ساھتے گوں ادنانیں تلار ءَ
نبشتہ کار : ڈاکٹر وشین
دومی بھر
دی بلوچستان پوسٹ
ھمے میان ءَ شپ گْوست کہ ما سُھب ءَ چہ واب ءَ پاد اتکیں مئے مڈّی ھم نزور ترّ ِاتگ اَت گڑا سُھب ءَ ما ھُشکیں برنجے ٹھینت ءُ دیم پہ اوتاک ءَ درکپتیں۔چش کہ اوتاک نزّیک اَت، ما سُھب ءَ ماھلو سر بوت ایں اوتاک ءِ سر بوگ ءَ گوں مارا سنگتاں نادینت ءُ آپ ءُ چاہ کُت ھال پُرسی بوت اے دیوان ءَ پدائی چاکر ھم نندوک اَت ادنان ءَ چاہ ءِ پجّی ءَ سگریٹے روک کُت ءُ ٹالے سگریٹ منی دست ءِ دات۔۔۔ساھتے نہ گوستگ اَت کہ اسپیتیں، جان ءَ پُرّیں، بَز ریش ءُ وش رُوھیں سنگتے اتک ءُ مارا کُلّان ءَ یک یک ءَ ھمباز ءِ کُت ءُ سلام الیک ئِے کُرت ءُ دیوان ءَ نشت من وتی سگریٹ کُشت ءُ چیروکائی پہ بچکندگ ھمے سنگت ءَ چارگ ءَ اِتاں کہ اناگتی سنگت ءِ چم من ءَ کپت اَنت سنگت ءَ ھم بچکند اِت۔۔۔اے شھید ساچان اَت کہ من اے سنگت ءَ چہ شھر ءَ شرّیں وڑے ءَ زاناں ءُ ھمانگر ما مزنیں مُدّتے یکجاہ گوازینتگ ءُ منی گوں ساچان ءَ ھال اھوال بوتگ ءُ من کوہ ءَ اتکگاں بلے کوہ ءَ اے اولی رند اَت کہ من ساچان ءَ گندگ ءَ اِتاں شھید ءِ گندگ ءَ پد، منی ارواہ وشنود بوت، ھپت ھشت روچ ءِ سپر ءِ ژندی ءُ پندی سرجم ءَ چہ جان ءَ دراتک اَنت ما بُلیدہ ءَ اِتیں کہ سنگتے ءَ مارا گُشتگ اَت کہ تئی دراجیں سپرے ساچان ءِ نیمگ ءَ ھست اِنت من وداریگ اِتاں کہ کدی گوں ساچان ءَ دُچار بہ کپاں سک دیر اِنت کہ ندیستگ اَت وھدیکہ منا اے ھال رست من سک گَل بوتاں ءُ پہ ساچان ءَ من ءَ سک باز زھیر کنگ ءَ اَت گڑا اے سپر پہ چاڑے من وتی پاداں بست سپر مئے دراج اَت بلے سپر ءِ آسر ھمیش اَت کہ ما ساچان ءَ گند ایں گڑا بس کپان ءُ پرشان، اَڈان ءُ دمبرانی ءَ داں اتک ءُ سر بوت ایں۔۔“اے ساچان اِنت اے دمان ءَ منی دیم ءَ نشتگ ءُ من آئی ءَ چیروکائی چارگایاں”۔ اے شھید ساچان ءِ اوتاک اَت کہ ٹریننگ ءِ اوتاک ءِ نام ءَ زانگ بیت ءُ ما پہ بُنّکی گوریلا ءِ ٹریننگ ءِ ھاتر ءَ ساچان ءِ اوتاک ءَ اتکگ اِت ایں۔
اد ءَ لھتیں سنگت پیسر ءَ ھست اَت کہ آ سنگت ھم پیسر ءَ ٹریننگ ءِ ھاتر ءَ اد ءَ دیم دیگ بوتگ اِت اَنت اشانی تہ ءَ پدائی نبیل ھم ھوار اَت کہ آئی ءَ ھیروپ ٹو ءَ تمپ پھلاآباد ءَ پدائی کُرتگ اَت ءُ مئے پجّی ءَ ٹریننگ ئِے کُرت یک دگہ سنگتے ھست اَت کہ، دو سے روچ ءَ پد گوں ما بزانکہ منی ءُ ادنان ءُ آ دگہ دوئیں سنگتاں گوں سک نزّیک بوت مئے تب ءِ سنگتے اَت کہ ما آئی ءِ نام “ماما” ایر کُرتگ اَت ما پنچیں سنگتاں پہ گرم ءَ آرام ءِ ھاتر ءَ وابجاھے ٹھینتگ اَت کہ آئی ءِ نام ما وائٹ ھاؤس ایر کُتگ اَت وائیٹ ھاوس کہ اشکنگ ءَ مرچاں ھَور ءَ بُرتگ کہ اے کسانیں کُڈّ ءَ مئے یاتانی مڈّی یے ایر اِنت، گیرانی گرنچے ھمود ءَ پشت کپتگ۔
شپ ءَ ھم ما ھمے پنچیں سنگت یکجاہ وپتگ ایں کہ اود ءَ ما جتا جتائیں بُن گپ ءُ سرھالانی سر ءَ گپ ءُ تران کُتگ اَت، مزاک ءُ مسکرہ کُتگ اَت، دنیا ءِ گپ ءُ ھبر کُتگ اِت اَنت، ھر کس ءَ را جتائیں کسّھے گون اَت ءُ گپ ءُ مجلس اش کُت۔ باز براں جنگ ءُ بلوچ ءِ جیڑہ ءِ سر ءَ گپ ءُ ھبر کُرتگ اَت مئے ٹریننگ ءِ روچ گوزان اِت اَنت کہ یک روچے مئے آ دگہ سئیں سنگت شُتگ اِت اَنت سپرے ءَ کہ شپ ءَ نیتک اَنت اے شپ ءَ من ءُ ادنان ایوک اِت ایں۔“ماھیکانی اِنت، ما ھردو زئیپ ترّ اِتگ اِت ایں، منی سر ادنان ءِ کُٹّ ءَ ایر اِنت، ءُ ادنان منی موداں سمارگ ءَ اِنت کہ اناگتی ادنان ءَ اے شیر ونت۔
“نوں کہ دوستانی دیوان ءِ گُڈّی شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“نمبگ ءُ ھور ءُ ساچان ءِ گُڈّی شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“کوہ آواز دنت، جنگ چمانی دیم ءَ وتی مھری ءَ کیت جمّاز کنت”
“نُکس ءُ نپ، سیت ءُ تاوان ءِ گُڈّی “شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“پورا استار نوں زاھری ءَ وتی گیش اندیم باں، گیش گِستا بیاں”
“مرچی پورا اے آزمان ءِ گُڈّی شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“ناگت ءَ وشبو ءِ تئی تلب گوں رگاں جسم ءِ جوہ ءَ مہ روت”
“دست مہ جن یار انسان ءِ گُڈّی شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“انچش رژنائی کیت ایں دگاں چول جنت مردمے درکپ اِیت چہ شپ ءِ گندلاں”
“نوں گلامی ءِ زندان ءِ گُڈّی شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“اَچ چد ءُ دیم نی ھون ءِ شھدگ پچیں، لھڑ ءُ لوڑ اِنت ءُ بس”
“اے بھارانی کمپان ءِ گُڈّی شپیں تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں”
“کُلیں زنگاں بہ ریچ، دراھیں گپّاں بکن، سرجمیں کسھاں یک یکّ ءَ بیار”
“گوں ترا مرچی ادنان ءِ گُڈّی شپیں “”تو کجانگر روئے، من کجا سرگراں” منی زندگی ءِ زیبائیں ساھتانی تہ ءَ پشت کپتگیں ساھتے ھمیش اَت “اے شیر ءَ پد ادنان ءَ موبائل پچ کُرت ءُ رامین ءِ اے گانا “پشت کپتگ تُشے زندگی انگت تو پد ءَ بیا” پِر کُرت ءُ تکریبن داں گنٹایے ءَ بُرز ما دو پہ دو ءَ ھاموشی ءَ گوں ماھیکان ءِ بُن ءَ نشتگ اِت ایں چَٹ ھاموشی اَت۔
“(دوستی جب حد سے بڑھ جائے تو اس میں گفتگو کا چندہ باقی نہیں رہتا۔”)اے ھاموشی من ءَ سک وش بوگ ءَ اَت نزاناں پرچا بلے سک وش اَت تکریبن ھمے واستا وش اَت کہ ادنان منی کر ءَ اَت ءُ ما ھمے وڑ ءَ ھاموشی ءِ ھلوتاں گوں داں واب کپت ایں۔
“ساہ یکّے بنی آدم ءَ گون اِنت ءُ زندگی کنگ ءَ اِنت ھمے یکیں زند ءَ انسان وڑے ناں وڑے ءَ شوک ءُ زیبدار کنگ ءِ ھرچ وڑیں کوشست ءَ کنت کہ وتی زند ءَ شوک ءُ ڈولدار بہ کنت ءُ بہ گوازین اِیت زند ءِ اپوزِٹ یا چپ مرگ اِنت مرگ یک ھنچیں ھکیکتے کہ ھست اِنت ءُ بنی آدم ءِ دائمی ھمبراہ اِنت وڑے ناں وڑے ءَ جاھے ناں جاھے کیت بلے مرگ ءَ پیسر انسان جُھد کنت ھمے زند ءَ وتی سرجمیں واھشتاں سرجم بکنت ءُ زند ءَ وتی آسراتی ءُ وشی ءَ گوں بہ گوازین اِیت انسان ساہ ءِ ھچ وڑ ءَ یلہ دیگ ءَ رازی نہ اِنت انسان ءَ زند دوست اِنت ءُ دوست دارگی اِنت ھم۔۔۔ بلے زند ءِ ندر کنگ ءِ پلسپہ ءُ پیسلہ کنگ سک باز ارزشت دار اِنت بلے کسانیں پیسلھے، ارزشت دار اِنت کہ ساہ یکّے، ءُ وھد ءِ زرورت اِنت کسانیں پیسلھے پرچا کہ ندر کنگ ءِ مکسد آجوئی اِنت کجام آجوئی، چونیں آجوئی؟ کئی آجوئی؟ اے لھتیں ھنچیں جُست اَنت کہ اشاں یکّے بہ جیڑ اِیت ءُ پیسلہ بکنت کہ آجوئی گُلزمین ءِ آجوئی، کوم ءِ آجوئی گڑا ساہ ءِ ندر کنگ سکّیں کسانیں چیزے زمین چہ ساہ ءَ گیشتر کرز اِیت سک باز گیشتر۔ادنان ءِ گْورا ھم ھمے یکّیں ساہ اَت بلے آئی ءَ اے ساہ پہ بلوچ ءُ بلوچ ءِ گُلزمین ءِ ھاتر ءَ ندر کُرتگ اَت۔”
پہ آجوئی ءُ زمین ءِ رکّینگ ءَ جنگ ھمنچک ھژدری ءُ الّمی اِنت، ءُ ھمنچک مھرواناک ءُ ڈولدار اِنت گڑا ھمینکدر زوراک ءُ تورناک ھم ھست اِنت۔ جنگ ءِ اے دگہ جیڑہ ءُ جنجال وتی جاگہ ءَ بلے مستریں تورناکی ھما وھد ءَ سما بیت وھدیکہ تئی دوستیگیں ھمبلے اَچ تو جتا بہ بیت “اے روچی کہ ما سُھب ءَ دیوان جاہ ءَ سر بوتگ اِت ایں داں ما سرپد بوت ایں کہ مئے میان ءَ لھتے سنگتانی دراجیں سپرے ھست اِنت۔ سنگت ناماں گیشینگ ءَ اَت ءُ من ھم ودار ءَ اِتاں کہ منی نام باریں گون اِنت گوں کہ ناں وھدیکہ ادنان ءِ نام گِرگ بوت داں منی دل ءِ دریکگ گیش ودّتاں کہ بہ گندئے من ھم گون بہ باں۔۔۔ بلے منی نام مان نہ اَت ءُ من ءَ ھمد ءَ دارگ بوت سنگت وتی ساماناں چِنگ ءُ نزّارگ ءَ اِت اَنت سنگتانی رکستی وھد اَت ءُ سنگت یک یک ءَ درکپان اِت اَنت ءُ من کمّے گِستا اوشتاتگ ءُ ودار ءَ اِتاں کہ کدی ادنان کیت ءُ من ءَ ھمباز کنت، یا کہ منی نیمگ ءَ چکّے جنت ءُ من ءَ چار اِیت بلے من ءَ گُمان بوت کہ اگاں ادنان اے دمان ءَ چَک بہ جنت داں ما ھر دو وتی چمّانی ارساں داشت نہ کن ایں ءُ ادنان ءَ ھم زانتگ اَت کہ انچش بیت پمشکا وتی مارشت ئِے گُٹگیر کُتگ اِت اَنت۔۔۔ءُ پد ءَ ادنان ءَ چَک نہ جت ءُ درکپت۔”
“ھمک انسان ءَ یک ناں یک سنگتے زرور ھست اِنت کہ گوں آئی ءَ مردم ءِ زھن ءِ ھمک گپّاں جت کنت۔آ سنگت تئی ھرچ وشّی ءُ گماں گوں تو ھوار اِنت تو آئی ءِ کرّ ءَ وتی دل ءِ ھر وڑیں گپاں جت کن ئے گڑا اے وڑیں سنگتے ءِ دوری ترا تُشے ھم وش نہ بیت ترا بے تاھیر کنت ادنان پمّن ھمے سنگت اَت ءُ اے وڑیں سنگتانی دُوری سک بے کرار کنت ودار چوناھا سک گران اِنت پد ءَ اے سنگتاں گوں دوبر دُچار کپگ ءِ ودار گوش ئے زاناں گیش گران اِنت ءُ مردم ءَ چہ توک ءَ وران کنت۔”
جاگہ کُلبر اَت کہ اے ودار آسر بوت بیگاہ ءِ ساھت اَت من نان پچگ ءَ اِتاں سنگت چہ سپر ءَ اتکگ اِتاں ءُ سلام الیک اِش کُرت منی سر جھل اَت کہ من گوں ناناں گُلائیش اِتاں نان ءَ پہ تین ءَ ایر کنگ ءِ واستا کہ من سر چست کُت داں منی دیم پہ دیم ءَ سبزیں مردے، سُھریں کوٹے گور ءَ اِنت ئِے ءُ بچکندگ ءَ اِنت۔ “اڑے ناکو اِنت وا”۔۔۔مُدّتے ءَ پد ما دُچار کپت ایں کسانیں مُدتے اَت بلے پمّاں گوں ناکو ءَ اے کسانیں مُدّت ءِ دُوری سک باز اَت ءُ سک باز گران اَت من ءَ بے کساس ودار بوتگ کہ ما پد ءَ دُچار بہ کپ ایں ما شپ ءِ نان وارت، ناکو زُرت شُتاں دیم پہ وابجاہ ءَ ۔۔ ناکو ءَ پہ بچکندگ گوشت “مات شُت”۔“ھَو من ءَ ھال رس اتگ اَت” من پسّو دات دَہ،دوازدہ روچ بیت کہ مات ءَ وپات کُرتگ اَت مات ءِ وپات کنگ ءَ دل ءَ چنچک گمیگ اَت من گوشت نہ کناں بلے دپ ءَ بچکندگ ءَ اَت۔“ھیر مرگ وا ھست اِنت، ما زاناں کجا چرے راستی ءَ رکّ اِت کنیں۔تو دگہ ھالاں بدئے”۔ ادنان ءَ گوشت ما آ شپی کساس دو بَج ءَ داں نشت ایں دنیا ءِ گپ ءُ تران کُت اَنت گپ ھلاس نہ بوت اَنت بلے وھد کم اَت ما یکّیں کمبل ءَ سارتی پتات ءُ وپت ایں سُھب ءَ کار ءِ نیّت ءَ تلار سپر ءَ در اتک ءُ اے دگہ روچ ءَ من گوں لشکر ءَ کار ءِ ھاتر ءَ درکپتاں۔ دو روچ ءَ پد کار بوت ادنان دگہ ٹیمے ءَ ھوار اَت ءُ دگہ ٹارگٹے ءِ سر ءَ اَت ءُ من دگہ ٹیمے ءَ، ءُ دگہ ٹارگٹے ءِ سر ءَ ِاتاں بلے کار ءَ پد مارا دُرساناں اوتاک ءَ یکجا سر بوگی اَت۔
اے رندی جاگہ پد ءَ کُلبر اَت پروری ءِ بنداتی روچ اَت ما چہ کار ءَ پد اوتاک ءَ اتکگ اِت ایں ءُ سنگت ٹولیانی شِکل ءَ کم کم ءَ پیداک اِت اَنت، ھمے میان ءَ روچ گوازان اِت اَنت ءُ من ءَ سنگتے ءِ بے کساس ودار اَت بلے سنگت گون نہ اَت۔ما پیسر ءَ سرپد اِتی ایں کہ تلار شھید بوتگ، ھمود ءَ کہ ما میتگے ءَ روڈ بستگ اَت ءُ گاڈیاں چیک کنگ ءَ اِت ایں مارا ھمود ءَ مھلوک ءَ ھال داتگ اَت کہ پِلاں جاگہ ءَ سُھر کوٹی ئیں سنگتے ءِ لاش کپتگ، کہ آئی ءَ سُھریں کوٹے گور ءَ اِنت اے ناکو اِنت، اے تلار اِنت، تلار ءَ سُھریں کوٹے گور ءَ بوتگ، سنگتے ءَ پہ ھبکھی گوشت۔اے گپ ءِ اُشکنگ ءَ گوں منی پادانی دْرھگ شرو بوت، جان ءَ لرزگے زُرت، ناکو شھید بوتگ منی مجگ اے گپ ءَ ھچ پیم ءَ جاگہ کنگ ءَ نہ اَت۔
“گڑا ما زانت کہ جنگانی لزّتے چونیں
ندیستاں آخری سھت ءَ ملنگیں یار” “وتی
نوں پہ من گران کپانیں من ءَ ودار ”
وتی اے شیر منی دپ ءَ اَت من اوتاک ءَ سُھر کوٹی ءِ ودار ءَ اِتاں بلے ھَو بلے سُھر کوٹی نیتک۔
نوں کہ زمستان اتکگ ءُ من ھرکدیں کہ چمّاں کوھانی نیمگ ءَ شانک دیاں؛منی چمّاں اے سِنگانی تہ ءَ چیزے کہ اندیم اِنت تئی دیم اِنت۔
مُدّتے ءَ پد ما کُلبر ءَ ھما اوتاک ءَ ایں کہ یک وھدے من ءُ ادنان ءَ ھمے اوتاک ءَ چیزے روچ گوازینتگ اَت۔بیگاہ ءِ ساھت اِنت من کوہ ءِ بُرزیں بندے ءِ سر ءَ نندوکاں منی چم بند اَنت ءُ ادنان ءِ سر منی کُٹّ ءَ ایر اِنت ءُ ھَور نرم نرم ءَ شنزگ ءَ اِنت۔ڈاکٹر، ڈاکٹر او ڈاکٹر۔۔۔من چم بوتکاں داں سُھب اِنت ءُ من تھنایاں اے شھید سئود اَت کہ من ءَ چہ واب ءَ پاد کنگ ءَ اَت۔۔۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت۔