انسان اگہ ایلین؟
کریاب بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ : بلوچی کالم
انسان چے پیم ودی بیتہ اے جُستءَ سائنس ءُ دنیا ئے تاریخ زانت ہزاراں سالیں جیڑگی کُتگ انت،
مذہبی مُلاہاں ہچ چُرت پِر نیست پرچہ کہ آہانی کِرا اشیءِ جواب واجہ ھداءَ وتی کتابانی تہا نبشتگ۔ بلے سائنس زانت ءُ تاریخ زانت سک بے وار انت۔ ساہت ءُ دمان ہمے پٹ پولانی تہا گّٹ انت کہ انسان چے پیمءَ دُنیائے تہا اتکگ یا ودی بیتہ؟
چوکہ مُلا ءُ مزہبیاں اے جُست ءِ جواب واجہ ھدائے نبشتگیں کتابانی”تورات”زبور”انجیل”قرآن” تہا رستگ آ پہ وشی وتی عبادتءَ گٹ انت بلے سائنس زانت ءُ تاریخ زانت انگت وتی دلءَ ءُ ارواہ ءَ ساڑینت کُت کنگءَ نہ انت ءُ ایمانءِ برے جاگئے لیٹ وارت، زانتءَ کار بندگءَ انت کہ زمین سرا راج کنوکیں اے مھلوک “انسان” چہ کجا اتکگ یا چوں ودی بوتگ.
ہمے سرھال ءِ سرا امریکی ایکولوجسٹ ڈاکٹر ایلیس سِلور ءِ ریسرچءَ سائنس زانتانی تہا یک نوکیں بحث ئے بندات کُتگ۔
ڈاکٹر ایلیس سِلور وتی کتاب Humans are not from earth تہا نبشتہ کنت” انسان اے سرزمین ءِ ساہدارے نہ انت، انسان دگہ استار”سیارہ”ئے ءِ سرا جوڑ بیتہ اے زمین انسانے بُنکی جاہ نہ انت۔
اے زمین ءِ سرا انسان یک سبب ئےءَ دؤر دیّگ بیتہ۔
ڈاکٹر ایلیس یک امریکی سائنسی پٹ پولکار ءُ نبشتہ کار اِنت Ecologist ءِ پِڑا یک نامدارے ڈاکٹر ءِ زانگ بیت۔
ڈاکٹر ایلیس گُشیت انسان اولی رندا انچیں زمین “سیارہ” سرا جوڑ کنگ بیتہ کہ آ زمین پُر ایمنیں زمین ئے انسان ھودا سک وش تب ءُ نازُرکیءَ زندگی کنّگءَ بیتہ انسانے نازُرکءِ تبءُ عیش پرستی ءَ چہ زانگ بیت کہ انسان وتی پیشیگیں زمین سرا ہچ وڑیں مشکل جنجالانی دیمپان نہ بوتگ ءُ انسانے توامیں لوٹ پورا بوتگ انت۔
انسان بُنکی لوٹاں چہ بے گم بیتہ، لاپءَ نا کہ کِشتءُ کشاری زور ئے پِر بیتہ ءُ نیکہ دِگہ کار ءُ اِزمت ئے پِر بیتہ چو بگُش کہ ھودا بادشاہی زِند ءِ واہُند بیتہ ءُ سکیں وش ھالیں زِندے گوازینگءَ بیتہ۔
آ یک انچیں زمین”سیارہ” ئے کہ ھودا نے زمستان بیت نے کہ گرماگ ھودا یکیں موسم بہار بیت۔ انسان روچءِ” الٹراوئلٹ” تُرندیں برانز کہ انسانءِ پوستءَ سوچیت اے سّکیءَ چہ آسودگ بیتگ۔
دیم ترا ڈاکٹر ایلیس نبشتہ کنت کہ انسانءَ آ زمین ئے نظام تہا ھرابیءِ آورتگ یا انچیں چاگردی ردی ئے کُتگیں کہ انسانءَ درانڈیھی ئے سزا دّیگ بیتہ۔آ زمین ءِ سروک الم انچیں زورآور ءُ کاملیں کنٹرولر ئے کہ آ دگہ استارانی بابتءَ ھوں سرپد انت ءُ اے طاقتءِ واُہند انت کہ انسانءَ دگہ استارانی سرا درانڈیھ ئے سِزا بدنت یا راہ بدنت۔
ڈاکٹر ایلیس سِلور گُشیت بوت کنت اے زمین کہ انو انسان آباد انت گلیگزی ءِ تہا آ دگہ استارانی میانءَ انچیں جائے ءَ انت کہ جیل قرار دیّگ بیتہ،چو کہ بازیں مُلکاں ترڈ ورلڈ کنٹری گُش انت کہ ھودا نظام نیست ہمے پیما اے زمین ھوں ایلین واستہ یک ترڈ کلاسے زمین انت۔
ہرکسءَ کہ بدھکاری کُتگ چاگرد نُکس داتگ یا دگہ انسانانی ھلاپ پندل سازاِتگ آ انسان اے زمین سرا پہ سزا دیم دیّگ بیتگ پرچہ کہ اے زمین چو سیاہ آپ”کالا پانی” ءِ قیدءِ پیما انت کہ اشیءِ ھُشکیءِ چارے نیمگءَ آپ انت۔
ڈاکٹر سِلورءَ وتی کتابءِ تہا لھتیں سائنسی دلیل نبشتہ کُتگ کہ آ سائنس زانتاں جیڑگی کُتگ انتءُ لھتیں سائنس زانتءَ ڈاکٹر سِلور ئے دلیلاں گوں تپاک کُتگ۔
پہ درور لھتیں دلیل،
اولی دلیل۔ اے زمینءِ کشش ثقل ءُ ہما زمین ءَ چہ انسان اتکگ دوئینانی تہا باز دِگری ہست، ھودا چہ انسان اتکگ ھودے کشش ثقل باز کم انت کہ آئی سببءَ انسانءَ باز کم دم بُرتگ ءُ وزنی کار ہم گیش کُت کُتگ وزنی سامان چِست کنگ ءُ پندے جنگ گران نہ بوتگ۔
دومی دلیل۔ ڈاکٹر ایلیس گُشیت اے زمین سرا آبادیں توامیں جناوراں بیار ءُ بچار آہانی تہا وقتی نادراہی ہست بلے دائمی نادراہی نیست ءُ دومی نیمگءَ انسانءَ ہرچ پیمے دائمی نادراہی گون اَنت۔
سیمی دلیل، انسانءَ اگہ روچ سرا نادین کموکیں دیرا پّد انسانے چم سیاہی کار انت سرے تّریت پرچہ کہ آ روچے گرمیں برانزاں”سن اسٹروک”سّگ ات نکنت، ءُ پوستءِ نادراہی ءِ آماچ بیت،
بلے جناور تیوگیں ماہ روچے سرا ببیت آئیءَ پروا نیست جناور نے کہ روچے تُرندیں برانزانی سببءَ نادراہ بیت نے کہ پوستءِ نادراہیءِ آماچ بیت۔
چارمی دلیل، انسان وتی لوگءَ وتیگانی تہا ببیت، وش ھال ببیت، سیر ازگار ببیت، بلے بے غم نبیت، یک اجبیں بے تاھیری ئے انسانءَ بیت آ وتیگانی تہا وتا درامد ماریت ہرچ وھدءَ انسان جیڑگی انت دمانےءَ دلءَ آرام نبیت۔ “سائنسی سروے کنگءَ پد”
پنچمی دلیل، زمینءَ آبادیں توامیں ساہدارانی جانے ٹمپریچر موسمءِ بدلیءَ گوں دمان پہ دمان بدل بیت اگہ سک گرم ببیت ساہدارانی جانے ٹمپریچر وتسرا ریگولیٹ بیت، گرماگی موسمءِ ٹمپریچرے ھسابءَ ھم پت بیت آٹومیٹک ریگولیٹ بیت۔ اگہ ہمے ساہتاں جمبر ببیت ساہدارانی جانے ٹمپریچر ہما دمانءَ ساہگی ٹمپریچر ءَ بیت۔ دومی نیمگءَ انسانے جانے تہا چُشیں ہچ سِفت نیست انسان موسمءِ بدلیءَ گوں تپ پشانک کُلّگ ءُ دگہ نادراہیانی آماچ بیت۔
موسمی نادراہی تہنا انسانءَ گیپت جناور بے موسمی نادرہی ئے آماچ نبنت۔
ششمی دلیل، انسان اے زمین سرا آبادیں ساہداراں چہ جِتائے ساہدار ئے انسانے ڈی این اے ءُ جینز چہ دگہ ساہدارانی جینز ءُ ڈی این اےءَ سک گیش انت ءُ دگہ شکلءَ انت۔
ھپتمی دلیل، زمینءِبُن ھکی ئے ساہدار جناور انت کہ آہاں وردن ءُ نوشگی زور پِر نیست آ ہرچی وارت ءُ نوش اِت کن انت۔
بلے انسانءَ ہزاراں سکی دیستگ کرن گوْزنتگ اَنت پہ وتءَ وشیں وردن جوڑ کنگ۔
دگہ گپے اِش انت کہ توامیں سائنس زانت گُشنت ایلین”Alien”چو انسان وڑا دو پادی ساہدار ئے۔
ھشتمی دلیل، انسان زمین سرا وشدل ءُ ایمن نبیت پہ وتءَ ہرچ مشکلے آسان کنگے جُہدءَ کنت۔
بلے زمین ئے ازلی وارث بزان جناور گرماگ بیت شر زمستان زمین سرا ایمنی وپسیت ءُ وشدلی واب کپیت، بلے انسان وتی نازُرک تبیءَ زمین سرا وپت نکنت انسان روچ مروچی وش وابی ئے واستہ اِزمتی انت۔ پہ وت ایمن ئے وابجاہ جوڑ کنّگءَ جُہدءَ انت بلے سوب مند نبیت دلءَ ءُ دماگءَ تاھیر نبیت کہ ایمنی واب بہ کپیت۔
نُہمی دلیل، انسان دگہ ہچ ساہداراں
” شاھدواں”گوں سیادی نکنت انسان بے مٹ ءُ جِتائے ساہدار ئے ءُ ڈارونءِ ارتقاء ئے نظریہ انسان بابتءَ پروش وارتگ۔ انسان اے زمینءَ درامدے ساہدارے وڑا زندگ انت۔
دیم تِرا ڈاکٹر ایلیس سِلور گُشیت، روچ ءِ برانز ھودے زمین “سیارہ” سرا کہ رستگ انت آ تُرند نہ بیتگ انت آہانی اسّر پُرشتگ پمیشکا انسان سکیں نرم ءُ نازرکیں ساہدارے۔ روچءِ تُرندیں ءُ سیچِن ئے برانزاں انسانے پوست سیاہ نہ کُتگ نہ سوتکگ،
انسانے نازُرک تبی انت کہ ہمُک روچ پہ وت گیش ءَ چہ گیش پُر ایمن ءُ آسودگ ئے زِندے ئے جُہدءَ انت بلے امینچُو جُہد کنت گیش لوٹوک بیت۔
اے زمین سرا دگہ ساہدار جناوراں چُشیں فگر نیست آ ہرچ پیما سُھبءَ شپ کن انت ءُ شپءَ سُھب۔ انسانءَ جناورانی کُشت کوش دیستگ ءُ آہانی بے عقلی ءُ وت ماں وتی زوراکیءُجنگ ءَ انسان ءِ تب ھوں کُشت ءُ کوُشی کُتگ، انسان ھوں جناورانی وڑا نو ھونوار جوڑ بیتگ۔ انسان ازمی ءُ ساچشتی ساہدار ئے۔ کُدرتءَ گوں سیادی داروکیں ساہدارے۔
اے زمین پہ انسانءَ جِیل ئے انسان ادا بندیگ انت ءُ وتی سزا ئے ھلاسی ئے انتظار ءَ انت۔
ڈاکٹر ایلیس گُشیت انسان ءَ اے زمین سرا لکھاں سال نہ انت چوکہ زمینی پٹ پولکار سائنس زانت گُشنت۔ ڈاکٹر ایلیس گُشیت انسانے پِت پیروکاں لھتیں ہزار سال بیت کہ اے زمین سرا اتکگ پرچہ کہ چُشیں عقل ءُ فگر زانتءِ واُہند لکھاں سال نہ جنت وتی وشدلی ءُ آرامے زِندءِ ٹہینگءَ۔
انسانءَ وتی زمین ئے یات ءُ زہیراں گِپتگ کہ ھودا اے گاڑی ٹیلیفون ءُ موبائل اشیءِ دستی ازباب بیتگ انت۔
بلے اے زمینءَ ازبانی نہ بیّگ ءَ انسان ءَ پدا بندات کُتگ ءُ وتی ہما وشیانی واتر آرگءَ برے گاڑی جوڑ کنت برے ٹیلیفون جوڑ کنت برے موبائل جوڑ کنت۔
اگہ انسانے شعورءَ بچارے زانگ بیت کہ انسانءَ لکھاں سال نہ انت زمین سرا۔
انسانی شعور پیداور انت کہ اشیءَ چندیں ہزار سال بیت کہ اے دنیاءَ اتکگ۔
ڈاکٹر ایلیس سِلور ئے کتاب تہا انسانی زند بابتءَ باز حوالہ داتگ ءُ مستریں گپ اِش انت کہ انگت کسءَ آئیءِ لیکہ رد ءُ دروگ ثابت نہ کُتگ۔
سائنسءَ دگہ استارانی تہا زِند ئے ہستی ئے ھوں جار جتگ۔
