نبشتانک: زِندمان دپترے
نبشتہ کار: زپر بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
یک روچے من پہ راجکاری تر ءُ تاب ، سیل ءُ سوادے ءَ چہ وتی میتگ ءَ درکپت آں ءُ دیم پہ پُلیں سنگتانی ھند ءِ نیمگ ءَ راہ گپت آں۔ مِنزل ، بزاں منی سپر کمو دُور ءُ دراج کش اَت ءُ منی سواری سی ڈی پرپٹے اَت ۔ من ھمے ھند ءُ دمگ ءِ نیمگ ءَ سپر کنان اِت آں ءُ موسم ساچان ءُ سک دلکش اَت۔ آزمان جمبری شینکاں مانپوش اِتگ اَت ءُ سارتیں گْوات سُبک سُبک ءَ کشّگ ءَ اَت ۔ ڈنّ ءُ ڈگار سبز ءُ آباد اِت اَنت ، شِپانک ءُ مالدار گوں وتی بُزگل ءُ میشاں گل ءُ شات ، شنک ءُ گْورگانی تردّگ ءُ پلینگگ اَت ، ھر دیم ءَ کہ چم کپت اَنت زیبائیں ڈگار ءِ بھاریں دْروشم چہ واجہ ھُدا ءِ نہ دیستگیں گُلباگ ءَ گامے دیم ءَ اَت۔ ھمے وڑ ءَ زمیندار وتی زمینانی پلگارگ ءَ دست گٹّ اِت اَنت ، سال سک آباد اَت ءُ ڈُکّال ءِ پاری ئیں پد گَِندگ نہ بوت اَنت۔ من گوں وتی پرپٹ ءَ جُنزان اِت آں دیم پہ مِنزل ءِ نیمگ ءَ کہ چہ دُور ءَ یک کماشیں مردے گوں ملشی ئیں گُداں چو سید ءَ سِستگ ءُ پیادگ ءَ دیم پہ سر جھلاد رھادگ اِنت ۔ من کہ ٹِلان ٹِلان ءَ وھدے کماش ءِ کِرّ ءَ سر بوت آں ، گوں سر بُوَگ ءَ ھوار پرپٹ من داشت ءُ سلام دات۔ چہ سلام ءَ پد من کماش ءَ را جُست کُت واجہ ھال کن تو دیم پہ دُور سلامتی ؟
کماش ءَ پہ شاکارگے پسّو دات ءُ گْوشت، ھو ورنا من دیم پہ شھر ءَ رَوَگ ءَ آں۔
گوں کماش ءِ پسّو ءَ ھوار من پہ تھمبل درّائینت، ناکو بیا پرپٹ ءَ سوار بُو من ءُ تو ھوری ءَ دیم ہہ شھر ءِ نیمگ ءَ جُنز اِیں ۔ کماش ءَ مڑاہ کُرت ءُ گْوشت نا ورنا من سوار نہ بَہ آں ،ترا موکل اِنت گوں وتی پرپٹ ءَ جُنز من پیادگ ءَ کایاں۔ من پہ آجزی پسّہ ترّینت ءُ گْوشت، نا کماش چوش بوت نہ کنت ۔ من پرپٹ ءَ تھنا بہ رو آں ءُ تو پیادگ ءَ بیائے، اے پمّن شرّیں ھبرے نہ اِنت ۔
دِگہ کسے من ءَ بِہ گِند اِیت باریں چے گْوش اِیت۔ مڑاہ مہ کن، تو پِت ءُ من زھگ ، بیا سوار بُو دانکہ پرپٹ ءَ مارا نہ دروہ اِتگ ۔ گُڑا کماش ءَ سارتیں گینسارتے کش اِت ءُ پرپٹ ءَ سوار بوت ءُ ما دیم پہ سپر ءَ جُنز اِت اِیں۔ کسانیں پندے ءِ بُرّگ ءَ پد من کماش ءَ را گْوشت ابّا اے سال سک آباد اِنت ۔ زمیندار وتی جاہ ءَ وش ءُ شادان مالدار وتی جاہ ءَ ، بلے کماش ءَ منی اے گپ گوش داشت ءُ ھچ نہ گْوشت۔ من دوبر کماش ءَ را گْوشت ابّا تو تو منی گپْ ءِ پسّو نہ دات ، بلکیں دِل آزار بوت ئے چرے گپّ ءَ پھِل کن۔
کماش ءَ پہ بچکندگے پسّو دات ءُ گْوشت نا کُرباناں نا! دِل آزاری ھبرے تو نہ جتگ منی چُک کہ من دلگران بِہ بَہ آں۔ اے راستے کہ سال آباد اِنت ءُ بھارگاہ ءِ نوداں آزمان چو شارے ءَ مانپوش اِتگ، بلے اے سال پہ ھمایاں وش اِنت کہ مال ءُ زمین اِش ھست۔ مئے گریبانی کار ءُ کسب بڈّ ء مزدوری اِنت، سال آباد بیت یا کہ ڈُکّال مئے واستا ھِچّ مانایے نہ دار اِیت ۔ بَہ کَول ء بلوچاں” ھور گْوار اِیت مئے نگن کپّے ، نہ گْوار اِیت مئے نگن کپّے” ۔من گوں ھیرانگی ءَ یک کسانے ساھتے ءَ ھاموش بوت آں ، چہ ھاموشی ءَ پد من جیڑ اِت کماش ءِ کِرّ ءَ الم یک گپّے ھست۔
گریبی ھم راستے ، بلے آبادیں سال پہ گریباں ھم وشیانی مِستاگ اِنت۔ من دوبر کماش ءَ را جُست کُت ابّا آبادیں سال ءِ ھاتِر ءَ مھلوک ھیرات کنت ، ملا ءُ دین دوستیں مردُم زِگرانہ ءُ مَسیتاں سر ءَ پہ سُجدگ ءَ دور دے اَنت دانکہ واجہ ھُدا مئے گُناہ ءُ کارپداں مہ چار اِیت ءُ وتی نیکیں رھمتاں راھی بِہ کنت۔ بلکیں پہ ما مہ چار اِیت پہ وتی درچک ءُ داراں ، گُنگدام ءُ بے زبانیں سھداراں بہ چار اِیت ءُ سال ءَ آباد بِہ کنت ، بلے ابّا تو گْوش ئے آبادی بیت یا کہ ڈُکّال مئے واستا مانا یکّ! اے چتور؟
منی بابُل من پہ ھمے واستا اے گپ گْوشت آبادی ءَ چہ دگہ گھتریں شے نیست ، بلے ھما سبز ءُ آبادیں دیار ءِ سیت ءُ نپّ ءَ ھوار نُکس ءُ تاوان ھم گوں ترا بندوک اِنت۔ چوش کہ مئے دیار ءِ نُکس مئیگ ءُ سیت ءُ نپاں درآمد نوش کنگ ءَ اَنت ۔
کماش ءِ اے پسّو ءَ من ءَ اجکّہ کُت ءُ جیڑگانی جُھلانک ءَ تیلانک دات کہ زپر! اے مئے لیکہ ءِ سِپاھیگ ئے۔ ھمے گڑ ءُ منج ءِ مْیان ءَ ساھتے ءِ جیڑگ ءَ پد ، من پد ءَ جُست کُت ءُ گْوشت ابّا اے سیر ءُ آبادیں ڈیھ ءِ زاناں وتواجہ ءُ واھُند بلوچ نہ اِنت؟ درآمد چتور نپ ءُ سیتاں نوش کنگ ءَ اَنت؟-
کماش ءَ شاکار اِت ءُ پہ چیھاڑے گْوشت، منی بابُل بلوچ بس پہ ھمے گپ ءَ وش اِنت کہ اے ڈیھ منی نام ءَ اِنت۔
اگاں مرچی بلوچ ایوک ءَ پہ نام زندگ مہ بوتیں ، گُڑا درآمد ءَ تئی ڈیھ ءِ مال ءُ مڈّی پُشت ءَ نہ کش اِت اَنت ءُ وت ءَ سیر ءُ آباد نہ کُت۔ اے بلوچ ءِ نابودی اِنت کہ آئی ءِ راج پہ یک بیلے ءِ نان ءَ مُھتاج ءُ دِگر ءِ چمدار اِنت۔ گوھار سردر ءُ بچّ پاد شپاد اَنت، تو انگت گْوش ئے کہ اے ڈیھ ءِ وتواجہ ءُ واھُند بلوچ اِنت؟ بژن ھزار بژن۔
چہ کماش ءِ اے پسّو ءَ منی راجکاری ءِ تب چاڑ بُوان اَت ءُ دِل ءَ پاھارے ءَ زُبان کشّ اِت۔ زپر ناکو ءِ دانک تِلاہ ءُ گوھر اَنت ، بس منی راج ءَ را دیم ءَ درکپگی اِنت ءُ گوں راجی آجوئی ءِ جُھد ءَ ھوار بُوَگی اِنت۔ بَہ کَول ء کماش بید ء آجوئی ءَ دِگہ راہ ءُ در نیست پہ منی راج ءَ ۔گوں وتی سوڑگ ءَ پد من پد ءَ کماش پول کُت ابّا تئی راج ءِ تہ ءَ زاناں وانندگ ءُ سرپدی ئیں مردُم نیست کہ وتی ڈیھ ءِ وتواجھی ءَ بِہ کنت ءُ درآمد ءَ چہ وتی مُلک ءَ بِہ گلّین اِیت؟-
کماش ءَ پہ نادلکشّی پسّو ترّینت ءُ گْوشت، بابُل منی راج ءِ تہ ءَ چہ گْوست ءَ بہ گر مروچی وانندگیں مردُم ءِ کمّی نہ اِنت ، بلے دِگہ سِلّیں ھُوپے ءَ گپتگ کہ یکّے دومی ءِ منّگ ءَ تیار نہ اَنت ءُ دو جاہ بھر ءُ بانگ اَنت۔
کماش ءِ اے پسّو ءَ من ءَ وتی آجوئی ءِ گلانی بابت ءَ جیڑگ ءَ پرمات، بلے گوں دِل ءَ ھلوت کُت ءُ کماش ءَ را پُرس اِت، ابّا ھمے چونیں ھوپے کہ مئے راہ دربر دو جاہ ءَ بھر ءُ بانگ اَنت ءُ یکجاہ نہ بَہ اَنت ، اے پرچا بھر ءُ بانگ اَنت؟-
کماش ءَ پہ تھمبُل پسّو دات ءُ گْوشت، اے مئے راج ءِ بدبھتی اِنت کہ مئے راج ءِ راہ دربر ءُ زانتکار راج پھریزی ءِ گپّ ءَ جن اَنت ، بلے دو جاہ ءَ بھر ءُ بانگ اَنت۔ یک بھرے گْوش اِیت مئے راج ءِ آکبت گوں بے نپیں پاکستان ءِ پارلیمنٹ ءَ بندوک اِنت ، ءُ دومی بھر گْوش اِیت کہ نا! مئے راجی آکبت گوں آجوئی ءِ گورگیں بام ءَ ھمگرنچ اِنت ۔ گلامی ءِ سانکل ھر ھال ءَ سِندگی اَنت ءُ وتی راج چہ گُلامی ءَ رکّینگی اِنت، اگاں نا اے گُلامی مارا پہ دائمی گار ءُ بیگواہ کنت۔
چہ کماش ءِ پسّو ءَ پد منی وار راست بوت ءُ من گپّ ءِ ھلاسی ءَ ھوار جُست کُت۔ ابّا تئی ھیال ءَ اے دوئیناں چہ کُجام بھر ءُ مھلوک راست گْوش اِیت ، ھما کہ پارلیمنٹ ءَ نشتگ اَنت ءُ ساھل ءُ وسائل ءِ گپّ ءَ جن اَنت، یا ھما مھلوک کہ آجوئی ءُ یک وشیں آکبتے ءِ گپّ ءَ کن اَنت، تو اے بابت ءَ چے گْوش ئے ؟
کماش ءَ کمّیں بے تواری ءَ پد درّائینت ءُ گْوشت، بچار بابُل اے سکّیں بلائیں گْرانیں بارے تو منی نِزوریں کُوپگاں لڈّ اِت ۔ من چوشیں بودناکیں مردمے وَ نہ آں ، بلے اِینچو زان آں کہ پارلیمنٹ پرست ابید چہ وتی کچکول ءِ پُر کنگ ءَ منی راج ءِ ھِچّ رنگ ءَ درد وار نہ اَنت۔ پمیشکا من اے ھبر ءَ پہ سِتک گْوش آں کہ پارلیمنٹ بلوچ ءِ جیڑہ ءِ گیش ءُ گیوار نہ اِنت ، اگاں پارلیمنٹ ءَ بلوچ ءِ راجی جیڑہ گیش ءُ گیوار بوتیں مرچی گُلامی ءِ جلیں لِوار ءَ پہ ما آس ءُ انگر نہ گْور اَت۔ تو بابُل مُپت ءَ گپّ کن ئے، تئی راج مرچی اے پارلیمنٹ پرستانی دیم ءَ چُنڈے نان ءَ چمدار اِنت۔ آ دِگہ زِر ءُ کُلیں مال ءُ مڈّیاں بِل۔۔۔
گوں اے گپّ ءِ ھلاسی ءَ پد کماش ءَ آسیں گینسارتے کشّ اِت ءُ من ھم ماران اِت آں کہ کماش مئے جُھد ءَ پہ دِل منّگ ءَ اِنت۔ چرے پسّہ ءَ پد من جیڑگ ءَ اِت آں کہ کماش ءَ نُوں کُجام جُست ءَ بہ کن آں، چاراں دیمی ءَ پرپٹے سِستگ ءُ مئے نیمگ ءَ پیداک اِنت کہ ھیال ئِے گوں وت بُرت اَنت۔ وھدے پرپٹ چہ ما پِرگْوست، دُوتاں تیوگیں دمگ آڈھور کُتگ اَت۔ ھمے مْیان ءَ کماش ءَ پہ کندگے گْوشت، ھو ھمیش اِنت ورنائی کہ وت ءَ برے رنگے ءَ چکّاس اِیت۔ من ھم پہ کندگے کماش ءِ جواب ترّینت ءُ گْوشت، ھو ابّا اے شکر ورنا اَنت ءُ چہ زِند ءِ ھر سکّی، اڑ ءُ جنجال ءَ بے سما۔ منی گپّ سرجم نہ اَت کہ کماش ءَ چِست ءُ چابُک ءَ درّائینت، ھو بابُل! تو راست گْوش ئے، بلے من گْوش آں اے شکر ورنایانی زِند اگاں ھمے داب ءَ بِہ گْوز اِیت گُڑا پریشاں اے روچ اِیربُکگ ءَ اِنت۔
کماش ءِ اے پُر مانائیں گپّ کہ من اِش کُت، منی ورنائی گوں ھزار جُست ءُ سوال ءَ منی دیم ءَ میلانک بوت۔ من یکرندے پد ءَ جیڑگانی جُھلانک ءَ کپت آں ءُ گوں وت ءَ جنگے بِنا کُت۔ ھمے جیڑگ جیڑگ ءَ سما نہ کپت ءُ کماش ءَ گونجت، بابُل من اول ھمد ءَ مِنزل کن آں ءُ رند ءَ شھر ءَ رَو آں۔ من پدرھت آں ءُ پرپٹ داشت چاراں میتگے ءُ زالبُول ماں چات ءِ سر ءَ آپ کشّگ ءَ اَنت۔ من کہ پرپٹ داشت ، کماش اِیر کپت ءُ گْوشگ ءَ لگ اِت، شر بابُل رَوَئے مولا تئی پُشت ءُ پناہ بات۔ اگاں گوں من کائے گوں رَو اِیں گزو ءِ دوار ءَ سُبارگ بہ کن ءُ نوں پہ وشّی وتی سپر ءَ سر گِر۔
من کماش ءِ مھروانیں پسّو ترّینت ءُ گْوشت، شر ابّا من دیم ءَ جُنزاں کہ من ءَ کار ھست۔ اگاں وھد ءَ موہ دات گُڑا الم تئی گِندُک ءَ کائیں، بلے کماش گُڈّی ءَ یک گپّے ترا گْوش آں وتی ڈسّ ءُ نام ءَ من ءَ بِہ گْوش کہ زِند ءِ سپرے دْراجیں، بِہ گِندئے سر تئی
مھرانی دوار ءَ بِہ کپ اِیت ءُ مارا تئی شھدیں نیادانی پتّر نسیب بِہ بیت۔
کماش ءَ پہ بچکندگ گْوشت، بابُل زھگ پِت ءِ نام ءَ بائد بِہ زانت ھاھاھاھاھا۔ من ھم کند اِت ءُ کماش ءَ گْوشت منی نام شھداد ءُ ھما موڑ ءَ کہ تو من ءَ چِست کُتگ، ھما کَور ءَ بالا بینٹ ءِ راستیں کش ءَ منی ھنکین اِنت۔
چہ کماش ءِ نام ءُ ڈسّ ءِ پُولگ ءَ پد ما یکے دومی رُکست کُت ءُ دیم پہ وتی وتی ٹِکانہ ءَ جُنز اِت اِیں۔ آ پہ گزو ءِ دوار ءَ، ءُ من پہ وتی مِنزل ءَ سپر بِندات کُت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔
