چون آئی ءِ جیڑگاں مانا نیست؟
نبشتہ کار: سنگین بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
مردم ءَ بوھیری ءِ شرپ ھما وھد ءَ رس اِیت کہ آئی ءِ وتی اندر ءُ پدّر ءِ کساس،ابرم ءُ کازماس ءِ تپاوتانی انان گور بوت ءُ آئی ءَ جیڑ اِت۔ اسل سپر چی ھمد ءَ بِنا بوت جیڑگ ءَ، جیڑگ ءَ جُست ودی کُت ءُ جُست ءَ نِجاد ءِ شون سھرا کت اَنت۔ کشک ءُ سپر ٹھان بوت اَنت،سپر اندر ئیگ اَت یاکہ دَر ءِ آیاں پہ وتی نیمگ ءَ گشینت ھمے نیمگانی گور ءَ پہ جَنزگ ءَ نِشون منت اَنت کشک سھرا بوت اَنت ءُ کشکاں،بُنجل ءُ بُنجلاں تاھیر ءُ ایمنی سمبرینت چہ ایمنی سمبرگ ءَ گوں جُست ءَ سرکش اِت۔
ھما جست کہ یکشل ءَ برجاہ اَت مانگ ءِ ابرم ءَ چہ ودی بوتگ اَت،آئی ءِ نِوان ءَ مدامی گوھر پیوست اَت جست کہ آئی ءَ وت ھِچّ مانا نیست، جُست کہ زندگ مانگ ءِ سکین اِنت، جُست کہ آئی ءَ مردم سگ اِت نہ کن اَنت، جُست کہ آئی ءَ انسان ءِ اندر ءَ ازل نہ ھلوکیں انڈان دَور داتگ۔ جُست کہ پہ آئی ءِ پسّو دیگ ءَ پیش جُست ودی بیت۔ ءُ ایشی ءِ بودشت مردم ءِ نِجاد ءَ گوں پیوست اِنت،جُست کہ گُلامی ءَ چہ در آیگ ءِ اولی پدانک اِنت ءُ آجو ءَ چہ ایرمادی ءِ سانکلانی اولی بوگ اِنت، ازل مانگ ءِ کِشک ءَ پندبرگ ءِ توان بکشیں زنداپ ءِ سرچمگ اِنت۔
جست اَت۔کہ انسان ءِ اندر ءَ سات کنگ ءِ استال ئِے شھم اِیت بہ گند ئے اِے جست اولی اِت اَنت۔کہ انسان ءَ وتی اندر ءَ چہ سما کُت اَنت ۔
من کے آں ؟
من چے یے آں ؟
من آں پہ چے ءَ؟
ابرم ءُ سِتک چے اَنت؟پہ من کسے ھست آ چتور اِنت ۔پدّر ءِ روچ ، ساھگ ءُ ابرم ءَ ابید اوں ھرکس وتی اندر ءَ سرجمیں کازماسے ۔ اِے مچّ مردم ءَ اول وار مار اِت اَنت۔ھرچی کہ انسان ءُ ھستانک ءَ گوں بندوک اَنت۔بہ گند ئے ھمے جستانی پسّو ھداوند ءَ اوں دیگ لوٹ اِت اَنت ۔
ھمے جُستانی پسّو ءِ شوھاز اَت کہ سما ءِ در بُتک اَنت ۔شھزانتی، سما ءِ شکم ءَ تھم کپت یاکہ ھمے جستانی پسّو ءِ شوھاز اَت؛ بلے شھزانتی بود کنگ ءَ اَت ءُ استالان ئِے گردش کُت ۔چہ گردش ءَ جیڑگ ءُ مارگ ءِ رودم توانگر منت ءُ جُستاں دگہ جست ودی کت۔
انسان ءَ دودائی ءِ رھبند گپت۔پہ دودائی زندگ مانگ ءِ شرپ ءَ سپر کنان بوت۔ چہ جند ءِ اندر ءَ رُستگیں جست نوں ڈنّ ءَ کنگ بوت اَنت۔چوش کہ تو کے ئے ھمے کہ تو کے ئے ھما اول بر ءَ کہ انسان ءَ جیڑ اِت ءُ مار اِت وتی ھستانک ءُ ھُداوند ءِ بودِشت ءِ سنچ ئِے بوت۔ آئی ءِ مجگاں ھمے جُستاں ھردے سرکشّ اِت۔من اگاں ایشی ءِ دیم ءَ پد ءَ تاب بہ دے آں یاکہ اِے لنکک ءِ دیم ءَ گوں من ءَ بہ کناں۔ ایشی ءِ دیم گوں من ءَ بہ بیت۔ تو ءِ جھگیری ءَ پد ءَ من ءَ بہ کنت۔ گُڑا ایشی ءِ توجیل چون بیت؟۔ایشی ءِ موسم ءُ جاور چون بہ اَنت۔ ایشی ءِ نِجاد ءُ آسر چے بیت۔تو کے ئے۔ اگاں بہ بیت۔ من کے آں؟ ایشی ءِ ھاٹیگ چون بیت؟ ھما کہ آئی ءِ پسّو نام ءُ پجارے ءَ ابید ھستانکے بہ بیت مجگاں چونیں جاورالے سر کشّ اِت۔یا تو ءِ جھگیری ءَ من ءَ بہ کنت چہ ایشی ءَ ھما جاور دو وار سرکشّ اَنت؟
انچوش کہ اولی وار مردمے ءَ پُل دیستگ! چہ پُل ءَ رنگ ءُ نازرکی ءِ واری ءَ وژبویے مار اِتگ ۔گُڑا آ مردم ءَ پہ وت چُش جیڑ اِتگ؟ کہ گوں پل ءِ وژبو ءُ نازرکی ءَ من چونیں شادمانی ءِ ھالاوریں چاڑ ءَ آں؟ یاکہ چو تو ءِ پیم ءَ آئی ءَ ڈسّ ءُ نشونے رس اِیت ؟ یا آ نام ءُ پجارے ءَ ابید پہ آئی ءَ دگہ ھچّ نہ مان ایت۔ایشی ءِ توجیل اوں چو ھما داب ءَ بیت۔چو من ءِ پیم ءَ ۔چے ءَ کہ پل ءِ وتی ھستانکے ۔ ءُ من ءِ وتی بودِشتے۔ بلے گوں تو ءَ ابید بستارے ءَ دگہ ھِچّ گون نیست۔بس نام ءُ نشانے ۔چہ تو ءَ مارا بس ھمے رس اِیت۔
تو کے ئے ،ایشی ءَ بودشت گوں ناکہ ھستانکی بستارے ۔ بچار ءُ نشونے ءَ ابید دگہ ھچّ سھرا نہ بیت ۔ ھردے جست چہ من ءَ کنگ بہ بیت ۔من کے آں۔ گُڑا ایشی ءِ پسّو چو آسانی دیگ نہ بیت۔چوش کہ تو ءِ دیگ بیت۔
ایشی ءِ پسّو بیرگا اندر ءَ سرکش اِیت۔ ھمود ءِ سر بیت بس مردم اے مار اِت کنت من ھست آں! بلے پہ چے ءَ ؟ مردم وتی ارواہ ءِ اندر ءِ تھاروکی ءُ روژنائی ءَ دیست کنت۔
پُل ءِ ھستانک، مردم ھمے پُل ءِ جاگہ ءَ بئیت ءُ بہ اوشت اِیت نازرکی،زبیائی ءُ وژبو ءَ اَچ وتی ارواہ ءَ مارگ ءِ جھد بہ کنت۔اَچ وتی درسما ءَ ۔ گُڑا توجیل ھمینچو توانگر بوت کنت ؟ کہ چہ آئی ءَ جست ءُ پسّو گیّش اِت بہ کن اَنت؟
من ءَ پہ اے ھژدری نہ اِنت۔تو کے ئے ءُ چہ کُجا ئے۔ المی ایش اِنت ۔تو گوں جست ءَ چون بئے۔ھما جست کہ تئی اندر ءَ چہ رُد اَنت۔آ جستانی توان چون اِنت۔ھمے کہ من ءَ گوں تو چینچو نزیک اِنت۔اد ءَ منی ءُ تئی اندر ءِ ھبر بوگ ءَ اِنت۔ انا منی ھبر نہ اِنت۔چے ءَ کہ جُست ءِ روتگ چہ ھمے من ءَ اَنت۔چہ ھستانک ءِ من ءَ ھما پسّو ءُ توجیل گون اَنت،ما پہ آیاں پند بُر ایں۔ اِے کہ من (انا) اِنت۔اے من ءِ پد اکس اِنت اے تئی اندر ءَ جست ودی نہ کنت۔ اگاں بہ کنت ۔گُڑا بس نام ءُ بستار لوٹ اِیت۔
منی سپر ءِ ھبر ڈنّ ءِ سپر ءِ بارو ءَ نہ اِنت۔ھو ڈنّ ءِ سپر اوں بوت کنت۔ بلے منی دلگوش گیش چہ اندر ئیگ ءَ اِنت ءُ تو اوں ھمے نشوناں جنزگ ءَ ئے۔ زانت کُت بہ کن ئے۔
ناکہ اِے جستاں تیوک من ءَ تکانسر کُتگ۔ بہ گند ئے یا نا یک رنگے ءَ ھرچ مردم ءِ مجگ ءَ اِے جستاں سر کش اِتگ ءُ کشّ اَنت۔ ایوکی اے نہ اِنت تئی ابیل ءَ کس مہ بیت۔ تو گِسے ءَ گیابانے ءَ یا برّ ءُ جنگلے ءَ ایوک بہ بئے ۔ایوکی ایش اِنت ترا اِش کنوک مہ بیت سرپد بویوک مہ بیت۔ مردماں گوں ھور بہ بئے۔بلے گوں کس ءَ بوت مہ کن ئے۔تئی ھمے چاڑ ءُ ھمے موسم پہ تو چون اَنت۔ ایشانی پسّو ءُ توجیل چے اَنت۔ تھاری ءَ وتی اندر ءَ چون گند ئے ۔روژنائی تئی باتن ءَ چینچو تاھیر بکش اِنت۔ چونیں جست اَنت کہ پہ تو سرکش اَنت۔اگاں کشکے ءِ مُساپر ئے۔تئی مجگاں پہ وتی رھشون ءَ چونیں جست اَنت کہ سرکش اَنت۔ جُست کہ آئی ءَ وت ھِچّ مانا نئیت ۔
من چہ ھمے جُست ءَ اِے مار اِتگ ءُ دیستگ کہ جُست ءَ چینکدر مھکمیں بالاد ژامبلینتگ اَنت۔آشوب ءِ بَنجاہ ءَ بندوکیں آشوبیگانی نادوک چہ جُست ءَ ھُشک بوتگ اَنت۔
ھژدری اے نہ اِنت۔ھرچ جُست ءِ پسّو بہ بیت۔ھژدری ایش اِنت پہ پسّو ءَ تو چینچو توانگر ئے چینچو پند برت کن ئے۔ جُست ءَ وت مانا نیست پمیشکا آ وتی مانا ءِ شاھگانی ءَ پہ جنز ساچ اِیت۔کشک رند اِیت۔ تئی جست ءِ پسّو ترا ھما وھد ءَ رس اِت کن اَنت۔کہ تو گوں وتی جند ءَ بہ بئے۔ اول وت ءَ اے جست کُت بہ کن ئے۔تو کے ئے۔ھردے اے پسّو ترا رس اِت ۔من کے آں ۔گڑا پہ تو ھِچّ جُست بےمانا نہ بیت ۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-
