سید زھور شاہ ھاشمی
نبشتہ کار : ایم شکاری
دی بلوچستان پوسٹ
واجہ سید ھاشمی 21 اپریل 1926 ءَ گنجیں گوادر ءَ واجہ سید مھمد شاہ ءِ لوگ ءَ ودی بوت. سید ءَ اربی ءُ پارسی چہ وتی آریپیں پت ءَ دربُرت. نمیرانیں سید اُردو ءُ انگریزی ءَ هم زانتکار بوتگ ، بلوچ ءِ راجدپتر شاھد اِنت کہ واجہ ءِ دل پہ ماتیں زبان ءُ پہ راج ءَ سُتکگ .
1946 ءَ کہ گوادر مشکت ءِ ایر دست اَت، واجہ ءَ انجمن اسلاہ ء بلوچاں ءِ نام ءَ تنزیمے ءِ بندات ایر کُرت. همے نیمون ءَ بلوچی دیوان ءِ بنگیج ئِے ایر کُرت. آئی ءَ جدّ ءُ جُھد ءِ نام ءَ یک روتاکے (اخبارے) ھم شنگ کُت، بلے مشکت ءِ اگدہ دار ءُ واگداراں واجہ ءِ اے کار دوست نہ بو ت۔۔چیزے وهد ءَ رند سید ءِ جھدانی دیم گِرگ بوت ، انجمن پْرشت ءُ سید چہ گوادر ءَ درانڈیھ کنگ بوت.1949 ءَ واجہ سید پہ ڈاکٹر جاهین سڈا سر ءِ گْوشگ ءَ هندوستان ءَ شُت کہ بلوچی زبان ءِ بارہ ءَ گیشتر پٹ ءُ پول بہ کنت .
ءُ اود ءَ واجہ ءَ پہ بلوچی زبان ءَ بازیں پٹ ءُ پولے کت۔ پد ءَ 1950 ءَ واجہ کراچی ءَ اتک، اد ءَ ریڈیو ءِ کار مستر جوڑ کنگ بوت واجہ ءَ اے ریڈیو ءِ تُرو ءَ بلوچ راج ءُ بلوچی زبان ءِ سک باز ھزمت کت . مردمے کہ لوٹ اِیت منی زبان مدام دیمتر ءَ کِنزان بہ کنت گڑا مدام ھمے ھیال ءَ بیت کہ کجام ناں کجام وڑ ءَ بلوچی زبان دیم ءَ بہ رَوت پمیشکا واجہ ءَ 1952 ءَ گوں وتی اے دگہ بلوچ دوزواھاں (بلوچی سَرچمگ) ءِ نام ءَ زبان ءِ دیمروی ءِ هاتر ءَ یک انجمنے بنگیج کُرت-
سید ءَ پہ (سَر چمگ) ءُ بلوچی زبان ءِ دیمروی ءِ هاتر ءَ بلوچستان ءِ گیشتریں هند ءُ دمگاں دو ماہ ءَ پُرّیں ترّ اِت ءُ گول اِت بلے بژن چہ وت ماں وتی ناتپاکیاں سَر چمگ نہ سبز اِت ءُ سرچمّگ ءِ تاک لیمّراں بوت اَنت . بلوچی زبان ءِ اے شھزانت چہ بلوچانی اے ناتپاکی ءَ دل پروش نہ بوت . واجہ ءَ گوں وتی نزوریں کوپگاں بلوچی جھد برجم داشت، بلے 1955ءَ شومیں رنج ءِ نادْراھی ءَ واجہ گْور جَت
گوں ھمے نادْراھی ءَ کہ واجہ ئِے روچ پہ روچ نزور کنان کُرت بلے انگت چہ بلوچ ءُ بلوچی ءَ بے هال نہ بوت مدام گوں بلوچی ءَ سَر ءُ چیر اَتئ
بلوچی زبان ءِ پٹ پول ءَ بلوچستان ءِ گیشتریں هند ءُ دمگاں پاد شپاد ءَ یک یک گالوارے ءِ هاتر ءَ تَرّ اِت کہ بلوچی گوهر کیمتی لبزاں پَٹ ءُ پول بہ کنت سید ءِ ھاشمی ءِ چہ درستاں مستریں کار بلوچی لبز بلد (ڈکشنری) “سید گنج” ءِ نبیسگ اِنت کہ بلوچی زبان ءِ اولی لبزبلد زانگ بیت. ءُ سید ءَ بلوچی زبان ءِ سْیاھگ (رسم الخط ) ءِ بارہ ءَ ھم باز جُھد کتگ، اے بارہ ءَ سید ءَ دو جْوانیں کتاب نبشتگ یکے “بلوچی سْیاھگ ءِ راست نبیسگ” ءُ دومی “بلوچی بنگیجی پہ رستگیناں”- پہ زبان ءِ گھبودی ءَ ھمک تھر ءَ کتاب نبیسگ ءُ شنگ کنگ ھم سک زلوری اِنت اے رِد ءَ سید ءِ ھما کتاب کہ چاپ ءُ شنگ بوتگ اَنت ایش اَنت:
وانگی:
1: سِستگیں دستونک
2: انگر ءُ تْرونگل
3: بْرتکگیں بیر
4: تْراپکنیں تْرمپ
5: بلوچی بنگیجی
6: بلوچی سْیاھگ ءِ راست نبیسگ
7: جُز عمّ بلوچی
8: میر گند
9: نازک
10: بلوچی زبان و ادب کی تاریخ
12: سِچکانیں سسّا
13: شکّلیں شھجو
14: اوستا ءِ بنگیج ءُ پیشگال
15: شھلچّہ کار (ملا پازل ءِ زند ءُ ازم ءِ بارہ ءَ نبشتگیں کتاب )
16: چکّاسنگ
17: گسدگْوار
18: سید نمدی
19: سید گنج
20 :سید آزمانک
ءُ ھما کتاب کہ نبشتگ ءُ ایر اَنت بلے پہ چاپگ ءُ سرجم کنگ ءَ مھتل اَنت، ایش اَنت:
21۔بلوچی دربر
22-پاپولر پوئٹری آف بلوچ
23۔گورکی ءِ مات ءِ بلوچی
24۔ زوت گِر ءُ دیر ھٚلّ
25: سستگیں دستونک (اردو)
26: شھگوستن شاھار
27:بلوچی دلپسندیں لچھکاری
ءُ ھما کتاب کہ سید ءَ وتی زند ءَ گْوشتگ کہ من ءَ ارادہ ھست کہ اے کتاباں بہ نبیساں (بلے ملکموت ءَ گیگ نہ دات ءُ نبیسگ نہ بوتگ اَنت ) ایش اَنت:
1-کلام اللہ ءِ بلوچی رجانک
2- انگریزی بلوچی بزانت بلد
3- بلوچی دربری درسی سرجَمیں کتاباں
4-بلوچی کْوھنیں رم ءُ لچّھانی درگیجگ ءُ یکجاہ کنگ
ءُ ھما کار کہ سید ءِ واھگ بوتگ کہ کنگ بہ بنت ایش اَنت:
1- بلوچی وانینگ ءَ دربرجاہ پچ کنگ
2-بلوچی کتاباں چاپ کنگ
3-بلوچی ءَ اَلّمیں ماھتاک کشّگ
4: پہ رُستگیناں دربرجاہ پچ کنگ
5: پہ بلوچی زبان ءِ الّمی ءَ جوانیں دیوان پچ کنگ
6-بلوچی کتاباں چاپ کنگ
7-بلوچی ءَ اَلّمیں ماھتاک کشّگ
8-پہ رُستگیناں دربرجاہ پچ کنگ
9-پہ بلوچی زبان ءِ الّمی ءَ جوانیں دیوان پچ کنگ۔ واجہ گْوش اِیت کہ من ءَ اے گم نہ اِنت کہ پہ منی مرگ ءَ منی چُک چورہ بنت، ھَو من ءَ اے گم ھست اِنت کہ من مُرتاں بلے پہ بلوچی ءَ ھچ نہ کت۔ 4 مارچ 1978 ءَ واجہ ءَ اے کوڑھیں امروز یلہ دات، اللہ واجہ ءِ مانش ءَ روژنا کنات۔ واجہ ءِ درستی اُمر 52 سال بوتگانچوش سما بیت کہ گْوش ئے زاناں اللہ ءَ سید بس پہ بلوچی زبان ءِ ھاتر ءَ ودی کتگ۔
“بیا پد ءَ شتکیں تلارانی دل ءَ دِرّاں کنیں”
“گرانبھائیں دوستی ءُ مھر ءُ پد ءَ ارزاں کنیں”
دور نہ اِنت منزل ھزار ناز ءُ ھزار گنجیں سید
ھمبلاں زوریں چو کور ءَ دور سریں رُمباں کنیں۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-