کِتاب ءِ نام: (بلوچ اور اُن کا وطن) بلوچ ءُ آیانی ڈیھ
نبشتہ کار: ڈاکٹر پاروک بلوچ
چمشانک : اُلپت پیز
دی بلوچستان پوسٹ
ڈاکٹر پاروک بلوچ ءِ اے کتاب بلوچ اور اُن کا وطن بلوچ ءُ بلوچ ءِ ڈیھ ” سائل ءُ گواجنانی بابت ءَ اِنت ءُ گوست ءَ بلوچاں آیانی واست ءَ زورگیرانی ھلاپ ءَ چوں گَھگیری کُرتگ۔۔ڈاکٹر پاروک بلوچ بُندپتر نویسے ءُ بلوچستان مزن شھدربرجاہ ءَ بندپتر ءِ ڈیپارٹمنٹ ءَ اسسٹنٹ پروپیسری ءِ اُگدہ ءِ سر ءَ وانینگ ءَ بوتگ ۔ آئی ءَ بلوچستان ءِ بُندپتر ءِ سر ءَ مزنیں کچے ءَ کتاب نبشتہ کُتگ ءُ یک جوانیں پٹ ءُ پولی دابے ءَ بلوچستان ءِ بُندپتر دیم ءَ آؤرتگ۔ آئی ءَ بازیں کِتاب بلوچستان ءِ بابت ءَ نبشتہ کُرتگ۔
لھتیں کتابانی نام چو اے وڑ ءَ اَنت۔
1: بلوچ و بلوچستان قدیم مؤرخین کی نظر میں۔
2: بلوچ قدیم قبائل اور بلوچستان کی تاریخ
3 بلوچ اور آریائی تعلقات اے ھوار اَنت۔
من اے چمشانک ءَ (بلوچ اور اُن کا وطن) بلوچ ءُ بلوچ ءِ ڈیھ ھمے کِتاب ءِ پشدر ءَ درشان کُتگ۔
چُشکہ ما گوست ءَ پِچار ایں بلوچ چہ وھداں ھمے زالم ءُ زوراوریں ھاکمانی زلم ءِ آماچ بوتگ ءُ اے وھد ءَ بلوچ بلوچستان ءَ ھوار سندھ، پنجاپ، ایران، اوگانستان، اَربستان ءَ جھمنند بوتگ اَنت- اگاں ما بہ چار ایں تاں بلوچ ءَ ھر وھد زالمانی زُلم ءِ ھلاپ ءَ گَھگیری کُتگ کہ داں مرچی ءَ آئی ءِ گَھگیری گوں پاکستان ءَ برجاہ اِنت۔
بازیں بُندپتر نویس بلوچاں آرین، کُرد، اَرب ءُ ایران ءَ چہ آؤکیں راجے لیک اَنت بلے چُش نہ اِنت بلوچ چہ وھداں ھمے ڈیھ بلوچستان ءِ جھمنندیں راجے بوتگ ءُ مرچی ءَ داں بلوچ ھمے ڈیھ ءِ بلوچستان ءَ جھمنند اَنت ، اگاں ما بلوچ ءَ چہ در آؤکیں راجے بہ لیکیں گڑا اے بے پائدہ اِنت چی ءَ کہ بلوچ چہ آرین ،کرد ءُ اَرب ءَ پیسر ھمے زمین ءَ نندوک بوتگ ءُ بلوچ ءِ دودمان سک باز کوھن اِنت کہ آ “مھرگڑھ” دودمان ءِ نام ءَ زانگ بیت ءُ کہ آ 1100 ھزار سال کوھن اِنت۔
دومی نیمگ ءَ بازیں لبزانک کار ءُ بُندپتر نویس بلوچی زبان ءَ چہ آرین زبان ءَ در آؤکیں زبانے گُش اَنت کہ اے گپ ءِ تہ ءَ ھم ھِچ راستی نیست اِنت چی ءَ کہ بلوچ چہ آرین ءَ پیسر ماں بلوچستان ءَ آباد بوتگ اَنت ءُ چہ آرین ءَ پیسر آئی ءَ وت ءَ یک زبانے بوتگ۔ ما اے گُشت کنیں کہ بلوچی زبان گوں آرین زبان ءَ ھوار بوتگ-
اگاں ما پچار ایں بازیں بُندپتر نویس بلوچ راج ءَ چہ براھوی زبان ءِ ھبر کنوکیں بلوچاں جتائیں راجے لیک اَنت کہ ایشی ءِ تہ ءَ ھم ھچ راستی نیست۔ چی ءَ کہ تو زبان ءِ بنیات ءَ ھِچ راج ءَ چہ جِتا کُت نہ کن ئے بلوچ چہ وھداں بلوچستان ءَ جھممند بوتگ ءُ آیاں ھچبر وتی نام ءِ دیم ءَ براھوئی کارمرز نہ کُتگ۔ اگاں ما بچاریں مارا بُندپتر ءِ ھچ کتابانی تہ ءَ براھوئی راج دست نہ کپ ایت اے لبز برتانیہ ءَ پہ بلوچ ءِ بھر ءُ بانگ کنگ ءِ واست ءَ کارمرز کتگ۔چوناھا زوراور یک کومے ءِ سر ءَ ھاکمی کنگ ءَ چہ پیسر آئی ءَ را بھر ءُ بانگ کنت آ دین ءِ بُنیاد بہ بیت یا زُبان ءِ ۔ اگاں ما بہ چار ایں ھرچ (خان) ھان بلوچے کہ بوتگ آھاں براھوئی زبان کارمرز کتگ بلے آیاں ھرچ وھد ءَ وتی نام ءِ دیم ءَ (خان) ھان بلوچ نبشتہ کتگ-
بلوچ ءِ سرزمین بلوچستان (جغرافیائی) نکش ءِ ارزشت ءِ سوَب ءَ تیوگیں دنیا ءِ تہ ءَ یک کِردے دار ایت۔ پمیشکا ھرچ وھد ءَ تاگتور ءُ زورگرانی چم بلوچستان ءِ سر ءَ سک اَنت – سکندر آعظم ءُ سائرس اعظم ءَ بِگر تاں سنڈیمن ءُ جناہ ءَ ھرچ پیمیں ھاکماں اے زمین ءِ ارزشت زانتگ ءُ آیاں ھمے جُھد کُتگ کہ بلوچستان ءِ سر ءَ ھاکمی بہ کن اَنت۔
بلوچستان مرچی سَے بھر ءِ تہ ءَ بھر اِنت کہ آئی ءِ یک بھرے گوں ایران، یک بھرے گوں اوگانستان ءُ یک بھرے گوں پاکستان بزاں سندھ ءُ پنجاپ ءِ گون ءَ ھوار اِنت۔ بلوچستان ءَ را چوش بھر ءُ بانگ سامراجی تاکت برتانیہ ءَ کُتگ۔ چوش کہ بلوچستان ءِ (جغرافیہ) نکش ءَ دنیا ءِ تہ ءَ پُر ارزشت اِنت، ھمے پیم ءَ بلوچستان ءِ سائل وسائل ھم دنیا ءِ چمانی چیر ءَ اَنت بلوچستان ءِ تہ ءَ بازیں کیمتی ئیں ابرمی وسائل دست کپ اَنت- بلوچستان ءِ گواجنگانی تہ ءَ گیس (کہ 1952 ءَ ماں سوئی ءَ دریاپت بوتگ)، تیل ، کوئلہ ، سُھر ءُ نُگرہ کہ اے وسائل مارا چاگی ، ڈیرہ بگٹی ءُ کوھلو ءَ دست کپ اَنت کہ آ سیندک ءُ رکوڈک ءِ نام ءَ زانگ بنت-
اگاں ما بلوچ ءِ گْوست ءَ شریں وڑے ءَ بہ وان اِیں۔ چہ آیاں اے زانگ بیت کہ بلوچ بلوچستان ءِ تہ ءَ 1100 یازدہ ھزار سال ءَ پیسر آباد بوتگ۔ بلوچ دودمان بزاں مھرگڑھ دنیا ءِ تہ ءَ یک کوھنیں دودمانے زانگ بیت- 2200 دو ھزار دو سد ک م ءَ مھر گڑھ دودمان زوال ءِ نیمگ ءَ روت بزاں بازیں بلوچ ھُشک سالی ءُ موسم ءِ بدل بوگ ءِ سوب ءَ ماں سندھ ءُ ایران ءَ آباد بنت ءُ ایشی ءِ سوب ءَ بلوچ آبادی کم ترّ ایت ءُ بلوچستان ءِ تہ ءَ دری راج بزاں دراوڑی راج کاینت ءُ آباد بنت کہ آھانی دودمان دراوڑی دودمان زانگ بیت۔
1500 پانزدہ سد ک م ءَ آرین ارش کار بلوچستان ءِ سر ءَ اُرش کن اَنت آرین ارش کارانی ھلاپ ءَ بلوچ گھگیری کن اَنت بلے بلوچ ءِ تاداد کم بوگ ءِ سوب ءَ بلوچ پروش وارت- چہ آرین ارش کاراں پد ءَ بلوچ ءِ سر ءَ ایران ءِ ھاکم ماں نُھمی کرن ک م (854) ءَ کبزہ کنت-
ھمے پیم ءَ چارمی کرن ک م ءَ (359) سکندر اعظم ءِ پوج بلوچستان ءِ سر ءَ ارش کنت ءُ (فتح)کبزہ کنت- چہ سکندر اعظم ءَ پد بلوچستان ءِ سر ءَ موریا حکمران بلوچستان ءِ سر ءَ کبزہ کنت ماں ھپتمی کرن (644) ءَ عرب ھاکم بزاں ریاست مدینہ بلوچستان ءِ سر ءَ کبزہ کنت بلکیں اَرب ھاکم تیوگیں 400 چارسد سال بلوچستان ءِ سر ءَ ھاکمی کنت-
گوستانک نویس گُش اَنت کہ اَرب ءِ آیگ ءَ پیسر بلوچ آتش پرست ءُ بُت پرست بوتگ اَنت کہ ایشانی ڈس ءُ نشان مارا بلوچستان ءِ بازیں ھنداں دست کپ اَنت-
چہ اَرب ھاکماں پد بزاں ماں یازدھمی ایسوی ءَ مھمود گزنوی بلوچستان ءِ سر ءَ کبزہ کنت ءُ مھمود گزنوی ءَ پد مُگل ھاکم بلوچستان ءِ سر ءَ کبزہ کن اَنت- چوشکہ پانزدھمی کرن ءَ مُگل ءِ ھاکم زوال بیت ءُ بلوچستان ءِ سر ءَ بلوچ ءِ اھمدزئی ھاکمی کنت۔ 1839 ءَ یکبرے پد ءَ بلوچستان ءَ برتانیہ کبزہ کنت- برتانیہ ءِ کبزہ داں 1947 برجاہ بیت کہ پد 11 اگست 1947 ءَ بلوچستان یک آزاتیں ریاستے جوڑ بیت ءُ بلے ایشی ءَ پد یکبرے پد ءَ 27 مارچ 1948 ءَ پاکستانی ریاست بلوچستان ءِ سر ءَ کبزہ کنت کہ داں روچ مرچی ءَ آئی ءِ کبزہ برجاہ انت ءُ بلوچ گوں آئی ءَ جنگ کنگ ءَ اِنت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-