماس موبائلیزیشن ات پَند جنگ ات مزاھمت کنگ ءُ دشمن ءِ زلمانی آشکار کنگ ءَ اَت روس ءِ تہ ءَ زار ءِ رائج ھکومت ءُ بلوچستان ءِ تہ ءَ پاکستانی بَنامیں لشکرے دور راجدپترے تاکانی تہ ءَ باھدیں یکیں داب ءَ چارگ بہ بنت ۔

من سال دوھزار ءُ نھ ءَ اولی رندا سال دوھزار ءُ شانزدہ ءَ دومی رند ءُ سال دو ھزار ءُ بیست ءُ سَے ءَ نوں سیمی رند انت ونتگ۔

گورکی ءِ جھد یک واب شُتگیں راجے ءَ ٹوھینگ ءِ یک سکینے ءُ پد ءَ یک پیرزالیں جنئین ھمت جرات ءُ بھادری ءِ درورے۔

شرابی کبابی ءُ گلامی ءِ منوگریں یک انچیں لوگے ءِ تہ ءَ ودی بوھوکیں “پاویل” گلامی ءِ ھلاپ ءَ اوشتوکیں یک دوراندیشیں ءُ دنیا ءِ تہ ءَ بازیں راجی جُھد ءُ سوشلزم ،کمیونزم ءُ دیگ ءَ بازیں آئیڈیالوجیانی وانوکیں ءُ املی ُجھد ءِ سر ءَ یکین داروکیں یک پُر ازمیں جھد کارے ئے ءِ نام انت کہ “ناکو گورکی” ءَ زار سامراج ءِ ھلاپ ءَ دیم ءَ آورتگ ءُ یک بے تعلیمیں ءُ سرجمیں زند ءَ لَٹ ءُ کُٹّانی چیرا زندگی گوازینوکیں “ماتے” ءَ یک انکلابی ءُ شیرزالے ءِ جوڑ کنگ ءِ تہ ءَ گوں وتی ھوسلہ، زھانت،برداشت ءُ مکسد ءِ واستا پَند بُرگ، دور دراجیں میتگانی تہ ءَ یک انچیں نگیگیں جاورانی تہ ءَ پہ وتی زھگ ” پاویل” ءِ ھوسلھانی بُرز ءُ بالا کنگ ءِ واستا گوں وتی شئوری ءُ المی دلیلاں وتی سنگتانی سرپ ءَ اوشتارین ایت۔

گورکی ءَ سوشلسٹانی واستا “مات” ءِ تہ ءَ انچیں برداشتے ءُ انچیں مھروانی ءِ درانگاز کُرتگ کہ مروچی بلوچ راجی آجوئی ءِ جُنزے چھرگ ءَ جنت ۔ ایشی ءِ واستا منی نزیک ءَ ھما بازیں بلوچ مات ءُ پیریں شیرزال اَنت کہ پہ وتی نمیران بوتگیں یا زندانانی تہ ءَ ازیت سگوکیں زھگ ، نماسگ، یا برات ءُ ھمبلانی جنز ءِ سر ءَ پکر کن اَنت ءُ وت ءَ انکلابی کالب ءِ تہ ءَ ھوار کناں ءُ راجی جُھدے ھمک جُھد کار ءَ وتی زھگ وتی برات وتی ھمراہ ءُ ھمبل زان انت ءُ ھمک وشی ءَ وش بنت ءُ گم ءُ سکی ھاں جُنزے سنگت ءُ کامریڈانی ھم کوپگ بنت اِنت ۔

گورکی ءِ اے دراجیں ناول (مات) ترا اے گپ ءِ ھال دیگ ءَ بس اِنت کہ سامراجیت ءِ ھلاپ ءَ اوشتگ ءِ واستا ترا کُربانی دیگ ءُ کارکنگ ءِ واستا مایوس بوھگ ءِ زلورت ءِ جند کش اِتگ زار ءِ زُلمانی ھلاپ ءَ اوشتوکیں مزدور اسلا پورا مُلک ءِ گلامانی نیمگ ءَ زاھریں اشارھے۔

ایموشنز ءُ اھساسات گورکی ءَ گوں انکلاب ءَ یک جاہ ءُ یک سر ءَ بستگاں ءُ دیم ءَ جُنز اتگ۔

مات کہ دو جتا جتائیں زندگی وتی یکیں زندمان ءَ گوازینیت ءُ پاویل ءِ سر ءَ پھر کن اَنت ءُ پہ ھرکس ءَ وتی گوستگیں زند ءِ ھلاسی ءُ آجوئیں زند ءِ گوازینگ ءِ واستا وتی جد ءُ جھد ءَ تُرند کنت وتی کسان سالیں کامریڈاں گوں گام پہ گام کوپگ پہ کوپگ جُنزاں کنت اسلا مات وھدے گند ایت کہ ھمے انکلابی کہ شپاں کاینت ءُ ھم دیوان بنت وتی مکسدے واستا ھچ وڑیں کُربانی ءُ جپا کشی ءَ چے پَد نہ کنز انت ءُ کنداں کنداناں ھرچ سکی ءَ برداشت کن اَنت گڑا مات زانت کہ منی زھگ ءِ سنگت ءُ کامریڈ بَرھک اَنت گڑا سک دلاں وش بیت ءُ گوں سجئیں انکلابیاں انچو یک جاہ بیت کہ ھرچ یکے “مات” ءِ نام ءَ توار جنت ئِے ءُ چو ھکی ئیں پرزندانی وڑ ءَ مات ءَ گوں پیش کاینت مات ءِ نزیک ءَ تمامیں جُجد کار کابل ازت اَنت بلے ہمھما جِنک کہ وتی جوانی ءُ شبابی اُمر ءِ تہ ءَ پہ وتی مزدوریں برات ءُ سنگتانی واستا املی جُھدے تہ ءَ نہ شپ زان اَنت نہ روچ نا وشی چار انت نہ پریشانی نہ لَٹ ءُ کُٹ ءِ تُرس ھست نا گرفتاری ءُ ازیت ئے چُرت ءِ پِر اِش گڑا مات ءَ ھمے پکر سک سکت جوڑ کنت چیا کہ پاویل زانت مات ءِ کَٹ ءُ مَتاہ گریوگ ءُ ارسے ریچگ ءَ ابید ھچ بَر دیگ ءَ ھچّی ھوں نہ بوتگ ھمیشکا پیسرا مات ءَ ھبردار ءُ ھوشیار کنت کہ ” من روچے نہ روچے دست گزیر کنگ باں، ازیت دیگ باں، بگندے جلاوتن کنگ بہ باں ءُ سائبیریا ءَ دیم دیگ بہ باں چیا کہ منی گچین کُرتگیں راھے تہ ءَ گام گام ءِ سر ءَ مشکل ھست بلے ترا وتی ھوسلہ دور دیگی نہ اَنت بلکیں ترا گیشتر سکت بوھگ لوٹ ایت ءُ سنگتانی گون ءَ ھمے وڑ وتی رویہ دارگ لوٹ ایت کہ انون اِنت”۔

مات ءِ سر ءَ ھمے سرجمیں گپ آشکار بنت کہ وھدے پاویل “یکم مئی” ءِ روانک ءِ تہ ءَ کُلّاں چے دیم ءَ مزدورانی “سُھریں بیرک” ءَ بُرز کنت ءُ سامراجیت ءِ ھلاپ ءَ نارہ جنت ءُ وتی ھموک گام ءَ دیم پہ زار ءِ زالم لشکر ءِ نیمگا بَراں کنت گڑا ھمد ءَ چے مات زانت کہ پاویل ءِ کُرتگیں تمامیں گپ راست اَنت ءُ اے جُھدے تہ ءَ سکّی ءُ تکلیپ باز ھست بلّے جُھد دیم ءَ برگی اِنت ءُ مزدورانی بیرک کپگ ءَ نیلگی اِنت بلکیں تھریک ءَ گیشتر مھکم کنگی اِنت مات ءِ پاویل ءِ دست گیری ءَ رَند انکلابی سوچ گیشتر توانا ءُ مھکم بیت نکولائی وھدے مات ءَ گُشیت کے مئے گیشتر کامریڈانی دست گیری ءَ رند مئے واستا یک مزنیں چیلنجے کہ مارا پیش آتک ءَ آ اِیش اِنت کہ ” پاویل ھما مردم بوتگ کہ شپ تاں روچ پمپلٹ ءُ کاگدانی نبشتہ کنگ ءَ بوتگ ءُ وڑے نہ وڑے کارھانہ ءِ تہ ءَ سر کنگ ءِ زمہ دار بوتگ نوں اے کار اُشتاتگ چیاکہ مارا چُشئیں یک ءُ مردمے نیست کہ پرچہ ءُ پمپلٹاں کارھانہ بہ بارت ءُ ھمد ءَ چہ لشکر ءَ اے گپے یکین بیت اِنت کہ پاویل اِنت ھما مردم کہ بادشاہ زار ءِ ھلاپ ءُ مزدورانی ھک ءَ نبشتہ کنگ ءَ بوتگ ءُ پاویل ءِ جیل ءَ چہ ھلاسی گیشتر مشکل بیت بلکیں نامکمن بیت اِنت-

ھمد ءَ مات ءِ ممتا جاہ جنت ءُ نکولائی ءَ گُش ایت ” پرچہ ءُ پمپلٹ ھاں من کارھانہ ءَ سر کنگ ءِ زمہ واری ءَ من وتی سر ءَ زوراں” ۔۔ ھمد ءَ چہ مزدور تھریک ءِ تہ ءَ نوکیں رنگ ءُ دابے گندگ بیت مات یک مسالی جُھد کارے ءِ داب ءَ دیام کیت ءُ یک روچے نکولائی کیت مات ءِ گور ءُ مات ءَ گُش ایت “نوں ترا وتی لوگ یلہ کنگ ءِ سکتیں پیسلہ زورگ لوٹ ایت چی ءَ کہ تو اگاں زانگ بوت ئے کہ پاویل ءِ کارا نوں تو سرانجام دیگ ءِ ڈُبہ زرتگ تو ھوں دستگیر کنگ بہ ئے ءُ جیل ءَ سکیں ءُ ازیت ناکیں زند ءِ گوازینگ ءَ پہ مجبور بہ ئے” مات یک شپے وتی لوگ ءَ یلو کنت شھر ءَ نکولائی ءِ لوگ ءَ شپٹ بیت کہ اِدا مات ءِ ملاکات گوں نکولائی ءِ جُھد کاریں گُھار ءَ بیت ءُ مات ھما کارا پد ءَ بندات کنت کہ کارھانہ ءِ مزدورانی واستا کنگ ءَ بوتگ بزانکہ انکلابی پرچا ءُ کاگدانی بھر کنگ ءِ شمہ واری ءَ زور ایت چی ءَ کہ مردیں آدم ھرچی کہ انکلابی پکر ءِ مردم بنت یانکہ تو گُشت کن ئے پاویل ءَ وتی رھشون سرپد بنت یک پہ یک ءَ گِرگ بنت ءُ جیل بنت یانکہ جلاوتن کنگ بنت گڑا مات دوریں ھند ءُ دمگانی مزدور ءُ دھکانانی واستا کاگداں یک سوداگرے ءِ شکل ءَ بھر کنت ءُ وتی منزل ءَ سر کنت مات ءِ سوچ کامل انکلابی بیت وھدے مات ئے دیم ءَ جُنز ءِ سنگتانی سر ءَ زُلم کنگ بیت ءُ مات ءِ نا ارس رِچنت نا پاد لرز انت ءُ مات یک مسالی جھدکارے ءِ رنگ ءَ وتی کاراں کنت ءُ مردمانی دِلاں پہ زار ءُ زار لشکر ءِ ھلاپ ءَ یک نپرت ءِ پیداک کنگ ءَ سوبمند بیت اِنت نکولائی ءُ سنگتانی ھیال ھمیش بیت کہ اگاں پمپلٹ ھما پیما بھر کنگ بہ بنت کہ پاویل ءَ وتی زندانی بوھگ ءَ پیسر کُرتگ اَنت گڑا پاویل الّم آجو بیت ءُ جُنز وتی منزل سر بیت۔

نوٹ! میکسم گورکی ءِ اے گدار “مات” یک انچیں کتابے کہ سداں سال رند ءُ پہ سامراجیت ءُ کالونیلزم ءَ زندگ داروکانی دیم ءَ یک شمات ئے ۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

ھزدار یونیورسٹی ءَ زھرشانی نودربراں گوستگیں شپ ءَ گپ ءُ تران ءِ ھال رد کتگ – یونیورسٹی ءَ نودربرانی زھرشانی داں انگت برجاہ اِنت-

گوستگیں شپ ءَ نودربراں گرینڈ لائینس ءُ یونیورسٹی واکدارانی میان ءَ گپ ءُ تران پد ءَ جیڑہ ءِ گیش ءُ گیوار ءِ گپ دیم ءَ اتکگ ات پد ءَ نودربراں اے گپ رد کگگ ءُ یونیورسٹی ءَ داں انگت ءَ یکشل ءَ زھرشانی برجاہ اِنت-

اھوالانی رد ءَ گچینی چکاسانی بابت ءَ پیسلہ ءِ سر ءَ انتزامیہ اشتوک نہ بیتگ چریشی ءِ پژدر ءَ نودربراں نوٹفیکشن اتکگ ءُ داں ایشی ءِ سرجمی ءَ زھرشانی ءِ برجم دارگ ءِ پیسلہ کنگ بیتگ –

گوستگیں دَہ روچاں بلوچستان یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی ھزدار ءِ نودربر وتی ھکانی ھاتر ءَ زھرشانی کنگ ءَ اَنت-

زھرشانی ءِ وھد ءَ گوستگیں روچاں پولیس ءُ فرنٹیئرکور ءَ یونیورسٹی ءِ کش ءُ گوراں زھرشانی کنوکیں نودربر لٹ ءُ کُٹانی نشانگ کتگ اَنت ءُ بازیں نودربر دزگیر کنگ بیتگ ءُ پد ءَ یل کنگ بیتگ اَنت-

ھزدار یونیورسٹی ءِ پلامرزی ءِ واستا بنجاھی شھر شال ءَ بلوچ اسٹوڈنٹس ایکشن کمیٹی ءَ یک زھرشانی روانکے کش اتگ ءُ چاگردی ترامجاھاں ھم زھرشانی کنوکانی ھک ءَ مھم ھلائینگ بوگ ءَ اِنت-

عراق ءِ بنجاھی شھر بغداد ءَ سدانی کچ ءَ ھواریں زھرشانی کنوکاں سویڈن ءِ سپارتھانہ ءِ سر ءَ اُرش کتگ ءُ ماڑی آس داتگ-

ھال سر کنوکیں ادارہ روئٹرز ءِ رد ءَ پاک تاک ءِ سوچگ ءِ ھلاپ ءَ یک دگہ لگتمالی ءَ عراق ءَ سویڈن ءِ سپارتھانہ ءِ دیم ءَ زھرشانی بیتگ – پشمبے ءِ سھب ءَ سدانی کچ ءَ زھرشانی کنوک سپارتھانہ ءِ تہ ءَ پترتگ اَنت ءُ ماڑی اش مانداشتگ-

وئیل ءَ پد سویڈن ءِ وزارت ءِ ھارجہ ءَ یک درشانے ءَ وئیل ایر جتگ – اسٹاک ھوم ءَ وزارت ھارجہ ءَ شنگ کتگیں درشان ءِ رد ءَ ما سپارتکار ءُ میان اُستمانی گلانی ھر تکانی اُرشاں ایر جن ایں –

بغداد ءَ سویڈن ءِ سپارتھانہ ءَ اے درگت ءَ دگہ گپانی پسھی نہ داتگ-

پشمبے ءِ اے زھرشانی ءِ جار شیعہ مزھبی رھشون مقتدیٰ الصدر ءَ کتگ، چاگردی ترامجاہ ٹیلی گرام ءَ پوسٹ کنان ءَ گوشگ بیتگ کہ مقتدی ءِ منوکانی زھرشانی کنگ ءَ پد آیانی دیم سویڈن ءِ سپارتھانہ ءِ نیمگ ءَ بیتگ –

ایشی ءَ پیش ھم ھال اتکگ اسٹاک ھوم ءَ پولیس ءَ عراقی سپارتھانہ ءِ ڈن ءَ پاک تاک ءِ سوچگ ءِ ھلاپ ءَ زھرشانی ءِ منگ نامہ داتگ-

ھزدار ءِ دمگ وڈھ ءَ دو نیمگی داواداراں بازیں ادارھاں تیرگواری کتگ، دمگ ءَ ترس ءُ بیم ودی بیتگ-

وڈھ ءَ دو نیمگی داوادارانی نیمگ ءَ برجم کرتگیں سنگراں تیرگواری کنگ بیتگ- ھردوکیں نیمگاں مزنیں سلاہ کارمرد بیتگ اَنت-

چریشی ءَ چہ دمگ ءَ ترس ءُ بیم.ودی بیتگ اَنت- بازار سرجم ءَ بند کنگ بیتگ ءُ شھری لوگاں ڈن درکپگ ءَ نہ اَنت-

زانگ بہ بیت ھردوکیں داوادارانی نیمگ ءَ چہ گوستگیں شپ ءَ تیرگواری ءِ درچ برجاہ بیتگ اَنت کہ مروچی اے تیرگواری گیش بوتگ-

بلوچستان نیشنل پاٹی ءُ سردار اختر مینگل ءِ منوکانی گپ اِنت کہ شفیق مینگل ءَ ریاستی ادارھانی چیردستی گون اِنت ءُ وڈھ ءِ جاوراں ناگیگ کنگ لوٹ ایت-

نیشنل پاٹی ءَ کوٹ مینگل ءِ سر ءَ اُرش ءِ ھلاپ ءَ سرجمیں بلوچستان ءَ زھرشانی کنگ ءِ جار جتگ ءُ شھدگ بند کتگ اَنت – بلوچستان ءِ باپاری شھر ھب چوکی ءَ کراچی ءُ شال ءِ مزن شھدگ روانی ءِ واستا بند کتگ-

شال ءِ مزن شھدگ ءُ دگہ دمگاں ھم بی این پی ءِ باسکاں زھرشانی دروشم ءُ دگ بند کتگ اَنت-

بلے داں سر بیتگیں اھوالانی تہ ءَ گوشگ بیتگ کہ ھردوکیں نیمگاں تیرگواری ءِ درچ بند بیتگ اَنت-

بلوچستان ءِ دمگ ڈیرہ بگٹی ءَ پاکستانی پوج ءَ ھپت مردم آوار جنگ ءَ پد بیگواہ کتگ اَنت-

بیگواہ بیتگین مردمانی توک ءَ یکیں کھول ءِ سَے مردم ھوار اَنت کہ آیانی پجار حصو بگٹی ءُ آئی ءِ دو زھگ مری بگٹی، خیرا بگٹی ءُ ایشی ءَ ابید ٹھاڑو بگٹی ءُ احمد علی ء کرباری بگٹی ءِ ناماں زانگ بیتگ اَنت-

اے مردم سوئی ءِ ھند گوپٹ ءَ پاکستانی لشکر ءَ لشکر کشی ءِ میان ءَ آوار جتگ ءُ بیگواہ کتگ اَنت-

ایشانی ھواری ءَ سوئی ءِ ھند چائنہ چوکی ءَ ھم پاکستانی پوج ءَ عنایت اللہ ء کوھی بگٹی ءُ عثمان ء رضو بگٹی آوار جتگ ءُ بیگواہ کتگ اَنت-

ایشانی کھولانی گوشگ اِنت اے ھردوک دھکانکار اَنت ءُ انسانی ھکانی گلاں گوں دزبندی اِنت اے مردمانی یل کنگ ءَ وتی کرد ءَ پیلو بہ کنت-

زانگ بہ بیت ھمے ھپتگ ءَ پاکستانی پوج ءَ ڈیرہ بگٹی ءَ یک درزنے ءِ کچ ءَ مردم آوار جتگ ءُ بیگواہ کتگ اَنت کہ ایشانی توک ءَ کماشین مردم ھم ھوار اَنت-

دمگی مردمانی گوشگ اِنت کہ داں انگت ءَ ڈیرہ بگٹی ءَ پوج ءِ لشکر کشی یکشل ءَ برجاہ اِنت-

کولواه آواران ءُ بی ایس ایپ ءِ ادبی مراگش

نبشتہ کار: زری نود بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

کولواه ءِ آواران ءَ پدمنتگی ءِ گُڈّی سیمسر آسر کُتگ اَنت اگاں آواران ءِ گْوست ءَ چمشانک بہ دے داں هدے ءَ آواران ءِ مرچیگ ءَ چہ گْوست ءِ تہ ءَ کمو جوانتری بوتگ ، بلے مرچی آواران هما پدمنتگی ءَ گوں دچار اِنت کہ مردم ساه کش اِت نہ کن اَنت اِستان ءَ همے کہ شپ بیت تهاری مان شان ایت بلے آواران ءِ روچ تهاریانی آماچ اَنت مردم ترس ءُ بیهار ءِ آس ءَ هنچو سوتکگ اَنت کہ کس کسیگی نہ اِنت ، وتگڑیں سیاست مزهب ءُ پِرکہ بندیاں یک دیم ءِ آواران آس ءَ بُن داتگ یک دیم ءِ ریاست ءِ ٹولیاں پوج ءُ آدگہ مردماں آواران ءِ گْوستانک ءَ پچار ءِ داں مرچیگیں دُور ءَ مردم ءَ جیڑگی کنت بلے مرچی آواران ءِ تہ ءَ الم زانت ءُ سیاست ءَ داں هدے ءَ وتی سان بہ اَسر کرتگ ، همے آس ءِ توسگ ءَ بی ایس ایپ ءِ ورناهاں آپرین بات کہ اتک اَنت ءُ یک ادبی مرگاھے اڑ دات ءُ اے پیش داشت کہ ما دم نہ برتگ اے ادبی میلہ ءِ اڑ دیگ ءَ بی ایس ایپ ءِ ورناهاں جتاجتائیں درد ءُ اندوه دیست بلے آٹیگ اش مزن اَت داں وتی مراگش اِش اڑ دات ءُ ریاست ءَ را همے گپ گْوشت کہ آواران اوں بلوچستان ءِ آدگہ هلک ءُ شهرانی پیم ءَ الم ءُ زانت ءَ شُدیگ اِنت –

بی ایس ایپ ءِ سنگتاں همے ادبی میلہ ءِ روچ ءَ یک لس بُک اسٹالے جتگ اَت بس همے گندگ بوت کہ آواران ءِ زهگ پہ کتاباں چنچو شدیگ اَنت اے کسان کسانیں ورناه جنکوئیں زهگ ورناه تبک ءِ مردم کتاباں هنچو مار رتکگ اِت اَنت هنچو کہ تنیگیں چوْکے پہ تکش ءِ آپ بند ءَ ، همے داب ءَ آواران ءِ کسان ءُ مزن تبکیں مردمانی هُب ءُ واهگ گوں الم ءَ بندوکی ءِ گامزن اِنت هنچو پہ بلوچی ءِ شهدیں ساز ءُ زیمل ءَ پہ هنچو هدوک اَنت-

مدتے ءَ رند یک هنچیں ندارگے بی ایس ایپ ءِ ورناهانی توکل ءَ گوں کولواه آواران ءِ هنکین ءَ گندگ بوت کہ بے تاهیریں دلاں تاهیر رس ات ،یک اناگتے ءَ داں ما جیڑگ ءَ اِت ایں کہ باریں بی ایس ایپ اے جهد ءَ سوبمند بیت کہ نا بلے آپریں بات آواران ءِ وانندگ، پیر ءُ کماش جنکوئیں زهگاں کہ ریاست ءِ دیم ءَ اتک ءُ اوشتاتک انت ءُ وتی مراگش اش سوبمند کُت-

آواران ءِ تہ ءَ ازم زیراپ اِنت هنچو ازمکار، شائر ، ادیب سیاسی مردم ءُ ادبی ءُ چاگردی جیڑهانی سر ءِ ندکار ، هرکس بیهار دیگ بوتگ ءُ گونگ کنگ بیتگ-

بلے آواران ءِ نوکیں پدریچ ءَ همے ندارگ پیشداشت کہ آواران سنٹ نہ اِنت –

بل کہ سمب سمب اِنت آواران ءِ جبین
الّم ءَ کیت اِنت تهاریان پہ بام ءِ سمین

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

روکپتہ بلوچستان ءِ دمگ ایرانشھر ءَ ڈاکٹرانی پگارانی نہ رسگ ءِ سبب ءَ ڈاکٹراں زھرشانی کنان ءَ ڈیوٹی یلو داتگ-

اھوالانی رد ءَ ایرانشھر ءَ ھاتم انبیا بیمارستان ایران ءِ ڈاکٹراں پگار ءِ نہ رسگ ءِ سر ءَ ڈاکٹراں وتی ڈیوٹی یلو کتگ –

ڈاکٹرانی گوشگ اِنت کہ مئے پگار بازیں ماھاں نہ رسگ اِنت ءُ مئے انچورس ھم بروبری ءَ اِنت کہ مئے پگار مارا رسگ ءَ نہ اِنت چریشی ءِ سر ءَ آیاں وتی ھکانی نہ رسگ ءِ پژدر ءَ ڈیوٹی یل کتگ-

ڈاکٹرانی گوشگ اِنت کہ چار ماہ ءِ پگار نہ رس اتگ ءُ بس یک ماھے ءِ پگار مارا دیگ بیتگ ءُ ایشی ءَ مئے گزران سرجم بوت نہ کنت –

اھوالانی رد ءَ ھسپتال ءِ واکداراں ڈاکٹر بیھار دیان ءَ گوشتگ کہ اگاں شما واتر ڈیوٹی ءَ نیتکے گڑا شمئے نوکری ھلاس کنگ بیت اِنت-

ڈاکٹرانی گوشگ اِنت مئے جیڑھانی گشینگ ءَ ابید ما بیھار دیگ بوگ ءَ اِنت باید ھسپتال ءِ واکدار مئے جیڑہ ءِ گیش ءُ گیوار ءَ بہ کن اَنت-

نمیرانیں میر بالاچ مری

نبشتہ کار: وارث بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

نمیرانیں بالاچ مری 17 جنوری 1966 ءَ بلوچستان ءِ دمگ بلوچانی دل ءِ میھ کوھلو کاھان ءَ ودی بُوتگ، آئی ءَ وتی بُنکی وانگ شال ءِ بُنگیجی وانگجاھے ءَ در بُرتگ۔ ھپتاد ءِ دَھک ءَ بلوچ راجدپتر ءِ پجارتَگ ءُ منیتگیں رھبر بابا ھیر بکش مری ءُ مری تُمن ءِ ھَزاراں مردُمانی ھمرائی ءَ اوگانستان ءَ درانڈیھ بیت ،تَاں بالاچ ھمودا وتی میانجی وانگ ءَ سرجم کنت۔ دیمتر ءَ پہ وانگ ءِ ھاتر ءَ ماسکو ءِ یک شھدربرجاھے ءَ کمیونیکیشن ءُ ماسٹرز ان انجینئرنگ ءِ راستینکاں (ڈگریاں) گیپت ۔

درانڈیھی ءَ پد وتی کماش بابا ھیر بکش مری ءُ وتی تُمن ءِ ھزاراں مردُمانی ھمراھی ءَ 1993 ءِ بِندات ءَ اوگانستان ءَ چیں واتر وتی سرڈگار بلوچستان ءَ کیت ، 7 سال ءِ تہ ءَ آ راجکاری گَلانی کمک ءَ بلوچ جُنز ءَ دیم ءَ برگ ءِ مزنیں جُھد ءُ کوشستے کنت۔ بلوچ راجی جُنز ءَ میان اُستمانی تَک ءَ ارزشت دیگ ءُ میان اُستمانی گَلانی دیم ءَ بلوچ راجی جُست (بلوچ قومی سوال) ءِ زندگ دارگ ءِ ھاتر ءَ 1999 ءَ برطانیہ ءَ روت۔ ھمے میان ءَ جسٹس نواز مری کُوش ءِ دروگیں بھتام آئی ءِ سر ءَ لَڈگ بیت۔ بلے داں گُڈسر ءَ اے دروگیں بھتام آئی ءِ سر ءَ نیکے بابا مری ءِ سرا پَدر بیت اِنت۔ اشی ءِ تہ ءَ ھما زوراکانی پندل ھوار بنت کہ چوں ما آئی ءِ دامن ءَ راجدپتر ءِ تاکانی تہ ءَ پولنگ بہ کن ایں۔

“راجدپتر ءِ بالاچ” ءَ زندگ کنوک شھید بالاچ مری ءَ درانڈیھ ءِ وھد ءَ “سندھی بلوچ فورم”، “بلوچستان ایکشن کمیٹی یوکے” ءُ “بلوچ رائٹس کمیشن” ءِ جھگیری کُتگ ۔ میان اُستمانی تَک ءَ آئی ءَ بلوچ ءِ راجی جیڑہ جْوانیں دروشمے ءَ دیم آورتگ۔

لندن ءَ وتی درانڈیھی ءِ روچاں راجی رھشون بالاچ ءَ برطانیہ، امریکہ، سویڈن ءَ بِگر ءُ ایندگہ یورپی مزن ھور ءِ نِندُوکیں آجوئی دوستین بلوچ رھشون ءُ باسکانی دیم ءَ “کونسل فار انڈپنڈینٹ بلوچستان” بنگیج ءِ شور ءُ سٚلاھاں دنت بلے وھد ءُ جاورانی لوٹاں آ سرپد نہ بنت پہ وھد جار نہ جَناں-

درانڈیھی ءِ روچاں آئی ءِ منّوگِراں 2022 ءِ لس گچینکاری ءَ کوھلو کاھان ءِ صوبائی نشست ءَ آئی ءِ کاگد جم کنائینت اَنت، شھید بالاچ مری ءِ اِدا نہ بُوگ ءُ آئی ءِ بگیری ءَ اُوشتوکیں مردُماں سرکاری کمک گُون بُوتگ ۔ بلے آ انگت مزنیں کساسے ءَ سوبین بُوت اِنت، چار سال ءِ درانڈیھی ءَ پد بلوچستان ءَ کیت ءُ وتی منوگرانی یک لشکرے ءِ دروشم ءَ بلوچستان اسمبلی ءِ سوگندی دیوان ءِ مراگش ءَ ساڑی نہ بیت اِنت بلے وشی ءِ گپ اِیش اَت کہ آ سوگندی دیوان ءِ نیام ءَ پاکستان ءَ چے وپاداری ءِ بدل ءَ بلوچستان ءَ گوں وپاداری ءِ اوگام ءَ جنت۔ راج ءِ آجوئی ءِ ھاتر ءَ پارلیمنٹ ءَ پُشت ءُ لانت کنوک بالاچ مری بلوچستان اسمبلی ءَ وتی اولی گشتانک ءِ میان ءَ گُشیت کہ پنجاپ ءِ دستانی چیر ءِ اسمبلی ایردست ءُ بزگیان راجانی ھاتر ءَ پہ نہ اِنت چیا کہ بُنجاھی اسمبلی ءَ بلوچستان، سندھ ءُ کے پی کے ءِ باسکانی کسانیں کساسے بلے پنجاب ءِ مزنیں کساسے ءَ اے دُرستانی سر ءَ زور آور اَنت۔ایردستیں بلوچستان ءُ آ دِگہ دوئیں صوبہ یکجاہ بہ بنت بلے انگت پنجاب ءِ مرزی ءَ ابید ھچ بل پاس کنگ ءَ نہ بیت ۔ اے ڈؤلیں اسمبلیاں ایر دست ءُ بزگیں راجانی بدل بُوگ ءِ اُمیت دارگ راج ءُ وتی جِند ءَ را رد دیگ ءَ ابید دِگہ ھچے نہ اِنت۔

آزاد بلوچستان ءِ واب ءَ وتی دل ءُ چماں زوروکیں وتی سرزمین ءِ سر ءَ کُربان بَیوکیں ھستی شھید بالاچ مری اسمبلی ءِ تھنا دو بھر ءَ ساڑی بُوگ ءَ پد اسمبلی ءِ مجلساں مُدام ساڑی نہ بُوتگ ھمے میان ءَ آرا “مسلم لیگ ق” ءَ آیگ ءِ ھاتر ءَ پہ مزنیں لب ءُ ملامے ءِ دیگ ءِ گپءَ دیم ءَ کاراں بلے بلوچ راجی آجوئی ءِ سِتک ءِ سر ءَ اُوشتُوکیں بلوچ پرزند ءَ مُدام بلوچ راج ءِ گراں بھائیں مکسد ءَ را وتی ذاتی سیت ءُ نپاں چہ گیش ارزشت داتگ۔

باز رند ءَ آئی اسمبلی ءِ نشست چو ٹشوپیپر ءَ کارمرز کُتگ، بلوچ پرزند ھکیگیں راجدوستیں رھشونے اَت ھمے سوب ءَ آئی ءَ اسمبلی ءِ نشست، وشھالیں زِند یل ءَ کُت ءُ وتی مروچیگیں زِند بلوچ ءِ باندات ءِ ھاتر ءَ کُربان کُت دیم پہ کوہ ءَ شُت کہ اُود ءَ بلوچ سرمچار چِنچو کرن بیت کہ دُژمن لشکر ءِ بگیری ءَ جنگ ءَ اَنت۔ آجوئی ءِ ھاتر ءَ وش ءُ ایمنی یلا کُت اَنت ءُ نگیگیں راھانی مساپر بوت-

بالاچ مری ءِ وڑیں ارزشتی ئیں سر وتی ماتیں گُلزمین ءِ ھاتر ءَ وتی ساہ ءُ سراں چہ سر گوزاں ، آ بلکیں ناں پہ تھنا بلوچ سرمچاراں پہ یک توکل ءُ ھاٹیگے اَت بلکیں بلوچ راجی جُنز ءَ را یک نوکیں سائنسی دُروشمے ءَ جُنزینگ ءَ یک مزنیں کِردے پیلو کنت اِنت ۔

بلوچ راج ءِ رھشون بالاچ مری انچو کہ وتی پت پیرُکی دمگاں سر بُوت دُرستاں چہ پیش مری بگٹی ھونریچی جیڑہ ءَ را گیشنگ ءِ گام ءَ چست کنت ۔ ھمے جیڑھے سر ءَ وھدے نواب بگٹی ءِ کِرا رور نواب نہ بلکیں گَل بُوت بلکیں آئی ءَ اے جیڑھے ھلاس کنگ ءِ واستا بگٹی ٹک ءِ نیمگ ءَ چہ سرجمیں واک براھمدگ بگٹی ءَ دیگ بنت ءُ دوئیں رھبر وتی ٹکی واھشت ءَ چہ اے جیڑہ ءَ ھلاس کنگ ءَ مری بگٹی سیمسری دمگاں “ڈوئی” شر لیک اِت ءُ لھتے روچانی تہ ءَ شھید بالاچ مری ءُ براھمدگ بگٹی ءِ سروکی ءَ ڈوئی ءِ ھَد ءَ مری بگٹی ھونریچی ٹَکی جنگ ھلاس کنگ بیت مری بگٹی وت ما وت شیر ءُ شکر بنت ۔

مری بلوچانی بلوچ راجی جُنز ءَ چہ ھمگرنچی ءُ راجی آجوئی ءِ جُنز ءِ تہ ءَ آھانی کِرد ھچ ستا ءُ ساڑا ءِ واستیگ نہ انت بلے اے راجی دیوان ءُ راجی جیڑہ ءِ ھلاسی ءَ بگٹی بلوچان ءَ بلوچ کاروان ءَ چہ نزیک تر کنگ ءَ جْوانیں کِردے پیلو کُت، بگٹی بلوچانی تہ ءَ چوناھا ایشی ءَ چہ پیش زورگریں پاکستان ءِ ھلاپ ءَ جُست روچ پہ روچ گیش بُوگ ءَ اَت انت ءُ پاکستان ءَ چے وت ءَ گِستا دارگ ءَ اِت اَنت ءُ چُنت سال ءَ پد بگٹی بلوچانی تہ ءَ بلوچ راجی جُنز ءِ بابت ءَ ڈسکیشن گیش بُوگ ءَ اَت مری ءُ بگٹی بلوچانی یکجائی ءَ جْوانیں کِردے پیلو کُت، شھید بالاچ مری چوش کہ مُدام مری دمگاں ءُ شہید نواب بگٹی ڈیرہ بگٹی ءَ ساڑی بیت انت ھمے سوب ءَ ھر وھد ءَ راجی جیڑھآنی سر ءَ یکجاہ نند ءُ اَنت گپ ءُ تران کناں ءُ بلوچ راجی جُنز ءَ را سوبمَنْدی ءِ نیمگ ءَ برگ ءِ ھاتر ءَ باوستی ترانے بندات کنانھمے میان ءَ نواب بگٹی ءُ بالاچ مری بلوچ راجی جُنز ءِ منیتگ ایں رھبر گُشگ بنت ۔

ھمے میان ءَ استان ءَ جتاجِتائیں دروشماں بلوچ راجی جُنز ءِ بگیری ءَ پندل سازی بنداتگ کتگ اَت۔ 17 مارچ 2005 ءَ ڈیرہ بگٹی ءَ نواب بگٹی ءِ گِس ءِ سر ءَ گوں ٹوپ ءُ بمباں گوں اُرش کنگ بیت انت ، ھمے اُرش ءَ نواب بگٹی وت رک اِیت بلے لس مھلوک ءَ مزنیں کساسے نمیران ءُ ٹپی بیت ۔

بلوچ گھگیری ءِ جُنز ھر تَک ءَ دیمروئی کنت ءُ ریاستی گلانی بگیری ءَ گیش مھکم بیت اِنت استان یک رندے پد ءَ سرجم ءَ ریاستی مشینریاں کامرز کنت ءُ نواب بگٹی ءَ ڈیرہ بگٹی ءِ یل کنگ ءَ لاچار کنت نواب بگٹی پیران سالی ءَ دیم پہ کُوہ ءَ روت ۔ 26 اگست 2006 ءَ وھدے کہ نواب اکبر بگٹی شھید کنگ بیت انت گُڑا نواب ءِ شھادت ءِ بگیری ءَ سرجمیں بلوچستان ءَ زھرشانی کنگ بیت انت شال ءِ وڑیں شھر ءَ کرفیو جنگ بیت ءُ لھتے روچ ءَ پد یک تابوتے کَل کنگ بیت ءُ استانی واکدار ھمے گپ ءَ کن اَنت کہ تابوت ءَ نواب بگٹی ءِ جون بُوتگ بلے داں روچے مروچی اے پدّر نہ بُوت کہ ھمے تابوت ءِ تہ ءَ نواب بگٹی ءِ جون بُوتگ یا دگرے ۔ نواب بگٹی ءِ نمیرانی ءَ پد بلوچ راج ءِ چم بالاچ مری ءَ سک اِت اَنت، بلوچ راجی جُنز ءَ مُھکم کنگ ءُ زِندگ دارُوکیں بلوچ گوریلا رھشون ءَ بلوچ راج ءِ گُمان ءَ چہ گیش بلوچ راجی جُنز ءِ رھشونی کُت۔ بالاچ مری ءَ وشیں ءُ پُر ایمنیں زِند یل دات ءُ وتی سرجمیں زِند بلوچ راج ءِ رُژنائیں باندات ءِ ھاتر ءَ بلوچستان ءِ کُوھاں گوازینیت۔ بلوچ ورناھاں وتی راھی چیدگ پھم اِت ، شھدربرجاہ ءُ مزن شھدربرجاھاں چی گویرا ءِ نام ءَ توار جنگ بُوت۔

بلوچ ورناھاں چیریں جاھاں شُت گوں بالاچ ءَ گِند ءُ نِند کُت ءُ راجی پنت ءُ سکین ھم زُرت ءُ مزنیں کساسے ءَ بلوچ ورنایاں آئی ءِ کِرا ٹریننگ زُرت ءُ بلوچستان ءِ تہ ءَ بُوکیں گوریلا جنگ ءِ مُھکم ءُ سوبمَنْدی ءِ بھر بوت انت-

ارزشتی ئیں چیر جنگی رھبر بلوچ ورنا ءُ سلاہ بندیں جُھد ءِ سر ءَ بیسہ دارُوکیں بلوچ آجوئی دوستیں پُسگانی دل ءِ تہ ءَ ابدمانیت ءُ اے ھستی ئے اکس ھمُک بلوچ گِس، مھمان جاہ ءُ ایندگہ جاھاں جنگ بُوت اَنت کہ 20 نومبر 2007 ءَ اناگتی یک ھالے شِنگ بُوت کہ بلوچ گُلزمین ءِ پرزندانی چشم ءُ چِراگ ءُ بلوچ راجی جُنز ءِ رھشُون مارا چے پُلگ بُوتگ۔ 60 سالانی تہ ءَ بزگیں راج ءِ اُمیت رھشُون ءَ گوں بندوک اِت اَنت آ ھستی ءِ اناگتی نمیرانی ءِ ھال ءَ ھر بلوچ پرزند ءَ ھیران ءُ پریشان کُت ءُ ھر چم ھرسیگ بُوت اَنت، ھچ کس اے منّگ ءَ رازِیگ نہ اَت کہ بلوچ راجی جُنز ءِ مُھکمیں رھشون بلوچ گُلزمین ءَ چہ جُتا کنگ بُوتگ۔ بالاچ ءِ نمیرانی ءِ ھال جنگل ءِ تہ ءَ آس ءِ وڑ ءَ شِنگ بُوت جتاجِتائیں جاگاں پُرشت ءُ پُروش بُوت سرجمیں شھر سھتانی تہ ءَ بند بُوت اَنت، سرجمیں بلوچ راج پرسیگ بُوت ءُ ھر بلوچ پرزند ءِ اے واھش اَت کہ شھید بالاچ مری ءِ وڑیں یک ارزشتی ئیں سَرے بایدیں کہ مَرگ پِر مہ بوت اِنت پہ اے سْیائیں شپے دیم ءِ دارگ ءِ ھاتر ءَ چیا کہ آئی بے موسم ءَ روگ پہ اے زمین ءِ کنڈ ءَ یک مدامی ئیں ھُرکی ءِ کہ مان ایت-

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

کیمن جزائر ءَ وتی دوست ءِ گون ءَ موکلانی گوازینگ ءَ روکیں آمریکہ ءِ ماڈل جیجی حدید ءِ ساز ءُ سامانی توک ءَ نشھی چیزانی دزکپگ ءَ آ دزگیر کنگ بیتگ-

کیمن جزائر ءِ دمگی میڈیا آؤٹ لیٹس ءِ رد ءَ بیست ءُ ھشت سالیگیں ماڈل ءَ اوون رابرٹس انٹرنیشل ایئر پورٹ ءَ دہ جولائی ءَ دزگیر کتگ کہ آ اود ءَ وتی دوست ءِ ھمراھی ءَ بالیگ ءِ واستا اتکگ بیتگ-

دمگی میڈیا آؤٹ لیٹ کیمن ءَ مارل روڈ ءِ رد ءَ کسٹم واکداراں جیجی ءِ ساز ءُ سامانانی توک ءَ نشھی چیز دزکپتگ اَنت ءُ چریشی ءَ چہ آ دزگیر کنگ بیتگ-

رپورٹ ءِ رد ءَ جیجی حدید ءُ آئی ءِ سنگت ءِ گور ءَ نشھی چیزانی ایر کنگ ءِ بھتام ءَ دزگیر کمگ بیتگ انت ءُ چریشی ءَ پد نگاھداریں بنجل ءَ برگ بیتگ اَنت-

بلے چریشی ءَ پد یک دوستے ءِ دیمزیری ءَ چہ واکداراں ا یل کتگ –

کیمن مارپ روڈ ءِ رپورٹ ءِ رد ءَ ساز ءُ سامانی توک ءَ دزکپتگیں نشھی چیز تُشے ءَ گیش نہ بیتگ اَنت ءُ گمانی رنگ ءَ آئی ءَ وتی زاتی رنگ ءَ وت کارمرد کتگ اَنت-

جیجی حدید ءُ آئی ءِ دوست ھردوک دوازدہ جولائی ءَ آمیدگس ءَ پیش بیتگ اَنت ءُ ھردوکاں وتی جرم من اتگ ءُ چریشی ءَ پد ھردوکاں آمیدگس ءَ را یک یک ھزار ڈالت ملام داتگ-