TBP Balochi

داں ھما وھد ءَ ما توار چست نہ کنیں ھچ کس مئے نیمگ ءَ دلگوش نہ دنت – ماما قدیر بلوچ

بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ پریس کلب ءِ دیم ءَ بیگواھیں مردمانی یل کنائینگ ءِ ھاتر ءَ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءِ زھرشانی برجاہ، زھرشانی ءَ چار ھزار سَے سد ءُ چل ءُ نُھ روچ سرجم بوتگ –

بیگواھیں بلوچانی یل کنائینگ ءِ ھاتر ءَ برجمیں بنجل ءَ مروچی چہ ھزدار ءَ بیگواہ کنگ بوتگیں آصف بلوچ ءُ رشید بلوچ ءِ کھول اتکگ ءُ ھوار بوتگ –

وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءِ رھشون ماما قدیر بلوچ ءِ گوشگ ات کہ بیگواھیں مردمانی یل کنائینگ ءِ ھاتر ءَ زھرشانی برجاہ بیت ءُ مدامی جُھد ءَ چہ ما وتی دوستگیِں مردمانی یل کنائینگ ءَ سوبین بوت کنیں –

ماما قدیر بلوچ ءِ گوشگ ات کہ ھزاراں مات ءُ گھارانی دوستیگیں مردم ازیت سگگ انت ءُ وت نہ کرتگیں گناھانی سز ءَ سگگ ءَ انت –

آئی ءِ گوشگ ات کہ بیگواھیں مردمانی یل کنائینگ ءِ ھاتر ءَ مدامی جھد برجاہ دارگی انت ناکہ تھنا وتی جندے دوستیگیں مردمانی ھاتر ءَ بلکیں ھما درسانی ھاتر ءَ کہ آھانی لوگانی وشی گار انت –

آئی ءِ گوشگ ات کہ بیگواھیں مردمانی کھولاں وتی دوستیگیں مردمانی ھاتر ءَ دیما آیگی ماورائے کانود زورانسری آوار جنی ءِ بگیری ءَ توار چست کنگی انت، آھانی سرجمیں ھال دنیا ءَ سرکنگی انت داں ھما وھد ءَ ما توار چست نہ کنیں ھچ کس مئے نیمگ ءَ دلگوش نہ دنت-

سربوتگیں ھالانی رد ءَ بلوچستان ءِ دمگ مستونگ، زھری، ھب، گوادر، چمن ءَ تیرگواری ءُ دگہ وئیلاں جنکوے ءَ ھوار پنچ مردم بیران بوتگ اَنت ءُ یکے ٹپی، وھدیکے اوستہ محمد ءَ زالبولے ءِ جون ءِ دست کپتگ –

گیشیں ھالانی رِد ءَ مستونگ ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردمانی تیرگواری ءَ کاریز سور جھمنند ءِ بیران بوتگ – وئیل کلی کاریز سور ءَ دیم ءَ اتکگ کہ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں منور حسین ء ماما سلطان گرگناڑی ءِ سر ءَ تیرگواری کتگ ءُ کُشتگ –

پولیس ءَ آئی ءِ جون نواب غوث بخش رئیسانی نادراھجاہ ءَ سرکنگ بوتگ ، وئیل ءِ سوب زانگ نہ بوتگ گیشیں پٹ ءُ پول پولیس کنگ انت –

ھمے وڑ زھری ءَ ناشناسیں مردمانی تیرگواری ءَ یک مردمے بیران بوتگ –

لیویز بنشون ءِ رِد ءَ وئیل زھری ءِ دمگ شوکی ءَ دیم ءَ اتکگ کہ ناشناسیں مردماں علی گل بھٹار جھمنند ڈھنڈار زھری تیرباران کتگ کُشتگ – لیویز ءَ مرد ءِ جون دست گپتگ ءُ نادراھجاہ ءَ سر کتگ اژدری چار ءُ ٹپاس ءَ پد کھول ءِ ھوالگ ءَ داتگ –

ھب ، گوادر ءُ چمن دگ ءِ وئیلاں جنکوے ءَ ھوار دو مردم بیران، یک زدگ بوتگ-

ھب ءَ سٹی تانہ ءِ نزیک ءَ سوک سینٹر ءِ دیم ءَ کوسٹر گاڑی ءِ ڈیکر کنگ ءَ زالبول ءِ ٹپی بوتگ ءُ پد ءَ بیران بوتگ –

بیران بوتگیں زالبول ءِ پجار عبداللہ خاصخیلی ءِ لوگی فاطمہ ءِ نام ءَ چہ بوتگ – ھمے گوشگ بوگ ءَ انت آ گاڑی ءِ ڈیکر کنگ ءَ ٹپی بوتگ آ ھب نادراھجاہ ءَ برگ بوتگ اود ءَ ٹپانی درمان کنگ ءَ پد پہ گیشیں الاچ ھاتر ءَ کراچی ءَ برگ ءَ بوتگ انت کہ ٹپانی درد نہ سگتگ ءُ بیران بوتگ –

ھمے وڑ بلوچستان ءِ تیاب دپی دمگ گوادر ءَ گاڑی ءِ ڈیکر کنگ ءَ کسانسالیں جنکو ءِ بیران بوتگ –

بیران بوتگیں گونڈل ءِ پجار زینب جھمنند لال بخش وارڈ ءِ نام ءَ چہ بوتگ-

چمن ءِ دمگ درہ کوژک ءَ گاڑی ءُ کوچ ءِ ڈیک ورگ ءَ یک مردمے ٹپی بوتگ –

وئیل ءَ ٹپی بوتگیں مردمے پجار اشرف علی نام ءَ چہ بوتگ دمگی لیویز ءَ ھما دمان ءَ نادراھجاہ ءَ سر کتگ –

دگہ وئیلے بلوچستان ءِ دمگ زھری ءَ دیم ءَ اتکگ کہ کرنٹ ءِ لگگ ءِ سوب ءَ ورنایے بیران بوتگ –

وئیل زھری ءِ دمگ گزان ءَ دیم ءَ اتکگ کہ لین ءِ کرنٹ ءِ گرگ ءَ محمد ندیم زرکزئی نامیں ورنایے بیران بوتگ- ھمے گوشگ بوگ انت کہ آ وتی ڈگار ءِ بور ءِ لین ءِ شر کنگ ءِ ھاتر ءَ کمبہ ءِ سر ءَ سر کپتگ کہ یانزدہ ھزار والٹیج تارانی کرنٹ ءِ جنگ ءَ سُتکگ ءُ زمین ءَ کپتگ چہ بازیں ٹپ ءُ ٹوراں ھما جاہ ءَ بیران بوتگ-

دومی نیمگ ءَ اوستہ محمد ءَ سیم کور ءَ زالبولے ءِ جون دست کپتگ –

دمگی پولیس ءِ رِد ءَ مٹھڑی پھل سیم کور ءَ چل سالی ئیں زالبولے ءِ جون دست کپتگ – پولیس ءَ جون دست گپتگ ءُ نادراھجاہ ءَ سر کتگ، سرزاھری آئی ءِ جان ءَ ھچ وڑیں ٹپ ءُ ٹور پر نبوتگ پولیس ءِ رِد ءَ اژدری چار ءُ ٹپاس پد زانگ بیت مرگ ءِ گرم ءَ بوتگ – گڈی ھالاں آئی پجار ھم دنیگت ءَ نبوتگ پولیس گیشیں پٹ ءُ پول کنگ انت –

نبشتانک: وانڈہ

نبشتہ کار: مھم جان گُل

دی بلوچستان پوسٹ

ھمائیں تو کہ رپتگ ئے! تئی رَوَگ ءَ پد منی ھیال گوں تئی زپت ءُ شیرکنیں یاتاں دُور ماں گیابانے ءَ وانڈہ اَنت من سربتگ سربتگ وتی جِند ءِ پولگ ءُ شُھاز ءَ برے دمکے ءَ وئیل آں کہ بلکیں دست بِہ کپ آں ، بلے ھِچّ وڑیں ڈس ءُ نشانے ءِ رنگ ءُ گُبار گِندگ پیداک نہ اَنت ابید ء تو! من کہ وتی شُھاز ءَ در کپ آں ، بِندات چہ وتی پیژگاہ ءَ آسر تئی در ءَ کُٹّ اِیت ، بِہ گْوش من وت ءَ کُجا بِہ شُھاز آں؟ گُڑا تئی پسّو نیاتک ءُ من جیڑگانی بے گْوازیں زِر ءَ اُوژناگ بوت آں ، ھمے جیڑگ جیڑگ ءِ مْیان ءَ من ءَ انچو سما کپت گْوش ئے زمین ءُ آزمان چو منی داب ءَ بے ارواہ اَنت من پد ءَ جیڑ اِت کہ اگاں آزمان بِہ لُمب اِیت ءُ زمین ءِ دپ پچ بہ بیت گُڑا منی شُھاز ءِ دمک ءُ در بند بَہ اَنت ءُ تُراولیں ٹپّ پہ مُدامی تاجگ ، چی ءَ کہ بید ء تو منی ھستمان کدی ھستی یے زانگ نہ بیت پمیشکا من گْوش آں تو ستر بے ترانگ بِہ بَہ ئے ، بلے من چہ تئی داتگیں یاتاں وت ءَ کدی گستا کُت نہ کن آں اگاں تو منی مہ بَہ ئے ، اے جھان ءِ رنگ ءُ دْروشم من ءَ آس ماندار اَنت ءُ من بے ترا کدی زندگ نہ بَہ آں بِہ گْوش! گُڑا من اے وانڈائیں دِل ءِ ھیالاں کئی در ءِ مھمان بِہ کن آں؟

بے تاھِیریں زِرد ءِ اھوالاں گوں کَے ءَ درشان بِہ کن آں؟ گْوستگیں یاتانی کِسّہ ءَ گوں کَے بیار آں؟ میتگ ءِ سِنگ جنوکیں زھگاں چے پسّو بِہ دے آں؟ بس من گُڈّی ءَ ھمے گْوش آں تو کہ من وانڈائیں ھیالاں ساھگے مہ بکشائے ، اے گیدی پمّن کبرستانے ءُ من مُردگے ، ءُ مُردگ ءِ چے مُلّ ، تو سرپدئے پمیشکا بے ترا من زندگ بوت نہ کن آں ، نیکہ زندگ بہ آں ، بلے تو پہ مُجّتی شادان بات ئے چی ءَ کہ تئی گنوک اے ھبر ءَ کدی پہ وت شات نہ کنت کہ تو شھر ءِ دمکاں نام دپ بِہ بَہ ئے ، پرے ھاتِر ءَ تئی گنوک اے دیمونی ءِ دَیَگ ءَ ھِچّ وڑ ءَ چک ءُ پد نہ بیت کہ آ تئی شرپ ءِ کیلو ءَ سرّیچ کنت۔

شالا گم مہ گِندات ئے منی مھرانی نہ سْرپتگیں وشبو ، بلے تئی گنوک زِند ءَ پد ھم تئی مھرانی در ءَ وانڈہ بیت چی ءَ کہ من اگاں پہ ترا کولیگ بہ آں ، بلے من وتی ارواہ تئی زِرد ءِ پیژگاہ ءَ کِشتگ گُڑا کَے اِنت کہ من ءَ چہ ترا گِستا بِہ کنت ، نہ گند آں ، نہ گِند آں۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

بلوچستان ءِ دمگ نال ءَ بلوچ اسٹوڈنٹس ایکش کمیٹی نال ھنکین ءِ “اسٹڈی سرکل ” برجم دارگ بیتگ کہ نیاد ءَ نودربراں بازیں کچے ءَ بھر زرتگ –

بلوچ اسٹوڈنٹس ایکشن کمیٹی نال ھنکین ءِ نیاد گورنمنٹ بوائز ھائیر سکینڈری اسکول سریج گریشہ ءَ ھنکین سروک کریم بلوچ ءِ سروکی ءَ دارگ بیتگ کہ آئی ءِ بنگپ “نودربر راجداری ” اسٹڈی سرکل ءَ بنجاھی چیئرپرسن شبیر بلوچ ءَ تلو ءِ ڈبہ گون بیتگ –

نیاد ءَ شبیر بلوچ ءَ وتی زانت ءِ رد ءَ نودربر راجداری ءِ سر ءَ گپ کنان ءَ گوشتگ کہ راجداری راجدپترانی بنکی ریشگ ءَ جوانیں کرد پیلو کرد کنگ اِنت ءُ نودربر راجداری ءَ راجدپتر ءِ چاگردی گھبودی ءُ آشوبی کرداں جوانیں کرد پیلو کرتگ اَنت –

آئی ءَ گوشت کہ نودربر راجداری چاگرد ءِ تہ ءَ درستاں گیشتر گندگناکی ءَ دیم ءَ کیت اِنت ءُ آئی ءَ کجام ھم مَٹ ءُ بدلی چاگردی، دودمانی، ادبی ءُ یا سیاسی تکاں ھر وڑ ءَ وتی کرد ءَ پیلو کنان ءُ پیداک اِنت –

نودربراں ھمک زرمبشتاں مشکل ءُ جنجالانی دیمپانی کرتگ ءُ وتی جد ءُ جھد برجاہ داشتگ کہ چریشی ءِ پدراھی بازیں زرمبشتانی تہ ءَ گندگ ءَ کاینت –

بلوچ نودربر راجداری ءَ ھم بازیں پندانی برگ ءَ پد ھم انیگیں وھد ءَ بازیں مشکل ءُ جیڑھاں گوازینان ءُ روان اِنت پرچاکہ بلوچ نودربر راجداری ءِ بندات ھم مشکل ءُ جنجالانی تہ ءَ بندات بیتگ ءُ وتی پھتوی ءِ تکاں روان اِنت –

آئی ءَ گوشت کہ انیگیں دور ھست اِنت مئے دیم ءَ اِنت مزن مزنیں جیڑھانی گیش ءُ گیوار کنگ ءِ زور ءَ داریت ءُ انیگیں ناگیگیں جاورانی ھلاس کنگ ءِ رودم ءِ اُنڈال ءِ گوجگ ءِ سان ءَ داریت –

بلوچستان ءِ ھمک دمگ ءَ سیاسی ءُ ادبی چاگرد ءِ بندپداں ایر کرت کنت – اشی ءِ ھمراھی ءَ نیزوریں کوپگاں جاورانی رد ءَ زانت ءُ زانشتی نیاد ایر کنگ ءَ بلوچ نودربرانی مزنیں کردے بیتگ ءُ بساد ءِ گلی رھشونی ھروھد ءَ ھمے جھد بیتگ کہ بلوچستان ءِ وانگی جاورانی سر ءَ جوانیں گر ءُ داری ءِ پالیسانی تہ ءَ گھتری آؤرت بہ کن آں –

شبیر بلوچ ءَ نودربر سیاست ءِ سر ءَ گپ کنان ءَ گوشت گوست ءِ چاگردی کارانی گھبودی ءَ گر ءُ دار کنوک ھم نودربر ءُ شھدربرجاھاں بیتگ اَنت –

آئی ءَ گوشت کہ دیمروئی کرتگیں ڈیھاں اے ٹیکنالوجی ءِ وھد ءَ ھم نودربرانی کرد ءُ ساڑا دیم ءَ کرتگ ءُ دیم ءَ جنزان اَنت آئی ءَ گوشت کہ اگاں دری ڈیھانی سر ءَ چمشانک بہ دے ئِے گڑا ھمے چیز گندگ ءَ کیت نودربر چاگردی کاراں بے ھیال نہ بیتگ ءَ دیم ءَ بیتگ ءُ مزنیں زور جوڑ بیتگ اَنت –

آئی ءَ گوشت کہ مروچی ما پشکپتگیں ڈیھاں بہ چاریں گڑا اود ءَ نیمشلونگیں کارانی سرجم کنگ ءَ نودربر بندوک اَنت ءُ اے بے ترانگی ءُ نیمشلونگی دیمروئی ءِ راہ ءِ ڈنگر اَنت –

اسٹڈی سرکل ءِ گڈی ءَ جست ءُ پسھی ءَ سیشن ایر کنگ بیتگ ءَ باسکاں جتا جتائیں بنگپانی سر ءَ جست کرتگ اَنت ءُ دیوان ءِ گڈی ءَ جست ءُ پسھی ھلاسی ءَ بیتگ –

نبشتانک: کمّو الجزائر ءِ بارو ءَ

نبشتہ کار: یارمحمد یاری

دی بلوچستان پوسٹ

الجزائر ءِ ماہرِ نفسیات فرانز فینن ءَ ما درست زان ایں، آئی ءَ مدام وتی کتاب ءُ کتابکانی تہءَ نسل پرستی، نوآبادیاتی نظام، زورآورءِ زلم ءُ زوراکیءِ ھلاپءَ نبیس اِتگ، آ ایردستیں راجانی کندیلیں نبشتاکار اِنت، آئی ءِ نبشتانکاں تہ ءَ درستیں تنگدستیں راجانی اکس گندگ کیت، آئی درائیں کتاب زلم ءُ زوراکیءِ آماچیں راجانی واستءَ سوگات اَنت، یک ھسابےءَ آ ند ءِ دگنیائے پڑ ءَ ایردست ءُ تنگدستیں راجانی سروک ءُ رھشون اِنت

فرانز فینن ءِ نامداریں ءُ سک باش وانگ بوہوکیں کتاب (The Wretched of the earth) اِنت کہ آ اردو ءَ ھم رجانک کنگ بوتگ (افتادگانِ خاک) ءِ نام ءِ سرا زانگ بیت ءُ آئی ءِ دگے کتابءِ (Black Skin and white mask) اِنت، بزاں کہ ( سیاہ ماسک ءُ اِسپیت رنگیں پوش) ھم باز وانگ بوتگ ءُ اَنگت وانگ بوگ ءَ اِنت۔

بلے ما مرچی الجیریا ءُ فرانز فینن ءِ جنگءِ کِسّہاں کاریں کہ الجزائر یا الجیریا ءِ جنگ چتور بوتگ ءُ لس مھلوک ءَ چتور زور آوریں فرانس بے سوب کتگ ءُ وتی سرزمین ءَ چے چگل داتگ بزاں ما مرچی فرانز فینن نامداریں کتاب (A Dieing Colonialism) بزاں سامراج یا زور آور ءِ مرگ ءِ سر ءَ کسانیں چمشانکے دَئیں۔

اے کتاب (A Dieing Colonialism) فرانز فینن ءَ 1954ءَ جنگ ءِ نیام ءَ نبیست اِتگ اَت اے کتاب ءَ فینن وتی ءُ بازارے جنگءِ کِسّھاں کاریت کہ وھدے الجزائر فرانس زور آور ءِ دستءِ چیرا بیت۔ اے کتابءِ تہءَ فینن زالبول ءُ ریڈُیو ءِ ہمراھی ءَ مرد ءُ لوگی یے، پِت ءُ چُکّی یے ءُ الجزائر ءِ یورپین اقلیت ( بزاں ھما دری راج کہ الجزائر ءَ آباد بُوتگ آں) کِسّہانی کاریت۔

فینن نبشتہ کنت کہ عرب مُلکانی دُود ءُ ربیدگ چہ فرانس ءِ دُود ءُ ربیدگ ءَ چے تیوگ ءَ جُتا اِنت ءُ عربءِ دُود ءُ ربیدگ (بزاں کہ الجزائر ءِ دُود ءُ ربیدگ) فرانس زور آورءَ ھِچّ دوست نبوتگ- یک سامراجے ءِ مستریں زہنیت ہمیش اِنت کہ آ گلامیں راجانی دُود ءُ ربیدگ ءُ زبان ءَ ھچ دوست نَداریت ءُ آ اے جتائیں بجارءَ کتم کنگءِ وڑ وڑیں پندل سازیت ءُ ہمے لوٹیت کہ تنگدستیں راج ءِ سر ءَ وتی زَبان ءُ دُود ءُ ربیدگ ءَ بموشیت بزاں نافذ بکن الجزائر ھم ہمے identity endangermentءِ آماچ بوتگ بزاں آئی ءِ پجار ھترہ ءِ دیمپان بوتگ اَت۔

ھمے ڈولءَ فرانس ءَ بندات ءَ چے زالبول نشانگ کُت اَنت ءُ فرانس ءَ روچءِ یک نوکیں چال ءِ چلاہینت ءُ زالبول ءُ مردینانی میانءَ تپاکی ءُ وت ما وت جنگ کنگءِ پندل سازیت فرانس ءَ الجزائر ءِ جاہ منندیں زالبولانی گوْارءِ بُرکہ ژپگ بزاں دور کنگ ئے کوشست کُت ءُ زالبولاں گشگ بوت کہ شمارا مردیناں برکہ ءِ تہ ءَ بند کتگ ءُ ایوکہ لوگ ءِ چار دیواری بندیگ کتگ، شمارا اے دیمروئی دیگ ءَ نئیل اَنت، الجزائرءِ جنیناناں گشگ بوت کہ شما مئے بزاں فرانس ءِ پوشاک ءَ گوْارا بکن اِت، شما دیمروئی ءِ سمیسراں سر بہ اِت ءُ دگنیائے وشیاں گند اِیت۔

بلے الجزائر ءِ نندوکیں زالبولاں ھمے پوشاک جَنگ ءِ واست ءَ کارمرز کت آں متلب کہ وھدے کہ زالبولاں اے پوشاک گوْرا کُتاں گڑا فرانس زور آور ءَ شکّ نبوت ءُ زالبولاں وتی پَرسانی تہ ءَ بمب ءُ تُوپک مان کُت ءُ دشمنءِ سر ارش کُت۔ بلے وھدے کہ فرانس سھیگ بُوت کہ زالبول چُش کنَگ ءَ اَنت کہ گُڑا پد ءَ زالبول آں پد ءَ بُرکہ گوْرا کُت آں بلے دومی نیمگ ءَ لس فیمنِسٹ ھست اَت کہ فرانس ءِ ھمے سیاسی پندلانی تہ ءَ پسّیتاں ءُ آیاں فرانس ءِ دُود ءُ ربیدگ منیتگ اَت ءُ وتی کُتگ اَت۔

زالبولانی واست ءَ پہ جنگ ءَ بھر زورگ ءُ کار کنگ سک گران اَت بلے انگت ءَ پہ وتی راج ءِ واست ءَ آہاں وتارا پُشتءَ نداشت ءُ ایوکہ ندارگ نچارِت بلکہ مزنیں کچے ءَ زالبولاں FLN (Algerian National Liberation Front) ءَ بھر زرت ءُ وتی زند پہ راج ءِ آجوئی ءُ ندر کُت۔

یک جاگہ ئِے فینن نبشتہ کنت کہ فرانس زور آور ءِ تُرس ءُ بیمّ سک باز بیت وھدے کہ دانگ ءِ بیماری شنگ ءُ تالان بیت ءُ بازیں گوانڈل ءِ ھمے بیماری یے آماچ بنت، گُڑا فرانس ءِ نیمگ ءَ مُپت ءَ دارو ءُ درمان دیگ بیت یک رندے گونڈلانی الاج کنگ ءِ واست ءَ دارو ءُ درمان ءِ گاڑی کیت گڑا پِت وتی زھگ ءَ نئیل اَنت کہ درمان ءَ بوارنت یکّے مَردے یک پتے ءَ جُست گِیپت کہ تو چُش چیا کنگءَ ئے؟ گڑا پت پسّو دنت کہ “من وتی زھگ ءَ پمیشکا نیلگ ءَ اُوں کہ آگاں منی زھگ اے دارواں بوارت، بوت کنت منی زھگ فرانسءِ وڑ ءَ مئے سر ءَ زوراکی بکنت ءُ مارا بِجنت ءُ بُکْشیت۔”بلے اِنچو زُلم ءُ زوراکی ءِ بُرد ءَ اَبید فینن دگہ کِسّہ ءِ کاریت کہ:

فرانس ءِ پوجی یک رندے یک پنچ، شش سالی زھگءِ یے چمّانی کَلّہ آئی یے مات ءُ پِت ءَ کُش ایت ءُ فرانس ءِ پوجی زھگ ءِ چمّاں پچ کنت کہ مات ءُ پِت ءِ کُوشءَ وتی چمّاں گوں بِچاریت تاکہ آ زھگ ءَ اے وئیل تا دیراں یات بِہ بیت بلے وھدے زھگءَ جُست کنگ بیت کہ تو آزات بئے گڑا چی کنے؟ گڑا زھگ پسّہ دنت کہ اگاں “من آزات بِہ بئیں گُڑا یک فرانس ءِ پوجی یے کَپ کَپ کن ایں ۔”

فینن ریڈُیو ءِ بارو ءَ نبشتہ کنت کہ الجزائر ءَ وھدے کہ فرانس زور آور ءَ ریڈُیو مراگش ءِ بندات کُت گُڑا فرانس بدیں زوراک ءَ جنگ کنُوکانی بارو ءَ بازیں پندَل سازیت بلے وھدے FLN ریڈُیو ءِ مراگش بِنا کُت گُڈا جنگ کنوک آں (Voice of Aljazira) ئے نام ءَ یک مراگش ءِ بنا کُت ءُ فرانس ءِ سرجمیں پندَل بےسوبی ءِ آماچ کُت اَنت ریڈُیو ءَ الجزائر ءِ تہ ءَ یک مزنیں کِرد ءِ پیلو کُتگ اَت وھدے جنگ کنُوکیں مردماں ریڈُیو ءِ پروگرام بنا کُت گُڑا الجزائر ءِ جاہ منندیں مردماں ھمے مراگش ءُ جنگی کِسّہانی گوشدارگ ءَ گُشیں شدیگ بوت آں۔

زال ءُ مرد ئے کِسّہ ءِ فینن کاریت کہ وھدے جنگءِ جاورال سک نگیگ بنت یک مرد ءِ (نام مصطفی) کِسّہ ءَ کاریت کہ مرد یک روچ ءِ پوجی چوکی ئے سرا دستی بمب ءِ دور دنت ءُ کیت لوگ ءَ وتی زال ءِ گُوما وپسیت- زال ریڈُیو ءِ سر ءَ ہمے کِسّہ ءَ گوشداریت، وھدے سُھب کیت گڑا زال وتی مرد ءِ کِرّا ہمے کِسّہ ءَ کنت ( آ وھدا زال ءَ نزانتگ اَت کہ آئی یے مرد جنگ ءِ تہ ءَ ھوار اِنت) پد ءَ دگہ روچ ءِ وھدے کَشے لوگ ءَ فرانس بدیں زوراکیں پوجی یک مردم ءِ آوار جناں گڑا ہما زال وتی مرد ءَ شِگان جَنت کہ ” تئی کش ءِ لوگ ءَ آس جمبور اِنت ءُ سُچگءَ انت بلے تو انگت واب اِت اَنت متلب کہ الجزائر ءِ مردم اَنچو بھادر ءُ دلیر بوتگ اَنت کہ زالاں وت وتی مردین جَنگ ءَ دیم داتگ اَنت۔

فینن دگہ جاگہ ئےءَ نبشتہ کنت کہ وھدے FLN جار جَنت کہ جَنگ ءَ زالبول ھم آوار بُوت کُت کناں گڑا کیمپءَ زالبولانی مزنیں کتارءِ لگّیپت ءُ درائیں زالبول دُمب پہ دُمب بنت۔

نُو ما پِت ءُ چُک ءِ کِسّہ ءَ کار ایں، فینن نبشتہ کنت کہ وھدے جنگ تْرند بیت گڑا ھر لوگ ءَ یک چُکّے جنگءِ واستا تیار بیت بلے باز برَگ ءَ پِت آں وتی زھگ پہ فرانس زور آور ءِ گوما جنگ کنگ ءَ نیشتگ اَنت بلے ھمے زھگ آں جد ءُ جہد کُتگ ءُ وتی پِت ءُ مات دلجم کُتگ اَنت ءُ پد ءَ راج ءِ آجوئی ءِ واست ءَ جنگ ءَ بھر زرتگ چونایا الجزائرءِ زھگانی واستءَ پِت ءُ ماتانی سدک کنگ سک باز گران بوتگ بلے زھگانی واھشت ھنچو پکّا بوتگ کہ آیاں اے کار پہ وتی ایردستیں راج ءِ رژنائیں باندات ءِ واست ءَ گوں دل ءُ سِتک کُتگ۔

پہ عرب یا مسلمان زالبولانی واست ءَ جنگ کنگ یک نہ وشیں ءُ نہ منوکیں رسم ئِے بلے وھدے گپ پہ راجءِ بدیں زوراک ءَ کیت گُڑا الجزائر ءِ زالبوالاں دست ءُ پاد نہ داشتگ اَنت ءُ دیم پہ جنگءَ جاڑی بوتگ اَنت فینن نبشتہ کنت کہ وھدے جنگ سک نازُرک بیت گڑا پِتاں وتی زھگ ءُ زالبول وت جنگءِ واست ءَ جاڑی کُت اَنت ءُ اے یک اجکہ کنوکیں گپّ ئِے کہ جنکیں زھگاں گوں وتی پِت ءِ ھواری ءَ بنجلاں بزاں کیمپاں ٹریننگ کُتگ اگاں یک راجے چوں جنگ ءَ ساڑی بِہ بِیت گڑا آ آجو بوگ ءَ دیر نہ جنت۔

الجزائر ءِ آجوئی ءِ واست ءَ اِیوکا عرباں جنگ نہ کُتگ، بلکیں یورپین اقلیتاں (بِزاں کہ دری مردم کہ الجزائر ءَ آباد بوتگ اَنت ءُ گیشترّ یہودی بوتگ اَنت) ھم آجوئی یے بھر بوتگ اَنت یک زانتکارے وش گُش ایت کہ پہ پہ راج ءِ دیمروئی ءِ واست ءَ کسانی کمیونٹیانی گوم ءَ ھمگرنچ بوگ الّمی اِنت، چُوش کہ الجزائر ءِ مردماں کُتگ ءُ سوبمند بوتگ آں۔

ھمے وڑ ءَ یک صحافی یے الجزائر ءِ مردماناں جُست گیپت کہ شُما پہ نَگن ءِ واست ءَ جنگ ءَ اِت؟ گڑا الجزائر ءِ مردم پسّو دے اَنت “کہ ما نَگن ءِ واست ءَ ناں بلکیں انسانیت ءُ راج دوستی ءِ ھاترا جنگ کنگ ءَ اِنت ءُ نَگن ھم ھوار اِنت۔”

فرانس کبزاگیر ءَ وڑ وڑیں پندل الجزائر ءِ لس مہلوک ءِ گُوما سازِت بلے آ گڈی ءَ بےسوبی ءِ کنڈ ءَ کپت ءُ الجزائر آجو بُوت اِے واستا کہ الجزائر ءِ زالبول ءُ مردیناں وتی زَبان ءِ دیمروئی ءُ راج ءِ آجوئی ءِ واست ءَ بازیں کُربانی دات پمیشکا پہ راج ءِ آجوئی ءِ واست ءَ تِپاکی ءُ کُربانی ھژدری اِنت۔

دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

سربوتگیں ھالانی رِد ءَ بلوچستان ءِ دمگ نوشکی، ڈیرہ اللہ یار، نسیرآباد ءُ ھزدار ءَ دگ ءُ دگہ وئیلاں چار مردم بیران بوتگ اَنت ءُ ھشت ٹپی بوتگ اَنت –

گیشیں ھالانی رِد ءَ نوشکی ءَ شھدگ ءِ سر ءَ دو گاڑیانی ڈیکر ورگ ءَ ھشت مردم ٹپی بوتگ اَنت – وئیل نوشکی ءِ دمگ گنجہ ڈوری ءَ دگ ءِ سر ءَ دیم ءَ اتکگ، وئیل ءَ ٹپی بوتگیں مردمانی پجار شہریار ء لیاقت علی، محمد عرفان، جھمنند شال، سید منیر احمد ء سید احمد نبیل جھمنند پشین، محمد شفا ء محمد بقاء، عبدالرزاق ء محمد بقاء ءُ حدایت اللہ ء جان محمد جھمنند منگچر ءِ ناماں چہ بوتگ انت –

ریسکو کارمنداں ھما دمان ءَ ٹپی بوتگیں مردم دست گپتگ ءُ نادراھجاہ ءَ سرکتگ انت –

ڈیرہ اللہ یار ءَ بجلی ءِ کرنٹ گرگ ءَ یک مردمے بیران بوتگ –

ھالانی رِد ءَ ڈیرہ اللہ یار ءَ موٹر سینکل ورکشاپ ءَ اناگتی آس لگ اتگ آس کُشگ ءِ ھاتر ءَ ورنا دکان ءِ چت ءَ شتگ ھمود ءَ یازدہ ھزار والٹیج تاراں گوں ڈیک وارتگ، کرنٹ لگگ ءَ گوں ورنا بے ھوش بوتگ ءُ کپتگ –
ایگل اسکواڈ کارمنداں ورنا چست کتگ ءُ نادراھجاہ ءَ برگ ءَ بوتگ انت کہ نیم راہ ءَ آ بیران بوتگ – بیران بوتگیں ورنا ءِ پجار شاکر بھرانی ءِ نام ءَ چہ بوتگ –

نسیرآباد ءَ ناشناسیں مردمانی تیرگواری ءَ زالبولے بیران بوتگ –

پولیس ءِ رِد ءَ نسیرآباد ءِ دمگ خان کوٹ ءَ ناشناسیں مردماں لوگ ءَ تیرگواری کتگ ءُ یک زالبولے کُشتگ ءُ تتکگ انت –
وئیل ءَ بیران بوتگیں زالبول ءِ پجار لال بانو ءِ نام ءَ چہ بوتگ – پولیس ءَ لال بانو ءِ جون دست گپتگ ءُ نادراھجاہ ءَ سرکتگ ، اژدری چار ءُ ٹپاس ءَ پد جون کھول ءِ ھوالگ ءَ داتگ ءُ اے درگت ءَ گیشیں پٹ ءُ پول کنگ انت –

دگہ وئیل ءِ بلوچستان ءِ دمگ ھزدار ءَ بوتگ کہ سیل سواد ءَ شُتگیں سئے ورناء آپ بُڈیتگ ، دو بیران بوتگ ءُ یکے بچیتگ –

وئیل ھزدار ءَ باغبانہ باجوئی ءِ دمگ ءَ دیم ءَ اتکگ کہ ھر سئیں ورنا جان شودگ ءِ میان ءَ آپ جھلانکی ءَ شُتگ ءُ بُڈیتگ انت کہ آھانی تہ ءَ یکے درکنگ بوتگ بچیتگ وھدیکہ ایندگہ دؤئیں ورنا بیران بوتگ انت –

بیران بوتگیں ورنایانی پجار محمد چنگیز ء محمد اسحاق، فیصل ء عبدالغنی جھمنند کھٹان رکتگیں ورنا ءِ پجار احسان ء حسن جھمنند ھزدار ءِ نام ءَ چہ بوتگ –

تربت ءَ پوجی گاڑی ءِ سر ءَ دز بمب اُرشے کتگ جانی ءُ مالی تاوان داتگ – میجر گوھرام بلوچ

سربوتگیں ھالانی رِد ءَ ناشناسیں مردماں کیچ ءِ بنجاھی شھر تربت ءَ پاکستان ءِ پوج ءِ گاڑی سر ءَ دز بمب اُرش ءِ کتگ ، اُرش ءِ تربت ءِ دمگ سنگانی سر ءَ کنگ بوتگ چریشی ءَ پاکستانی پوج ءَ جانی ءُ مالی تاوان رس اتگ ناشناسیں مردم در آیگ ءُ رؤگ ءَ سوبمند بوتگ انت –

دومی نیمگ بلوچستان لبریشن فرنٹ ءِ جارکش میجر گوھرام بلوچ ءَ رسانکدراں وتی شنگ کرتگیں درشان ءِ تہ ءَ اے اُرش ءِ زمّہ واری منّ اِتگ ءُ گوشتگ کہ مئے سرمچاراں تربت ءِ دمگ سنگانی سر ءَ پاکستانی پوج ءِ یک گاڑی ءِ سر ءَ دز بمب ءِ چگل داتگ، اُرش ءِ آسر ءَ پوج ءَ جانی ءُ مالی تاوان رس اتگ –

جارکش میجرگوھرام بلوچ ءَ درشانی گڈی ءَ گوشتگ کہ زورگیریں پوج ءِ سر ءَ مئے اُرش بلوچستان ءِ آجوئی ءَ تاں برجاہ مان انت –

بلوچی زبان ءِ شائر عمر مراد ءِ شَیرانی دپتر زربار مکران شنگکار ءِ نیمگ ءَ چاپ ءُ شنگ بیتگ –

چریشی ءَ پیسر عمر مراد ءِ دو شَیری دپتر شنگ بیتگ اَنت کہ آئی ءِ شَیرانی تہ ءَ بلوچستان ءِ جاورھال ءُ دگہ تکاں شَیری دروشم ءَ نبشتگ کنگ بیتگ اَنت –

عمر مراد ءِ اولی دپتر “ھوناچ ساھیل اِنت ” سال دوھزار ءُ دَہ ءَ کیلکور لبزانکی چاگرد ءِ نیمگ ءَ شنگ ءُ چاپ بیتگ ءُ دومی دپتر “تیجار “سال دوھزار ءُ شانزدہ ءَ چہ سچکان پپلیکیشن ءِ نیمگ ءَ شنگ ءُ چاپ بیتگ ءُ آئی ءِ وانگی بلوچستان ءَ جوانیں رنگے ءَ وانگ ءُ دلگوش کنگ بیتگ اَنت –

اے آئی ءِ سیمی دپتر “آپ ء دوزہ ” چہ زربار مکران شنگکار ءِ نیمگ ءَ چاپ ءُ شنگ بیتگ ءُ اے وھد ءَ کراچی ءُ بلوچستان ءَ دزکپ ایت –

بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ بیگواھیں مردمانی کھولانی نیمگ ءَ زھرشانی روانک کشگ بیتگ ءُ زھرشانی روانک ءَ بازیں کچے ءَ زالبول، چک، نودربر ءُ دگہ پھناتاں بندوکیں مردماں بھر زرتگ –

زھرشانی روانک گوستگیں دوازدہ سالاں پیسر بیگواھیں بلوچ نودربر رھشون زاکر مجید ءِ مات ءِ دزبندی ءَ کشگ بیتگ، زھرشانی ءِ پلامرزی وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز، ایچ آر سی بی ءَ ھم کرتگ –

زھرشانی روانک ءَ زھرشانی کنوکانی دستاں بیگواھیں مردمانی اکس ءُ بینر ءُ آیانی سر ءَ بیگواھیں مردمانی یل کنگ ءِ لوٹ نبشتگ کنگ بیتگ اَنت ءُ اشانی ھواری ءَ زھرشانی ءَ ھواریں مردماں بیگواھیں مردمانی بارہ ءَ اوگام جتگ –

زھرشانی روانک شال ءِ پریس کلب ءَ بندات بیتگ ءُ شھر ءَ تران ءُ دیم پہ گورنر ھاؤس ءِ دیم ءَ اود ءَ زھرشانی کنوکاں نندانک جتگ ءُ نشتگ اَنت –

زھرشانی ءَ ھواریں مردماں بیگواھی ءِ دروشم ءَ چم بستگ ءُ وپتگ اَنت اود ءَ زھرشانی کنوکاں سانکل ءُ چم بستگ اَنت –

زھرشانی روانک ءِ سر ءَ زالبولیں پولیساں بیگواھیں مردمانی کھول ھم نشانگ کرتگ ءُ روانک ءِ ھلاس کنگ ءِ جھد اش کرتگ –

زھرشانی کنوکاں تران کنان ءَ گوشتگ کہ بلوچستان ءَ بازیں سالاں چہ گار ءُ بیگواھیانی درچ برجاہ اَنت ءُ انگت ءَ اے درچ دارگ نہ بیتگ اَنت –

زھرشانی ءَ شبیر بلوچ ءِ گوھار سیما بلوچ، سعید اھمد بلوچ ءِ کھول ءُ دگہ بیگواھیں مردمانی کھولاں تران کرتگ-

روانک ءَ بیگواھیں بلوچ نودربر رھشون شبیر بلوچ ءِ گوھار سیما بلوچ گوشت: من ءُ منی کھول ھنچیں ناوشیں جاوراں گوزگ ءَ ایں کہ لوگ ءَ رواں شبیر ءِ لوگی جست کنت کہ شبیر ءِ ھال نیست پون اش نہ کرتگ –

زھرشانی ءَ سعید اھمد ءِ مات ءَ گوشت کہ اے بازیں سالاں چہ منی زھگ بیگواہ اِنت اشی ءَ من زاناں کجام درد اِنت اشی ءِ تہ ءَ نا من ءَ الکاپیں واب ھست نانکہ کہ الکاپیں وردن ھست –

آئی ءَ گوشت کہ من ءُ سعید اھمد ءِ دیشتار ءِ ودار ءَ شش سالاں گوزگ ءَ پد ھم ودار ءَ نشتگ ءُ آئی ءِ کھول مدام زور دیگ ءَ اَنت کہ سعید کدی یل بیت یا مارا اجازت بہ دے اِت –

زھرشانی ءَ راشد ھسین ءِ مات ءَ گوشت کہ اے پیراں سری اُمر ءَ در پہ دراں بلے سرکار ءَ گوست ءَ اسلام آباد ءِ نندانک ءَ زبان کرتگ کہ من راشد ھسین ءِ بارہ ءَ شمارا گوش آں آئی ءِ گپ ءَ پد راشد ھسین ءِ بارو ءَ مارا ھچ ھال دیگ بیگ ءَ نہ اِنت –

آئی ءَ گوشت کہ راشد ھسین سرکار ءَ درملک ءَ گپتگ ءُ آورتگ ءُ وتی زنداناں کرتگ ءُ آئی ءِ ٹی وی چینلاں ھم منّ اِتگ ءُ آئی ءِ سرکار ءَ ھم اے گپ منّ اِتگ بلے تنی وھدی آئی ءَ آمیدگساں پیش کنگ ءَ نہ اَنت –

زھرشانی ءَ بازیں بیگواھیں مردمانی کھولاں تران کرتگ ءُ سرکار ءَ وتی مردمانی یل کنگ ءِ لوٹ اش کرتگ –

زانگ بہ بیت ھشت جون بیگواھیں بلوچانی کھولاں بیگواھی ءِ روچ داشتگ ءُ ھمے روچ ءَ بلوچ نودربر رھشون زاکر مجید ءَ دوازدہ سال سرجم بیتگ –

آئی ءِ مات ءِ دزبندی ءَ روانک کشگ بیتگ ءُ آیانی روانک ءَ بازیں کھولاں بھر زرتگ –

دومی نیمگ ءَ چاگردی رسانکجاہ ٹوئٹر ءَ کمپئن کارمرد کنگ بیتگ کہ اے وھد ءَ بازیں ھسابے ءَ بلوچستان ءَ بندوکیں چاگردی رسانکجاھاں کارمرد کنوکیں مردم کارمرد ھیش ٹیگ #BalochMissingParsonsDay کامرد کنگ ءَ اَنت –

بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ سر بیتگیں ھالانی رد ءَ بلوچ ورناہ کوہ پیما (کوہ سوار) منصور قمبرانی بیگواہ کنگ بیتگ –

دمگی مردمانی رد ءَ آ پولیس ءُ چیریں ادارھانی کارمنداں دزگیر کرتگ ءُ برتگ، داں اے ساھت ءَ آئی درگت ءَ ھچ پئیم ءِ اھوال نیست۔

زانگ بہ بیت مروچی گار ءُ بیگوابیں مردمانی روچ دارگ بیگ ءَ ایں بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ زھرشانی ءُ چاگردی رسانکجاہ ٹوئٹر ءَ بیگواھیں مردمانی یل کنگ ءِ ھاتر ءَ کمپئین کارمرد کنگ بیگ ءَ ایں –

سوشل میڈیا ءَ مزنیں کساس ءَ بلوچ جھد کار بیگواھیں مردمانی کہول #BalochMissingPersonsDay ءِ ھیشٹیگ ءَ کارمرز کنگ ءُ کمپین جنزینگ ءَ اَنت ءُ لوٹ کنگ ءَ اَنت کہ آیانی بیگواھیں مردم یل کنگ بہ بنت۔
بلوچستان ءِ سیاسی ءُ انسانی ھکانی گل بلوچستان ءَ بیگواھیں مردمانی جیڑہ ءَ پاکستان ءِ سر ءَ لڈگ ءَ اَنت آیانی رد ءَ بلوچستان ءَ یک مردمے یل کنگ بیت ءُ دگہ چار بیگواہ کنگ بنت –