بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردمانی تیرگواری ءَ پولیس کارمندے مُرتگ –
تیرگواری ءِ وئیل سیٹلائٹ ٹاؤن مکران دگ ءَ بوتگ ءُ تیرگواری ءَ محمد افضل نامی پولیس ءِ مرتگ –
پولیس ءِ رِد ءَ اے کارمند ءَ گس ءَ دراتکگ دیم پہ یونیورسٹی ءَ کار ءِ سر ءَ رؤگ ءَ بوتگ کہ سلاہ بنداً نشانگ کتگ –
زانگ بہ بیت بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ بیست ءُ چار ادارانی میان ءَ اے دومی وئیل انت کہ ھردو وئیلاں دو پولیس کارمند مرتگ انت – گوستگیں روچ ءَ رودراتکی دگ ءَ تیرگواری ءَ یک پولیس کارمند ءِ مرتگ ات –
دی بلوچستان پوسٹ ءِ ڈیٹا ویژول اسٹوڈیو ءِ کچ ءُ کسانی رد ءَ سال 2023 ءَ پاکستانی پوج ءَ بلوچستان ءَ کساس 51 دمگاں بیڑ برتگ- ٹی بی پی ءَ اے بیڑ، لشکر کشی ءُ سَربندیانی اھوالاں دیم ءَ کار ایت-
سال 2023 ءَ بلوچستان ءَ پوجی سر ءُ پرانی یک کوھتیگیں سالے بیتگ، کہ ایشی ءِ چیر ءُ اندر ءُ پوجی بیڑ ھوار اَنت- دی بلوچستان پوسٹ ءِ ڈیٹا ویژول اسٹوڈیو ءِ نیمگ ءَ اے مُچ کتگیں اھوال بلوچستان ءَ پاکستانی پوج ءِ سُر ءُ پرانی سر ءَ ھُرت چاریں نگاہ ایر کنت اِنت، کہ 51 دمگاں اے لشکر کشیانی یک مچ کتگیں سالگشتی اھوالے ءَ دیم ءَ کار ایت – بلوچستان ءِ سرڈگار ءِ سر ءَ سیاسی سنچ ءِ دیمروئی، چیر ءُ اندریں سُر ءُ پرانی سرپد بوگ المی اِنت-
دمگی چار ءُ ٹپاس
اے اھوال بلوچستان ءَ پاکستانی لشکر ءِ سُر ءُ پرانی یک مُچ کتگیں سال گشتی اھوالانی تک ءَ بندوک ءُ 2023 ءَ بلوچستان ءَ 51 سانمندیں دمگاں پوجی بیڑانی بارو ءَ ھالاں دیم ءَ کار ایت کہ ایشانی توک ءَ شال، گوادر،تربت ءُ ھزدار ءِ وڑیں مزنیں شھر، وڈھ ءُ کلات ءِ وڑیں کسانیں شھراں ءُ مارگٹ ءِدور ءُ گستائیں کوھی دمگانی وڑیں دمگاں پوجی بیڑ ھوار اَنت-
گوستگیں سال ءَ تربت، ھزدار، پنجگور، بولان،کلات،شال،گوادر،مستونگ،ڈیرہ بگٹی ءُ وڈھ گیشتر سانمند بیتگ اَنت -تربت 112 پاکستانی پوجی بیڑانی توک ءَ درستاں برز تر اِنت، ایشی ءَ پد ھزدار ءَ 70 ءُ پنجگور ءَ64 وئیلانی ھواری ءَ سرجمیں اھوال ھوار اَنت- دگہ سانمندین دمگاں سبی، مَچ، مند، آواران، کوھلو، تمپ ءُ دگہ دمگ ھوار اَنت-
سرجمی کچ ءُ کساس
دی بلوچستان پوسٹ ءِ اھوال اے بھر ءَ 919 لشکر بیڑانی اھوالاں دیم ءَ کار ایت ،کہ اود ءَ جتا جتائیں دمگاں 292 سربندی ءُ شھریانی ترسینگ ءِ ھواری ءَ گیر کانونی رنگ ءَ 424 لشکری بیڑ ءُ لوگانی سر ءَ گیر کانونی رنگ ءَ کنگ بیتگ اَنت ءُ ھمے ڈول ءَ 202 پوجی لشکر کشی ءِ سال 2023 ءِ دیم ءَ آورتگ اَنت-
دی بلوچستان پوسٹ ءِ ڈیٹا ویژول اسٹوڈیو ءِ اھوال ءِ سیمی بھر ماھانی توک ءَ لشکری بیڑانی اھوالاں دیم ءَ کار ایت کہ ھمک وھد ترند تِر بیان گندگ آیگ ءَ اَنت-
سال 2023 ءِ بنداتی ماہ جنوری ءَ سرجمی ءَ 44 پوجی بیڑانی وئیل دیم ءَ اتکگ اَنت، کہ ایشانی توک ءَ 21 لوگانی سر ءَ بیڑ، 11 پوجی لشکر کشی ، ءُ 12 سربندی ھوار اَنت ءُ فروری ءِ ماہ ءَ اے کساس گیش بیتگ ءُ 50 ءَ سر بیتگ ءُ اگست ءَ 148 ءَ داں سر بیتگ-
گڈسر
گڈسر ءَ اے اھوال 2023 ءِ وھد ءَ بلوچستان پوجی پیشگامی ءِ یک مُچے ءِ دروشم ءَ سرپدی دنت کہ ایشی ءَ تچک ءَ گیشین ایت کہ بلوچستان ءَ برجاھیں لشکری بیڑانی توک ءَ بلوچستان ءَ مھلوک ءِ دیمپانی اِنت، ءُ دمگ ءَ پوجی بیڑانی توک ءَ بدامنی ءِ دروشم ودگ اِنت ءُ بلوچستان ءَ برجاھیں سیاسی سر ءُ پراں گیش توان دنت-
دیم ءَ آورتگیں ڈیڑا دی بلوچستان پوسٹ ڈیسک ءُ بازیں اھوالانی توک ءَ اھوال سر بیتگ اَنت- سرجمی ءَ راست کنگ ءِ جھد کتگ ، چاروک ءُ وانوکاں گوں دزبندی اِنت کہ دیستگیں ھالاں کساس ءُ جاورھالانی برجاھی ءَ سنچداری ءَ ایرادی دروشم ءَ وتی لیکھاں درشان کت کن اَنت-
بلوچ یکجھتی کمیٹی ءَ چاگردی ترامجاھاں تامرے شنگ کتگ کہ آئی ءِ تہ ءَ گندگ بیت کہ پاکستانی پوج ءِ کارمند یک گِسے ءِ تہ ءَ پُترگ ءَ انت –
بی وائی سی ءِ رِد ءَ مروچی سھب ءِ کساس ادار چار ءَ پاکستانی پوج ءُ چیریں ادارھانی کارمنداں قذافی نیچاری ءُ کفایت اللہ نیچاری ءِ گس ءِ سر ءَ بیڑ برتگ –
آئی ءَ گوشتگ کہ پوج ءَ سرجمیں گس ءِ پٹ ءُ پول کتگ ءُ قذافی نیچاری ءُ کفایت اللہ نیچاری ءِ کھول بیھار داتگ ءُ آیانی کم شرپی کتگ –
زانگ بہ بیت قذافی نیچاری ءُ کفایت اللہ نیچاری ءِ کھول بلوچ چکچینی ءِ بگیری ءَ مارچ ءِ بھر انت ءُ اسلام آباد پریس کلب ءِ دیم ءَ وتی دوستگیں مردمانی وش ءُ سلامتی یل کنائینگ ءِ نندانک ءَ گون انت گوں –
آئی ءَ گوشتگ کہ ریاست آیانی دوستگیں مردمانی وش ءُ سلامتی یل کنائینگ ےِ بدل ءَ آیاں یکشل ءَ بیھار دیگ ءَ انت کہ کھوک توار چست مہ کن انت –
آئی ءَ گوشتگ کہ بلوچ چکچینی ءِ بگیری ءَ مارچ ءِ بازیں کھول ءُ درنگاز کنوک پھازگی لشکر ءِ نیمگ ءَ یکشل ءَ پروفائلنگ ءُ ترسینگ بوگ ءَ انت ءُ اگاں آیاں چیزے بہ بیت گڈا اشی ءِ زمہ دار بس ریاست انت –
کراچی ءِ دمگ لیاری ءَ بلوچ چُکچینی ءِ بگیری ءَ مزنیں کچے ءَ مردم دگانی سر ءَ درتکگ اَنت- زھرشانی ءِ آسر بیگ ءَ پولیس ءَ ورناہ دزگیر کتگ ءُ اسپیکر وتی ھمراھی ءَ برتگ-
آدینگ روچ ءَ بلوچ یکجھتی کمیٹی جار پد ءَ مزنیں کچے ءَ مردم مُچ بیتگ اَنت- چریشی ءَ زالبول مزنیں کچے ھوار بیتگ اَنت- زھرشانی روانک بندات بیگ ءَ چہ ساری سندھ پولیس ءَ اڑان دیم ءَ آورتگ ءُ مزنیں کچے ءَ کارندہ آورتگ اَنت-
زھرشانی کنوکاں پولیس ءِ اڑان سر گوز کتگ ءُ زھرشانی ءِ روانک کش اِتگ ءُ نندانک جتگ-
ھمے درگت ءَ آیاں گْوشتگ کہ وھدے بلوچستان توار جنت گُڑا لیاری چست بیت آیاں گوں ھمکوپگ بنت-
زھرشانی کنوکاں بلوچ چُکچینی ءِ بگیری ءَ اسلام آباد نندانک ءُ کھول ءَ چہ یکجاھی درشان کنان ءَ گْوشتگ کہ ریاست بلوچ چُکچینی پالیسی دْرچ ءَ بند بہ کنت-
بلوچ رھشون ڈاکٹر ماہ رنگ بلوچ ءَ مروچی لیاری ءِ روانک ءُ زھرشانی ءِ درگت ءَ درشان دیان ءَ گوشتگ کہ لیاری چہ دھکاں ریاست ءِ زوراکیانی آماچ اِنت – پہ لیاری ءِ سیاسی زانت ءِ ھلاس کنگ ءَ لیاری ءِ ورنا توپک دست ءَ دیگ ءُ گینک وار ءِ نام دیگ بوتگ اَنت ءُ وت ءَ ماں وت میڑینتگ ءُ سدانی کچ ءَ ورنا کوشارینتگ ءُ لشکرکشی ءِ دروگ ساچ اِتگ ءُ سند رینجر ءَ گساں بیڑ برتگ ورنا زورانسری آوار جتگ ءُ بیگواہ کرتگ اَنت ءُ دروگیں میڑاں ورنا کشتگ اَنت، اے درچ انگت ءَ برجاہ اِنت –
آئی ءَ گوشتگ کہ لیاری ءَ زورانسری آوار جنی ءُ بیگواھی ءُ درکانودی کشگ بوتگیں ورنایانی کچ سدانی ھساب ءَ اِنت – پہ بلوچ ورنایانی تباہ کنگ ءَ ریاست ءِ پولیس ءِ سروکی ءَ دمک دمکانی تہ ءَ نشہ بھا بوگ ءَ اَنت –
ڈاکٹر ماہ رنگ ءَ گوشتگ کہ درسیں زوراکی ءُ پندلانی مول ھمیش اِنت کہ سید ظھور شاہ ہاشمی، لالا لال بخش رند، اکبر بارکزھی، یوسف نسکندی ءُ استاد سبا دشتیاری ءِ سیاسی زانشت ھلاس بہ بیت بلے اے درسانی کنگ ءَ ابید لیاری سیاسی سنچ ءُ راجی زانشت ناکہ تھنا زندگ انت بلکنہ مئے امیت ءُ ھوسلہ ءِ سوب انت –
آئی ءَ گوشتگ کہ اے زرمبشت چہ لیاری ءَ داں تونسہ ءَ مئے امیت، حوصلہ ءُ جزبگ ءَ توانمند ءُ ھاٹیگ بکشگ ءَ اِنت –
بلوچستان ءِ بنجاھی شھر چہ شال ءَ دو نودربر بیگواہ-
گیشیں اھوالانی رد ءَ Aلیول ءِ دو نودربر اسکول ءِ واستا چہ لوگ ءَ دراتکگ انت راہ ءَ بیگواہ کنگ کنگ بیتگ اَنت-
پت ءُ ماتانی رد ءَ ھردوکیں زھگ چہ لوگ ءَ دراتکگ اَنت پد ءَ آیانی بارو ءَ ھچ اھوال نیست اَنت-
ھردوکیں نودربرانی پجار سید اعتزاز ءُ محمد مجتبیٰ ءِ ناماں زانگ بیتگ اَنت-
پت ءُ ماتانی گوشگ ءَ زھگانی بیگواھی ءِ ایف آئی آر نبشتگ کنگ بیتگ –
بلے اعتزاز ءِ مات ءِ رد ءَ پولیس ھچ دلگوش کنگ ءَ نہ اِنت دوازدہ روچانی گوزگ ءَ پد زھگانی بیگواھی ءِ درگت ءَ دگہ گپ دیم ءَ نیاؤرتگے-
نبشتانک: بیگواھیں برات ءِ گوھار
نبشتہ کار: رکسانہ دوست
دی بلوچستان پوسٹ
لالا جان رمزان ءِ ماہ اَت ما پہ شاد وتی زئیپیں روچگ ءِ پروشگ ءِ وداریگ ءَ نشتگ ایں ۔ھالے رس اِت کہ ازیم جان بیگواہ کنگ بوت ۔ھما مگرب ءَ مئے یک گھارے ءِ روچگ بندات بوت کہ پہ آئی ءَ مگرب ءِ بانگ تاں مرچی نیاتکگ ۔
لالا جان تنگویں براتانی گار بوگ سکیں ازابے — پہ ھما مات ءَ کہ نشتگ دروازگ ءِ دپ ءَ کہ ائید ءں نوک کدی ٹک دنت ۔پہ مارا ائید کدی نہ بیت ۔۔۔الا جان ھمک ائید پہ مارا بس یک ازابیں روچے بیت ءُ گوز ایت۔۔۔
مات پہ ائید ءِ شپ ءَ نند ایت لیکو جنت ۔شیزار ایت پہ تئی یات ءَ ۔بلے نزاناں اے لیکو کدی آسر بنت ۔پہ مارا ائید ءِ شادھانی نوک کدی ٹک دنت ۔پہ مارا مئے سالونکیں برات کدی واتر بیت ۔۔۔نا توامیں ودار مرگ ءِ برابر اِنت ۔۔۔ پد ءَ ھما ودار کہ آسر ءِ نام اِش نیست ۔۔۔ نُھ سال پہ دگانی سر ءَ رسانکدرانی دیم ءَ نندانک گوست ۔گُھار تئی مزن بوتگ اَنت ۔مات آاجز اِنت ۔بلے تئی وداریگ اِنت۔ کہ پہ مارا ھما آزاب ءِ ودار ءِ روچ کدی مگرب ءِ بانگ ءَ آسر بیت-
ازیم جان پہ مارا بس تئی اکس اَنت ۔تئی یاد اَنت ۔ترا گوں بس اکسانی تہ ءَ ھبر کناں بیگواھی ازابے ۔انچوش سما بیت ۔۔۔ کہ یک چار راھے ءَ آسے روک اِنت ۔بلے ھمے آس ءِ سر ءَ وتی راہ پٹگی اِنت ۔لالا جان کدی کدی انچوش سما بیت کہ تو گوں مارا نشتگ ئے۔۔۔مئے ھم دیوان ئے ۔ھمے سما اِنت کہ نھ سال من مُھکماں کہ تو واتر بہ ئے ۔کدی شال ءَ روانک ءَ وت ءَ ھوار کناں کدی گْوادر ءِ میرین مزن راہ ءِ سر ءَ پہ ترا پریات کناںکہ واتر بہ ئے ۔لالا جان زند نا بروسا ئیں سپرے ۔بلے چمانی دیم ءَ وابانی پروشگ زند ءِ ھمار کھارے تام اَنت کہ ایشی کُچلیں تام نا کُش ایت نا زندگ کنت ما پہ وشیانی ودار ءَ نشتگ ایں ھما مساپر ءِ ۔کہ نہ زانت اے ،دگ کُجا رو اَنت ءُ آسر بنت ۔بس سپر کنان اِنت ۔
پاد ترا ول اَنت ۔بلے ھمے مُکھمیں یکین اِنت ۔کہ تو واتر بہ ئے ۔بس ھمے ھبر من ءَ ھزارانی پند بُرگ پرمائیت ۔کہ گُھار ءَ پہ براتی مھر بہ رس ایت ۔مات ءَ پہ چُک ءِ واتر بہ رس ایت۔لالا جان ماتی مھر دور بوت نہ کن اَنت ۔مات ھمک پاس تئی نام ءَ گیپت ۔مات وداریگ اِنت کہ ترا دوبر پیداک بکنت ۔گھار وداریگ اِنت کہ ترا سالونک بکناں ۔تو واتر بہ ئے ۔گُڑا پہ مارا شادھانی روچ بندات بنت ۔
تھاریں شپ مدامی ھلاس بہ بیت ۔روچ ٹک دنت ۔ھور شنز ایت ۔زمین ءِ وشبو پد ءَ من وتیگ کناں ۔درست پد ءَ واتر بنت ۔کہ نہ سال پیسر بوتگاں پہ مارا۔نو مئے وشیانی لزت ھم شُتگ ۔چمانی ارساں ھار کُتگ ۔بلے ارس ھم ھلاس اَنت ۔بس ودار اَنت کہ نندگ ءَ نیل ایت۔۔۔۔۔ سپر پرمائیت کہ تو واتر بئے ۔ترا گوں دوچار کپاں۔ سلامت بات ئے ۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔
نبشتانک: کارست مٹ اَنت
نبشتہ کار: گزین بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
دو مردم اَنت دو جتائیں کارست یکے ساچان اِنت کہ چیزے سال بیت اِنت جنگ ءَ اِنت۔ دومی بالاچ اِنت کہ شہ ھما روچی ودی بوتگ جنگ ءَ اِنت انچو گش اَنت بالاچ ءِ پت ءُ پیرکاں اوں جنگ کرتگ۔
ساچان: یار بالاچ شمارا چی اِنت، شما پت ءُ پیرکی جنگ ءَ اِنت۔ بالاچ : مارا ھچ نہ اِنت ءُ ما اے جنگ کدی بنا اوں نہ کرتگ۔مئے سر ءَ کپتگ ءُ مئے زمین ئے۔ما بلوچ ایں مارا ڈگارے ھست کہ شہ ما بید شانتل ءُ کوکواں اوں جاہ دنت۔
یکے تو ئے کہ پُگُٹانی زندگی کنگ ءَ ئِے۔ کسانیں چاتے ءَ کپتگ ئِے دنیا تئی میم ءَ آیگ ءَ نہ اِنت۔ تو یک وارے بچار تو گوں کے ءُ پہ چیا جنگ کنگ ءَ اِنت؟
ساچان من ؟
بالاچ ھو
تو زھر ءَ ئے ناں؟ کہ تئی پت ءِ مرگ ءَ پد تئی ناکو ءُ آئی چکاں تئ مات بزگ کتگ۔گس اِش پل اتگ نان ءُ آپے نہ دئے اَنت تو کہ نادراہ بئے ترا نادراہ جاہ ءَ نہ بر اَنت ءُ ترا وانگ اوں نہ دئے اَنت۔
ساچان: ھو! زاناں ھمے رنگ نہ اِنت؟
بالاچ: ھمے رنگ اِنت، من یک وارے پد ءَ گشاں ھمے رنگ اِنت۔پہ من ءُ منی سنگتانی کر ءَ اوں ھمے رنگ اِنت،بلے مئے کر ءَ کارست مٹ اَنت۔ منی مات ناکو ءُ آئی چکاں بزگ نہ کتگ دری یے ءَ کتگ، من ءَ نادراہ جاہ دری نہ دئے اَنت ءُ وانگ اوں۔ ساچان من چڑاں گشاں ھمے رنگ اِنت، بلے مئے کر ءَ کارست مٹ اَنت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔
نبشتانک: ڈاکٹر ماہ رنگ بلوچ ءُ جان آف آرک
نبشتہ کار: مسلم شفیع
دی بلوچستان پوسٹ
من شد ءُ ساری ھم یک نبشتانکے انگریزی نام ءَ Dr. Sabiha Baloch and Invictus نبشتہ کرتگ کہ آ The Baloch News ءِ فیس بک ءَ 26 جون 2020 ءَ چاپ ءُ شنگ بوتگ۔ آ نبشتانک ءِ تہ ءَ من جھد کرتگ اَت کہ پہ نوکیں بامے ءِ شوہازگ ءَ بلوچ زالبول ءِھمت ءُ ستک ءَ پدر بہ کن آں۔ اے بابت ءَ من سوبمند بوتگ اِت آں یا نا ں شما وانوک وت بہ وان اِت ئِے ءُ وتی چمشانکان دیم ءَ بیار ات۔ بلے انچو کہ منی ساری ءِ نبشتانک ءِ تہ ءَ ڈاکٹر صبیہ ءِ چھر ءُ شُبینی رنگ ءَ کارمرز کرتگ، اے نبشتانک ءِ تہ ءَ ڈاکٹر ماہ رنگ ءِ سر ءُ جھد کنوکیں زالبولانی واستا چیدگی رنگ ءَ کارمرز کنگ بیت۔
گپ چو اے وڑ اِنت کہ میڈیول فرانسس ءَ یک دھکانے ءَ را یک کسانیں سالیں جنکے بیت کہ آ فرانسس ءُ انگلینڈ ءِ مزنیں جنگ ءَ گوں انگلینڈ ءِ فوج ءُ سلاہ بندیں مردم جنگ کنت ءُ فرانسس ءَ جنگ ءَ سوبمند کنت۔ ھمے زال ءِ نام جان آف آرک ءُ بازیں دپتر زانت آئرا ” جین ڈی آرک” نام دنت۔ تچک ءَ اے پیم اِنت کہ جان آف آرک انگریزی نامے ءُ جین ڈی آرک آئی فرانسسی نام اِنت۔اے گپ ھم ارزشت دار ایت کہ آئی ءَ نبشتہ کنگ ءُ وانگ نہ زانتگ۔ بلے تچک ءُ ساپیں زالے بوتگ۔
جان آف آرک ھچ فوجی ھیل ءُ ھیلکارے نہ بوتگ، بلے آئی ءَ ھما زمانگ ءِ فرانس ءِ سر کماش چارلس آف ویلیوس ءِ ھمے گپ ءَ رازی بوتگ اَت کہ من ءَ اجازات بہ دئے کہ من اورلینز ءَ فرانسیسی فوج ءِ راھشونی بہ کن آں۔اے جنگ ءَ دنیا ءِ راج دپترءِ تہءَ Hundred Years’ War گُش اَنت۔ جان آف آرک انگلینڈ ءِ فوج ءَ پروش دنت ءُ دنیا ءِ راج دپتر ءَ نبشتہ کنت کہ اسل جیڑہ انسان ءِ اندری دنیا ءُ آئی ءِ چاگرد ءِ لس مھلوک اَنت۔
نوں اسل تران نیمگ ءَ دلگوش کن ایں۔ history.com جان آف آرک ءِ درگت ءَ پیم گشیت:
‘At the age of 13, Joan began to hear voices, which she determined had been sent by God to give her a mission of overwhelming importance: to save France by expelling its enemies, and to install Charles as its rightful king.’
جان آف آرک 13سال بیت وھد ءِ آئر ءَ شہ ھدا ءِ نیمگ ءَ شُبین بیت کہ آئی ءَ را مزنیں سیم سر ءِ برائیگی اِنت ۔ ڈاکٹر ماہ رنگ ھم وتی راجکاری گھگیری ءِ جھد ءُ پند شہ 13 سال عمر ءَ کرتگ ، بلے ماہ رنگ بلوچ ءَ ، من ستک آں، بلوچستان ءِ اے رنج ءُ گم ءِ درد شہ ماس ءِ لاپ ءَ پھمتگ کہ آئی ءَ را اِے زالمیں استان ءَ بلوچ ءُ لس بلوچ مھلوک ءِ زندمانی ءِ تہ ءَ چو کنٹگ ءُ شتکو ءِ وڑ ءَ سنگار اِتگ۔ بزاں جان آف آرک ءَ را ھدا شُبین دنت ءُ ماہ رنگ ءَ Melancholy of the Land درونت ءُ سنچ بخش اِیت۔یا وَ من گش کن آں کہ ماہ رنگ ارنسٹ رینین ءِ اے گپ منوگرے:
“Common suffering is greater than happiness.”
آ زمانگ ءَ فرانس ءَ یک مردمی راجکاری ءُ حاکمی بوتگ ، پمشکا جان آف آرک ءَ وتی مود ءُ ملگور اں چو بچکانی مودانی وڑا کسان کرتگ ءُ بچکی پوشاک پوشتگ ئِے داں کہ آ زانگ مہ بیت کہ زالے۔ گڈسر ءَ آئی ءَ را ھمے نہ پرمانیانی سوب ءَ فرانس ءِ قانود ءِ رِد ءَ سزا دئیگ بوتگ۔ دومی ڈاکٹر ماہ رنگ چو تامرد ءُ شیرزالءِ پیم ءَ وتی گرنملیں دوچی ئیں پوشاک ءَ پوش اِیت ءُ وتی ماھیں دیم ءَ چیر ءُ اندیم ھم نہ کنت۔ اے وڑ ءَ ماہ رنگ وتی بلوچ چاگرد ءُ آدگہ راجاں ھمے اسرمندی ءُ کُلو دئیگ لوٹ اِیت کہ بلوچ ءِ زال وتی مستر وت اِنت ءُ بزاں بلوچ اسل ءَ یک آجوئیں پگر ءُ لیکہ یے منوگراِنت۔ ماہ رنگ اے پدر کنگ لوٹ اِیت کہ من ماہ رنگ منی چمانی تہ ءَ بلوچ ساوڑ ءُ زر ءِ درد، پیشانی ءِ سر ءَ راسکوہ ءِ پدگوانک ، لنٹانی سر ءَ چلتن ءِ گواڑخ، پوز ءِ سر ءَ شاشان ءِ پڈآپنی مھر چو چیدگی ءُ شُبینی رنگ ءَ چیر ءُ اندیم اَنت، بزاں تو ئے استان ساب سرپدئے کہ اے گوناپ ایوک ءَ منی دیم نہ اِنت اے بلوچستان اِنت!انچوشکہ ولیم ارنسٹ اینلے وتی زمانگ سازیں لچہ Invictus ءِ تہ ءَ گُشیت:
‘I am the master of my fate,
I am the captain of my soul’
جان آف آرک 19 سال ءِ عمر ءَ جنگ ءُ کُشگ بیت۔ وھدے آ وتی دژمن ءِ دست ءَ کپیت، آ دار ءِ سرا درنجگ بیت ءُ آچ ءَ ماندارگ بیت بزاں گوں آئی ءَ باز زلم ءُ زالمی کنگ بیت۔ ھیر ڈاکٹر ماہ رنگ ءُ جان آف آرک ءِ اے وڑ دیم پہ دیم کنگ ءِ متلب اے نہ اِنت کہ ماہ رنگ جان آف آرک یا جان آف آرک ماہ رنگ بلوچ اِنت، ایشی ءِ مول ءُ مراد ھمے پدرکنگ انت کہ دپتر ءُ آئی چست ءُ ایر بازیں جاھاں ھم دپ بنت۔ من ستک کن آں کہ اِے نبشتانک ءِ چیدگی ءُ چھر ءُ شُبینی تام شوھازگ بیت، انچوشکہ بلوچ زال ماں اسلام آباد ءَ سارتی ءِ اے کہریں موسمءَ گوں اے زالمیں استان ءَ چیدگی رنگءَ پہ بلوچ ءِ ھق ءَ جھد کنگ ءَ اَنت۔ بس پرک ءُ تپاوت ایش اِنت کہ سیسی فس (Sisyphus)ءَ سنگے گوں اَنت ءُ ماہ رنگ ءَ بلوچستان ءِ دمک ءُ تنکانی چیدگی رنج ءُ گم!-
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔
زروانسری آوار جنیانی گیش بیتگیں دردناکیں وئیل
ٹی بی پی شونگال
بلوچستان ءَ زورانسری آوار جنی ءُ ابید آمید گسی پرمان ءَ کوشانی دلجمیں منانک ءَ ابید ھم پاکستان ءِ سرپانکیں مزن وزیر انوار الحق کاکڑ ءِ دل سوچیں جیڑہ ءِ سنگینی ءِ نہ مارگ ءُ راستیاں ڈالچار کنگ ءُ بلوچستان ءِ بن گپتگیں جیڑھانی سر ءَ گیر سنجیدگیں درشان دیگ راستیاں چہ سرگوز کنگ اِنت۔
پاکستان ءِ سرپانکیں مزن وزیر انوار الحق کاکڑ ءَ ٹاہ داتگ کہ بلوچستان ءَ ھواریں راجانی پتر ءِ ورکنگ گروپ آن انفورسڈ ڈس اپیرنس ءِ زورانسری بیگواھی ءِ تھنا پنجاہ وئیل نبشتہ بیتگ اَنت, کہ اے راستی ءِ ھلاپ اِنت۔ ڈبلیو جی ای آئی ڈی ءِ رپورٹ ءِ رد ءَ یک سالے ءِ نیام ءَ سیزدہ مئی دو ھزار ءُ بیست ءُ دو ءَ بگر دوازدہ مئی دو ھزار بیست ءُ سئے ءِ نیام ءَ ھواریں راجانی پتر ءِ ادارگ ءَ زورانسری بیگواھیانی یک ھزار شش سد سی ءُ پَنچ ارزی پاکستان ءَ دیم داتگ اَنت۔
پاکستان ءِ کمیشن آف انفورسڈ ڈسپیئرنسز ءَ چہ بلوچستان ءَ سی ءُ یک اگست دو ھزار ءُ بیست ءُ سئے ءَ داں دو ھزار ءُ ھپت سد ءُ ھشت ارزی ریکارڈ بیتگ اَنت۔ بلوچ لانگ مارچ ءِ نیام ءَ بلوچستان ءِ جتائیں دمگاں چہ مزنیں کچے ءَ مردماں زورانسری بیگواھیں مردمانی اھوال نبشتہ کُتگ اَنت ءُ اے وھد ءَ اسلام آباد پریس کلب ءَ برجاھیں نندانک ءَ سد ءَ چہ گیش زورانسری بیگواھیں مردمانی کھول ھوار اَنت۔
چہ راستی ءَ بجگ ءُ زورانسری آوار جتگیں مردمانی یل کنائنگ ءِ ھاتر ءَ برجاھیں لانگ مارچ ءِ رھشونانی سر ءَ بھتام جنگ ءَ چہ جیڑہ ءِ سنگینی کم کنگ نہ بیت اِنت۔ بلوچستان ءِ تہ ءَ دانکہ ڈیھی زلم ءُ زوراکی ھلاس کنگ مہ بنت داں ھما وھد ءَ زورانسری بیگواھی ءُ ھواریں سِزایانی بگیری ءَ سیاسی جُنز جتائیں دروشم ءَ برجاہ بنت۔
زورانسری بیگواھیانی سر ءَ سول ءُ ملٹری اسٹبلشمنٹ ءِ رد ءُ چپیں کساس اے راستی ءِ درشان ءَ کنت کہ ریاست ءَ زورانسری بیگواھی یک شوربندی ءِ رد ءَ زُرتگ ءُ کارمرز کنگ ءَ اِنت، آیانی درستیں تاکت ھمے جیڑہ ءِ رد کنگ ءِ تہ ءَ کارمرز بئیگ ءَ اِنت، ابید ایشی ءَ کہ اے جیڑھاں گیوار کنگ ءَ سنگینی پیش بہ داریت۔ پمیشکا نوں اے جیڑہ ودان بیتگ ءُ نی یک مردمی دردناکیں وئیل یے ءِ دروشم زیران اِنت۔
