برزکوھی :راجی جھد ءِ پگری ندکار
نبشتہ کار : مھروز ھمل
دی بلوچستان پوسٹ
ھر وڑیں راجی آجوئی ءِ جنگ ایوک ءَ جنگ ءِ میدان ءَ زانگ نہ بیت بلکیں آئی ءِ لیکہ ءُ پگری دیمروئی ءِ زانگ ءِ ھاتر ءَ آئی ءِ نبشتہ کنوکانی وانگ المی انت ۔ ھمے مارشتانی رد ءَ وھدیکہ من ویتنام ءِ آشوبی رھشون جنرل نگوین گیاپ ءِ نبشتانک ونت اَنت ءُ آئی ءِ سرا وتی وس ءَ تاکدیم سیاہ کت انت ۔
آئی ءِ وانگ ءَ پد من سرپد بوتاں کہ گیاپ ءَ ایوک ءَ جنگ نہ کتگ بلکیں وتی تجربگ ، کارشونی ، سوبمندی ءُ بے سوبی ءَ ھوار راجی گھگیری ءِ پلسپہ ھم کلم بند کتگ اَنت ءُ اے پگری سرمایہ وتی پدریچ ءِ ھاتر ءَ ایر کتگ ءُ شتگ ۔
نگوین گیاپ ءِ نبشتانکانی وانگ ءَ پد ھمے جست یکشل ءَ مجگ ءَ آیگ ءَ اِنت کہ پہ دربرگ ءَ ایوک ءَ جھان ءِ مزن مزنیں آشوبی ندکار ءُ لشکری رھشونانی نوشتانک وانگی اَنت یا ناں مارا وتی سرڈگار ءِ ھما ندکار ھم وانگی اِنت کہ بازیں وھدے بیت مئے چاگرد ، گوستانک ، پگری ردوم ، راجکاری ءُ راجی جھد ءَ گوں وتی ند ءَ کلم بند کنگ ءَ اِنت ۔ھمے جست مارا بلوچ راجی لبزانکی ءُ پگری دودمان ءِ نیمگ ءَ بارت کہ بازیں انچیں نام اَنت کہ اے اھد ءَ بلوچ راجی آجوئی جھد ءِ ھر تکانی سر ءَ یکشل ءَ نبشتہ ءَ کنگ اَنت ءُ کہ آ سنگینی ءَ وانگی ءُ شرگداری ءِ لوٹ ءَ کنگ ءَ انت ۔ ھمے نامانی تہ ءَ یک نامے برز کوھی اِنت کہ آئی ءَ گوستگیں دو دھکانی میان ءَ بلوچ راجی جھد ، ءُ آئی ءِ سیاسی ، چاگردی ءُ گوستانکی تکانی سر ءَ بازیں نبشتانکے نبشتگ ۔ آئی ءِ نبشتانک ایوک ءَ ھستیں وھد ءِ درشانی ءَ نہ کن اَنت بلکیں یکشلیں پگری کرتن ءِ نمایندگی ءَ کن اَنت ۔ آئی ءِ نبشتانکانی تہ ءَ جنگی کسہ ھم ھست اَنت ، گوستانکی پژدر ءُ سیاسی تجزیہ ھم ھست اَنت ۔
برزکوھی وتی نبشتانکاں جوانیں وڑی ءَ نبیس اِیت ۔ آئی ءِ ھر تکان جوانی ءَ گشین اِیت ءُ وانوک اے مار اِیت کہ ویل یک مزنیں گوستانکی زمزیلے ءِ کڑی اِنت کہ آئی ءِ پھمگ ءَ ابید ناں ھستیں وھد ءَ آئی ءَ پھم اِیت کنت ءُ ناں کہ باندات ءِ راہ ءَ گشینت کنت ۔
چوش کہ آئی ءِ نبشتانک اکس ءِ کسو ءِ سر ءَ اِنت ۔ آ اے گال ”اکس ءِ کسو“ ءَ بس اکسے نہ کنت بلکیں آئی ءَ مارشت ، گوستانک ، دیمھونی ءُ مچانکی سرگوست ءِ چیدگے جوڑ کنت ۔ آ زھگ ءِ مات ءُ آئی ءِ اکس ءِ بنگپ ءَ جتائی ، دیمھونی ءُ امیت ءَ انچیں وڑے ءَ درشان کنت کہ وانوک مردمی ءُ پگری تکاں ٹپاس کنگ ءَ لگ اِیت ۔اکس کسو ءِ سرھال ءِ سر ءَ آئی ءَ چار پنچ جتا جتائیں نبشتانک نبیس اِتگ ۔
بلے اے دراہ یکیں پگری درچ ءِ کڑی اَنت ۔ بل کہ ھر یک نبشتانکے ءِ وتی جتائیں بنگپ ، کارست ءُ ندارگے بلے درسانی میان ءَ پگری سیادی یک اِنت ۔
آئی ءِ دگہ گپے من ءَ دوست بوت کہ وتی نبشتانک ”اقتضا“ ءِ تہ ءَ ھمے گپ ءِ درشانی ءَ کنت کہ من پہ شوک ءُ ستا یا وت ءَ بلاھیں زانتکارے پیشدارگ ءِ ھاتر ءَ نبشتہ نہ کناں بلکیں راجی لوٹانی رد ءَ وتی ھیال ءُ لیکھانی دیم ءَ سر کنگ ءَ وتی پرز سرپد باں ۔ آئی ءِ نز ءَ اے جاورانی تہ ءَ کہ بازیں ندکارے کہ راجی جیڑھانی سر ءَ نبیسگ ءَ پھریز اِیت ، گڑا ھما کہ نبشتہ کت کنت آئی ءِ زمہ واری اِنت اے پراھگ ءَ پر بہ کنت ۔
آ بلوچ راجی جھد ءُ جنگ ءِ سر ءَ آئی ءِ نبشتانک ”نسل در نسل ءِ سپر “ ءِ تہ ءَ ھما گمان ءَ بنجاھی ارزشت ءَ دنت کہ راجی جھد ءِ تاکت ھما وھد ءَ زاھر بیت کہ آ یک پدریچے ءَ چہ دومی پدریچ ءَ سر بیت ۔آئی ءِ رد ءَ گوستگیں دو دھکاں بلوچ گھگیری ءِ زرمبشت ایوک ءَ برجاہ نہ اِنت بلکیں نوکیں پدریچ ءَ سربوتگ کہ ھمے جھد ءِ تہ ءَ ودی بوتگ ، رستگ ءُ مزن بوتگ ءُ اے جھد ءَ دیم ءَ برگ ءَ اِنت ۔
برزکوھی ءِ نز ءَ اے درچ ھما گپ ءِ چیدگ اِنت کہ جھد ایوک ءَ رد امل یا جزباتی مارشتے نہ اِنت بلکیں زانشتی ، راجدپتری ءُ راجی کُرتنے جوڑ بوتگ ۔
برزکوھی ءِ ”جنگ ءُ آئی ءِ نپسیاتی سان“ءِ تہ ءَ جنگی جاوراں مردمانی زھن ، باسک ءُ چاگرد ءِ سر ءَ کپوکیں ساناں وتی بنگپ جوڑ کنت ، وھدیکہ ”اتہامی کارکن“ءِ وڑیں نبشتانکانی تہ ءَ آ زرمبشت ءِ تہ ءَ نگد ، جست ، زمہ داری ءُ مردمانی روشت ءِ تہ ءَ بدلی ءِ گپ ءَ کنت ۔ برزکوھی گیشتر بلوچ جھد ، جنگ ، راجکاری ، گل ، باسکانی ھیلکاری ، لیکھی پھتوی ، زرمبشت ءِ جیڑھانی بنگپ ءِ سر ءَ نبیس اِیت ۔آ بازیں گوستانکی دروراں دیم ایر کنت ءُ بلوچ جھد ءِ جاوراں پھمگ ءُ پھمینگ ءِ جھد ءَ کنت ۔
آ وتی دگہ نبشتانکے تہ ءَ اے گپ ءِ درشانی ءَ کنت کہ آجوئی چو ھما توم ءِ وڑ ءَ اِنت کہ ھر وڑیں جاورانی تہ ءَ زندگ اِنت ءُ وھد ءِ ھمراھی ءَ ردان کنت ۔ آ اے دلیل ءَ ھم دنت کہ گوستانک ءِ تہ ءَ بازیں راج ءُ زرمبشتاں نگیگیں جاوراں ابید ھم وتی مول گپتگ اَنت ۔
برزکوھی ءِ نبشتانکانی تہ ءَ بلوچ راجی زرمبشت ءِ ھر وھدے ، گلی دیمروئی ، سیاسی بدلی ، راجی گھگیری ، میان استمانی جاوراں ھوار ھوار ھمے دمگ ءِ سیاست ءِ سر ءَ باوست گندگ ءَ کاینت ۔
ءُ ھر مدام آ وتی نبشتانکانی تہ ءَ جزباتی یا وتی گپ ءِ منارینگ ءِ روشت ءِ بدل ءَ آ گوں دلیل ، گوستانک ، جوانیں رنگے ءَ وتی گپ ءَ دیم ءَ بارت ۔آ ھر وھد ءَ راجی جھد ءِ تجربہ ، سوبمندی ءُ زرمبشت ءِ دیم ءَ آیوکیں چیلنج آیانی سر ءَ نویس اِیت ءُ اے وڑیں نبشتانک ھر وڑیں راجی زرمبشتانی ھاتر ءَ المی بنت پرچاکہ آ ایوک ءَ ھوسلہ نہ دے اِنت بلکیں احتسابی ءُ پگری باوست ءِ در ءَ پچ کن اَنت ءُ مھکم ءُ زندگیں زرمبشت مدامی وتی تہ ءَ شرگداری ءِ پگر ءَ جاہ دے اَنت ۔
آئی ءِ نوشتانکانی تہ ءَ جنگ ءِ سان ، سیاسی زانشت ، گلی جیڑہ ، جھد ءِ لوٹ گرز ، باسکانی مجگی پگری ھیلکاری ، زرمبشتانی سوبمندی ءُ بے سوبی ءُ بدل بوکیں جاورانی سر ءَ آئی ءِ چمشانک ھوار اَنت ۔
اے ھم نہ اِنت کہ برزکوھی ءِ نبشتانکانی بنگپ ایوک ءَ پوجی یا سیاسی تک ءَ اِنت بلکیں آئی ءَ ”استعماری لغت “ ءِ سر ءَ نبیس اِتگ ۔ آئی ءِ رد ءَ نوآبادی یا استعماری نزام ایوک ءَ زمین ءُ مڈیانی سر ءَ کوزہ نہ کنت بلکیں زبان ، ٹرمینالوجی ، ھیال ءُ لیکہ ءَ ھم وتی نپانی رد ءَ اڈ دنت ۔
گوستگیں دو دھکاں بلوچ راجی زرمبشت ءِ سر ءَ نبیسوکیں ندکار برزکوھی وتی نبشتانکانی تہ ءَ اے گپ ءِ سر ءَ زور دنت کہ راجی آجوئی ءِ جھد ءَ ایوک ءَ جزبگ ءُ دیمھونی ناں بلکیں سوبمندی ءِ ھاتر ءَ تچکیں کارشونی ءُ پگری دیمروئی ھم المی اِنت ۔آ وتی نبشتانکانی تہ ءَ اے ھم گوش اِیت کہ ھر دور ءِ بدل بیوکیں جاورانی تہ ءَ وتی کارشونی ھم مٹینگی اَنت تاکہ زرمبشت یا جھد اوشت ءِ آماچ مہ بیت آئی ءِ نز ءَ کارشونی ایوک ءَ شوربندی ءِ نام نہ اِنت بلکیں دورچاری ، جاورانی ٹپاسگ ، دژمن ءِ سوچ ءَ پھمگ ءُ زانگ ءُ نوکیں راہ ءِ شوھازگ ءِ بودشت ءِ نام اِنت ۔
اگاں جھان ءِ راجی ءُ آشوبی زرمبشت بہ وان ئے گڑا سرپد بہ ئے کہ زرمبشت ءِ ھمرائی ءَ اے وڑیں ندکار ھست اَنت کہ آیاں وتی اھد ءِ کلم بند کتگ ۔ ھما نبشتانکانی سوب ءَ آیانی پدریچ ایوک ءَ ھما ویل ءَ سرپد نہ بوتگ اَنت بلکیں آئی ءِ پژدر ءُ سوب ءَ ھم سرپد بوتگ اَنت ۔ ھستیں وھد ءَ بلوچ راجی زرمبشت ءُ جھد ءِ پژدر ءَ برزکوھی ءِ نبشتانک ھمے درچ ءِ کڑی یے زانگ بیت ۔بلے اگاں ما وتی گوستانک ءَ چمشانکے بدئے ایں گڑا بازیں چیزے گڑ منج گندگ ءَ کیت ءُ بازیں چیزے گار اِنت ءُ راستی چیر اِنت ۔
پہ درور ءَ ”ھمل ءِ کسہ بہ بیت“ ۔ بلے ھستیں وھد ءَ برزکوھی ءِ اے دو دھکاں یکشل ءَ نبیسگ ستاکرزیں زانشتی سرمایھے ۔ یکشلیں پگری جھد ءَ بلوچ راجی ادب ءُ راجکاری باوست ءِ تہ ءَ ھنچیں چمگے جوڑ بوتگ کہ آیوکیں پدریچ در برت کنت ۔ جست ھم کت کنت ءُ وتی شور ءَ ھم دات کنت ۔
بلے لوٹ ھمیش اِنت کہ برزکوھی ءَ ھوار ھوار ایدگہ بلوچ ندکار کہ آیاں بلوچ راجی زرمبشت ءُ راجی گھگیری ءِ سر ءَ نبیس اِتگ آیانی نبشتانک یکجاہ بہ بنت کتابی دروشم ءَ شنگ کنگ بہ بنت ۔اینچک وس ءَ بیت آیانی سر ءَ زانشتی باوست بہ بیت داں کہ اے پگری سرمایا زیا مہ بنت بلکیں آیوکیں پدریچ ءَ شریں وڑے ءَ سر بہ بنت ۔
دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کار ءِ جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی ءِ درشانی انت-