TBP Balochi

بیا وتی باندات ءَ پد جنان

زروان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

من اِش کُتگ ریاست ءُ آئی ءِ حکومت ہما کار ءَ پہ وتی لس مہلوک ءِ واستا کنت انچوش مات ءِ پہ وتی چُک ءَ. ھو راست اَنت کہ دری مُلک آں ھمے کار کُتگ ءُ پیش داشتگ آں۔ اِیش ھما ریاست انت کہ آیاں انسان ءُ انسانی جان ءِ ارزِشت زانتگ آں انچوش کہ چُک ءِ ودی بیت آئی ءِ ھرچ ءُ درچ بِگر داں مزن بیت آئی ءِ وانگ ءُ زانگ ءِ زمہ داری وتی کوپگاں زُرتگ دانکے وتی پادانی سرا بنت پدا پیر سری آں.اگاں من درور بِدیاں گُڈا چُش کہ جرمنی، کینیڈا، نیدرلینڈ ءُ چُشیں سک باز مُلک استاں کہ وتی راج بوھگ ءِ ھق ءَ پیلو کنگ انت.

کسانین چمشانک ءِ پاکستان ءَ دیِگ لوٹاں چُش کہ من پاکستان ءَ گِنداں گُڈا منا ھچ چُشین چیز ءِ گِندگ ءَ نئیت کہ دری مُلکانی توک ءَ گِندگ ءَ کایاں یہ مئے ھمساھگیں مُلک آں . ھما وہد ءَ کہ پاکستان وجود ءَ اتک ءُ جوڈ بوت گُڈا ( یو این او ) ءَ وتی چارٹر دیم ءَ دات ءُ گُشت ھِش مئے کانود آں، چُش کہ پاکستان چہ بِندات ءَ درُوگ ءَ ھیل کُتگ ات گُڈا پاکستان ءَ درُوگیں سوگِند کُت ( یو این او ) ءِ جوڈ بوتگیں کانودانی سرا روگ ءِ جھد کُت، اگان مروچی ما بچاراں پاکستان ءَ ( یو این او ) ءِ کانود اناں بلکیں وتی جند ءِ کانود ھم لگتمال کُتگ آں، نہ پاکستان ءَ وت ءَ کانود است نہ پالیسی.

چُشیں روچ نیست کہ لس مہلوک برّگ گار ءُ بیگواہ کنگ نہ بیت چُشین روچ ھم نیست کہ انسانی جان ءِ تاوان ءِ ھال نیست، ھمُک روچ بچار کدی پشتون، کدی سندھی ءُ کدی بلوچ ءِِ گارءُ بیگواہی ھال انت. کدی لاش ءِ ماں دشت ءُ گیابان آں کپتگ.

اِدا ھزارانی کچ ءَ بلوچ بیگواہ کنگ بوتگاں آیانی توک ءَ گوْانزگی تِپل بِگر داں پیرین کماش ھوار انت اِشانی ھمراہی ءَ بلوچ زالبول ھم برگ ءُ بندیگ کنگ بوتگاں پہ درور نورملک، ھسینہ ءُ دِگہ سک باز،

چیزے روچ ساری 30 نومبر ءَ شال ءِ توک ءَ پاکستان ءِ ناسوریں لشکر ءَ عبدالقیوم ءِ لوگ انگِراں کُت عبدالقیوم ءَ ھوار آئی ءِ مستریں بچ جئیند بلوچ ءُ کسان سالین ورنا ھسنین بلوچ آوار اِش جتاں،

میار ءُ گُناہ: بس علم زانتیں روکین کندیل اتاں ءُ پدا بلوچ اتاں، 5 دسمبر ءَ ھسنین بلوچ ءِ بانُکین گُھار ماہ رنگ بلوچ ءَ یک روانک ءِ کشّت زھرشانی کُت پاکستان ءُ آئی ءِ لشکر ءَ ھمے دستبندی کُت منی برات ءُ پِت بیگُناہ آں آیان یلہ کنگ بہ بیت، اگاں منی براتاں گُناہ ءِ کُتگ عدالت ءَ آرگ بہ بنت سزا ءُ جزا دیگ بہ بنت، بلّے کسی گُوشان مور ھم نہ وارت.زھرشانی کہ ھتم بیت ھمے زھرشانی ءَ ھوار بوتگین ( بی ایس او ) دِگہ سئے سنگت گار ءُ بیگواھ کنگ بوت،

پرچہ کہ انسان دوست اتاں پہ انسانیت ءَ توار ءِ چِست کُتگ ات پاکستان ءِ توک ءَ انسان دوستی ءُ ھق سرا گپ کنگ مسترین جُرم انت.

43 روچ ءَ رند ھسنین بلوچ ءُ آئی ءِ ھمرائی ءَ دِگہ چار بلوچ ءِ سرا بے بُنیادیں بُہتام جنگ بوت، کہ چائینہ ءِ قونصل خانہ سرا بوتگین اُرش ءَ ھسنین بلوچ ءِ ھمرائی ءَ ھمے چارین بلوچانی دست مان بوتگ پدا اِش ھم دُروگین بہتام جت کہ اِش چہ کراچی ءَ دستگیر کُتگ آں اِشاں سِلاہ ھم گون بوتگ.

ھسنین بلوچ وتی پِت ءُ برات ءِ ھمرائی ءَ شال ءَ وتی لوگ توک ءَ چِست کنگ بوتگ، پاکستان ءِ بے سوب بوھگ ءِ مسترین درور ھمیش اِنت.

بیا وتی باندات ءَ پد جنان چُش مہ بیت باند ءَ دِگے ھسنین ءِ ھمے آس ءَ بہ سُچیت چُش مہ بیت کہ دِگے لاش ءِ ماں کُچّگ ءُ ویرانگاں دست بہ کپیت، پاکستان ءِ درُوگ ءِ پُروش دِیگ ءَ مارا مئے زمہ داری زانگ لوٹاں، اگان مرچی ھسنین ئیں باند ءَ دِگرے بیت اِش آس ھرکس ءَ سوچیت، وتی جِندے سُچگ ءَ پیش بیا آس ءَ ھتم کناں، اگاں ما دِگے کار ءِ کُت نہ کنان سوشل میڈیا ءَ وتی پیگام ءَ دری دُنیا ءَ دات کُت کناں، بلوچستان ءِ توک ءَ گون بلوچاں زُلم ءُ زوراکی بوھگ ءَ اِنت بلوچ ءِ نسل کُشی بوھگ ءَ اِنت.

اگاں ما ھاموش بوتاں مئے باندات روت, باندات ءِ شوھازگ مئے مروچگین پشت کپتگین کار اِنت.

کامریڈ جلیلہ ھیدر گُشیت (لاش ءِ چِست کنگ ءِ بدل ءَ توار چِست کن ءِ )

بیا کہ نہ وش انت شال بے ترا

بیا کہ نہ وش اِنت مئے ھال بے ترا

(شوان بلوچ )

دی بلوچستان پوسٹ : اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

چاگردی رسانکدر مئے توار اِنت

نبشتہ کار۔ نوہان نور بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ 

واجہ ڈاکٹراللہ نزر ءَ یک اِھوالکارے جُست کنت کہ تو آجوئیءِ گپءَ کن ئے، پاکستانءِ کُلیں رَسانکدر پاکستانءِ دستءَ اَنت گُڑا تئی توار دگنیاءَ چون سر بوت کنت؟
ڈاکٹراللہ نزر کَنداِیت ءُ ھمے پسّہ ءَ دنت کہ منی رسانکدر منی کَش ئے سنگت اَنت، ھمے سنگت بلوچ راج ءِ توار ءَ دگنیاءَ سر کن اَنت۔

مرچی ڈاکٹر اللہ نزرءِ اے گپ راست اِنت، مروچی بلوچ راجءِ اے پنچُمی جنگ اِنت کہ ھژدہ سالاں چہ یکشلءَ برجاہ اِنت،اے جنگ ءِ تَہءَ مرچی بلوچ راجءِ چِل ھزار ءَ چہ گیش مردم گار ءُ بیگواہ بیتگ اَنت ءُ ھزاراں بلوچ راجءِ پرزندانی کُنٹ ماں جنگل ءُ گیاباناں مارا دست کپتگ اَنت، آھانی کُنٹ برے ماں یک یکءَ ءُ برے یکجاہ کتگ اَنت ءُ گیاباناں چگل داتگ اَنت ءُ باریں دگہ چینچو گار ءُ بیگواهیں مردمانی کُنٹ ھمے ماتیں گلزمین ءِ دلبند ءَ کل اَنت کہ ما آھاں نزانیں بَلے بلوچ راج ءِ توار دگنیا ءَ سر بوتگ ءُ بوھگءَ اِنت۔

پاکستان چہ مرچی ءَ نہ بگندئے 27 مارچ 1948 ءَ کہ بلوچ راج ءِ وت واجہیں دیار بلوچستان ءَ پہ زور کبزءَ کَنت ءُ بلوچءَ وتی گُلام جوڑ کنت، ھما روچ ءَ بگِر تاں روچءِ مرچی پاکستان ءِ زلم ءُ زوراکی بلوچستان ءِ دلبند ءَ یکشل ءَ برجاہ اَنت، ھمے ھژدہیں سالانی تہ ءَ پاکستانءَ بلوچ راج ءِ سرءَ وڑ وڑیں آس ءُ آس گواری کُرتگ ءُ انگت برجاہ اِنت۔

ھما زلم کہ دگنیاءِ اے دگہ زوراکاں ماں وتی لگت مالیں راجانی سر ءَ کُرتگ اَنت، ھما زوراکی آں پاکستان بنگلادیشءِ سر ءَ کنت، چہ سی لکّءَ گیش بنگالی پرزند شہید کنت ءُ دگہ ھزاراں زالبولاں گوں وتی تُنّاں پُروش اَنت،
ھما پیمیں زلم مروچی پاکستان بلوچ راج ءِ سر ءَ کُرتگ ءُ انگت کنگ ءَ اِنت۔

پاکستان ءَ بلوچستانءِ کبزہ کنگءِ روچءَ بگر تاں روچءِ مروچی وتی زلم ءُ زوراکی یکشلءَ برجاہ داشتگ اَنت ءُ پاکستان ءَ اے ھم زانتگ ءُ زانگ ءَ اِنت کہ اگاں من بلوچ راج ءَ آسودگیں تعلیم بدئے آں گُڑا باندا بلوچ راج وان اِیت ءُ سرپد بیت، وتی شر ءُ گَندگ ءَ زانت، بلے اے ھم سرپد بوتگ کہ یک روچے بلوچ راج اَلّم ءَ آجوئیءَ گیپت۔ پاکستان بلوچ راجءِ راجی زبان ءَ وانگجاھانی تہا وانینگ ءِ بندش جنت ءُ بلوچ راج ءَ چہ وانگ ءَ دور کنت دانکہ بلوچ راج وتی زبان ءُ وتی سرڈگارءَ بے ھیال بکن جاھل ءُ نہ وانندگ جوڑ بہ بیت گیشتر منی لگتانی چیرءَ بہ بیت۔

ھمے ھساب ءَ پاکستان بلوچ راج ءِ سرءَ یک دیمے ءَ ھر روچ لوگانی سر ءَ تراک گواری کنت ءُ دومی دیم ءَ بلوچ راج ءَ چہ وانگ ءُ آسودگیاں چہ دور کنت، ھمے وڑ ءَ مرچی بلوچستان دگنیا ءِ تہ ءَ گریبی ءُ بزگیءِ ردئے اولی لمبر ءَ اِنت۔

ھزار سلام اِنت بلوچ راج ءِ پرزندانءَ کہ ھمے بزگی لاچاری ءُ زلُم ءُ زوراکیاں چہ ابید پُشت ءَ نہ کِنز اِتگ اَنت ءُ وتی سرڑگار ءِ وت واجہی ءِ ھاترا وتی سراں کپن اِش بستگ ءُ مات کوھاں سرکپتگ اَنت، گوں پاکستان ءَ جنگ کنگءَ اَنت ءُ کدی وتی گلامی اِش نہ منّ اِتگ ءُ انگت نہ منّ اَنت۔

مرچی بلوچ راج ءِ سر ءَ بوؤکیں زُلماں پاکستان پہ دگنیا ءِ سر بوگءَ نیلگءَ اِنت، وتی رسانکدارانی سرا بندش ئے جَتگ دانکہ بلوچستانءِ تہءَ بلوچ راج ءِ سرا بوؤکیں زلمءِ هال ماں دگنیاءَ سر مہ بیت ءُ دگنیا پاکستان ءِ زلم ءُ زوراکیاں سرپد مہ بیت، مرچی بلوچستان ءِ تہءَ چُشیں میتگ ءُ لوگے پشت نہ کپتگ کہ آؤدءَ پاکستان ءِ زلم ءُ زوراکی سر نہ بوتگ اَنت، مرچی پاکستان چینءِ کُمکّ ءَ ھمے نام نہادیں سی پیک ءِ نام ءِ سر ءَ میتگانی میتگ ڈوزر کُرتگ اَنت ءُ انگت کنگ ءَ اِنت ءُ چُشیں روچے نیست اِنت کہ پاکستانی لشکر ءُ آئی ءِ کاسگ چَٹانی دستاں بلوچ پرزند شھید ءُ بیگواہ کنگ نہ بنت، ھمک روچ مئے مات ءُ گھاراں پاکستانی لشکر بارت وتی بنجلاں ، باریں کجام وڑیں زوراکی گوں آھاں کنت۔

بلوچ راجءِ سرا بوؤکیں زلماں دگنیا ءِ دیم ءَ پیشدارگ مئے ءُ شمے زمہ واری اِنت دانکہ دگنیا سرپد بہ بیت کہ بلوچ راج ءِ سرا پاکستان زلم کنگ ءَ اِنت ءُ ما دگنیا ءَ لاچار بکن اِیں کہ آ بلوچ راج ءِ توار ءَ گوش بدار اِیت ءُ دگنیا ءَ را اے ھم سرپد کنگی اِنت کہ پاکستان ھمک روچ مئے بلوچ راجءِ پرزندانی کُنٹاں دور دَیَگ ءَ اِنت، مئے لوگ ءُ جاگہاں ڈوزر کنگءَ اِنت، اے توار دگنیا ءَ ھما وھد ءَ سر بوت کنت کہ ما کُل وتءَ ماں چاگردی رسانکدرءَ ساڑی بِہ کن اِیں ءُ وتی راجی زمہ واریاں بزان اِیں۔

مرچی نہ مئے کِرّا پرنٹ رسانکدرے ھست نہ الیکٹرونک رسانکدرے، پرچا کہ ایدگہ رسانکدر کُل پاکستان ءِ دستءِ چیرءَ اَنت،مئے پَشت کپتگیں رسانکدر بس چاگردی رسانکدر اِنت، ما وتی سر ءَ بوؤکیں زلم ءُ زوراکیاں دگنیا ءَ سر کُرت کن اِیں۔

مرچی مئے دیم ءَ اِنت کہ پاکستان بلوچ راج ءِ جہدءَ چہ چینکس بے وار اِنت ءُ مرچی بلوچ راج ءِ توار ءَ پہ دگنیا ءَ سر بوگ ءَ نئیلگ ءَ اِنت، مئے راجی رہشونانی ءُ مئے گَل ءُ پارٹیانی ٹوئیٹر اکاؤنٹاں ھم بند کنائیگ ءَ اِنت پرچاکہ ھمے چاگردی رسانکدر ءَ بلوچ راج ءِ توار ماں میان استمانی ءُ ایدگہ دگنیا ءِ کُنڈ ماں کُنڈ ءَ سر کُرتگ ءُ کنگ ءَ اِنت۔

مرچی پاکستان ءَ بلوچ راج ءِ توار ءُ بلوچ آجوئی ءِ جنگ ءَ ھمینکس بے وار کُرتگ کہ پاکستان ءِ مال ءُ مڈّی مرچی اوشت ئے آماچ کُرتگ ءُ پاکستان سک نگیگ ءُ لاچار اِنت کہ وتی زلم ءُ زوراکی ءَ تُرنّد بہ کنت۔

مرچی اگاں پاکستان بلوچستان ءِ کجام جاہ ءَ لَشکر کَشی کنت یا بلوچ پرزنداں شہید ءُ گار ءُ بیگواہ کنت گُڑا مئے پرز اِنت کہ ما ھما جاہ ءَ بوتگیں لوگ ءُ جاھانی اَکساں بگر اِیں ءُ چاگردی رسانکدر ءَ شِنگ ءُ تالان ئے بکن اِیں ءُ ھما مردم کہ گار ءُ بیگواہ کنگ بوتگ اَنت، ھما مردمانی اکس ءُ ڈس ءُ نشان ءَ ماں دگنیا ءَ سر بکن اِیں،مرچی دگنیا ءِ تہ ءَ کجام ملکے کہ ھست اِنت مارا ھما ملکانی تہ ءَ گوں شرّیں وڑے ءَ زھرشانی کنگی اِنت، ھمے زلم ءُ زوراکی ماں دگنیا ءِ دیم ءَ پیش دارگی اَنت کہ پاکستان بلوچ راج ءِ سر ءَ اے وڑیں زلم ءُ زوراکی کنگ ءَ اِنت ءُ بلوچ راج چہ وتی بُنکی ھک ءَ چہ زبہر اِنت ءُ مرچی وتی وت واجہی ءِ واستا جد ءُ جہد کنگ ءَ اِنت ءُ گلامی ءِ ھلاپ ءَ جنگ کنگ ءَ اِنت۔

مارا چاگردی رسانکدر ءَ وتی کار تُرنّد کنگی اَنت زوتاں زوت ءَ کمپیئن چلائینگی اِنت ءُ مارا کُل بلوچ راج ءِ پرزندانءَ اے پابند بوگی اِنت کہ ما مدام کیمپین ءُ چاگردی رسانکدر ءَ وتارا ساڑی بہ کن اِیں، وتی توارءَ دگنیا ءَ سر بِہ کن اِیں ءُ دومی نیمگءَ ما وتارا یک مشُت ءُ تپاک بِہ کن اِیں، پرچاکہ مئے کُل راجی گَل ءُ پارٹیانی یکّیں لوٹ اِنت، گُڑا ما پرچا یک مُشت نہ بَہ ئیں، مارا الّم یک مُشت بوگی اِنت ءُ دگنیا ءَرا لاچار کنگی اِنت کہ آ بلوچ راجءِ آجوئیءِ جنز ءِ منّگ ءَ ساڑی بہ بیت ءُ بلوچ راجءَ را یک وت واجہیں راجے ئے نام ءَ توار بہ کنت، اگاں مرچی ما وتی راجی زمہ واریاناں سرپد نہ بوت اِیں، گُڑا راجدپتر یک بے رھمیں چیزے کہ کسے ءَرا ماپ نہ کنت۔

مرچی مئے مات ءُ گھار وتی چراگانی(وتی بیگواھیں کہولانی) شوھاز ءَ در کپتگ اَنت ءُ مرچی دگانی سر ءَ سر دراہ اَنت،گُڑا ما پرچا وتی مات ءُ گھارانی توار ءَ دگنیا ءَ سر مَہ کن اِیں ءُ وت ماں وت تپاک مہ بئیں؟
مرچی مارا وتی مات ءُ گھارانی پریات دگنیا ءَ سر کنگی اِنت کہ بلوچ راج ءِ پرزند پاکستانی لشکر ءُ آئی ءِ کاسگ چٹانی دست ءَ بیگواہ بوگ ءَ اَنت۔

مرچی مئے پارٹیانی سراپرز اِنت کہ آ وتی مات ءُ گھارانی پریاتاں دگنیاءِ انساپ جاھاں داں سر بکن اَنت۔ مرچی اے سارتیں وھدءَ مئے مات ءُ گھار ءُ کسانیں تپلیں زہگ ماں دگانی سر ءَ کپتگ اَنت۔ مارا ھمے درد مارگی انت ءُ مرچی کُل بلوچ راج ءِ پرزنداں ھوار اے دگہ بزگیں راج ھم وتی سر ءَ بوؤکیں زُلماں دگنیاءَ سر بہ کن اَنت، مرچی بلوچ، پشتون، سندھی، مہاجر، سرائیکی ءُ ایدگہ بزگیں راجانءَ یک مُشت بوھگی اِنت،مرچی مئے توار ءِ سر کنوک چاگردی رسانکدر ءُ یک مشتی اِنت، ایدگہ رسانکدر پاکستان ءِ دست ءَ اَنت ءُ ایدگہ دگنیا ءِ رسانکدراں پاکستان پمیشکہ موکل دیَگ ءَ نہ اِنت کہ آ راستی ءَ سرپد بنت ءُ منی زوراکی دگنیا ءِ دیمءَ شِنگ ءُ شانگ بنت۔

مرچی مئے مات ءُ گوھارانی ارسانی بدل، آھانی بیگواھیں مردمانی دیم ءَ آرگ ءِ بدل، آھانی بیگواھیں پرزندانی کُنٹاں بے وارس گُشگ ءَ اِنت ءُ آھانی کُنٹاں چیروکانی کبر کنگ ءَ اِنت کہ دگنیا سرپد مہ بیت۔
مرچی دگنیا ءَ دیمروئی کُرتگ ھروڑیں آسودگی ھست انت گُڑا پرچا پاکستان ھمے کُنٹانی ڈی این اے کنگ ءَ تیار نہ اِنت؟ مرچی ھمے کُنٹاں ڈی این اے بہ کنت گُڑا اَلّم زانگ بنت کہ اے بیگواھیں بلوچ پرزندانی کُنٹ اَنت ءُ یک کُنٹے اگاں اناگہ ءَ زانگ نہ بیت ھاں بَلے دہ دہ کُنٹ چون بے وارس بوت کن اَنت ءُ پاکستان پرچا ڈی این اے ءِ کنگ ءَ تیار نہ اِنت؟

مارا وتی توار اَلّم ءَ پہ دگنیا ءَ سر کنگی اِنت ءُ وتی منزل ءَ سر بوگی اِنت ءُ چو مہ بیت کہ باندا روچ مئے نام ءُ نشان ءِ سوج اے دگنیا ءَ بیگواہ بہ بیت بس راجدپتر ءِ تہ ءَ ھمے نبشتہ کنگ بہ بیت کہ بلوچ راج یک راجے بوتگ یک سرڈگارے ئے واھند بوتگ بَلے چہ گُنگ ءُ کَر ءُ کوری ءَ ءُ چہ نہ تپاگ ءُ ھاموشی ءَ چہ وتی مرگ ءِ تُرس ءَ ابدی ئیں مرگ زُرتگ۔

ھمت ءِ مرداں
مدت ءِ ھُدا
بلوچ راج ءِ لوٹ
آجوئی آجوئی
آزات بلوچستان زندگ بات

ما وتی وابانی ساھگ ءَ واب ایں

نبشتہ کار : شھید رحمان عارف

پولکار:ظہورفضل

دی بلوچستان پوسٹ 

مئے لبزانک ءَ نوک نوکیں تران بندات بیان انت ” جدیدیت ،، کلاسیک ” رومانیت ،، ساختیات پس ساختیات ، دادا ازم ءُ سریلیزم باریں دگہ چی چی ، اے ترانانی آسر چی بوت کنت ؟ اے تران آسرے سر بوت کن انت اگن ایوک تاک سیاہ کنگ بیگا انت چو کہ ھما جُست ءَ کہ لبزانک ءَ چہ ازل ءَ گون ءُ پیداک انت بزاں ایش کہ وت لبزانک چی ئے ۔۔۔۔؟

رحمان مراد ، مجیب مجاھد ، منیر مومن ، داد ءُ دگہ بازینے کہ اے نوکیں بزاں پہ بلوچی ءَ نوکیں نزاناں ہما رنگ ءَ پڑ ءَ آ ران انت کہ ہرچ تاک چہ اے نبشتانکاں ہوتک نہ بیت منی گشگ ءِ مکسد اے نہ انت کہ اے علمی تران کنگ مہ بنت ، بلکیں من اے گشگ لوٹاں کہ ہما جیڑہ ءُ تران گیشتر دیما آرگ بہ بیت کہ آ چہ بلوچی ءِ دیمروی ءَ پہ گامے برات کن انت برز ءِ تران ءُ گالبند چہ مگرب ءَ اتک ءُ اردو اش پولنگ کت ءُ نوں مئے گُٹ ءَ دور دئیگ بیئگا ینت، اول بُرزے نام گپتگیں نبشتہ کارانی تہ گیشتر وتی نبشتانکانی مول و مکسد بزان ابلاغ ءَ وانوک ءَ رسینت نہ کنگا انت بزاں ایشانی رسانک سک باز نزور انت دومی نوکیں ماھتاک ءَ سہ ماھی تاکانی جو دْرد گوارگ پہ بلوچی ءِ کشار ءَ رحمت ءِ ھور ءِ بدل زھمت ءِ سیلاب ءِ مہ بیت چوکہ گندگ بیئگا انت یک نوکیں زبان ئے رواج دئیگ بیئگا انت کہ بلوچ راج ءِ زبان گشگ بوت نہ کنت بلے اے تاکانی گیشتر نبشتانک ہمے زبان ءَ رواج دئیگا انت کہ من اشی ءَ پاکستانی بیوروکریسی (بلوچ) ءِ زبان گشت کنیں بلوچی لبزانک ءِ زبان ءِ اناں چہ اے بلوچی ءَ گہتر انت کہ رومن رسم الخط وتی کنگ بہ بیت پرچی کہ اے وت چہ رومن ءَ گیشتر جیڑہ ودی کنت ۔ من بید کست ءُ کینگ اشی گشگ ءَ چک ءُ پد نباں کہ اے تاکانی شونکار ءُ شونکاری مجلس وت بلوچی زبان ءُ آئی ءِ ھندو جاہ (محل وقوع ) ءُ کارمرزی ءَ بلد نہ ینت اے ھمے سرپد انت کہ بلوچی ایوک پاکستان ءِ بلوچانی زبان انت ایران ، اوگان ، ترکمانستان ، افریقہ ، خلیج ءُ عمان ءُ ایندگہ ملکانی بلوچ بلوچ نہ ینت پمشکا اشاں وتی تاکاں ایوک اسلام آباد، کراچی ءُ کوئٹہ وڑیں شہرانی زبان ءَبلوچی ءِ نام داتگ ءُ ھمیشی ءَ جدیدیت ءُ دیمری ءُ نوکیں جاوراں گون ہمدپی گش انت بلے اشاں کئے بگشیت کہ شمئے نبشتانکانی وانگ ءَ گوں مارا دو ڈکشنری انگریزی ءُ اردو وتی گورا ایر کنگ لوٹ انت ۔

ایرانی، اوگانی ءَ ایندگہ انگریزی ءُ اردو ءَ نہ بلدیں بلوچ شمئے نبشتانکانی وانگ ءَ پد بیت کنت شمئے علمیت ءُ زانتکاری ءِ منوگر بہ بنت بلے چہ شمئے نبشتانکاں آیاں علمی مڈی ہچ دست نہ کپیت اول وا آ ایشاں ونت نہ کن انت من نہ گشاں بلوچی ءَ اردو انگریزی ءُ ایندگہ زبانانی لبزکارمرز کنگ مہ بنت، بہ بنت بلے چو ھم اناں کہ سرجمیں ستر اردو ءُ دگہ زباناں بہ بنت گڈا ایوک ءَ بلوچی گشگ بوت نہ کن انت ۔

ھمے کلگ کہ بلوچی ءِ کواس دپتر زانت ءُ شاعر سید ہاشمی وتی کتاب بلوچی زبان و ادب کی تاریخ ایک جائزہ ءِ اندر ءَ ایرانی ریڈیو ءِ درور ءَ دنت گشیت کہ ریڈیو زاھدان ءِ بلوچی اے وڈ انت تقریبا ماں سی کیلو متری زاھدان ماں راہ بین زاھدان ءُ میرجاوہ یا راھے کہ چہ ھیت ءِ تقاضا بدست گروھان مہندسی تیپ زاھدان جوڈ بوتگ چہ نیمگ ءِ کچہ تاب وارت۔ ؛ نوں بگشے مئے شمے سرا اردو انگلش ءَ وتی رنگ پرینتگ ءُ آیانی ءُ فارسی گڈا نوں بلوچی کجا شت اردو ءِ مزن نامیں نبشتہ کار شمیم احمد ءِ کتاب 5=2+2 ءِ وانگ ءَ پد من گیشتر سرپد باں کہ آ چی گشگا انت بلے رحمان مراد ءِ 2+2 چتور انت شما بزان ات اگں دادازم ءُ سرریلزم ءِ رجانکار ہرچی ءَ اے گالبندانی رجانک ءَ گون ایشی ءَ نہ گیشین انت کہ اے گالبند یورپ ءِ وتی رد کتگیں گوستگیں عہد ءِ مجاں گاریں گالبند انت ءُ اشاں اردو لیگار کتگ اشانی مکسد چی انت ؟

انچشں کہ ابوالاحفیظ صدیقی گالبندانی کتاب ” کشاف تنقیدی اصطلاحات ،، ءِ اندر ءَ دادازم ءِ گیشواری کنگ ءِ سر ءَ گشیت دادازم لبزانک ، نکاشی ، پلسپہ ، زیمل ءِ دنیا ءَیک سبکیں ، ردیں گنوکیں ، بےڈولیں ءُ بیکاریں زرمبشتی ات کہ بندر ءَ یورپ ءَ جنگ عظیم ءِ برورد ات ۔۔۔۔۔۔ پمیشکا زوت اے زرمبشت بےتوار بوت ۔ ھمے پیم سرریلزم ءِ بابت ءَ اردو ءِ نامداریں نبشتہ کار سجاد ظہیر ءِ گشگ انت کہ ” دادازم ءِ بےسوبی ءَ پد دادازم ءِ منوکاں اکتور 1924 ءَ اے زرمبشت ءَ جدت پسندی ءِ نام دات ۔

گشگ ءَ چہ منی مول اش انت کہ اے زرمبشتاں چہ یورپ ءَ سوت زرت نہ کت گڈا مارا پرچی گوں اشاں اڈینگ بہ بیت ۔ ھواشانی گیشواری کنگ بیت بلوچ لبزانکار اشاں سرپد بیت بلے مناں ہمے گمان بیگ ءَ انت کہ بلوچی لبزانک بے منزل ءَ بس گام جنان انت چو مبیت کہ ما پروفیسر ڈاکٹر سید عبداللہ ءِ وڈ ءَ بگوشیں کہ ” ما وتی دامن ءَ چہ ہما بے بویں پلاں پر کنگائیں کہ وتی ٹالاں چہ دیریں سندگ ءُ دور دیگ بوتگ انت ،،
یک ھبرے دگہ ھم مئے نبشتہ کاراں دلگوش کنگ لوٹ ایت کہ نبشتہ ءِ وھد ءَ بلوچ بہ بنت پاکستانی بلوچ اناں منی ھیال ءَ ایرانی اوگانی ءُ ایندگہ بلوچاں پہ مئے نوکیں ماھتاک ءُ سہ ماھی تاکانی وانگ گران بلکیں مشکل انت بلے آ ،، ماھتاک بلوچی ،، ءَ لبزانک ءَ شرتر وان انت اے واستہ کہ تنی ءَ آیاں اے راہ نزرتگ کہ مئے نوکیں تاک اشی ءَ رواج دئیگا انت پمیشکا من یک برے پدا گشان کہ بائد انت ما وتی منزل ءُ راہ ءَ بگشین ایں من انجم اعظمی ءِ ھیالاں وتی ھیال زاناں ءُ گشان کہ ” بیستمی کرن ءَ یک گروہ ءِ انچیں ھم است کہ آ نوکی (جدت) ءِ ہوپ ءَ گرپتار انت ءُ آ چہ بن ءَ دود ءُ روایتانی منوک نہ انت ، اے گروہ یک پگری ءَ ہم بندوک نہ انت اے گروہ ءَ لہتے انچیں ہم است کہ آ نفسیات ءِ نوکیں زانتکاراں گون نزیکی کن انت ، دومی گروہ وجودی زانت ءَ باز کس چہ فلسفہ ءُ منطق ءِ ساھگ ءِ چیر ءَ انت لہتے وا اے درستیں پگرانی تہ یکپارگی ھژناگ ءَ انت ۔۔۔۔۔۔ ءُ اشانی ھوش یورپ ءِ گیگان ءَ ہوش مندی زانت ۔۔۔
باریں ما ھمے ھوپانی آماچ نہ ایں زاناں مئے نبشتہ کار وتی زمین ءُ ھاک ءَ چہ سدگ ءِ سوب ءَ چو بے مھار نہ انت اگن انچش انت گڈا اشی ھلاج ۔۔۔۔؟

رسول حمزہ توف وتی کتاب میرا داغستان ءِ اندر ءَ ھمے جیڑھانی بابت ءَ چو گشیت ۔۔۔۔ ” من لہتے انچشیں مردم ہم دیستگ انت کہ آیاں ماراتگ کہ آیانی ماتیں زبان ءِ مڈی باز کم ءُ بےبستار انت یک انچیش زبانے ءِ کمک زورگ ءِ کوشستے کتگ کہ آ لبزانکی مڈی ءَ پر انت ءُ بستارے داریت بلے چشیں مردمانی ھال ہم انچو بوت کہ آ ،، آوار ،، زبان ءِ یک کسوے ءِ ہما پس ءِ درور بیت کہ آ پمیشکا جنگل ءَ شت کہ گرک ءِ وڈیں دمبے گون وت زوریت ءُ کیت ، بلے وہدے آ واتر بوت گڈا آئی ءِ کانٹ گار ات انت ، من ہمے بزگاں گون ھبر کت ءُ چار اتگ کہ نوں آ ہما زبان ءَ کار مرز کنگ ءَ انت آ راستی ءَ ،، آوار ،، نہ انت بلے روسی ہم نہ انت نوں منی ھیال ءَ اے یکیں دست ءَ دو کوٹگ چست کنگ لوٹ انت ،،(میرا داغستان)
مئے ھمےھال نہ انت ، آیا انچیں زبانے نیست کہ ما آئی ءَ بگوشیں ءُ نبشتہ بکنیں کہ آ ایران ءُ مئے ایندگہ بلوچانی پیم ءَ درمبیت منی ھیال ءَ شئے شولان ءُ ظہورشاہ ءِ شعرانی سرپدی ءَ نہ مارا ءُ ناں ایندگہ ملکانی بلوچاں اردو ءُ انگریزی ءِ فرہنگ ءَ ڈکشنری ءِ زلورت کپیت اگن لغتے ءِ درکار بیت گڈا آ ایوک بلوچی انت ۔۔۔

بلوچی سبز بات

سئے ماھی تاک ” دْرد ،،

مارچ تا مئی 2002

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت

اُستاد ءِ پگر ءُ پَلسپہ، مئے راجی زمہ واری

نبشتہ کار :کمبر بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

دو روچ پیش منی چمّ ءَ پِرّگ بِنا کُتگ اَت کہ من ءَ ھچ سماء نئیت منی چم پَہ چیزے ءِ گِندگ ءَ مَھتل اِنت. من بلوچی شِرک ءُ پالے کُت، چمّ ءِ چیر ءَ بُوچکے ایر کُت بَلے چمّ ءَ پِرّگ بَس نہ کُت.سیمی روچ ءِ نیم بیل ءَ منی گوشاں چہ درد ءُ اَندوھاں چَکاریں اِھوالے کپت کہ اُستاد ءِ گس ءِ سر ءَ اُرش یے بیتگ، لھتیں سنگت ٹپّی ءُ لھتے پہ ماتیں سرڈگار ءَ نْدر ءُ کُربان بیتگ. بلے دَنیگت زانگ بُوّگ ءَ نہ اِنت کہ کئے شھید بیتگ ءُ کئے کئے ٹپّیگ اَنت.

چَہ اے نہ گیگیں ھالانی اِش کنگ ءَ پَد گْوش ئے اے سھت ءُ دْمان پمن چو مھشر ءِ نِدارگ ءَ آس گواریں دْرد ءِ داب ءَ اَنگر گْوارگ ءَ اَت. منی نگاھاں زمین جَھل ءَ ایرشُت ءُ آزمان سر ءَ لُمب اِت. من چہ سسّا ءُ زانگ ءَ دَر دُور ماں بے سمائی ءِ گیابان ءَ گوں وت ءَ بیگْواہ بیت آں. نزانت من کُجا ءُ ھَیالانی جُڑ بولان ءُ شور ءِ کُجام تَک ءُ پھنات، تیھُر ءُ بُرزیں ھَساراں وت ءَ پولگ ءَ اِنت. یک گْونڈیں ساھتے ءَ پَد من سماء کُت ءُ چہ سنگتاں جُست ءُ پْرس بُنگیج کُت سنگتاں ھالاں دَئے اِت باریں سنگتانی نوکیں چے اِھوال اِنت. چاراں ھر سنگت چو منی داب ءَ وتی ھیالانی جھان ءَ بیگْواہ اِنت ءُ جیڑگانی لکیر ءَ پیشانی ءَ کِشک رَستگ. ھمے جُست ءُ پْرسانی تہ ءَ ناگھاں منی گْوانکوءَ گْوانک جَنئگ بِندات کُت.مں زنگ چِست کُت چاراں سنگتے ،ھاں سنگت ھالاں کن؟ سنگتءَ نہ چِشت نہ کُلّت، گْوشتے سنگت شھید بیتگاں ، سنگت گپ ءَ اَت کہ من ھَبر گُڈ اِت ءُ جُست کُت سنگت اُستاد ھم………….؟ سنگتءَ گْوشت ھَو یار!

گُڑا منی توامیں بالاد چو سِنگ ءِ بُت ءَ مْیلانک بوت ءُ گْوش ئے اَرواہ چَہ جَبین ءَ دیری دَر کپتگ اَت. دست ءُ پاداں لرزگے زرت ءُ اے زمستانی شپءَ منی جان چہ ھید ءَ میچّل اَت .انچو دیدگاں چہ اَرس اَنارکاں جہل اوھند بوتاں، منی دلءَ دگُنیا تباہ بوت. من وتی اُمبر ءِ تہ ءَ وڑ وڑیں اَڑاند ءُ جنجال دیستگ اَت، اے جُھد ءِتہ ءَ منی براس،منی ناکو زھک،منی گُھار زھک، منی دوستیں سنگت شہید بوتگ آں. بازیں انگت گار ءُ بیگْواہ اَنت. مَرگ ءُ زند ءِ دومی پِڑّ ءَ پس،ماس، براس، ناکوزھک، تُرو زھک، دگہ باز سیاد ءُ وارس مُرتگ اَنت منی چمّاں تْرمپے اَرس نہ رتکگ ،بلے ! اے اَنچیں درد ءُ دورھے اَت کہ من ءَ پہ اَرس ءِ ریچگ ءَ مجبورے کُت. چہ اے مانگیشگاں پَد من گوں دل ءَ سَوڑگ کُت کہ ما کُل ھمے راہ ءِ مُساپریں، یکّے ساری ءُ یکّے رندءَ بلے مارا دْرستاں ھمے پند ءَ رَؤگی اِنت . وتی رہشونءِ بابت ءَ اَرس مَریچ، پرچہ کہ اَرس ءِ ریچگ وت یک بُزدلی یے. ما اگاں جنرل اُستاد اسلم ءِ سنگت ءُ ھم پگریں مارا اَرس ءِ ریچگ زیب نہ دَنت.بلے آ ساہت سکّیں گْرانیں ساھتے اَت، پہ منی وڑیں یک نِزوریں ڈیل ءُ بالادے ءَ چِد ءُ گیشتر بے سَگّ اِت.
شر وَ ھمیش اَت کہ اُستاد ءِ وڑیں کماندار ءُ رہشونے اے چکاس ءُ گْرانیں ساھتاں نمیرانی ءِ دْروشم ءَ چمّا گِسر مہ کپت اِیں ، چیاکہ اے وڑیں راجی سروک ءِ رؤگ پہ راجاں بلاہیں تاوانے.اے وڑیں رہشون ءِ جاگہ داں کرناں ھورک ءُ ھالیگ بنت، بلے من یک ھَبرئے ءَ جَزمّاں اگاں راجی اَدارگ مُھکم ءُ تْوان مَند بوت گُڑا دگہ ھَزاراں اُستاد اسلم دیم پہ منزل ءَ راھی بیت. پمشکا منی دل اے ھَبر ءَ مُدام گْوش اِیت کہ اُستاد زِندگ ءُ مئے ھَمُک دیوانانی جَلوہ ءُ بْراہ اِنت.

پرچہ کہ اُستاد تھناءَ رہشونے نہ اَت ،بَلکیں آ یک بہادُریں، ایمانداریں، راست گُش ءُتِچکیں جنگولے ھم است اَت.اُستاد ءِ کِرد تاں جھان مان اِیت اَست ءُ اَبدمان اِنت .چیاکہ اُستاد یک کاملیں انسان ءُ شیشّاریں آشوبی ءِ اَت، پمشکا منی وڑیں یک نابزانتیں نبشتہ کارے ءِ چاریں لبزانی نبشتگ کنگ، سِپت ءُ توسیپ ءِ مُھتاج نہ اِنت. بَہ کول ءِ سنگتانی اُستاد ءِ وتی واھش ءُ اَرمان ھمے بیتگ کہ مں گندل ءُ نپادانی تَل ءِ مرگ ءَ نہ لوٹ آں.پمشکا واجہ ھُدا ءَ وتی دوستیں بَندگ ءِ ھبر گوش داشت ءُ آئرا گندلانی باھوٹ نہ کُت. اے دَرگت ءَ دینکار گْوش اَنت کہ واجہ ھُدا وتی دوستیں مردم ءِ ھَبرءَ کبول کنت. من گْوش آں اُستاد واجہ ھُدا ءَ را دوست اَت پمشکا واجہ ھُدا ءَ آئی اَرز کبول کُت. منی ھم اَرز گوں پاکیں ھُدا وند ءَ ھمیش اِنت پہ وتی ھما دوستانی دوستی ءَ بلوچ ءِ ھر جُھد کار ءَ گَندلانی اُوستیگ مَہ کنت، من ءَ ھم .

اَو ! اُستاد وَ اَبدمان بوت نوں پشت کپتگ اُستاد ءُ اُستادءِ پگر ءُ پَلسپہ، ءُ مئے راجی ڈُبّہ ءُ ذمہ واری. چیاکہ اُستادءَ زانہ نزانتگ ءَ کہ من اے منزل ءِ راھی آں جنئگ باں ؟ استاد زانہ سرپد ءُ پوہ نہ اَت؟ کسّے گْوش اِیت اُستاد ءَ چو بُہ کُت اِیں، اُستاد آ بُہ کُت اِیں. منی شھزانتاں! اُستاد ایش ءُ آ، کُلاں سر پد اَت. بلے اُستاد ءَ اے راہ پہ وت گچین کُتگ اَت داں مئے وڑیں کور دیداں بُہ شوناھیت کہ آجوئی پہ کمرزانی ءِ بَندگ ءُ شِرکنیں دانک ءِ دْرشان ءَ نہ بلکیں کُربانی دَیَگ لوٹ اِیت. اے ھَبر ھَم راستے ھر زند ءِ گُڈّی منزل مرگ اِنت، بلے مرگ پہ مکسد، مرگءَ چہ پد زندگ بُوّگ مزنیں اَرزشے دار اِیت. اے مئے دست ءَ اِنت کہ کئے وتءَ چوں زندگ کنیں. پہءَ شَرّی یا پہ شِرّی؟ پمشکا اُستاد ءَ ھر گام پہ ھوش ءُ بود شھار دات کہ جُنز ءِ لوٹ ءُ گَزر چی اَنت.کجا جُنز ءَ را منی بَچّ ءِ لوٹ اِنت، کُجا جُنز ءَ را منی سنگت ءِ، کجا جُنز ءَ را منی جند ءِ لوٹ اِنت. جنرل ءَ مرچی اے سابت کُت ءُ پیش داشت، کُلیں راہ ءُ دَر گیشنت آں. بلوچ ورناھاناں، بلوچ مھلونک ءَ را یک ساپ ءُ تِچکیں راھے پیش داشت کہ مرگ یک روچے اَلّم کئیت بلے مرگءَ پہ بھادُری اَمباز بکن.چیاکہ اے مرگ کس ءَ پیام نہ دنت کہ من پیداکاں وت ءَ جاڑی کن، بلکیں مارا چو جنرل ءَ اے گچین کنگی اِنت کہ کُجام مرگ ءَ وش آتک بکن اِیں. ھما مرگ کہ منی کومی مکسدءَ پیلہ کنت، گُڑا چہ مرگءَ من پرچا بُہ تُرساں. نوں ھمے پگر ءُ پَلسپہ ءِ سر ءَ مارا بلوچ جُھد کار ءُ سرجمیں راج ءَ پہ وتی راجی باندات ءَ ھَملی دْروشم ءَ اے کار گوں گُشاد، گُشاد ءَ دیم ءَ بَرگی اِنت. گُڑا من پہ پھر گْوش آں کہ شھید ءُ بیگْواھیں بلوچ پُسّگانی دیستگیں واب، واھش ءُ اَرمان پہ سبزگ ءَ دیر نہ کنت.

پکرءِ جنرل سلامت بات. جنرلءِ کارواں جُنزاں بات. بلوچ سر ڈگار آجو بات.

آزمانک

مَرگ ءِ آدینک

نبشتہ: ھلیل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

من مُرتگاں اگاں زندگاں چو نزاناں، بلے کَش ءُ کِرّ ءِ مردمانی گریوگ ءُ زاری ءَ من ھمے مارگ ءَ اِتاں کہ من مُرتگاں… بلے مرگ وَ چو ارزانی ءَ نہ ایت گُڑا من چتور ارزانی ءَ مرگ ءِ آماچ بوتگاں، اِنّا من زِندگ آں… گوں ھمے ھیال ءَ من مزنیں کُوکارے جَت ءُ گْوشت “من زِندگ آں شُما پرچہ گریوگ ءَ اِت؟” بلے کَسّے ءَ منا بَئے ھم نہ کُت انچو گُشئے کسّے منا انسانے ھم شُمار کنگ ءَ نہ اَت…
مردم یک ءُ دومی ءَ گوں ھلوت کنگ ءَ ات اَنت، کسّے گْوشگ ءَ اَت کہ انّی دمانے پیسر ہوٹل ءَ نندوک بوتگ، کسّے گْوشگ ءَ اَت انّی مگرب ءِ نمازے وانتگ ءُ لوگ ءَ واتر بوتگ، یکّے ءَ وَ چَٹ گیشیں کُت گوں دروگ ءَ وتی گْوشت ئےِ مرچی سُہب ءَ کالج ءَ ھون ءِ اُلٹی یے کُتگ.

من پاد آیگ ءِ باز کوشست کُت بلے بے سوب بوتاں، پدا من ودار کُت کہ دوست داروکے بَئیت بوت کنت منی سرا بھیسہ بکنت ءُ مھلوک ءَ سرپد بکنت کہ من نہ مُرتگاں، زِندگاں… بلے کَسّ ءَ منی سرا بھیسہ نہ کُت، من ھم دِل یکیم کُت کہ اے دُگنیا ءَ دَرد ءُ گَم ءَ کَسّ کَسّی نہ اِنت، بَس چُپ بہ بَئے ءُ ندارگ بکن کہ مھلوک چنچو اشتاپ اِنت، پہ دَم ءِ راست کنگ ءَ مردمے کمّو پاداں تچک بکن گُڑا بچار آ نیمگ ءَ مھلوک کَلّ یے جَنَگ ءَ اِنت… ءُ کَلمپوگ مُچ کنگ ءَ اَنت، کَلمپوگ ھمے ھاترا کہ باندئے روچ ءَ کسّے شَگانے مہ جنت کہ ایشانی کَبراں کَلمپوگ مان نیست… مُردگ ءِ کَلّ کنگ ءَ اے انچو اشتاپ اَنت گُشئے زِند ءَ ھمیشان لاپ داتگ، تاں سئے روچ ءَ کونٹ تالانی بیت، چمّ ء پُرّ اَرس گواری ءُ لاپ ء پُرّ ورگ بیت، پدا کسّے یات ھم نہ کنت کہ چُشیں سنگتے، سیادے، ھمساھگے بوتگ.
“مھلوک ھرچی کنت منا چِہ من وَ زِندگاں من چو کنگ ءَ نہ آں.” یکبرے پدا من کوکارے جَت
“من زندگاں…!” بلے ھِچ پہ ھِچ

کمّو دیر ءَ ماہ پری گوں اَرسیگیں چمّاں منی نیمگ ءَ پیداک اَت، ماہ پری من دیست، منی چمّ رُژنا بوت اَنت من کندگے جَت کہ منی تْرُو منا سرپد بیت بلے سد اَپسوز کہ منی مہروانیں تْرُو ماہ پری ھم منی جیڑہ ءَ سرپد نہ بُوت، اتک ءُ رنگی ئیں شالے منا پِر ئےِ دات.
انّی تھنا یک مہروانے پَشکپتگ اَت کہ من آئی ءِ ودارا اتاں کہ بَئیت ءُ منا چہ اے چَپ ءُ چوٹیں رُنگراہ ءَ بِہ کَشّیت… منی مات، ھو من وتی مات گنج ھاتون ءِ ودارا اِتاں…

آ ساھت ھم اتک کہ منی مات پیداک اَت دُراھیں مھلوک کہ کمّو پیسر ءَ کسّے گْوشگ ءَ اَت کہ انّی دمانے پیسر ہوٹل ءَ نندوک بوتگ، ھما کہ گْوشگ ءَ اَت انّی شام ءِ نمازے وانتگ ءُ لوگ ءَ واتر بوتگ، ھما کہ گُشتگ اَت ئےِ مرچی سُہب ءَ کالج ءَ ھون ءِ اُلٹی یے کُتگ… دُراھیں یک کِرّ بوت اَنت ءُ چُپ اِش کُت…

من گَل بوتاں کہ مھلوک چہ منی مات ءَ تُرسیت منی مات اتک منا چہ پیشانی ءَ دروت ئےِ گِپت گُڑا من ھمے سرپد بوتاں کہ مات ءِ مہر منا رَکھینت کنت. من گْوشت “منی مہروان منی بھشت شرّ اِنت تو اتک ئے من تئی ودارا بوتگاں پرچا کہ تھنا تو زانئے من زِندگاں، وتی اے سیاداں سرپد بکن اے منی کَلّ کنگ ءِ پُشتا کپتگ اَنت.”

بلے منی مات ھم دگنیا ءِ رِپک ءُ ھُنرانی دست ءَ ریپینگ بوتگ اَت، مھلوک ئےِ اجازت دات کہ جان شودے بکن اِت.
من ھُشک ءُ ھیران بوتاں کہ مات چتور چو بے مہر بیت ءُ منا اے رَسترانی دست ءَ دَنت، چار ورنا اتک ءُ منی جون ءَ چِست کَنگ ءَ لگ اِت اَنت.

من یک بلاھیں چیہانٹے جَت “منی مات…! من زِندگ آں.”
گوں چیہانٹ ءَ من چارِت منی سنگت نودان منا ٹوھینگ ءَ اِنت “پادا ترا چے اِنت جَوَڑگ ءَ ئے؟”
گوں پاد آیگ ءَ من چارِت من وتی ھاسٹل ءِ کوٹی ءِ توکا آں ءُ منی سنگت ءَ ابید دگہ کَس نیست نا ھَلوت کنوکیں مردم، ننکہ تْرُو ماہ پری ننکہ منی مات گنج ھاتون…
من گْوشت “من زندگ آں؟”
“ھان بابا تو زِندگ ئے تو جَوَڑگ ءَ اَتئے من ترا پاد کُت.” نودان ءَ پہ اجکّہ ئی درّائینت
“من گُڑا وابے دیستگ کہ من مُرتگاں ءُ مھلوک منا کَل کنگ ءَ بَرَگ ءَ اِنت.”
“ھو چو ھم بوت کنت پرچہ کہ واب وت مَرگ ءِ آدینک اِنت.”
“ھَو…! مَرگ ءِ آدینک.”

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت

جنرل اسلم بلوچ ءِ پگر زِندگ اِنت

نبشتہ کار: سرباز وفا

دی بلوچستان پوسٹ 

بنی آدم واجہ ھُدا ءِ چہ ھژدہ ھَزار مھلوک ءَ ھمے ھاترا گچین تِراِنت کہ واجہ ھُدا ءَ بنی آدم ءَ را جھد ءُ کوشست کنگ ءِ سکت ءُ تَوان داتگ. بنی آدم اے دگنیا ءِ تہ ءَ ھَرچی کُرت کنت، چیاکہ بنی آدم ءِ لوٹ وتی جند ءِ دست ءَ اِنت. بلوچی ءَ یک گپّے کن اَنت ھِمت ءِ مَرداں مدت ءِ ھُدا ،چَرے ھَبر ءَ راستی پَدّر اِنت کہ بنی آدم گوں سِتک ءُ باور ءَ چے کہ بِہ لوٹ اِیت کُت کنت. واجہ ھُدا ءِ دربارا ہرچی بلوٹیت پمیشکا گْوش اَنت نااُمیتی یک زنڈیں گُناھے، چیاکہ نااُمیتی بنی آدم ءِ زانت ءُ زانگ ،توکل ءُ ھمت ءَ چو شومّک ءِ ریش ءَ وران کنت. اگاں بنی آدم ءِ اَندر ءَ زانت ءُ زانگ ءِ مارِشت، توکل ءُ ھِمت ھلاس بوت گُڑا آ مَردم بے ارزشت بیت .پمیشکا بنی آدم ءِ مستریں سوبمندی گوں آئی جُھد ءَ ھمگرنچ اِنت. ھما جھُد ترا پہ وتی مکسد ءِ گرگ ءِ ھاترا سِتک بہ بیت ،وتی سرجمیں ھیال ءُ بودشت ءَ پہ مکسد ءِ پھازگ ءَ ھَرچ کنت گُڑا الم سوبمند بیت ۔

بازیں رند ءَ مردم نِنداں ھمے ھَبر ءَ گیر کاراں کہ بنی آدم ءِ ھمنچو اُمبر مزن بُوان بوت آئی زانت کم کناں کنت، بَلے من اےگپّ ءِ ھچ مَنّوگِر نیاں .اگاں بنی آدم ءِ پہ مزن اُمبری آئی زانت کم بُوان بہ بیت بنی آدم ھَرچی مزن بُوان بیت آ نوک، نوکیں کار ءُ کُتہ کاریاں دَر بَران کنت . پہ وتی زندمان ءِ گیش ءُ گیوار ءَ نوکیں گامگیج ءُ پیش بَندی ٹھینان کنت . وتی زند ءِ تہ ءَ وڑ وڑیں مٹی آران کنت .چیاکہ نا اُمیتی ، ھسد ءُ کینگ اے دْرست گلامی ءِ زنگ ءُ پولِنگ اَنت کہ بنی آدم ءَ پَلگارگی اَنت. اے ھَبر ءَ ھر یکّے پوہ ءُ سرپد اِنت کہ گلامی ھما سِلیں نادْرائی اِنت کہ پہ مَردم ھچ پشت نہ گیج اِیت. گلامیں مردم ءُ راج ءِ ھَر چیز وتی دست ءَ نہ بیت، آ پہ ھَر کار ءَ کْوزہ گیر ءِ چمدار ءَ مِنّہ وار بیت کہ واجہ چے گْوش اِیت من ھمائی کن آں. ھمے ھاترا کْوزہ گیر گلامیں راجاں زہنی نادْراہ کنت کہ آ پہ وتی وشھالیں باندات ءُ زندمان ءِ ھاترا ھچ وڑیں پیسلہ کنگ ءُ گامگیج زُورگ ءِ سِکت نہ دار اِیت.

آ اے درگت ءَ نے دگنیا ءَ پوہ بیت نہ وتی زندگ بُوّگ ءِ مکسد ءَ سرپد بیت کہ من پرچہ زندگاں،من ءَ پہ زندگی ءِ ھاترا چے کنگی اِنت. اگاں آئی مکسد پہ وتی لاپ ءِ والینگ، پُچ ءُ پوشاک ءَ بہ بیت اے وڑیں مکسد ءِ دارگ بنی آدم ءَ شریں کرد ءُ نام ءُ توار نہ دنت. ھما مکسد مردم ءَ وژنام کنت آ پہ راجی نپّ سیّتانی ھاترا بہ بیت. اگاں کسّے ءَ پہ راجی لوٹ ءُ گزرانی ھاترا جیڑ اِت آ مکسد یک پگرے بیت. گُڑا آ پگر مردم ءَ را چہ مَرگ ءَ پَد ھم نمیران کنت. چیاکہ پگری مردم وتی زاتی جیڑھاں شموش اِیت ءُ پہ راجی کارانی دیمرؤی ءُ گھبودی ءَ جُھد ءُ جَپاہ کشّ اِیت. اگاں پگری مردم دُژمن ءِ دست ءَ شہید کنگ بہ بیت راجی پگر ھچ وڑا نہ اُوشت اِیت داں وتی منزل ءَ سر بیت. اگاں ما دگنیا ءِ راجی جنُزانی سرا چمشانک بِہ دَئیں ءُ بچاریں گُڑا راجی جنُز چو ھما شرتگ ءُ توپان ءِ وڑ ءَ اَنت کہ آیانی دیم ءَ ھچ بَند ءُ دیوال، زُور ءُ تاکت داشت نہ کنت.

کْوزہ گیر ءِ مکسد مُدام گوں جُوپّہ ءُ لالچ ءَ اِنت ،ھمے لوٹ اِیت من دگرے مال ءُ مڈیاں لُٹ ءُ پل بکن آں. پمشکا اے ھَبر راجدپتری راستی یے کہ زُوراکانی نسیب ءَ کدی باج نہ بوتگ ءُ نہ بیت.

چیاکہ زُوراک بیدے وتی لُٹ ءُ پُل ءِ ھَنوشی ءَ دگہ ھچ وڑیں لیکّہ ءُ مارشت یے نہ دار اِیت، بلے ایردستیں راج گوں نیشنلزم ءِ لیکّہ ءَ پہ وتی راج ءُ ڈیھ ءِ پاسپانی ءَ ھر وڑیں سکّیانی دیم ءَ چو کوہ ءَ مِکّ بیت. اگاں ما وھدے پگر ءَ سرپد بوگ لوٹ اِیں گُڑا مارا چہ وتی گواش دْمگاں سَر سِٹ کنگ نہ لوٹ اِیت، بلکیں آئی سرپدی مارا چہ مزن نامیں راجی بامَرد ءُ راہ دَربَر واجہ جنرل استاد اسلم بلوچ ءِ بے دَروَریں کرد ءَ پیش داشتگ کہ پگر چی یے ؟ مرچی اے ھَبر ءَ بلوچ ءِ زھگ، زھگ سرپد اِنت کہ جنرل واجہ اسلم بلوچ نہ سردار ءُ نوابے اَت، نہ میر ءُ ٹکری یے. بلکیں آ یک بزگرزادگیں بلوچ پُسّگے اَت کہ آئرا راج ءُ ماتیں گُلزمین ءِ مھر ءَ پہ ایمن نِندگ ءَ نیشت. مُدام پہ راجی کارانی ھاترہ سِلاھ بند ءُ پیش گام اَت. مرچی پمیشکا آ ھما نام ءُ کرد ءِ واھند اِنت کہ آئی لھسّیں پگر پہ راج ءِ سُھرچکّیں باندات ءَ بوتگ. اگاں کسّے لوٹ اِیت کہ من ھم راج ءِ اَندر ءَ مرگ ءَ پَد نمیران بِہ باں گُڑا پہ آئی ءَ ھَژدری اِنت کہ آ جنرل واجہ اسلم بلوچ ءِ رَستگیں لکیر ءُ رَند پَداں راھی بِہ بیت. چیاکہ جنرل واجہ اسلم بلوچ گوں وتی راجی مکسد ءَ ایماندار ءُ کامل اَت. مرچی آئی ءِ کردار ءَ بلوچ راجی جنُز ءَ را دگہ نامے داتگ. پمیشکا گْوش اَنت کہ پگر ھما درد ءِ نام انت کہ مردم ءَ پہ کرار نئیل اِیت. مردم ءَ پہ وتی زیبائیں مَرزبوم ءُ ڈگار ءَ شیدا ءُ دیوانگ کنت داں مردم پہ وتی منزل ءَ سر نہ بوتگ ھر وڑیں کُربانی ءِ دَیَگ ءَ چکّ ءُ پَد نہ بیت .جنرل واجہ اسلم بلوچ ءَ اے پدّر کُرت کہ منی پگر ءُ لیکّہ منی راج ءِ وشھال ءُ راجی آکبت اِنت. اگاں پہ راجی مکسد ءَ من نْدر بہ باں گُڑا منی ارواہ تاھیر گیپت ءُ ایمن بیت کہ من وتی پرز پیلو کُتگ.

بیا اِت ما شُما کُل بلوچ راج ءِ پُسّگ اے اھد ءُ پیمان کنیں کہ جنرل واجہ اسلم بلوچ ءِ اے پگرانی کاروان ءَ ھما جاہ ءُ منزل ءَ سر کنیں کہ واجہ ءَ ھما واب دیستگ اَت. چیاکہ اے واب ءِ مانا کنگ ءُ راستی ءِ گوناپ دَیَگ گوں مئے شُمئے کُربانی آں بَندوک اِنت. اگاں ما شُما پہ کُربانی دَیَگ ءَ جُھد ءِ پِڑّ ءَ ساڑی بُوت اِیں گُڑا پاکستان نہ دُگنیا ءِ ھچ تاکت مارا داشت نہ کنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت

شہید استاد علی جان

نبشتہ کار: سرباز وفا

دی بلوچستان پوسٹ

ارس درکایاں چہ چماں ملکموت کور ببوتیں
پر تو استاد علی جان ملکموت کور ببوتیں

استاد علی جان جاہ ءِ آہو ءِ ھَند ءُ میتگ چہ داروکوچگ ءَ واجہ قارو ءِ گس ءَ ودی بوتگ ،بلے آ وھد ءَ جاہ ءِ آہو ءِ تہ ءَ وانگجاہ باز کم بوتگ. چُش کہ استاد علی جان گوں بلائیں کوشستے ءَ شریں زانت ءُ زانگے دربرُت کہ چہ آئی مزن زانتی ءَ استاد علی جان ءَ رہدربری ( ماسٹری ) رست ۔ استاد علی جان کجام وانگجاہ ءَ بُہ بُوتیں آئی یک شریں وڑے ءَ وتی نودربراناں وانینت ،بلکیں استاد علی جان پہ وتی پگار ءِ ھاترا نہ !آئی پہ راجی باندات ءِ ھاترا جھد کرتگ کہ اے کسانسالیں زھگ مئے بانداتے چراگ اَنت.

من ءَ ہر وھد ءَ استاد علی جان یات کئیت، یک برے منی جان ءِ زند ھلاس بیت کہ اے وڑیں یک بلائیں راجی ھستی یے اچ ما جِتا بوتگ. بلے اے درگت ءَ چہ کساس ءَ گیش اپسوز بیت. اَو استاد!تو مارا یلدات ءُ شُتے بلے راجی شکساتگیں زانت دائم مئے ھمراہ اِنت. دل گْوش اِیت الم چیزے نبشتہ بکن آں بلے من مدام ھمے گپ ءَ جیڑاں کہ استاد ءِ بود ءُ کمال ءَ اے ھبر وت پیش داشتگ کہ من کئے آں.
بِہ گندئے منی زانت انچو نہ انت من استاد علی جان ءِ کرد ءِ سرا نبشتہ بکن آں بلے مرچی من وتی کلم پہ استادعلی جان ءِ نام ءَ چست کرتگ ءُ لہتیں گپ نبشتہ کن آں.

استاد ھما گْراں کدریں نام اِنت آئی دگہ بستار ءُ شرپ یے. وھدے من استاد علی جان ءَ دیستگ ءُ ھمنیاد بیتگ آں آ تہنا مئے واستہ نہ بلکیں پہ بلوچ راج ءَ یک بے دروریں سوگاتے اَت. چیاکہ شریں زانت مردم ءَ شریں کردے دنت ،کردار وت ،وتی واھُند ءِ ستاہ ءَ کنت .وھدے استاد علی جان ءَ ہرکس ءَ بِہ دیست ایں اے گپ ءَ سرپد نہ بوت کہ اے بلائیں وانندگ ءُ زانتکاریں مردمے، ھمے ھاترا کہ استاد علی جان وت ءَ ھمے وڑا داشتگ اَت .گون وتی راج ءُ کُلیں مھلونک ءَ یک اَت. بے شان ءُ درویش تبیں انسانے اَت . ہر مردم ءِ تبے زانت ءُ ھمائی وڑا گوں آئی ءَ پہ بچکند سُھل ءُ تْران کُرتے. پہ زانت ءِ بابت ءَ یک دریاے اَت ،گوں زمینداراں نشت مردم ءَ گْوشت اے زمیندار ے، گوں مالدار ءَ نشت مردم ءَ گشت اے مالدارے. ھمے ھاترا استاد علی جان ءَ گوں بلوچ راج ءَ گوں بلوچی دود ءُ ربیدگاں مہر است ات ۔

وھدے من استاد علی جان ءَ 2004 ءَ دیست ھمے بلوچی چیزانی جُست ءُ پدا اَت. من ھیران بوتاں اے چے کنگ لوٹ اِیت ،ھمے ھاترا راجی جنُز اے وڑا پدر نہ انت کہ کسّے وتی راج ءِ بابت ءَ دود ءُ رسماں دوست بدار اِیت. جاہ ءِ آہو دْومگ ءِ نام ءَ یک کتاب ءِ شنگ بوت کہ آئی تہ ءَ یک نبشتانکے اَست اَت، من ءَ یاد بہ بیت نام اِتے “بلوچ راجدپتر” نبشتہ کار ءِ نام ات ,الف جیم الفت, من ءَ ھمے کتاب سے ماھی دْومگ کہ دست کپت گُڑا کم کم ءَمنی بلوچی وانگ ءِ ھُب ءُ واھگ گیش بُوان بوت. من ءَ ھمے کتاب دست ءَ اَت اُستاد علی جان ءَ دیست ءُ ھمے گْوشتے باز جْوان کہ ترا بلوچی کتاب ءِ دست ءَ اِنت. بلوچی بْوان وتی زبان ءَ سرپد بُہ بُو، چیاکہ چہ کھرمانیں گلامی ءَ مئے زبان ھم گار ءُ بیگواہ بُوّگ ءَ اِنت. ھمے کتاب ءِ تہ ءَ نبشتانک است اَت من ءَ پیشے داشت من ھمے گْوشت ماسٹر اے تی نبشتانک اِنت، من ءَ گْوشتے ءِ اَو اے منی اِنت.

ھمے پئیم وھد گْوزان اَت بلے ما چو سرپد نہ اِت اِیں کہ راجدوستی ءُ زبان دوستی چی یے؟.وھدے 2008 ءُ 2009 ءَ بلوچ راجی جنز بلوچ ءِ گس، گس ءَ سر بُوان بوت نوں ہرکس سرپد بُوان اَت کہ ما کئے اِنت ءُ گُلامی ءُ آجوئی ءِ تپاوت چی اِنت. من ءَ یات اِنت من سنگر وانگی یے زُرتگ اَت ءُ من ءَ گون اَت کہ من کوہڑو دُکانے ءَ استاد علی جان من ءَ دیست گُڑا استاد ءَ ھمے جست کت سنگت تو اے کتاب ونتگ ، من گْوشت من اے کتاب انوں زرتگ ءُ انگت نہ ونتگ. استاد علی جان ھمے دُکان ءِ تہ ءَ ھمے گپ جت کتاب ءِ بلائیں ارزشت یے، کتاب پہ تاک ءِ لیٹینگ ءُ چارگ ءَ کار نہ دنت. مردم ھما وانگ ءَ چہ چیزے دَربارت کتاب ءَ گوں مہر بکنت. کتاب ءَ ھمے وڑا بْوان اِیت کتاب ءِ ہر تاک ءَ سر پد بہ بیت. کتاب ءِ کجام نبشتانک کجام تاک ءَ نِبشتگ اِنت، گُڑا مردم سرپدی ھاسل کنت ءُ دیم ءَ کِنز اِیت. من چہ شما ھمے امیت ءَ کن آں کہ سنگر کتاب بلوچ راج ءُ بلوچستان ءِ جاورانی سرا اِنت بائدیں شما اے کتاب ءَ گوں دل ءِ ھُب ءُ واھگءَ بوان اِت ءُ چیزے ء سرپد بِہ بَہ اِت۔

استاد علی جان مدام ھمے کوشست ءَ اَت من وتی بلوچ ءِ زھگاں شریں زانتے ءِ واھُند جوڑ بکن آں. وھدے استاد علی جان بلوچستان ءِ تہ ءَ پاکستان ءِ وانگ جاہ دیست آں چارتے اے وڑا مئے زھگ شر وانینگ نہ بَہ اَنت. گوں لھتیں سنگتاں شَؤر ءُ سلاھےکرت مارا پہ وتی بلوچ زھگاں وانگ ءُ زانگ ءِ ھاترا بلائیں جُھد ءُ کوشستے کنگ لوٹ اِیت. چہ استاد علی جان ءُ سنگتانی ھمے جُھد ءُ جَپاہ ءِ برکت ءَ جاہ ءِ آہو کوہڑو ءَ یک کتابجاھے (لاہبریری) ءُ یک وانگجاھے سَن رائز ءِ نام ءَ پَچ کنگ بوت کہ بیگاہ ءِ وھد ءَ زھگاں ھمے وانگجاہ ءَ زانت ءُ زانگ دَر بُرت ۔

استاد علی جان جاہ ءِ آہو ءِ تہ ءَ علم ءُ زانت ءَ یک شریں وڑے ءَ دیم ءَ بَرگ ءَ اَت کہ بے ریاھیں وھد ءَ موہ نہ دات. استاد علی جان ءَ کجام وھد ءَ کسّے بِہ دیست اِیں وانگ ءُ زانگ ءِ سر ءَ، گوں مھلونک ءَ بلوچ راجی جنُز ءِ سر ءَ گپ ءُ تْران کنگ ءَ اَت. اُستاد علی جان بی این ایم ءِ رھشونے اَت بلے مُدام چو باسکے ءَ راجی کاراں گُلائیش اَت. یک کسانیں مدتّے ءَ جاہ ءِ آہو ءِ تہ ءَ بلائیں آشوبے آرت کہ کسانیں زھگ زھگ ،پیر ءُ کماش ہر کس سرپد بُوّگ ءَ اَت گلامی چی یے؟ ھمک زھگ ءِ دل ءَ پہ دُژمن ءَ بلائیں کَست ءُ کینگے ودی بوتگ اَت.

میر قدوس پہ گچینکاری ءِ ھاتر ءَ جاہ ءِ آہو ءَ آتک مھلوک ءِ تبے دیست ھمے سرپد بوت ادا بلوچ راجی جنُز رُدوم زُوران اِنت من اِدءَ سوب نہ کن آں. گُڑا میر قدوس ھمے پھم اِت کہ جاہ ءِ آہو ءَ بلوچ راجی جُنز ءِ دیم ءَ بَروک استاد علی جان اِنت. ھمے وھد ءَ میر قدوس ھیران اَت کہ من کجام وڑا جاہ ءِ آہو ءَ وتی دست ءَ بیاراں ءُ راجی جُھد ءَ نِزور بکن آں. پمشکا نشت گوں وتی دلّاراں ھمے سلاھے کُرت مارا استاد علی جان شہید کنگی انت گُڑا جاہ ءِ آہو مئے دست ءَ کئیت.

اےبابت ءَ میر قدوس بزنجو گوں وتی دلاراں ھوار پاکستان ءِ فوج پرمات شما استاد علی جان ءَ دستگیر یا شھید بکن اِت. پاکستان ءِ فوج ءُ میر قدوس ئی دلّاراں ھَوار 19 اپریل 2013 ءَ جاہ ءِ آہو داروکوچگ ءَ اُستاد علی جان ءِ گس انگیراں کُرت ءُ استاد علی جان ءَ توار کرت تو بیا ما ترا دستگیر کن اِیں اگاں نہ تیرانی آس دَیَگ ءَ ما چَک ءُ پَد نہ بَہ ئیں. بلے دُژمن ءَ اے نہ زانت کہ استاد علی جان وت ءَ زند ءَ دست ءَ نہ دنت ،استاد علی جان گوں پاکستان ءِ فوج ءَ جنگ دات بلے سر جَھل نہ بوت. پمشکا اے ھبر مرچی راجدپتر ءِ بھر اِنت کہ پاکستان ءِ فوج ءَ استا علی جان شہید کرت بلے لگور نہ بوت. اے گپ ءَ مرچی ھر بلوچ پُسّگ گْوش اِیت کہ استاد علی جان وتی ماتیں وتن ءِ ھک ادا کرت ءُ رپت کہ دائم اَبدمان ءُ زندگ اِنت.

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت

آزمانک

“آ زِندگ اِنت”

نبشتہ: ھلیل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ 

“تْراک ءِ مزنیں توار ءَ من پَچ گُڑ اِتاں دلوش ءِ نیمگ ءَ چارِت داں دوتّانی نیام ءَ ھِچ گِندگ بوھگا نہ اَت، ماہ ءِ بیست ءُ ھَپت ءِ شپ چوناھا انچو تہار بیت کہ چمّ چمّ ءَ مَیم نہ کنت، منی زِند ءِ اولی رند اَت کہ منی زبان گوں منا ھمراداری کنگ ءَ نہ اَت، انچو لَگ اِت گُشئے زمین چہ منی پادانی چیر ءَ شِترت

گوں لرزوکیں لُنٹاں من توار جَت “دل…. وش، ھو! دلوش”

بلے! دلوش ءِ تُک ءُ توار نیست اَت، من وتی تُپنگ زُرت ءُ تْراک ءِ جاگہہ ءَ شُتاں داں چاراں ابیدے چادر ءُ یک چپل ئیگ ءَ دگہ ھِچ نیست، نزاناں اے چونیں سَپَرے اَت کہ رَوگ ءَ دلوش ءِ دست منی کوپگ ءَ ایر اَت ءُ واتر بوھگ ءَ دلوش ءِ یات گوں منا جوکہ اِت اَنت، پرپٹ اَت، شَپ ءِ تہاری اَت ءُ من اِتاں بس یاتانی دریگ یے پَچ اَت، چہ ھمودا من سرُک کنگ ءُ چارگ ءَ اتاں، کہ زیکّیں دیگر ءِ بندات بوتگیں سَپَر چتور آسر بوت؟

زندگی چوناھا یک مزنیں سَپَرے، ءُ انسان اے کاسماس ءِ یک مُجّتی مُساپرے، بلے برے برے من گونڈیں سَپَر کناں تہ منا باز وشی بیت ءُ من چہ زِند ءِ گماں آزات باں ءُ جُنزاں کناں، اگاں سَپَر ءَ ھم پگریں سنگت یے ھمراہ بہ بیت گُڑا سَپَر چہ کندگ ءُ ٹاک ءَ سرچِکار بیت.
ھو انچیں یک روچے اَت، مئے کماندار ءَ کارے ءِ ھاترا منی ءُ دلوش ءِ نام گِپت، مولم ءِ نا وشی ءُ سَپر ءِ گِرانی مارا مالُوم اَت بلے چُشیں راجی کارے ءِ زمہ واری مارا رس اتگ اَت ما سک وش ات ایں.

بیگاہ ءِ وھد ءَ ما چہ اوتاک ءَ در اتکیں، وتی تُپنگ ءَ ھَوار منا یک دوتلیں کوٹ یے ءُ یک چادرے گون اَت ءُ یک چادان یے ءُ کمّو شَکَر ءُ چابوچ…

دلوش ءَ وتی تُپنگ ءُ یک چادرے، کمّو آرت… داں ما وتی پرپٹ ءِ کِرّ ءَ سر بوتیں ءُ وتی ورگ ءِ سامان گون ءِ توکا مان کُت ءُ دراتکیں…

رولہہ ءِ براھناکی وتی گُڈّی سیمسراں ات کہ ما بڈّو ءِ کَور ءَ رھادگ بوتیں، چہ رولہہ ءِ زردی ءَ کَور ءِ آپ ھم زرد زرد اَت، بالی مُرگ وتی کُدوھانی نیمگ ءَ رَوگ ءَ ات اَنت، سردی جان ءِ گوشتاں گَٹ پاچگ ءَ اَت بلے مارا انشپی وتی منزل ءَ سر بوھگی اَت، پمیشکہ مارا سردی ءِ ھِچ پرواہ نیست اَت…

انچو کہ ما گوربرات ءِ شیپ ءَ راہ گِپتیں تہ من دیست دیم پہ دیم ءَ ٹریکٹرے ءُ لھتیں مردم اَنت کہ چہ سردی ءِ تُرس ءَ لنگار اِش بس کتگ ءُ آسے بالینتگ اِش وتا گرم دیگ ءَ اَنت…

“ھمیدا بِدار، وتا گرم دئیں ءُ چاہ یے وریں گُڑا دیم ءَ جُنزان کنیں” دلوش ءَ گْوشت

چہ سردی ءَ دلوش ءِ دنتاں گوں دنتاناں لگّگ ءَ ات اَنت، دلوش ءِ دنتانانی توار ءَ من سرپد بوتاں کہ سردی دلوش ءِ جان ءَ پُترتگ… من ملامت بوتاں کہ منا دو تلیں کوٹ یے گون اِنت ءُ منی سنگت چہ سردی ءَ لرزگ ءَ اِنت “بھتاور سردی تئی جان ءَ پُترتگ تو گَپ نکنئے، منی کوٹ ءَ بِزور”

“انّا نہ زوران یے من تئی پُشت وتا چیر دیاں چہ سردی ءَ” دلوش ءَ کندگے جَت، بلے چہ کندگ ءَ دنتان ءِ دُرشگ ءِ توار گیش اَت.
ما آس ءِ کش ءِ مردمانی کرّا داشت تہ آ پچ گُڑ اِت اَنت… “شما اے سردی ءَ…. ءُ پرپٹ ءِ سرا…. کُجا روگ ءَ اِت، بیا اِت وتارا گرم بِدیت” سلام ءُ دروہ بات ءَ پیسر آس ءِ کش ءَ نندوکیں کماش ھیر مھمد ءَ درّائینت.

ما آس ءِ کش ءَ بے تُک ءُ توار نِشتیں. کماش ءَ پدا درّائینت “بھتاوراں اے سردی ءَ شمارا آرام نیست بے کوٹ ءُ بے بوٹ ءَ کسّے درکپیت؟”

“بس ناکو چون کناں کارے کپتگ، مارا چاہ یے بہ واریں کہ مارا دیر بیت” دلوش ءَ گْوشت.

“انشپی شما منی مھمان اِت ھمیدا بہ جلّ اِت منی لوگ نزّیک اِنت، باندا روچ رھمانی ءَ وتی کار ءَ بکن اِت، اشتاپ ءِ کار ءَ مُزّ نہ بیت سردی یے شمئے جِند ءَ کُشیت” ناکو ءَ مارا باز سَلاہ جَت، بلے مارا دِگہ راہ نیست اَت،

ما چاہ یے وارت ءُ پاد اتکیں، ناکو ءَ وتی کوٹ کَشّ اِت ءُ دلوش ءِ نیمگ ءَ تچک کُت “ایشرا بہ زِیر بوت کنت شمارا کار بِدنت.”
ما ناکو ءِ منّت گِپت ءُ رھادگ بوتیں… سردی اَت، شپ ءِ تہاری اَت مئے پرپٹ ءِ توار اَت ءُ ما اَتیں چو ملنگانی وڑا روان اَتیں ءُ رُژنائین باندات ءِ ھاترا یک گام یے دیم ءَ جُنزگ ءِ جہد ءَ اَتیں.

راہ ءِ سرا بازیں ھَلک ءُ میتگ اَست اَت بلے انچیں بے تواری یے اَت کہ گُشئے مھتر نوح ءِ سیلاب ءَ اے دمگ ءِ کُلّیں بنی آدم مرگ ءِ آماچ بوتگ اَنت… بلے چو ھم نہ اَت پرچا کہ ھمُک لوگ ءِ سر ءَ آس ءِ دُوتّ ماں آزمان چیلک اِت اَنت… بوت کنت راسکوہ ءِ ایٹمی تْراک ءِ سَوَب ءَ اے دمگ ءِ مردم مُرتگ اَنت ءُ لوگ سُتکگ ءُ انگت پُر نہ بوتگ اَنت اے ھماھانی دُوتّ اِنت.

بلے دیمتر ءَ مئے راہ ءِ سرا یک کماشے اوشتوک اَت من ھیال کُت “بوت کنت الّمی کارے کپتگ ئےِ کہ مئے پرپٹ ءِ توارے اِش کُتگ ءُ راہ ءِ سرا اُوشتاتگ.”

من کماش ءِ کرّا پرپٹ داشت. سلام ءُ دروہ بات ءَ رند کماش ءَ براہوئی ءِ تہا درّائینت “دا سُو تڑوکا سردی اٹی ارانگ کارے، ببو نن ءِ گِدریفبو سُہب اَنا تینا سفر ءِ برجا تخبو.”

کماش ءِ سَلاہ منی دِل ءَ لگ اِت بلیں دلوش دارگ ءِ وڑا نہ اَت پسّو ئےِ دات “مہربانی خواجہ نن کانا ننے اُرے مریک ننا مِزّل مُرّ ءِ.”
ما ادا ھم نہ داشت دیم ءَ جُنزان کُت، کماش ءِ گپ راست اَت سردی جان ءِ گوشتاں گَٹّ پاچگ ءَ اَت… شپ ءِ تہاری گیش بوھان اَت…

بیمّ وَ اے نہ اَت، دیمتر ءَ کہ پرپٹ ءِ بتّی بند کنگ کپت گڑا منی جان ءَ دْرھگ یے بِنا کُت…

“بتّی ءَ پرچا بند بکناں؟” من پہ ھیرانی جُست کُت

دلوش ءَ پسّو دات “اے دمگ ءَ ریاست ءِ کشندہ ٹولی ءِ مردم سکّ باز است پمشکہ کہ مارا مہ گِند اَنت.”

اے اولی رَند اَت کہ من بے بتّی ئیگ ءَ پرپٹ چلائینگ ءَ اتاں… بتّی ءِ بند کنگ ءَ پورا گُشئے من کور بیتاں، بس دلوش اَت کہ ھوسلہ دیگ ءَ اَت “مارا انشپی وتا سر کنگی اِنت”

دَگ ھِچ مَئیم بوھگ ءَ نہ اَت، چمّاں کرچک کنگ ءُ زور دَیَگ ءَ کمّو کمّو اسپیتی زاھر بوت ءُ منا اندازگ بوت دَگ ھمیش اِنت گڑا اسپیتیانی سرا روان کُت… دو سئے چکّر ژَل ءِ توکا پرپٹ چہ منی دست ءَ در اتک ءُ ما کَپتیں… بلے انگت ما دیم ءَ جُنزان کُت… داں کہ وتی منزل ءَ سر بوتیں-

اے وَیل ءَ مرچی پنچ سال سرجم اِنت بلے انگت من بے تاھیر باں، جیڑاں کہ آ روچ منی زِند ءَ مہ یتکین.”

منی سنگت زامران کہ اے کِسّہ ءَ کنگ ءَ اَت چمّ یے چہ اَرس ءَ پُرّ بُوت اَنت، پاھارے کَش اِت ئےِ ءُ سگریٹے روک ئےِ کُت…

من بے تاھیر بوتاں جُست کُت “دیم ءَ چے بوت؟”

“دیم ءَ ھما بوت کہ نہ بوھگی اَت… باز براں انسان لوٹیت کہ منی گْوست یکبرے پدا بَئیت… بلے اے انچیں گْوست یے گوں منی زِند ءَ ھمگرنچ اِنت کہ ھزار بَر شموشگ ءِ کوشست کُتگ، بلے انگت شموشگ نہ بیت… شپانی نیم پاساں ھما توار منی گوشاں کپیت من چہ پُرّیں واب ءَ پَچگُڑاں، گُڑا سکّ بے تاھیر باں ھمے جیڑاں کہ ھمُک روچ وتا ملامت کنگ ءَ چہ شرتر ھمیش اَت کہ من ھم چو سِستگیں کانگُڑو ءَ بال بہ کُتیں ءُ پدا واتر مہ بوتیں… بلے پدا ھم من جزماں دل ءَ کہ ھون یے پہ ھَکّ ءَ رِچیت ھاک ءِ تہا بیگواہ نہ بیت، پمشکہ من زِندگاں کہ آ زِندگ اِنت.”

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہا درشتان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ۓ جندءِ گنت، الم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منوک بہ بیت یا اگں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت