دِرتگیں پُچّ ءُ ھالیگْیں لاپ-ڈاکٹر شکیل بلوچ

الم بوانیت

آھوگ تو اے وڑ مہ کُتیں۔۔۔ – بالاچ قادر

آھوگ تو اے وڑ مہ کُتیں۔۔۔ بالاچ قادر دی بلوچستان پوسٹ گُل ترا یات بیت ھما وھدی کہ توءُ دگہ سنگتے مئے...

کمےّ وھد کشّ – منھاج مختار

کمےّ وھد کشّ منھاج مختار دی بلوچستان پوسٹ تو ھم زانئے کہ من ترا گشگایاں بلے اگاں ترا موھ رست منی اے...

بلوچستان ءِ آجوئی ءِ ترس ءُ پاکستانءِ نوکیں پالیسی: نبشتہ حکیم واڈیلہ

گوشنت زوراک وھدءِ وتا نزور بیگءَ گندیت اگں ماریت گڑا آوتی سرجمیں زورا جنت ءُ وتی زوراکیءَ برجم دارگءِ...

نبشتانک: دِرتگیں پُچّ ءُ ھالیگْیں لاپ

نبشتہ کار: ڈاکٹر شکیل بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ِدرتگ پُچّیں مردم ءَ کجام کار بِندات کُرت گُڑا آئی ءَ گْوں جوانی ءَ سرجم کنت۔ پرچے کہ آئی ءِ مَگزانی (دماغ) تہ ءَ ایوک ءَ وتی کارانی پیلو کنگ ءِ بابت ءَ جْیڑگ ءِ مارِشت ودی بیت زندمان ءِ تہ ءَ آئی ءِ مول ءُ مراد آئی ءِ کوپگاں داتگیں کار کہ آئی ءَ را زمہ واری دیگ بوتگ، ھما کارانی سرجم کنگ ءُ آسر کنگ اِنت۔

درتگ پُچ مُردِنی دل ساپ ءُ بے تماھیں مردم بنت۔ آ زِندمان ءِ آ دگہ تماھاں چہ بیگَانَگ بنت پمیشکا آئی ءِ بے تماھی ءُ دِگہ تک ءُ پَھناتاناں چہ بْیگَانَگی آئی ءَ را گْیشتر مْوہ دنت کہ آ وتی زمہ ءِ داتگیں کاراں گْوں جوانی ءُ دل ساپی سرجم بہ کنت سْیرلاپ ءَ را اگاں ما گْوں درتگ پُچ ءُ شُدیگیں مردم ءَ تپاوت ءِ شَاھْیم ءَ کَیل بہ کن اَنت ءُ بہ چکّاس اَنت گُڑا سْیر لاپ کَدی ھم گْران ءُ مشکلیں کاراں چو درتگ پُچّ ءِ پیم کرت نہ کنت پرچا کہ سْیرلاپیں مردم ءِ مَگز (دماغ) چہ زِندمان ءِ دِگہ تَماہ ءُ ھیش ءُ ھیاشیاں پُرکیل اِنت آئی ءَ را کدی ھم پہ یک گْران ءُ مشکلیں کارے ءِ کنگ ءِ واست ءَ گْوں ھُورتی ءَ جْیڑگ ءُ پَھمگ ءِ موہ نہ رس اِیت۔ پمیشکا آ گْوں دگہ بازیں اڈ ءُ جنجالاں گُلائیش بیت ءُ پہ گْرانیں کار ءِ کنگ ءَ آئی ءَ را سوشونی (پالیسی) ٹاھینگ ءِ وھد نہ رَس اِیت۔

اَگاں آشوبی پِڈ ءَ بہ چار ئے ءُ چمشانکے بہ دے ئے گُڑا رودپتر ءِ تہ ءَ کجام دیار ءَ اگاں آشوبی زُرمبشت چِست کنگ بوتگ گُڑا آھود ءَ اِے زُرمبش ءِ چِست کنوک ھم ھما جاہ ایردست ءُ درتگ پچ ءُ شدیگ لاپیں مردم بُوتگ اَنت پرچا کہ ھالیگیں لاپ مردم ءَ جْیڑگ ءُ مارَگ پرماہ اِیت سْیرلاپ ءَ را چے سر درد کہ آ پہ اِے پیمیں کاراں وتی مگز ءَ گْرامبار بہ کنت ءُ وتی ھَیش ءُ ھیاشْیں وھد ءَ زوال بہ کنت۔

اگاں مُلکاری ءِ پِڈ ءَ بہ چار ئے گُڑا راجی گل بہ بنت یاں کہ نودربر گل بہ بنت گُڑا آئی ءِ تہ ءَ درتگ پُچ ءُ شدیگ لاپیں باسک گْوں دل پَھکی ءَ وتی مُلکاری ءَ کن اَنت، اگاں کجام گل ءِ رھشونی شُدلاپ ءُ واریں مَھلوک ءِ چْیردستی ءَ بُوت گُڑا آئی ءِ پُروش دیگ یک نہ بوتگیں گپّے پرچے کہ بَزّگیں مھلوک ءِ باندات آئی ءِ ادارہ ءُ گَل اِنت۔

سْیرلاپ ءُ آسودگْیں مردم کدی بزّگیں مھلوک ءِ درد ءَ آ پیم ءَ سرپد بوت پَھم اِت کُرت نہ کنت اینکس کہ یک شُدلاپ ءُ بَزّگے دومی بزّگ ءُ شُدلاپ ءِ درد، بزّگی، گژنگی ءُ واری ءَ سرپد بیت۔

واجہ ناکو کارل مارکس جاھے ءَ وتی ھیالے درشان کنت ءُ گْوش اِیت کہ “ھما مردم کہ آیاں گرمی ءُ سارتی چہ دَریگاں (کھڑکی) دیستگ ءُ گُژنگی ایوک ءَ وانگی آنی تہ ءَ ونتگ گُڑا انچائیں بنی آدم ءِ رَھشونی ءَ کُرت نہ کنت” مَن ناکو کارل مارکس ءِ اِے گپّ ءَ گْوں تَچک ءَ تپاک دار اِیں پرچے کہ رَھشون مردم ھما وھداں بیت کہ آ چاگرد ءِ تہ ءَ لس مھلوک ءِ درد، گم، سکی ءُ سْوریانی وھد ءَ گْوں بزّگیں لس مھلوک ءَ ھمگِرنچ اِنت، وھدے کہ آ چاگرد ءِ تہ ءِ زوراکیاں گِند اِیت گُڑا آ جْیڑ اِیت کہ مئے مھلوک ءِ سر ءَ پرچے چُشیں زُلم ءُ زوراکی بوگ ءَ اِنت ھمے جْیڑگ ءِ مارِشت آئی ءَ را بے تاھیر کنت، آئی ءَ را تکانسُر کنت، گُڑا آ شپ ءُ روچ اے جْیڑھانی گْیش ءُ گیوار کنگ ءِ واست ءَ جْیڑ اِیت ءُ اَمَلی پِڈ ءَ کار کنگ بِندات کنت، آ اِے کاراں یک مجلسے (کمیٹی)، گل، یاں کہ پارٹی ءِ چْیر دستی ءَ بِندات کنت وھدے کہ اِے مردم کہ ھر سکّی ءُسوریاں گْوں وتی بزّگیں مھلوک ءَ ھوَار بُوتگ گُڑا آ ایشانی درداں گْوں دل ءِ جُھلانکی ءَسرپد بیت آ وتی مھلوک ءِ تَب ءَ(نفسیات) سرپد بیت ءُ ھما پیم ءَ آیاں گْوں نند اِیت ءُ پاد کیت ءُ آیانی جْیڑھاں گْیش ءُ گْیوار کنت۔

اگاں اِے پیمیں مردم کہ آ گْوں بزّگیں مھلوک ءَ سیادی دار اِیت، یک گلے ءِ رھشونی ءَ بہ کنت گُڑا آ اَمَلی پِڈ ءَ ک باز کار کرت کنت۔ بزّگیں مھلوک ھم آئی ءَ را کبُول کنت۔

یک گلے (تنظیم) ءِ تباھی ھما وھداں بِندات بیت کہ آئی ءِ رھشونی (قیادت) یک دَریں مردمے ءَ را گْوں بہ بیت کہ آ نہ کہ تئی چاگرد ءِ تب (نفسیات) ءَ سرپد اِنت ءُ نہ کہ سکّی ءُ سوریانی وھداں آ گْوں بزّگیں لس مھلوک ءَ ھمگرنچ بُوتگ گُڑا اِے پیمیں مردم ءَ را یک گلے ءِ رھشونی ءِ ڈُبّہ سر ءَ دیگ یک اھمَکّی ءُ ناسرپدی یے۔ وھدے کہ یک رھشونے تئی ھلک ءُ میتگ ءِ مَھلوکءِ ھِچ تب ءَ مَہ زَانت، تئی درداں ھوار مہ بِیت، تئی سکّی ءُ سوریاں چہ دُور بہ بیت، گُڑا آ پہ ھاک تئی راج ءِ یاں کہ نودربر گلءِ سروکی ءَ کرت کنت ؟-

رودپتر اِے گواھی ءَ دَنت کہ ھر وھداں آشوبی جُنز چہ بَزّگیں مھلوک ءَ بِندات بُوتگ۔بلے مئے بد بَھتی اِیش اِنت کہ ما ھما مردماں کار اَنت وتی راجی گل یاں نہ نودربر گَلانی رَھشونی ءِ ڈُبّہ ءَ سر ءَ دے اَنت کہ آ نہ مئے چاگرد ءِ تب ءَ سرپد اِنت ءُ ناکہ مئے سکّی ءُ سوریاں گْوں ھمگرنچ اِنت دومی بلوچ ءِ بلاھیں بدبَھتی ایش اِنت کہ مروچی بلوچ مُلکاری چہ بلوچ ھَند ءُ دمگاں چِست کنگ ءُ دُور کنَگ بوتگ ءُ شَھر ءُ بازاراں پہ نام گِپت بَرگ بُوتگ۔

بادشاہ تب ءُ تُرند تبْیں رَھشون یک گلے (تنظیم) ءَ پہ انچُش ءُ نکس و تاوان اِنت۔ ھمے پیم ءَ یک تیزیں کینچِینے گُد ءُ پُچّ ءَ چے پیم ءَ دِرّ اِیت، تل تل کنت دور دنت ھمے پیم ءَ یک بادشاہ ھیال ءُ تُرند تبیں رھشونے وتی گل (تنظیم) ءَ پُروشت ءُ پْروش ءِ آماچ کنت من ءَ یات اِنت کہ من جاھے ءَ گْوں شَھرے ءِ یک کامریڈے ءَ نشتگ اِتاں گُڑا من گُشت کہ منی ھنکین ءَ منی ھمساھگے ءِ کاشِیگْیں کُڈّک یک ناشرکاریں دُزّے ءَ سُتکگ ءُ پُر کرتگ، گُڑا آئی ءَ من ءَ اِے پیم ءَ پَسّو دات ءُ گْوشت “شَرّ اِنت آ وتی واست ءَ یک سیمنٹ ءِ مکانے تعمیر کنائین اِیت”من ھما وھد ءَ اِے گپ مار اِت کہ پہ بزّگیں راج ءَ نُوں ھداوند ءِ جِند اِنت کہ رَھشونی ما بازاراں کاٹن پْوشاناں سر اِنت-

آ اِے گپ ءَ نہ جْیڑ اِیت کہ اِے وھداں کہ بَزّگیں مھلوک ءِ لْوگ سوچگ بُوتگ تاں وھدے کہ آ پہ وت بقولِ شَھری کامریڈ ءِ یک سیمنٹ ءِ مکانے تعمیر بہ کنت آئی ءِ جاورھال چے پیم بنت وھدے کہ اِے پیمیں مَزن شان ءُ بادشاہ تبیں مردم رھشون جْوڑ کنگ بُوت گُڑا یکبرے آ سک نا امیتی پیداک کنت، ناتپاکی ودی بیت، پُرشت ءُ پُروش بیت۔ بلے اگاں وھدیکہ کہ بَزّگ ءُ شدلاپیں (پِیماز واراں) مار اِت کہ اِے بادشاہ تبیں مردم مئے رھشونی ءَ کُرت نہ کن اَنت ءُ مئے دوزواہ ھم بوت کرت نہ کن اَنت گُڑا تو اِے گپّ ءَ گْوں جْوانی ءِ سر ءَ بہ پَھم ءُ سرپد بُو کہ تئی رھشونی ءِ روچ پہ لَنکُک ھساب بنت۔ وھدے کہ ایشاں وتی زُرمبِشت الھان کرت گُڑا ھِچ پیمیں تاگت اِے بَزّگ ءُ شُدلاپیں ( بقولِ لھتیں مردمانی ءَ پیماز وارانی) جُنز ءِ دیم ءَ اوشتات کُرت نہ کنت۔ آ وتگڑیں رھشونی ءِ بَگیری ءَ وتی ادارہ ءُ گل ءِ دیمپانی زُرمبشت ءَ بِندات کن اَنت گُڑا تو بہ سمجھ ءُ بہ پَھم کہ اِے یک پُرشت ءُ پروشے نہ اِنت بلکیں اِے پہ نودربر گل ءَ یک وشّیں بانداتے ءُ اے گل ءِ سوبمندی ءِ چِراگ یک گامے آ دیم اِنت۔

پرچے کہ شُدلاپ ءُ (پیماز واراں) بزّگیں مردماناں وتی چاگرد ءِ سُوچن ءَ بہ گِر تاں بَندیک ءَ گم پِر اِنت۔ آ وتی بزّگ ءُ درتگ پُچّ ءِ درد ءَ زانت، آئی شدلاپی ءَ مار اِیت۔ گُڑا وھدے کہ آ جُنزے بِندات کنت گُڑا آئی ءِ جُنز ءَ را یک دردے گْوں، یک پِگرے گْوں، یک لیکھَے گْوں، آ مگَزی پِڈ ءَ (دماغی حوالہ) مھکم اِنت، آئی ءَ را نہ تئی زمینی ھُدا بے سوب کرت کنت ءُ نہ کہ تئی پِلینڈیں بِیھار ءُ پاد تراپ ھاں البت تاں لھتیں وھد ءَ پہ پِلینڈی (پروپیکنڈہ)،،رِپک ءُ ھُنر سادگیں مھلوک ءَ رد دے ئِے بلے وھدے کہ تئی جِند ءِ سِرپانی تہ ءِ مردماں تئی بَدیں نیّت ءُ تئی پِلینڈی ءِ رازاں سرپد بُوت اَنت گُڑا تو بہ پَھم کہ تئی زَوال چہ ھما روچ ءَ بِندات بیت۔

اِے گپ ءَ کسّے بہ گْوش اِیت کہ من شُدلاپیں بزّگیں مھلوک ءِ ایردست کنگ ءِ ھاتر پندل سازی کن اِیں گُڑا بِزاں کہ آئی ءَ وتی زندمان ءِ تہ ءَ یک مَستریں ردی یے کرتگ ءُ سکّ ءَ ھرابیں گامگیجےزُرتگ پرچے کہ رودپتری تاکانی تہ ءَ اِے گپ نبشتہ اِنت کہ ھر وھد ءَ آشوبی جُنز وھدے کہ پاد اَتکگ گُڑا باج بَزّگیں مھلوک ءَ بُرتگ ءُ بَزّگیں مھلوک سوبمند بوتگ گُڑا تو اِے گپ ءَ سرپد بوگ ءِ کوشست ءَ بہ کن کہ وھدے شُد لاپاں تو چے پیم ءَ پُروش دات کرت کن ئے۔ اِے تئی نا بِزانتی ءُ آس ءُ آپ ءِ گْوازی اِنت – شُدلاپ سوبمند بات اَنت مُدام –


دی بلوچستان پوسٹ: اے نبشتانک ءِ تہ ءَ درشان کُتگیں ھیال ءُ لیکہ نبشتہ کارے جِندئیگ اَنت، الّم نہ اِنت کہ دی بلوچستان پوسٹ رسانک نیٹورک ایشانی منّوک بہ بیت یا اگاں اے گل ءِ پالیسیانی درشانی اِنت۔

نوکتریں

پنچگور ءَ پاکستانی پوج ءِ سر ءَ اُرش، اُرش زمّہ واری بی ار اے ءَ منّ اِتگ

پیری ہوٹل ءِ ھند ءَ پوجی پانگس ءِ سر ءَ راکٹ ءُ وتکاریں سلاھاں گوں اُرش کتگ، یک پوجی کارمندے کشتگ...

بلوچستان جتاجتائیں وئیلاں شش مردم بیران چاردہ ٹپی، جونے دست کپتگ

سربوتگیں ھالانی رِد ءَ بلوچستان ءِ دمگ تربت، قلعہ سیف اللہ، لسبیلہ ءَ دگ ءِ وئیلاں چار مردم بیران چاردہ ٹپی...

کلمانٹ – شاری بلوچ

نبشتانک: کلمانٹ نبشتہ کار : شاری بلوچ دی بلوچستان پوسٹ

کیچ: پاکستانی پوج ءَ دومی شپ ءَ بیڑ برتگ ءُ ھشت کس آوار جتگ ءُ برتگ اَنت

سر بیتگیں ھالانی رد ءَ گوستگیں شپ ءَ پاکستانی پوج ءَ کیچ ءَ ھواریں دمگ تمپ گومازی ءَ مردمانی لوگاں بیڑ...