من انگت ہما کوہ، آبشار، ءُ میتگاں گیر کاراں
نبشتہ کار: لعل خان بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
آ اَنگت منی ھمراہ اِنت یا بوت کنت من تھنا وت ءَ ھمے باور ءَ دیگ ءَ آں کہ تو ھست ئے من انگت ھمے ماراں ءُ باز براں گوں وت ءَ گُشاں کہ ھرچی پیسر ءِ داب ءَ اِنت۔ ھما بے تْرانگیں زمانگ، ھلک ءُ کوچگ، آشک مزاجیں راہ ءُ در، ھما اسکول ءُ ھما بنچ، کہ ما یکجاہ نشتگ اتیں۔ من چماں بند کناں تَہ جیڑاں تو منی کِرّا نشتگ ئے- بچکندگ ءَ ئے ءُ بے پرواھی ءَ گوں ٹھک دیگ ءَ ئے، انچو گُشئے وھد ءَ مارا کمّو ھم نہ تلوسینتگ ءُ دور ءُ باریگ ھما پیسری ئین اَنت، وشھال ءُ بے ھاجتیں ، بلے چو کہ من چماں پچ کناں زندمان ءِ گوچن چماں سھرا بیت ءُ راستیں جاورھال سَک گران ءُ نہ سگوک اَنت۔ چو گرانیں بارے ءَ منی سینگ ءِ سرا ایر اَنت کہ پہ ساه ءِ زورگ ءَ جھد کنگی اِنت۔
ساربان، یار منی۔۔۔۔ مئے سنگتی چو کسہ ءَ نہ اَت۔ ما یک دومی ءِ گوماں تھنا زندے ناں بلکیں اھدے گوازینتگ۔۔ ھور کند اِتگ، ھور گریتَگ، اسکول ءِ زمانگ ءَ بگر داں شال ءِ دمک ءُ آبشاراں ما ھوری ءَ زندمان ءِ جھلی ءُ بُرزی دیستگ اَنت۔۔ نہ زاناں چونی ءَ بلے تو منی دل ءُ مجگ ءِ توک ءَ سان زُرتگ۔ مروچی ھمے اسرمندی اِنت کہ منی مجگ ءُ دل ءَ جنگے ودینتگ ئے ءُ من پرتو ند ءُ تاک دست ءَ کُتگ اَنت ۔
وشھالیں باریگ ھما اَت کہ ما دوئیں ابید یکے دومی ءَ ناسرجم اتیں۔ اسکول ءِ روچ، ہما بنچ، کتابانی سنگتی، دیوان ءُ ڈسکشن۔۔۔ مساپرے ءِ داب ءَ ما ھور اِتیں۔ میتگ، پدا شال ءُ زندمان ءَ مارا ھوری ءَ ماتکوھاں سر کُت۔۔۔ ابدو، من انگت ھمودا پشت کپتگاں ءُ زان ئے من کدی نہ جیڑ اِتگ اَت کہ یک روچے انچیں کئیت چہ ھمے بنچ ءَ پاد آھگ ءَ رند من پہ ابد ترا گار کناں ءُ تو چو مھرگے ءَ منی دستاں لگوش ئے۔ جون ھاکاں ھوار بیت ءُ زِرد مُدامی آباد بیت ءُ گوں من ھمدیوان بیت ۔
مردم گْوش اَنت تو شہید بوتگ ئے وتی زمین ءَ پہ جنگ کتگ ءُ کربانی داتگ، نمیران بوتگ ئے من اے گپ ءَ اشکنگ ءَ آں بلے من ءَ باور نہ بیت من وت ءَ ھما جھان ءِ تہ ءَ بندیگ کُتگ کہ اودا تو انگت زندگ ئے من تُرس ءِ آماچ باں وھدے کسے تئی نام ءَ پہ اے ھاتِر ءَ گیپت کہ تو رپتگ ئے، منی دماگ ءِ اندر ءَ ھزاراں جیڑه ودی بیت، من نزور باں، مجگ ءُ دل ءَ جنگ ودّگ ءَ ءُ اے جنگ من ءَ بے ھاٹیگ کنگ ءَ اِنت من اے چیز ءَ جیڑگ ھم نہ لوٹاں کہ تو گوں من ھمراہ نہ ئے، تئی ودار نوں بے مانا اِنت، تئی توار نزور اِنت ءُ من ءَ سر نہ بیت، تئی دروشم مجاں گیپتہ کہ نوں بھ ساپ ءُ پلگاری ءَ گوں سھرا نہ بیت ۔
من تئی نام ءِ گرگ ءَ چہ رکّاں، پرچا کہ تئی نام منی ھیال ءَ وھدے کیت، گواچن منی اندر ءَ چیہانٹگ ءَ بندات کنت۔ من تچگ ءَ آں.. چہ تئی گپاں، چہ یاتاں، چہ مردماں کہ تئی کسھاں گوں من کن اَنت. چہ ھرچ هما چیز ءَ کہ من ءَ تئی نیستی ءِ احساس ءَ دنت۔ من چہ اے راستی ءَ تچگ لوٹاں۔۔ من چہ اے زمانگ ءَ کنارہ آں کہ مناں ھمے باور ءَ دنت، تو اِد ءَ نئے ءُ من ترا کدی ھم دوبر دیست نہ کناں، مار اِت نہ کناں ۔
بلے دل ۔۔۔۔ دل کجا باور کنت؟ برے برے اناگہ ءَ آئی ءِ بچکند منی ھیال ءَ زاھر بیت ءُ من ءَ سک زدگ کنت. منی چماں چہ ارس ءِ رچگ بندات بیت، انچو گُشئے کسے ءَ چہ اندر ءَ منی باتن ٹپیگ کُتگ ءُ من ءَ پہ دارو ءُ درمان ءَ ساربان ءِ بچکندے پکار اِنت آئی ءِ ٹھک نوں ھاموشی یے جوڑ بوتگ ءُ اے ھاموشی ءَ من ءَ سُوتکگ من چہ وت جُست کناں کہ آ راستی ءَ شتگ؟ پدا یک انچیں ساھتے کیت کہ من ءَ آئی ءِ چمّانی تہ ءَ ھما جزم یات کیت، ھما مول ءُ مراد ۔۔۔ کہ آئی ءِ ھاترا ساربان ءَ ھرچی یلہ داتگ۔ ءُ پدا من ءَ انچوش سما بیت کہ آ ایوک ءَ جسمانی رد ءَ اَچ من دور اِنت، آئی ءِ واب، آئی ءِ جہد اَنگت زندگ اِنت ۔
زمین ءِ نہ سگوکیں گم، نہ ھلوکیں کِشک، پہ آجوئی ءَ ھمبلانی جھد ءُ سپر، اے کُل برجاہ اَنت۔۔ من سما کناں ساربان اگاں مروچی اَچ مئے چماں اندیم اِنت بلے آ پہ اے ھبر ءَ الم پھریگ اِنت کہ ھما راہ ءَ آئرا شھیدی رَس اِت، آ کشک ءَ انگت سنگت رھادگ اَنت، آئی رپتن ءَ بلکیں سنگتان آں ملور کُتگ بلے آ نزور نہ اَنت۔۔ جنگ ءُ جھد ھما داب ءَ روان اِنت ءُ دیمتر ءَ ھم روت داں آجوئی ۔۔ سنگت بلکیں مارا ایموشنلی نزور بہ کناں بَلے مُدامی مئے آئیڈیل ھست اَنت ۔
من نادراہ آں… بوت کنت کہ زھنی لحاظ ءَ، بوت کنت کہ جزباتی لحاظ ءَ۔ کہ تو پہ راستی ءَ شُتگ ئے ۔ بلے داں کدی؟ یک روچے من ءَ اَچ وتی ھیالاں درکپگی اِنت۔ یک روچے من ءَ اے گپ منگی اِنت کہ تو پدا نیا ئے۔ موتکیگ بوھگی نہ اِنت ءُ تئی راہ ءَ جھد کنگی اِنت ءُ تئی ناسرجمیں کار پہ گیگ ءُ گوم سرجمی ءِ نیمگ ءَ برگی اَنت ساربان تو ایوک ءَ منی سنگت نہ اِت ئے تو یک پگرے ءُ مرادے اِت ئے، یک ھمبلے اِت ئے، ءُ یک نا سرجمیں سپرے اِت ئے۔
کہ ما اودا نشتگ اتیں، سپر ءَ اِتیں، گوں مُلگر ءَ دیم پہ دیمے اتیں، جاھے ما دُژمن بےوار کتگ اَت۔ جاھے آئی مارا۔۔ بلے من انگت ایمن اِتاں کہ ما یکجاھیں۔۔ مروچی تو اد ءَ نئے ءُ ایندگہ درستیں چیز ھما داب ءَ جنزگ ءَ اَنت۔۔۔ من تہنا آں بلے تئی یات منی ھمراہ اَنت۔۔۔ بے باوریں کیپے کہ تو دوبر نیا ئے بلے من ءَ اے زھر ءِ پیالہ نوشگی اِنت۔۔ زمین وتی بچاں مرگ ءِ شیدائی کنت۔ تو ھم پہ زمین ءَ ھدوک اِت ئے۔ تئی واھشت اَت کہ تو پہ زمین ءَ چیزے بہ کن ئے۔ ترا زمین ءَ وتی ھمبازاں زُرت۔۔ چہ شھر ءَ ماتکوھاں آرت ءُ سر کُت ۔۔ ءُ پدا پہ مُدامی نمیران کُت ۔
دو روچ پیسر تئی گوانکو (مبائل) من ءَ اتک ءُ سر بوت۔۔ اے ساھتاں داں دیر ءَ من تھنا ایوک ءَ نشت ءُ ملور بوتاں۔۔ ھیران اتاں کہ تو پہ دلجمی رپتگ ئے؟ من ءَ نوں اے گپ منگی اِنت کہ تو اد ءَ نئے! چم تو وَ زان ئے برے برے گوار اَنت۔۔ ارسے درکئیت، ما ھم انسانیں، مارا ھم جاگہ نا جاگہے سِدَگ ءُ مردُمانی رپتن گنوک کنت بیرگ ءَ دل ءَ گُشت تئی مبائل ءَ پچ بکناں۔۔ نوٹسانی توک ءَ کہ من شتاں دل پہ کلھے گل بوت۔ چم پہ ساھتے تھار بوت اَنت، بالاد کروتک۔۔۔ تئی مھرانی نھاد گران اِنت ءُ پھل کن کہ من تئی رپتن آ کساس ءَ موتکیگ بوت نہ کت کہ من ءَ بوھگی اَت۔۔۔ بلے تو ھمراہ ئے۔ بلوچستان ءِ ھمُک دمک ءُ در پرتو ملور اِنت، تئی ھون ءِ وشبو ماں زمین ءِ ٹپی ئیں آزمان ءَ چو وشبوے ءَ ھر وھد ءَ تالان اِنت۔۔ مھر ءُ جنگ ءِ سپر نمیران اِنت ءُ تئی نبشتہ کُتگیں گپ انگت منی مجگ ءَ چکرگ ءَ اَنت ۔
مھر
“تو منی زنگی ئیں تُپنگ ئے ”
“درتگیں جاٹا نے”
“یا کہ درمان نہ بوتگیں ٹپ ئے؟”
“چی یے ئے تو”
“گُلامیں بلوچے ئے؟”
“یا آزادیں ھیالے ئے؟”
مھر ءَ منی نیمگ ءَ چار اِت ءُ گُشت:
“من سرمچارے آں”
“نرے دُرّک آں”
“برے الماس آں ‘
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-