سرگزشت اسیر – گل ھسن بلوچ

الم بوانیت

آھوگ تو اے وڑ مہ کُتیں۔۔۔ – بالاچ قادر

آھوگ تو اے وڑ مہ کُتیں۔۔۔ بالاچ قادر دی بلوچستان پوسٹ گُل ترا یات بیت ھما وھدی کہ توءُ دگہ سنگتے مئے...

کمےّ وھد کشّ – منھاج مختار

کمےّ وھد کشّ منھاج مختار دی بلوچستان پوسٹ تو ھم زانئے کہ من ترا گشگایاں بلے اگاں ترا موھ رست منی اے...

بلوچستان ءِ آجوئی ءِ ترس ءُ پاکستانءِ نوکیں پالیسی: نبشتہ حکیم واڈیلہ

گوشنت زوراک وھدءِ وتا نزور بیگءَ گندیت اگں ماریت گڑا آوتی سرجمیں زورا جنت ءُ وتی زوراکیءَ برجم دارگءِ...

کتاب :سرگزشت اسیر

چمشانکار: گل ھسن بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

سرگزشت اسیر یک انچیں کتابے کہ ایشی ءِ وانگ ءَ پد مردم ءَ زندان ءِ تھاریں کوٹیانی بابت ءَ کم چہ کم 50 درسَد سرپدی بیت بِلّے کہ وت نہ شُتگ ءُ تھاریں کوٹیانی زندگی نہ دیستگ ئِے ۔

ھما سامراج، زالم ءُ زوراکیں استان ءُ راج دومی راج ءُ ڈیھانی سر ءَ چنچو زوراکی کن اَنت پد ءَ ھما ڈیھ ءِ جاھمنندیں مردماں وتی ایردست کنگ ءِ کوشست بندات کن اَنت اگاں کسے ءَ گھگیری کُت آوانی بگیری ءَ آ زنداں ءِ تھاریں کوٹیانی باھوٹ کنگ بنت ، ھرچ وڑیں ازیت دیگ ، ھر روچی ورگ ءِ پیم ءَ بیت کہ ترا ھر روچ یک وڑ ءَ سّگگ لوٹ اَنت ۔

سرگزشت اسیر جولئیس فیوچک ءِ وتی نبشتہ کُرتگیں کاگد اَنت کہ آئی ءِ نازیانی “پین کراٹس جیل ” ءَ بیت “کونسکی ” نامیں چوکی دارے بیت ءُ کمیونسٹ پارٹی ءِ دوزواھے ءُ سکیں انسان دوستے بیت آرا ایشانی سر ءَ سک بزگ بیت کیز یانی ھیال ءُ گُر کنگ ءَ ھر وھداں دل گُوش بیت گُڑا اِے فیوچک ءَ نَد (قلم) ءُ کاگد دنت کہ وتی ھیالاں نبشتہ بہ کن ، تئی سنگتانی واست ءَ دیم دیاں بلے فیوچک ءَ سِتک نہ بیت مردک کار ءِ سر ءَ پرچا کہ زندان ءِ تہ ءَ ھر کس وتارا تئی درد وار سرپد کنگ ءِ جُھد کنت تانکہ تئی دل ءِ رازاں بزانت  بلے اِے مرد واھگ ایش نہ بنت گوں فیوچک ءَ ھکیکی بنیاد ءَ فیوچک ءِ درد وار بیت گُڑا فیوچک تاں سے ماہ ءَ ایشی ءِ سر ءَ باور نہ کنت سے ماہ ءَ پد نون وتی کاگداں نبشتہ کن اَنت ، کونسکی ءَ دنت دیم پہ وتی ڈن ءِ گل ءِ ھم لیکھی کامریڈاں پہ رواں دنت ڈنی ھالاں زنداں ءِ مھلونک ءَ پہ کار اِیت آوانی ھمت ءُ ھوسلہ بیت ۔ تھاریں زندان ءِ ھالاں پہ وتی سنگتاں سر کنت کہ آ تھاریں کوٹیانی تہ ءَ چے وڑ زندگی کُتگ ءُ کنگ ءَ اَنت ، نازی لشکر ءِ زوراکیاں پہ وتی ھّک ءَ گُڈی ھداں تک سّگ ایت ۔

جولئیس فیوچک 23 فروری 1903 ءَ ماں پراگ ءَ ودی بیت چہ درکسانی ءَ آرا ایکٹنگ کنگ ءُ گانا جنگ ءَ گوں سک ھُب ءُ واھگ بیت ، تانکہ آشریں گانا بہ جنت، ڈانس ءُ ایکٹنگ بہ کنت ۔ چوش کہ گانا جنگ ءُ ڈانس کنگ لبزانک (ادب) ءِ چیز اَنت گُڑا چمداں آرا گوں لبزانک ءَ گیش واھگ بیت ۔ ھمے واھگانی سرجم کنگ ءِ واست ءَ فیوچک ءَ گیش وانگ کپ ایت ۔ آ پراگ ءِ مزن شاھدربر جاہ (یونیورسٹی)  ءَ داھلی زور ایت ۔ آدگہ سبجیکٹاں چہ گیش لبزانک ، زَیمل (موسیقی)ءُ ازم (آرٹ) ءَ واھگدار بیت، پمیشکا ھمیشانی جُھلانکی ءَ روت تانکہ شریں دیمروئی یے بیار اِیت ۔

فیوچک ءِ پس وت یک پوریاگرے (مزدورے)  بیت، آرا پوراگری ءِ مارشت بیت گُڑا مزن شاھدربرجاہ ءِ وانگ ءِ وھداں گوں کمیونسٹ پارٹی ءَ آئی ھُب ءُ واھگ بندک بنت گُڑا کمیونسٹ پارٹی ءَ ھوار بیت جُنز ءِ تہ ءَ شریں کِردے پیلو کنت ۔

آ 1929 ءَ یک تاکبندے ءِ کشگ ءَ بندات کنت، تاکبند ءِ نام بیت “تخلیق ” بزاں “ساچشت” اِے تاکبند ءِ تہ ءَ مُلکاری (سیاسی ) ءُ لبزانکی مَڈی شنگ کنگ بُنگیج کنت ، فیوچک ءِ مول ءُ مراد بیت چیکوسلواکیہ راج ءَ ھستیں دور ءِ زوراکیانی بابت ءَ سرپدی بہ دنت ۔ دیمتر ءَ آ کمیونسٹ پارٹی ءِ ھالتاک ءِ شونکار (اڈیٹر) بیت ۔ اِے ھما وھد بیت کہ روس ءِتہ ءَ یک نوکیں آشوبے کیت ، آ آشوب یک کمیونسٹ آشوبے بیت ۔ 1917 ءَ لینن گوں سُھر پوچ(سرخ فوج ) ءَ کار ایت ئے ۔ روس گوں وتی اتھادیاں یکجاہ بیت ، آ سوویت یونین ءِ نام ءَ زانگ بیت ۔ دنیا ءِ تہ ءَ یک بے دروریں استانے بیت گُڑا جولیس فیوچک درکپ ایت دیم پہ سوویت یونین ءَ گرد ءُ چر ءَ اود ءَ سوویت یونین ءَ گِند ایت ۔ پد ءَ کہ واتر بیت گُڑا سوویت یونین ءِ سر ءَ کتابے نبشتہ کنت ; آئی نام بیت “وہ سرزمین جہاں مستقبل ماضی بن گیا ہے”
وھدے کہ فیوچک وتی ملک ءَ واتر بیت ایشی ءَ چیکوسلواکیہ ءِ ھما رجعت پسند دست گیر کن اَنت ۔ ھمے وھداں چیکوسلواکیہ ءَ سرمایہ دار ڈیھ ءَ ھٹلر ءِ دست ءَ دینت ۔ ھٹلر اِے وھداں جرمنی ءِ تہ ءَ راجدوستی ءِ گُڈی سیمسراں سر بیت ، فاشسٹ جوڑ بیت ۔ ھٹلر ءِ لشکر (فوج)کہ بیت آ نازی لشکر بیت، نازی ءَ چہ نازی ازم درکیت ۔ روچ ء مرچی ءَ داں دنیا ءِ تہ ءَ اے نام ھست اِنت ۔

فیوچک گُڑا ھمد ءَ یل بیت چیروکائی ءَ دوبارگ وتی کاراں بندات کنت کمیونسٹ پارٹی ءِ ھالتاک ءَ شنگ کنت کمیونسٹ پارٹی ءِ ھالتاک کہ بیت آ کانود ءِ بگیری ءَ بیت پمیشکا آئی شنگ ءُ تالان کنگ منہ کنگ بیت کمیونسٹ پارٹی انگت ءَ ھالتاک ءِ شنگ کنگ ءَ برجاہ دار اِیت ۔
پد ءَ ھمد ءَ چہ فیوچک نازی لشکر ءِ دست ءَ گِرگ بیت ، ماں تھاریں کوٹیاں زندانی کنگ بیت ۔ نازی لشکر ءِ زندانانی درور (مثال)  ءَ مروچی ءَ داں دینت کہ آواں مھلونک ءِ سر ءَ چینچو زُلم ءُ زوراکی کُرتگ ۔ فیوچک “پین کراٹس ” نامیں جیلے ءَ بندیگ کنگ بیت آ اِے کتاب ءِ تہ ءَ وتی سر ءَ بوتگیں کُلیں ازیت ءُ زوراکیاں نبشتہ کنت کہ آئی ءِ گوما نازیاں چینچو زوراکی کُرتگ ۔ ھر روچیں لٹ ءُ کُٹ، مجگی (زھنی) ءُ جسمانی ازیت دیگ بوتگ ۔

فیوچک ءِ لھتیں بُندپتری گپ اَنت کہ آئی ءَ زندان ءِ تہ ءَ نازیاں ءَ گْوشتگ “یہ موت میری نہیں تمہاری موت ہے ” میں لاکھوں انسانوں کے دلوں میں زندہ رہوں گا اور تم ؟  دنیا سے تمہارا نام و نشان تک مٹ جائے گا کیونکہ زندگی امن و حفاظت کی تمنائی ہے اور تم امن و حفاظت کے دشمن ہو”۔ پمیشکا مروچی ءَ داں چیکوسلواکیہ ءِ راج آئی ءِ سر ءَ پھر بند ایت ۔
اِے کتاب ءِ رِد ءُ بند دیوک فیوچک ءِ جنین بیت آ ھم ماں نازی زنداناں بندیگ کنگ بیت ۔ 1945 ءَ جھانی دومی جنگ ءَ پد وھدے ھٹلر شکست وارت نازیانی کیزی دُرست یل ءَ بنت فیوچک ءِ جنین “آگسٹینافیوچک ” ھم گوں یل ءَ بیت پد ءَ کیت، اِے وھداں ھرکس وتی مردمانی درگیج ءَ بندات کنت کہ آ زندانی بوتگ اَنت ۔ گُڑا آگسٹینافیوچک وتی لوگ واجہ ءِ درگیج ءَ ھم بندات کنت ھال کیت کہ فیوچک 8 ستمبر 1943 ءَ ماں برلن ءَ پاھودیگ بوتگ ۔


دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نوکتریں

شال: زورانسری آوار جنیانی بگیری ءَ زھرشانی برجاہ

بلوچستان ءِ بنجاھی شھر شال ءَ بیگواھیں مردمانی پانکجنیں گل وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز ءِ زھرشانی برجاہ، وی بی ایم...

بلیدہ ءُ گومازی ءَ پاکستانی پوج ءُ ایف ڈبلیو او ءِ سر ءَ اُرش، اُرشانی زمّہ واری بی ایل ایف ءَ منّ اِتگ انت

سربوتگیں ھالانی رِد ءَ گوستگیں روچ ءَ ناشناسیں سلاہ بندیں مردماں بلوچستان ءِ دمگ تمپ گومازی ءَ پاکستانی پوج ءِ بنجل...

زاھدان، ایرانشھر، چھبار ءُ زابل ءَ ایرانی آمیدگس ءِ ھکم ءَ نُھ کس پاھو دیگ بیتگ اَنت

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ روکپتی بلوچستان ءِ جتا جتائیں زنداناں ایرانی آمیدگس ءِ ھکم ءَ نُھ کس پاھو دیگ بیتگ...

یوکرین ءِ فرنٹ لائنزاں ترندیں جنگ، گیشیں اُرشانی دیمپانی ءَ ساجو بہ بنت- والادیمیر زیلنسکی

یوکرین ءِ سروک ولاد دیمیر زیلنسکی ءَ پوج ءُ مھلوک شیوار کرتگ ءُ گوشتگ کہ آ روس ءِ گیشین اُرشانی دیمپانی...