ھاک ءِ اوبادگ ءَ بگر داں توپانیں الگار ءَ
نبشتہ کار: برز کوھی
دی بلوچستان پوسٹ
سدو ءِ پدراھی ءَ دگہ چوشیں نوکی یے مان نیست اَت۔ نیکہ آئی ءَ وتی چپ ءُ چاگرد ءَ چوشیں داستانے ساز اِتگ اَت، ناں وتی پدرائشت ءِ جار ئِے پرینتگ اَت، نیکہ پہ وت ءَ چوشیں زبانے ساز اِتگ اِت ئِے کہ آئی ءِ وسیلہ ءَ مردم وتی زات ءَ را وتی پدکرد ءَ چہ مستر ھیال بہ کن اَنت۔ مزنیں اُمرے ءَ داں آ وتی مردمانی میان ءَ اَت ءُ تنی وھدی انگت ءَ ھمایانی میان ءَ اِنت، ھما کشکانی راھی اَت، ھما گپ ءُ گالاں گوں ھوار اَت، ھما تاڑ ءُ تیلانکانی ھمراھی ءَ زند گوازینگ ءَ اَت۔ بلے مُردنی بازیں کردارانی پدراھی ھما روچ ءَ ودی نہ بیت کہ ھما وھد ءَ آ اولی رند ءَ مردمانی چماں کاینت، بلکیں ھما روچ ءَ ودی بنت وھدے کہ مردم اناگاہ سما کن اَنت وھدے کہ چیز آیانی دیم ءَ اَت، گڑا آ مردنی آیانی گمان ءَ چہ باز مستر اَت۔ سدو ءِ بابت ءَ منی مارشت مدامی انچوش اِنت۔
(1)بلوچانی کوھانی بیگاہ شھرانی بیگاھاں چہ جتا اَنت۔ شھراں بیگاہ رژن ءِ امباز ءَ وپس اَنت، بلے اد ءَ بیگاہ زمین ءِ زانسراں وتی سر ءَ ایر کن اَنت۔ کوہ وتی تھاروکی ءِ ارواہ ءَ رولہ ءِ سر ءَ دور دینت، ریکزار سیاھی ءِ گُشان ءَ پوش اَنت ءُ گوات ءِ اندر ءَ انچیں بوے مان بیت کہ ایشی ءَ را تھنا ھاک ءِ بوسال ءِ نام دیگ زوراکی یے بیت، پرچا کہ آئی ءِ اندر ءَ وادناکی ھم بیت، ھُشکیں کاہ ھم، شکست وارتگیں کاروان ءِ گبار ھم بہ گند ئے ھما مردمانی ساہ ءِ دریکگ ھم، کہ اے سرزمین ءِ سر ءَ گرداں گردان ءَ بُندپتر ءِ کنڈے ءَ گار ءُ گمسار بوتگ اَنت۔ سدو آ ندارگ ءَ اے پیم نہ چار اِیت چوشکہ لس مردم نگاہ کن اَنت۔ آ ندارگ ءِ جھلی پژدر ءَ نہ اوشت اِیت، آئی ءِ نگاہ مدامی ھما چیز ءِ نیمگ ءَ اَنت کہ آ ھست بوگ ءِ ھمراھی ءَ سرجم ءُ برجم نہ انت۔ آ کوھانی اندر ءَ ایوک ءُ تھنا کوہ پسگاں گندگ ءَ نہ اِنت، بلکیں آئی ءِ اندر ءَ کرنانی سنگراں ھم چارگ ءَ انت۔ آ ریکزارانی اندر ءَ ھاموشی ءَ ایوک ءَ اِیش نہ کنت بلکیں آئی ءِ اندر ءَ درگوریں گپ ءُ ترانانی الوتاں ھم اِشکُنت۔
مردم ایوک ءُ تھنا آئی ءِ اولی پجار ءَ آئی ءِ سرزاھری دروشم ءِ اندر ءَ پٹ ءُ پول کن اَنت، بلے سدو ءِ پدرائشت آئی ءِ درستاں چہ کمتر ارزشت ءِ واھند اِنت۔ آئی ءِ بابت ءَ اولی ردی ھمیش اِنت کہ آئی ءَ را ایوک ءُ تھنا زالبولے لیکگ بیت ءُ دومی ھمیش اِنت کہ آئی ءَ را چیدگے سرپد بنت۔ بلے چندے ساھتانی گپ ءَ پد اے دوئیں دیدانکانی مانایے ارزشت نہ مان اِیت۔ جِند، اُمر، کد ءُ بالاد ءِ اکس ایوک ءَ باپُشتی ندارگ اَنت ءُ پَد ءَ ندارگ ءَ ایوک ءَ سَسّا پَشت کپ اِیت، انچیں سَسّا ءُ پگرے کہ آئی ءِ اندر ءَ گَھگیری، دانائی ءَ، جُست ءُ پرس ءِ ھدوناکی ءُ پگر جھلانکی ھمے کد ءَ یکے دومی ءَ گوں بندوک اَنت کہ ایشانی یک یک ءَ باز گران بیت۔ ءُ ھمے سسا ءِ شم ءُ شیکانی اندر ءَ یادداشت، آگھی ءُ پگر ءِ جھلانکی یکے دومی ءَ گوں انچوش ھمگرنچ اَنت کہ ایشاں گوں وت ءَ دور ءُ گستا دارگ باز مشکل اِنت، دگہ یک دروشمے سالانی سال ھاموشی ءَ گوں ردوم زیران بوتگ، آ دروشم نوں بی ایل اے ءِ باسمائیں گل ءِ پژدر ءَ، بلوچستان ءِ ناشناسیں، کوھستگین ءُ ماتکوھے ءِ سرٹل ءَ، یک دراج کشیں گھگیری ءِ کلوھے ءَ گوں پدر بوت۔ جَسدی نگاھاں آئی ءَ را یکبرے سلاھبندیں زالبولے ءِ توانگریں سرپ ءَ دیستگ اَت، جنگی پوشاک ءُ مڈیاں چہ سربار، گرد ءُ گبار، کوہ، کوھستگ، ھاموشیں دروشم، ءُ اے درستانی میان ءَ یک انچیں زالبولے کہ آئی ءِ ھست بوگ ءِ ھمراھی ءَ زالبول بوگ ءِ پیش ندارگ اندیم بیت ءُ ایوک ءَ کمان، نئیت ءُ توکل پشت کپ اَنت۔
اے ھما سدو اِنت کہ آئی ءَ را دنیا نوں کماندان شھناز بلوچ ءِ نام ءَ چہ پجا کار اِیت ءُ آئی ءِ نزیکیں سنگت ءُ ھمراہ سدو ءِ نام ءَ توار پر جن اَنت۔ کیچ ءِ بندپتری دمگ تمپ ءِ ھاک ءَ چہ ودی بوتگیں سدو وتی بنگیجی زانشتی زمانگ ءَ چہ اویس دَربرجاہ ءِ پیژگاھاں گوازینت، گیشیں وانگ ءُ زانگ ءَ تمپ ڈگری کالج ءَ شت۔ نودربری ءِ زمانگ ءَ آ بلوچ اسٹوڈنٹس آرگنائزیشن آزاد ءِ پگری پَتر ءَ گوں بندوک بوت۔ ھما بی ایس او(آزاد) کہ آئی ءَ بلوچ گھگیری سیاست ءَ مدامی نرسری، بنگیجی درسگاہ، پگری زانشت ءُ دریگے ءِ کرد پیلو کرتگ، ھمود ءَ ورنائیں سَسّا اولی رند ءَ راج، بندپتر، ایردستی، آزاتی ءُ انسان ءِ مڑاھداری ءَ ایوک ءَ کتابی لبزاں گوں ناں بلکیں وتی زند ءِ بنکی جُست ءُ پرسانی ھساب ءَ سما کن اَنت۔
سدو ایوک ءُ تھنا لس گوریلا جنگولے نہ اِنت۔ آئی ءِ مانا ءُ بزانت چریشی ءَ چہ باز پراہ ءُ شاھگان اِنت۔ آ بلوچ گھگیری ءِ بندپتر ءَ اولی ھما زالکاریں کماندانے ءِ رنگ ءَ دیم ءَ اتکگ کہ آئی ءَ تنظیمی سرپاں کمان، رَھشونی ءُ مانا ءِ نبشتگیں واب وتی اندر ءَ ایر کشّ اتگ اَنت۔ آئی ءِ کارست درستاں چہ زگرین ءُ پُر اَسراریں بستار ھمیش اِنت کہ ھپت سال ءَ چہ گیش کُنٹگ چکاریں کشک ءِ مساپر اِنت، لس سپائیگ ءِ بستار بنگیج ئِے کُت، پد ءَ مداں مدان ءَ رَھشونی ءِ ھما جاہ ءَ وت ءَ را سر ئِے کُت۔ بلے اے سرجمیں سپر ءِ میان ءَ آئی ءِ رازداری، نظم، رَھبند ءُ باتنی پھریزکاری ءِ جاور انچوش بوتگ اَنت کہ آئی ءِ نزیک تریں مونس ءُ روچ روزینی دزگھاراں ھم دراج کشیں بندوکی ءِ بابت ءَ گوش مالومی نہ بوتگ۔ اے پہ میانی ایوک ءَ چیرگوری ءِ ازمے نہ اِنت بلکیں ھما تب ءُ میل ءِ بھرے اِنت دانکہ آ زاتی پیشدارگ، وتمنّی، وتگلائی ءُ وتی چپ ءُ چاگرد ءَ وتگڑیں داسنان سازی ءِ واھگ ءَ وتی نزیک ءُ بیلاں ٹِکگ ءَ ھم نیشت ءُ پمیشکا آئی ءِ بالاد ءَ آھنی کنڈ ءِ گرگ ءِ ھمراھی ءَ بے گروناکیں باورے پیداکت۔ آئی ءَ گوں ھمنیاد بوگ ءَ مردم ءَ را یکو ءِ ھمے مَرت ءُ مارشت بیت کہ آ وتی دور ءُ باریگ ءَ سرد کاری ءَ گوں نہ جیڑ اِیت۔ آ سرجمیں آسر ءِ منوگر نہ اِنت۔ آ چہ ھما مردماں نہ اِنت کہ ھر سوال ءِ جاڑیگیں جواب اِش ھست۔ آ اشتاپکارے نہ اِنت، بوت کنت پمیشکا چے ءَ کہ آ زانت زندگی ءِ گیش ارزشداریں گواچن مادنیں راھے نہ اِنت بلکیں آ چپ ءُ چوٹیں کشکے، ھمک پیچ ءُ تابانی میان ءَ مانتر ءُ گلام چوٹے ھست اِنت، ھر پوشاک ءِ چیر ءَ دگہ پوشاکے پھمان اِنت، دانکہ مردم زانت ھم نہ کنت کہ آ گواچن ءِ نیمگ ءَ روگ ءَ اِنت یا گواچن ءِ ھَند ءُ مکام ءَ سر بوگ ءَ اِنت۔ سدو بہ گند ئے پمیشکا جواباں چہ گیش جوڑشتاں گوں ھدوناک اِنت، پرچا کہ آ سرپد اِنت ھما مردم کہ ایوک ءُ تھنا جوابانی شوھازاں پدگردان انت گڑا آ سوالانی ارزشت ءَ ببا دینت کہ چریشاں چہ سرجمیں جواب ردوم زیر اَنت۔
برے برے من سما کناں کہ سدو ءِ گواچنیں بندوکی ھست گوں ھمگرنچ نہ اِنت بلکیں وت زمانگ ءَ گوں پیوست اِنت۔ آ وتی اھد ءِ اندر ءَ الم زندگ اِنت بلے آئی ءِ نگاہ ایوک ءَ ھستیں ساھت ءَ داں نہ اوشت اَنت۔ وھدے آ چونیں ویلے ءِ بابت ءَ گپ ءُ تران کنت گڑا آئی ءِ چماں مدام ایشی ءِ پشت ءُ دیم ءِ ندارگ ھم پچ بنت۔ پہ آئی ءَ ھر ویل چونیں دراج کشیں درچے ءِ روچانی بُنبھرے، پمیشکا آ چیزانی بابت ءَ ھچبر آیانی مجتی دروشم ءِ سر ءَ بیسہ نہ دار اِیت۔ آئی ءَ ھر جیڑھے ءِ رگ ءُ ریشگ ءِ شوھازگ ءِ آدت مان اِنت ءُ پد ءَ ھما روتگ ءِ چیر ءِ ھستیں دگہ ریشگانی۔ باز مردم آسرال ءَ چہ بنگیج کن اَنت، سدو سبباں چہ بنگیج کنت۔ باز مردم جوابانی نیمگ ءَ دو درک بنت، سدو سوال ءِ جوڑشت ءَ تپاس اِیت۔ بہ گند ئے ھمے سبب ءَ آئی ءِ گپ ءُ ترانانی تہ ءَ گیشتر یک انچیں شوھازے مان اِنت کہ آ بے سمائی ءَ گوں بندوک نہ اِنت بلکیں ھورتچاری ءِ شوھاز ءَ سرگردان اِنت۔
(2)
نوں بیگاہ گیشتر تامور بوان ات۔ کوہ تھارونکی ءِ امبازاں روان اَنت۔ چہ دور ءَ ایوک ءُ تھنا مِرمرانکیں چراگے ٹمبگ ءَ اِنت۔ گوات گْوھریچک شانگ ءَ ات۔ سدو ھاموشی ءَ گوں نشتگ ءُ من ھمے جیڑگ ءَ آں کہ بوت کنت سدو ءِ گواچنیں ارزشت ایشی ءِ اندر ءَ مہ بیت کہ آ چی زانت، بلکیں ھمیشی ءِ اندر ءَ اِنت کہ آ چیزاں چون چار اِیت۔ دنیا ءَ پہ مندگیں مردم گچینی اَنت، بلے باتن شناسیں مردم بے بھا اَنت ءُ سدو ھما بے بھائیں مردماں چہ یکے کہ آ ھر چیز ءَ را سرزاھری ءِ دروشم ءَ نہ چار اِیت بلکیں آئی ءِ باتن ءَ سر کشگ ءَ پہ آمُرزی اِنت۔ بہ گند ئے پمیشکا دانکہ آئی ءِ ھمنیادیں مردم وتی بابت ءَ ھم انچیں چیزانی بابت ءَ سرپد بہ بنت کہ آیانی درگت ءَ باز پیش ءَ چہ سرپد بوتگ اَنت بلے آیانی بابت ءَ پگر اش نہ کرتگ۔ ءُ بوت کنت اے ھما مانتر اِنت کہ ھمود ءَ کجام ھم کردار ءِ پجار کُٹ اِیت ءُ آئی ءِ راستیں کسہ بنگیج بیت۔
من ءَ یات نہ اِنت کہ چنچو رند ءَ چوش بوتگ کہ مردم چونیں جیڑھے ءِ بابت ءَ دراج کشیں گپ ءُ ترانے ءَ گوں چیر ءُ سر بوتگ اَنت ءُ سدو سیاہ پہ سیاہ نشتگ، ھاموش اِنت۔ آ یکدم دزمانجنی نہ کنت۔ بہ گند ئے پمیشکا چی ءَ کہ آ سرپد اِنت کہ گیشتر گپ ءُ تران وتی بنگیجی ساھتاں مردنی ھیال ءِ درشان نہ اِنت بلکیں مارشتانی پدرائشت اِنت۔ مردم پمیشکا گپ جن اَنت دانکہ آ وتی بے تاھیری ءَ گر ءُ دار کُت بہ کن اَنت۔ مردم پمیشکا منانک ءُ درور دینت دانکہ آ وتی ستک ءُ باور ءِ پاسداری ءَ کُت بہ کن اَنت۔ مردم پمیشکا بُندپتر ءِ سرشون ءَ دے اَنت دانکہ آ وتی ھست ءَ را مانا دات بہ کن اَنت۔ سدو آ درستانی گپاں گوش دار اِیت، بلے آئی ءِ گوشدارگ ءِ بنجاہ لبزاں گوں بندوک نہ انت۔ آ ھما گماناں گوش دار اِیت کہ آئی ءِ سر ءَ لبز سازگ بوتگ اَنت۔ آ ھما جیڑہ ءُ جنجالاں تپاس اِت کنت کہ آیانی بابت ءَ درستاں تپاک داشتگ بلے کسے ءَ درشان نہ کتگ۔ پمیشکا وھدے آ بیرگ ءَ گپ جنت گڑا گیشتر انچوش سما بیت کہ تران ءُ باوست اولی رند ءَ وتی راستیں بنگپ ءِ نزیک ءَ سر بوتگ۔
آئی ءِ تب ءُ میل ءِ اندر ءَ بیمانگیں ایرادے ھست اِنت۔ آ ارزانیں ریس ءُ پریسانی سر ءَ تپاک نہ دار اِیت۔ آئی ءَ ھما درشانانی بابت ءَ ھم ایراد ھست اِنت کہ ھر جیڑہ ءِ یک ءُ تھنائیں سببے شوھازگ بیت ءُ ھمایاں چہ ایراد گیپت کہ آ ھر راستی ءَ را ھمینکدر مانگیشین اَنت کہ ھچ وڑیں مڑاھداریں گپے پش نہ کپ اِیت۔ آئی ءِ نزیک ءَ دنیا اینچو ارزان نہ اِنت چوشکہ ترانکار درشان اش کن اَنت نیکہ اینچو مانگیشگی ءِ آماچ اِنت چوشکہ بازیں شھزانت اش ھیال کن اَنت۔ راستی ھمے دوئینانی میانجین ءَ یک رنگراھیں مکامے ءَ اوشتوک اِنت، ھمود ءَ مردم ءَ را یکیں وھد ءَ راستال ھم درکار بیت ءُ بیسہ ھم۔ بہ گند ئے پمیشکا سدو وتی شور ءُ سلاھاں ھچبر گڈی دانک سرپد نہ بیت۔ آسرال ءِ بابت ءَ گمان کنت بلے آسرال ءِ سر ءَ کوریں ستکے نہ دار اِیت۔
بلوچستان ءِ بابت ءَ آئی ءِ گپ ءُ ترانانی گوشدارگ ءِ جتائیں آزمودگ کاری یے۔ پمیشکا اناں کہ آ انچائیں داوا کنت بلکیں پمیشکا چی ءَ کہ آ اے سرزمین ءِ یک ءُ تھنائیں داستان ءِ کالب ءَ چہ ناباور اِنت۔ آئی ءِ نز ءَ چوشیں راجے نیست اِنت کہ آ وتی لنگڑی ءُ نیزگاری ءَ چہ جوڑ بیت، ھمے وڑ ءَ چوشیں راجے نیست اِنت کہ آ ایوک ءَ وتی تھت ءُ تاراجی ءَ چہ پھر بہ بند اِیت۔ راج یادداشت، میارباری، مڑاھداری، تُرس، گھگیری، رژناپگری، بودلائی، توانگری ءُ بے سمائی ءِ پیچداریں یکجاھی ءَ چہ جوڑ بنت۔ پمیشکا آ ھر ھما گپ ءُ درشان ءَ چہ چاڑ کہ بیت کہ مردم بُندپتر ءَ را ایوک ءَ موتک ءُ پھرے ءَ گوں بندوک کن اَنت۔ آئی ءِ نِزّ ءَ دوئیں چیز یادداشت ءَ گوں ناانساپی اَنت، پرچا کہ دوئیں انسان ءَ را راستی ءِ یک نیمگے ءَ چہ آشنا کنائین اَنت۔
ھمے بندپتری سما ءِ پدگوانک آئی ءِ ھستیں گپ ءُ تراناں چہ ھم اشکنگ بنت، ھمود ءَ آ بلوچ زالبولانی داستان ءَ ایوک ءَ ھست ءِ آدینک ءَ گوں بندوک نہ کنت بلکیں بندپتر ءِ یکشلیں درچ ءِ روچاں گوں تپاس اِت ئِے۔ آئی ءِ نز ءَ بلوچ راجمان ءَ زالبول ءِ بستار بدل ءُ بانجیگ ءِ دودے نہ اِنت بلکیں ھما مُچانکی رَبیت ءِ بھر اِنت کہ آئی ءِ اندر ءَ شرپ، مڑاھداری ءُ ھوارِشت مدامی یکے دومی ءَ گوں بندوک اَنت۔ آ گش اِیت بُندپتر ھما گپ ءِ گواھی ءَ دنت کہ بلوچ زالبول راجمانی ءُ سیاسی زند ءَ ھچبر ایوک ءُ تھنا کُنڈے ءَ کپتگیں مھلوکے نہ بوتگ اَنت بلکیں مردینانی ھمکوپگی ءَ گوں زند ءِ رنگراہ، مُچانکی سوڑگ ءُ راجی سرگوست ءِ جیڑھاں ھور ءُ یکجاہ بوتگ اَنت۔ ھمے درونت ءِ بابت ءَ آ میر چاکر رند ءِ گوھار بانڈی بلوچ ءِ سرشون ءَ دنت کہ ایشی ءِ کردار آئی ءِ نز ءَ ھما گپ ءِ بے مٹیں مسال اِنت کہ کرناں پیسر ھم، رَھشونی، جنگ ءُ میڑانی پڑ ءَ پہ بلوچ زالبولاں چوشیں بہ مانگی ءِ گپے نہ بوتگ۔
سدو ءِ نگاہ ءِ اندر ءَ ھما رَبیت ءِ اَڑاند اَبرمی نہ ات۔ آ سرپد بیت کہ پیسر ءَ سینڈیمن نظام ءَ بلوچ راجمان ءِ بازیں کدیمیں جوڑشتان ءَ نزور کُت ءُ چریشی ءَ رند پاکستانی زورگیری ءَ ایشی ءِ اندر ءَ گیش ءَ گیش بھر ءُ بانگ پیداک کنان ءَ سیاسی، ربیدگی ءُ راجمانی جِھتاں پرشت ءُ پروش ءُ جنسی پرک ءُ درک ءِ نوکیں رنگ ءُ دروشم پیداک کُت۔ بلے آئی ءِ نز ءَ بُندپتر ءِ سپر مدامی یک نیمگی بوت نہ کنت۔ پمیشکا آ اے گپ ءِ سر ءَ زور دنت کہ گھگیری ءِ ھستیں بھرشت ءَ مرد ءُ جنین یکیں بار ءَ پد ءَ یکیں سرپ، یکیں سنگت ءُ یکیں مکسد ءِ پتر ءَ یکجاہ اَنت۔ آئی ءِ نز ءَ ھمے مٹی ءِ پژدر ءَ ھما پگری نگاہ بندوک اِنت کہ چریشی ءَ کربانی، مونسی ءُ مچانکی زمہ واری ءَ را جند ءِ ھد ءُ ابیل ءَ چہ بُرز یک راجی کردے پیلو کرتگ ءُ ھمے وڑ جنین ءُ مردین ءِ میان ءَ برجاھیں وتگڑیں گستائی دوار ءَ سوال ءِ آمود ءُ شاھیم ءِ سر ءَ تور کرتگ۔ ھمے پگری پھتگی ءِ برورد ءَ سدو رَبیتی، پرسودگ ءُ سرجھلیں سیاسی تب ءُ روشت ءَ چہ ھم جتا گندگ ءَ کیت اِنت ءُ بے رَھبندیں، بے دستوریں، بے آشوبی جنگی ترزکاراں ھم وتی زات ءَ یکرّ کنت۔ آئی ءِ اندر ءَ زاتی نامداری، وتمنّی، وتگلائی ءِ نیمون گندگ ءَ نئیت اِنت۔
آ بلوچ راج ءَ را شیواری ءَ گوں گیشن اِت کہ زلم ءِ دیم ءَ ھاموش بوگ ایوک ءُ تھنا سیاسی نزوری یے نہ اِنت بلکیں راجی گیرت، مچانکی شرپ ءُ انسانی مڑاھداری ءِ چپ اِنت۔ ھمیشی ءِ ھمراھی ءَ آ بلوچ زالبولاں گوں ھمتران بیت، بلے آیاں ایوک ءُ تھنا جوزگ، چیدگ یا اَدارُکی باھنداں اژم نہ دنت، آ لوٹ اِیت کہ زالبول اے جنز ءَ پہ زانت، سما، دانائی ءُ پگری بودناکی ءِ ھمراھی ءَ ھوار بہ بنت، پرچا کہ آئی ءِ نز ءَ ھما ھوارِشت وھدے کہ سنچ ءُ سما ءَ چہ ھورک ءُ ھالیگ بہ بیت گڑا دیرمانیں مانا پیداک کت نہ کنت۔ دژمن ءِ پوجی تاکت ءِ بیھار دیگ ءَ آئی ءِ گالوار گیش ءَ گیش دُرشک بیت، گیش ءَ گیش ترند ءُ برانزگریں توارے بیت۔ آ گش اِیت کہ بلوچستان ءِ جنک نوں ارزانیں دپار نہ اَنت، آ اے زلم ءُ زوراکی ءِ ھلاپ ءَ توپان ءُ شرتگ ءِ وڑ ءَ اوشتوک اَنت ءُ اے دمگ ءَ چہ درستاں مستریں پوجی جوڑشت ءِ واکداری ءَ تچک ءَ تچک مھمیز دیگ ءَ جاڑی اَنت۔ سدو ءِ دگہ دروشمے من ءَ مدامی دلگوش گور کنائین اِیت، آ اِیش انت کہ سدو شکست ءُ سوبمندی ءِ دوئیں جاوراں اَدارکی سرپد بیت۔ بازیں مردم شکست ءِ اندر ءَ وتی سرجمیں شناس ءَ چہ شموشکار بنت، ءُ بازیں مردم سوبمندی ءَ چہ ھر چیز ءَ بے ھیال کن اَنت۔ سدو دوئینانی میان ءَ گستا بیت۔ آئی ءِ نز ءَ راستیں جُست ایش نہ اِنت کہ یک راجے ءَ چنچو سوبمندی پہ وت گپتگ یا چنچو بے سوبی اوپار کرتگ۔ راستیں جُست ھمیش اِنت کہ آئی ءِ آزموندگ کاریاں چہ آئی ءِ سنچ ءُ سما ءَ گوں چے چے کرتگ۔ ایشاں چہ آئی ءَ چیزے دربرتگ؟ آئی ءَ وت ءَ را گھتر کرتگ؟ آئی ءَ وتی ریپکاری پجا آؤرتگ اَنت؟ اگاں اناں گڑا سوبمندی ھم شکست ءِ یک دودائیں دروشمے جوڑ بیت۔ بہ گند ئے ھمے سبب اِنت کہ آ اُمیت ءَ را ھم جتائیں دابے ءَ سرپد بیت۔ پرائی ءَ اُمیت پُرمارشتیں جاورے نہ اِنت، نیکہ وتکاریں ستک ءُ باورے۔ اُمیت یک پگری ءُ کردانکی پدکردے۔ آ مردماں چہ ھمے لوٹ ءَ کنت کہ آ راستی ءِ ھما کلیں جنجالانی ھمراھی ءَ بہ ٹپاس اَنت، بلے چریشی ءَ چہ ابید باندات ءِ گت ءُ گمان ءَ چہ دزکش مہ بنت۔ پمیشکا سدو ءِ اندر ءَ وتمنّی گندگ ءَ نئیت اِنت، بلے دلپروشی ھم سھرا نہ بیت۔ آئی ءِ گور ءَ دگہ جاورے ھست، کہ آئی ءَ بہ گند ئے سگّ ءِ نام ءَ دات کنیں۔ ھما سَگّ کہ انسان ءَ را کوکار کنگ ءَ ابید وتی جاہ ءَ برجاہ مانگ ءَ پہ سکین دنت۔
(3)شپ نوں وتی گڈی پاسان اِنت۔ آزمان ءِ تاموری ءِ اندر ءَ ھما گوناپ پیداک بوتگ انت کہ چوشیں گوناپ ایوک ءَ ھما وھد ءَ سھرا بنت وھدے کہ گوربام چیر بیت، بلے جدیمگ ءِ واکداری ءِ میان ءَ شم ءُ شیکاں سر کش اتگ۔ بلوچانی کوہ وتی سرجمیں کوھستگی ءُ مڑاھداری ءِ ھمراھی ءَ یکشل ءَ منتگ اَنت، بلے چماں چہ اندیم اَنت، انچوش سما بیت گش ئے کرنانی پیرمردیں پاسپانے کہ آئی ءَ وتی پاسداری کنگ انگت ءَ یل نہ کرتگ بلے آئی ءِ بالاد ءِ اندر ءَ ھما توان نوں نہ منتگ۔ ریکزار وتی اندر ءَ بے شمار گوانک، بے ھساب نام، بے کساس گمنامیں زندمانی ءَ گوں ھوار سیاہ پہ سیاہ نشتگ۔ گوات وھدے کہ آیانی میان ءَ چہ گوز اِیت گڑا من ءَ مدامی انچوش سما بیت گش ئے زاناں زمین وتی رپتگیں مونساں گوں گپ ءُ تران ءَ اِنت، انچوش سما بیت گش ئے زاناں روچانی سرجمیں زیرمانی یکے دومی ءِ سر ءَ زیر ءُ زبر بوتگ اَنت ءُ اناگاہ بُندپتر، یادداشت، واب، لڈ ءُ بار، شکست، واھگ، ھون، مھر، درست یکیں تھاروکی یے ءِ جوہ ءَ تچان اَنت۔ سدو نوں من ءَ چوشیں یک دیمے ءِ، یک آوازے ءِ، یک ترانے ءِ، یک دیوانے ءِ، یا یک ویلے ءِ سورت ءَ گیر آیگ ءَ نہ اِنت۔ آ من ءَ ھما جوھر ءِ وڑ ءَ گیر آیگ ءَ اَنت کہ چرائی ءَ چہ زمانگ وتی بے مٹیں کرداراں ساز اِیت۔ انچوشکہ ھاک ءِ اندرءَ وادناکی بہ مانیت، انچوشکہ آپ ءِ اندر ءَ گوکُرتے ھوار بہ بیت، ھمے پیم بازیں ارواھے ءِ اندر ءَ یک انچیں چیزے ھوار بیت کہ آئی ءِ ھچ چوشیں نامے دیگ بوت نہ کنت۔ آ ایوک ءَ زانتے نہ اِنت، آ سسائی یے نہ اِنت، آ مڑاھداری یے نہ اِنت ، آ سگّے ھم نہ اِنت۔ آ بہ گند ئے اے درستاں چہ پیش دگہ چیزے بہ بیت۔ دگہ کدیمیں توانے، دگہ اندری گامگیجے، دگہ انچیں اندیمیں اوتاگے کہ آئی ءِ چپ ءُ چاگرد ءَ باتن چھر وارت ءُ ھمائی ءِ سدگ ءَ گوں مردم چہ وتی اندر ءَ درآمد بیت۔ سدو ءِ کماندانے ءِ دروشم ءَ مھلوک ءِ دیم ءَ آیگ ایوک ءَ یک نپرے ءِ پدرائشت نہ اِنت، بلکیں یک انچیں تنظیمی ءُ چیدگی ردومے ءِ سَرٹُل اِنت کہ آئی ءِ پدرائیں دروشم 2022ءَ شاری ءِ جندندری ءَ گوں ساچگ بوت، وھدے کہ گھگیری ءِ درشان اولی رند ءَ جندندری ءِ زالکاریں دروشم گوں گشادی ءَ سھرا بوت ءُ زالبول، توکل، دیمونی ءُ سلاھبندیں جھد ءِ ھمسنتیں سیادی ءَ سرجمیں دمگ ءَ یک نوکیں پگری زرمبشتے ودی کُت۔ ایشی ءَ رند سمعیہ کلندرانی، ماھل، دروشم بلوچ، ھتم ناز، بانڈی، زرینہ بلوچ، مریم بزدار، ھوا ءُ آصفہ مینگل ءِ وڑیں جتائیں راجمانی ءُ زانشتی پدندارگاں گوں سیادی داروکیں زالبولانی جندندری ءَ ھما یکشلیں ردوم ءَ را گیش ءَ گیش شاھگانی آؤرت۔ ھمے ڈول ءَ بلوچ گھگیری پہ آجوئی ءَ زالبولانی ھستمانگ ایوکءَ چیدگی یا انچائیں پدکردے نہ منت بلکیں یکشلیں گھگیری ءِ پدکردی، تنظیمی ءُ پوجی پدرائیں بھرشتے جوڑ بوان بوت۔ بلے پد ءَھم اے مٹی ءِ روتگ ایوک ءَ کوہ، سنگر ءُ ملپداں گندگ نہ بنت۔ ھمے سَندانی بلوچ راجی زندمان ءِ یک دگہ پیش ندارگے ھم چست بوان ات، ھمود ماہ رنگ بلوچ ءِ وڑیں جنک زورانسری آوارجنی، سیاسی ھک ءُ اگبال ءُ مچانکی انساپ ءِ لوٹانی ھمراھی ءَ زھرشانی کاروان، نندانک ءُ اُلسی جُنزانی اولی سرپ ءَ گندگ بوت انت۔ اے ھم گھگیری ءِ یک دروشمے ات۔ اے یک انچیں راھے ات کہ ھما امیت ءِ ھمراھی ءَ چست بوتگ ات کہ چھانٹیں دل ءِ زھرشانی بہ گند ئے سنگدلیں زورگیر ءِ دربار ءَ داں سر بوت بہ کنت۔ بلے بلوچ سرزمین ءِ سر ءَ میلانکیں زورگیری ھاکمی ءَ ھما اُمیت ءَ را کورچات ءِ میار کُت۔ گرگ ءُ بند کنگ، تھری ایم پی او، فورتھ شیڈول، سیاسی باسکاں ملامیگ کنگ ءُ پد ءَ زورانسری آوارجنی ءِ درچ ءَ داں زالبولاں سر کنگ، اے درستیں ویل بلوچ مچانکی سما ءِ ایوک ءَ سرکاری گامگیجانی ھساب ءَ گیر آرگ نہ بنت بلکیں یک شاھگانیں گلامی ءِ آزموگ کاریل، بے اندری ءُ ایردستی ءِ چیدگ جوڑ بوتگ اَنت۔ سدو ھمے مٹ بوتگیں اھد ءِ یک نوکیں دروشمے زیران ءَ سھرا بوت۔ اگاں ماہ رنگ ءُ آئی ءِ ھمسریں زمانگ ءِ زالبول، بلوچ جنک سیاسی باسمائی ءُ پُر ایمنیں گھگیری ءِ چیدگ اَنت گڑا سدو ھما سنچ ءُ سما ءِ جتائیں چیدگے کہ آ گیشتر ترند، پُر گواتیں میڑ ءُ سرجھل نہ کنوکیں مکسد ءِ درشانے۔
(4)
نوں دور رولہ ءِ پلو ءَ لُڑیں اسپیتی یے سھرا بوان اِنت۔ تنی وھدی سھب ءِ بام ءَ نہ داتگ۔ بس تھنا جندمیگ ءِ جامگ چاک اِنت۔ من اے دمان ءَ سدو ءَ را چوشیں مردمے ءَ گوں، چوشیں نامے ءَ گوں، چوشیں اگدہ ءُ تنظیمی بستارے ءِ دروشم ءَ چارگ ءَ نیاں۔ آ من ءَ انچیں دروازگے ءِ دروشم ءَ سما بیت کہ ھمیش اِنت انوں پچ بوتگ۔ یک انچیں راھداری یے کہ آئی ءِ گڈی سْروگ ءَ میم کنگ انگت دور انت۔ بلے اے بندات اِنت۔
(5)
نوں رولہ ءَ چہ اسپیتی ءَ گیشتر پدراہ بوان اِنت۔ کوھانی تاموریں پیشانی کم کم ءَ رژنائی ءِ شھم ءَ چہ روک بوان اَنت۔ شپ انگت ءَ داں منتگ، بلے آئی ءِ گالوار ءِ اندر ءَ پیسریگیں بیسہ پش نہ کپتگ۔ ءُ بہ گند ئے ھمے ھما ندارگ اِنت کہ آئی ءِ اندر ءَ سدو پھمگ بہ بیت۔ نیکہ یاتے ءِ دروشم ءَ، ناں کسے ءِ رنگ ءَ، نیکہ رَبیتے ءِ گوناپءَ، بلکیں بنداتے ءِ ڈول ءَ چارگ بہ بیت۔ یک انچیں بنداتے کہ آئی ءِ سرجمیں مانا تنی وھدی باندات ءِ شھم ءَ اندیم اَنت۔ پمیشکا من آئی ءِ بابت ءَ گڈی گالرد ءَ نبشتہ کت نہ کناں، پرچا کہ گالرد ھما مردمانی بابت ءَ نبشتہ کنگ بیت کہ آیانی کشک آسر بوتگ اَنت۔ سدو ناسرجمیں سباھاں چہ یکے کہ آئی ءِ بابت ءَ من تھنا اینچو سرپداں کہ روچ ءَ تنی وھدی ٹِک نہ داتگ، بلے روٹک ءَ چہ آئی ءِ درائی ءِ گواھی ءَ نوں ھر کس دنت۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-