بنی آدم
نبشتہ کار: ابرم بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
بنی آدم ءَ تھزیب ءِ اولی جار ءَ دیم گوں جنگل ءَ کُرت۔ (سرخ) سُھر کُٹم کہ انسان ءِ تھزیب ءِ اولی زور ءِ چیدگ زانگ بوت آیاں وتی دست کاری ءَ آھِن ءِ داس ، کوڈال ءُ آھن ءِ اسپر ءُ تیر جوڑ کُرت اَنت۔ آیاں نزیک گور ءِ دُرستیں کُٹماں وتی زیر دست کنگ ءُ وپادار منارینگ ءَ پد دیم گوں نوں جنگل ءِ ساھدارانی وپاداری ءَ گِرگ ءُ زیردست کنگ ءِ جھد بندات کُت۔ سُھر کُٹم ءِ سردار بورجان جاندار ءُ برز بالادیں سکیں زورمندیں مردے اَت، آئی ءِ تُرس ءُ بیم ءَ جنگل ءِ درستیں ساھدار لرزگے ءَ گپت اَنت۔ یک شپے جنگل ءَ دُرستیں ساھدارانی دیوان لوٹگ بوت دیوان ءَ ھر ساھدار ءِ کمک ءُ رکینگ ءِ ھاتر ءَ زور ءِ گپ بنا بوت۔ ھسپ ءَ پہ ساز ءُ سامان ءِ برگ ءَ منگ بوت، روبا ءَ اھوالکاری ءُ جاسوسی ءِ زمہ واری دیگ بوت، ھَر ءَ ھسپ ءِ کمکار ءُ سکیں وھد ءَ سّرگ ءُ جنگل ءِ ساھداراں بیدار کنگ ءِ دوئیں زمہ وارای دیگ بوت اَنت، داں اے وھداں درستاں اے من اِتگ اَت کہ گوک زیات زوراوریں ساھدار دگہ مجلس ءَ نِیست اگاں دیم پہ دیمی جنگ ءِ وھد کیت گڑا گوک باید اِنت وتی زور ءُ پھلوانی ءِ جوزگاں نشان بہ دنت، وت شیر سرداری ءُ ھکم ءِ دیگ ءِ ھاتر ءَ وتی مکابلہ ءَ گوں انسانانی سردار بورجان ءَ بست کہ ھر وڑیں گامگیج ءُ وھد ءَ موہ بہ رس اِیت آئی ءَ را چُنڈ چُنڈ کنت۔
داں سے شپاں جنگل ءَ شپ بیداری بے وابی ءُ ھوشیاری ءَ بند ءُ بست ءَ درستیں ساھدار ودار ءَ اِت اَنت گوک ءَ وتی گودانانی شیر گوسک ءَ میچینتگ اَت کہ جنگ ءِ وھد ءَ سُبک ءُ تیار بہ بیت، بلے آدمانی سپائی شپ ءِ تھارمائی ءَ گِندگ نہ بوت اَنت روباہ ھم دست ھالیگ اتک کہ ھچ نوکیں ھال نیست ءُ ساھدار شپ ءِ بے وابی ءَ نوں ساھتے واب ءُ آرام ءِ ھاتر ءَ دلجم بوت اَنت۔ گوربام ءَ ھَر ءَ سَرّ اِت ءُ دژمن ئِے ھال دات دُرس چہ واب ءَ پاد اتک اَنت ءُ گوں اسپر ءُ کوڈال ءُ تیراں آدمی زاتاں درستاں گرپتار کرت اَنت اولی ھَر ءِ جند دست ءَ کپت ھَسپ ساز ءُ سامان ءَ جیھارینگ ءِ گیگ ءَ اَت بلے بَڈ ءَ گوں دارگ بوت گوک ءَ وتی پھلوانی ءِ وس کرت بلے زمزیل ءُ لوپاں داشت ءُ سردار بورجان ءَ وتی لشکر ءِ سوبینی ءُ باجبری ءِ جار جت ءُ گُشت دگہ ساھدار ما گِرگ ءُ بندی کنگ نہ لوٹیں ما وتی تھزیب ءِ سر ءَ ھچ وڑیں پولنگ نیلیں۔ اگاں بندیگیں ساھدار مے گوں ماں وپاداری ءِ منگ ءَ تیار اَنت گڑا بزاں ایشان ما وتی برابریں ھیسیت دیگ ءَ ھم تیار ایں، مئے تھزیب ءِ پاسداری ءُ رھبند ایش اِنت کہ جنگ ءَ بانداتگیں سردار ءَ ما بندی نہ کنیں ءُ نے گڈی ءَ تاوان دئیں بلکیں آئی ءَ شرپداری ءِ ھیسیت ءَ ما آزاد کنین ءُ انوں ھم جنگل ءِ ھاکم ءُ سردار ما ایں۔ جنگل ءَ انوں ھم وتی کانود ءُ وتی پیسلہ بنت مارا بس پہ آدم زات ءِ دیمروی ءُ تھزیب ءِ دیمروی ءَ ھرچی پکار اَنت ما ھمایاں برگ ءَ ایں، دگہ جنگل ءِ ھچ ما جِر ءُ بوچے ھم دست نہ جنیں۔ مئے تھزیب ایشی ءِ ھلاپ ءَ اِنت۔
جنگل ءِ سردار شیر چوشیں سرپدیں تھزیبی سردار ءِ دیم ءَ وتی شرپ ءَ چوشیں گپانی پشت ءَ ھرچ شرت ءِ منگ ءَ تیار بوت ءُ اے ھم گُشت ئِے بزان اِد ءَ ھم ایشاں پہ زرورت کُشگ بیت ءُ گوشت پہ ورگ کار ءَ کیت اگاں پہ تھزیب ءُ دیمروی ءَ اود ءَ بنی آدم کارمرد اِش کنت ما اے وسیلگ ءَ نہ داریں برو شمارا بکشاتگ ءُ اے ھم مدام شمے وپادار بنت۔
آدماں ھَر، ھسپ ءُ گوک گوں گوسک ءَ ھوار نوکیں دنیا ءَ آؤرت اَنت کوٹی ءُ زیبائیں بان ءَ داشت اَنت۔ چیزے روچ ءَ جنگل ءِ ساھداراں اے جاہ وش نہ بوت بلے وھدے سردار وت آیانی سوج ءَ کیت ءُ آیانی کارمرزی ءِ سپت ءَ کنت گُڑا ساھدار وش بنت۔ سردار وتی کاردار ءَ پرمان دنت کہ ھرچ ورگ ھست گیشتر ھسپ ءَ دیگ بہ بیت ھسپ من ءَ دگہ ساھداراں گیش دوست بیت ءُ ھمیشی ءَ من وتی سواری ءِ ھاتر کارمرد کناں۔
سردار ءِ پرمان ءَ کاردار مزنین آخُرّ ھسپ ءِ دیم ءَ ھیر کرت پُگ ءُ چوکر، سبزیں کاہ ءُ گَلگ ھسپ ءَ دنت۔ ھَر ءُ گوک ءَ پہ ورگ ءَ ایوک ءَ پُگ رس اِیت۔ ھر وتی ورگاں وارت بلے گوک ءَ ھچ نہ وارت ءُ انکار کرت، سردار ءَ ھال رس اِیت سردار سک زھر گیپت۔بچار ما شمارا نہ کُشت ءُ زندے دات کہ شما منی وپادار بہ اِت نوں منی ناپرمانی ءِ سزا ءَ زان اِت چے اِنت؟ گوک ءَ وتی گِلہ درشان کنان ءَ گُشت آ مُردار ءَ شما کاہ، چوکر، پُگ گلگ ءِ دان دے اِت بدل ءَ آ ایوک ءَ ترا چکر دنت بزاں اگاں ھمے چوکر ءُ پُگ من ءَ دیگ بنت من ترا چے چے دات کناں اِد ءَ بچار منی دو ءِ بدل ءَ چار گودان اَنت من ھمینکس شیر دیاں کہ درستیں مردم سیر ءَ وارت کن اَنت۔ اے اسپیتیں شیراں بچار بالٹی پُر کن بہ بر گوک پد ءَ کمے ھاموش بوت ءُ گُشت ئِے اگاں گلگ ءِ دان من ءَ پہ ورگ ءَ بہ رس اِیت گڑا بزان من دگہ چے دات کناں من اینکس تئی وپادار بیاں اگاں تو بلوٹ ئے اے منی گوسک ءَ بہ بر انوں ھم اے چہ آ مردار ءَ گیشتر گوشت ترا دنت۔
سردار ءَ گوک ءِ وشیں گپ گوشداشت ءُ من اِت اَنت۔ ھسپ ءِ مزنیں آخُر یکدم ءَ گوک ءِ دیم ءَ ھیر کنگ ءِ پرمان دیگ بوت۔تپُگ، چوکر ءُ گلہ ءِ دان گوگ ءَ پہ لاپ ءِ سیر ءَ دیگ بوت۔ دومی روچ ءَ کِشت ءُ کِشار ءِ تھزیبی کار ءَ سردار ءِ درستیں کبیلھاں پہ ھوری ءَ کار بنا کرت ءُ ھَر ءَ پہ نوکیں تجربت ءَ ڈگار لنگار کنگ ءُ پد ءَ ھورمان گیجگ ءِ کار گِرگ بوت، پرمانداریں ھَر ءَ درستیں کار سُھب داں شام ءَ کرت ءُ سبزیں کاہ ءِ بڈے ھم کوپگاں زرت لوگ ءَ اتک۔ سردار ءَ آئی ءِ اے وڑیں پرمانداری دیست گُڑا ھکم ئِے دات کہ کاردار مرچی سبزیں کاہ ءِ مزنیں بارے ھَر ءَ بہ دنت۔ اے آئی ءِ مرچیگیں کار ءِ مُز اَنت۔ گوک ءَ پد ءَ مرچی وتی ورگ نہ وارت اَنت سردار ھسپ ءِ چکر ءَ رند ساھدارانی کوٹی ءَ سیل کنگ ءَ اتک سوج کنگ ءَ پد کاردار ءَ آ ھال دات کہ گوک پد ءَ مرچی ناپرمانی کنگ ءَ اِنت ءُ ھچ ورگ نہ ورگ ءَ اِنت۔ مرچی گوک ءَ شیر ھم نیم داتگ دوشگ ءِ وھد ءَ لگت ءُ ترڈکائی ھم باز کرتگ۔
سردار ءَ پُرس اِت ایشی ءَ چے اِنت بے مجگ ءَ وتی زمہ واری ءَ بے ھال کنت ھینکس پھلوانیں زاتے بلے انگت ھکل ئِے مان نیست سردار زھر گپت ءُ گوک ءِ جُست کنگ ءَ کیت۔ گوک یک پھنات ءَ وپسوک بیت ءُ آئی ءِ دیم ءَ پاد نئیت۔ سردار ءَ آئی ءَ جیڑہ ءِ جُست ءَ کنت۔ گوک پسو دنت۔۔۔۔ بزاں سردار تو اے مُردار ءَ ھم سبزیں کاہ دے ئے ایشی ءِ کار ایوک ءَ سَرّگ اِنت ایشی ءِ ورگ ھم تاوان اَنت ایشی ءِ لِڈ تئی ھچ کار ءَ نئیت بلے بچار اے سبزیں کاہ اگاں من ءَ بہ رس اَنت من ترا کَد دیان ءُ تو ایشاں کِشار ءَ مان کن کشار زوراور بیت ءُ رُد اِیت ترا گیش دان دنت۔سردار پد ءَ وتی مندیل ءَ دستے مُش اِیت اے وَ ھگلمندے من ایشی ءَ مپت ءَ چوش گُشت۔
گوک پد ءَ گُش اِیت اگاں زمین ءِ کشار ءَ کار ترا پکار اِنت من ترا نوکیں کائیگریں گوسکے دیاں ھر چِنکس بلوٹ زیات کار ئِے بِگر لنگار ءُ زمین ءِ ھوار کنگ درستاں کائیگر کنت ءُ تو اگاں بلوٹ ئے منی کَد ءَ ٹِکی جوڑ کن ءُ آس ءِ کار ءَ ھم کارمرد کن سارتی ءِ درستیں ماھاں ترا کار ءَ کیت، بس تو آ مردار ءَ سبزیں کاہ مہ دے سبزیان کاہ من ءَ بہ دے آئی ءَ بچار منی یک پانات ءِ برابر نہ اِنت دژمنے تئی نیمگ ءَ کیت من یکیں ڈکر ءَ ترکانی پروشاں۔ سردار گوک ءِ ھبرانی اِش کنگ ءَ پد جیڑگ ءَ لگ اِت۔کہ اے راست گُشگ ءَ اِنت ءُ آئی ءِ سر ءَ مھربان بوت نوں پُگ ءُ چوکر، گلگ ءُ سبزیں کاہ درست گوک ءَ دیگ بہ بنت آئی ءِ پرمان ءِ اشکنگ ءَ پد گوک ءَ یک دگہ ھُزرے ھم کرت بزاں سردار اے دوئیں مُرداراں پہ سواری کارمرد کنگ ءَ من انکار نیاں بچار من ھستاں زنڈ ءُ پتن اگاں منی سر ءَ سوار بہ ئے تئی وتی نکسان اِنت تئی پاد درد بنت بس دگہ درستیں کاراں من تیار آں ایوک ءَ منی سر ءَ سوار مہ بئے۔
سردار ءَ گوک ءِ درستیں نیکیں واھشاں من اِت ءُ تھزیب ءِ آھن ءُ کانود ءِ تہ ءَ نوکیں شرت ءُ ساھدارانی ھک ءُ اگبال ھم مان کرت اَنت۔ ساھدارانی زمہ واری ءِ ھم کانود مان کنگ بوت۔گوک وھدے سردار ءِ اے دُرسیں پیسلھاں سھیگ بوت سک وش بوت ءُ کاردار ءَ کلوہ دات کہ سردار ءَ بگوش نوں سَرّگ ءِ ھم زمہ واری ءَ من زیراں دُزے ڈُنگے اگاں کیت من وت سَرّان ءُ کوکار کناں شمارا ھال دیاں۔ وھد گوزان بوت کبیلھانی جنگ ءُ جدل برجاہ اَت یک سُھبے نوک روچ ءِ ٹِک ءَ گوک ءَ پریات کرت کاردار ءَ تچان ءَ سردار ءَ ھال سر کرت کہ دُز ءُ ڈُنگ اتکگ اَنت کبیلہ درست وتی جنگی ھوزاراں گوں تیار بوت اَنت بلے اے نوکیں لشکر اسپیت پوشانی قبائلی لشکر اَت کہ شہ سُھرینانی (سرخانی) لشکر ءَ کساس دوازدہ کَچ گیشتر اَت ھر نیمگ ءَ کُشت ءُ ھون بوت نوکیں لشکر ءُ کبیلہ گوں نوکیں تھزیب ءَ اتک اَنت دژمن ءِ سروک اسپیت پوش ءِ تھزیب ءَ گِرگ ءُ کُشگ بوت۔ سردار بورجان ءِ کوش ءَ رند نوکیں کبیلہ ءِ سردار ءَ وتی زیردست کرتگیں کبیلہ ءِ تہ ءَ یک سردارے نامینت ءُ اِد ءِ کوھنیں تہزیب ءِ ھلاس کنگ ءِ جار جت۔ کوھنیں سردار ءِ تھزیبی چیز پروشگ بوت اَنت ءُ ابادت جاہ ءِ تہ ءَ وتی بُت ءِ ھدا ھیر کرت۔
نوکیں سردار ءَ گوک بندیگی ءَ دیست آئی ءَ جار جت ءُ آھن ءُ کانود ءِ تہ ءَ گوک ءَ بندی کنگ ءُ گوک ءِ کُشگ گوشت ورگ ءَ ھرام کرت۔ سردار ءَ جار جت گوک یلہ کنگ بہ بیت ھر نیمگ ءَ روت بروت۔ نوکیں سردار وتی ھاکمی تھت ءَ نِشت ھما روچ ءَ شہ گوک گوں گوسک ءَ یل ئِے ءَ گشت نے گِس ئِے بوت ءُ نے جنگل ءَ شُت ئِے کُرت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت۔